Malsanulejo Rókus

Malsanulejo (Szent) Rókus [rOkuŝ] aŭ Sankta Roĥo apartenas al la plej malnovaj hospitaloj en Hungario. Ĝi situas (parte) laŭ Placo Blaha Lujza. Historio Tiu ĉi hospitalo konstruiĝis apud Kapelo Sankta Roĥo (Budapeŝto) inter 1795-1798. Pro la infektoj oni trovis lokon por la malsanulejo for de la urbomuroj, nun tiu loko estas trafika centro de la urbo. La surskribo super la iama enirejo ankaŭ nun estas legebla latine: Pestanum Calamitosorum Domicilium (=Burĝa hospitalo de Pest). La malsanulejo estis duetaĝa kun 237 litoj, krome akceptis ankaŭ hejmon por malriĉuloj aŭ senhejmuloj. Komence 20 homoj laboris en la konstruaĵo. En 1838 la granda inundo de la Danubo atingis eĉ la malsanulejon. En 1847 kirurgo Ferenc Flór uzis unuafoje en Hungario kloroformon. En 1851 Ignaz Semmelweis transprenis la akuŝadon, samtempe li ordonis higienon. Inter 1860–1862 la malsanulejo pligrandiĝis, jam estis tie 678 litoj. En 1898 tie ekfunkciis la unua Rentgeno de Eŭropo. Dum la revolucio en 1956 la hospitalo kuracis multe da vundigitojn. Dum la socialismo la malsanulejo moderniĝis, sed el la nomo "szent" estis forigita, nur Rókus restis. En la malsanulejo laboris kremo de hungaraj kuracistoj. Elektitaj kuracistoj de la malsanulejo József Pólya, 1831-1842 - spertulo pri ĥolero ĉefkirurgo Sebestény Endre Kovács, 1849 ĉefkuracisto Ignaz Semmelweis, 1850 Sándor Lumniczer, 1855 ĉefkuracisto Ignác Hirschler, 1859 István Báthory (kuracisto), 1859 ĉefkuracisto Frigyes Korányi, 1865 Károly Tormay, hospitalestro (1867-1871) József Fleischer, obstetrikisto, (1869-1877) Endre Hőgyes kaj Károly Kétly, 1871 Tivadar Bakody, 1874- la unua haŭtkuracisto en Hungario Ernő Schwimmer ĉefkuracisto Károly Laufenauer, 1881 ĉefkuracisto Géza Antal, 1888 ĉefkuracisto, kirurgo Jonathán Pál Haberern 1888-1927 ĉefkuracisto Zsigmond Gerlóczy, 1890 kuracisto Béla Török, 1897 kuracisto Pál Szily, 1905 kirurgo Manó Herczel, 1905 kuracisto József Szinnyei, 1908 ĉefkuracisto István Tóth, 1910 Aliaj Dum jardekoj estis apotekisto de la Malsanulejo Rókus János Molnár (apotekisto). Fontoj hungare