لينئي جي گلن جي گھڙي

لينئي جي گلن جي گھڙي (Linnaeus flower clock) هڪ باغباني وارو منصوبو هو جيڪو ڪارل لينئي (Carl Linnaeus) پاران تيار ڪيو ويو هو ته وقت جي نشاندهي ڪرڻ لاء، ڪيترن ئي ٻوٽن جو فائدو وٺن، انهن جي گلن، جيڪا ڏينهن جي خاص وقتن تي صحيح طور تي کلڻ يا بند ٿيڻ ٿا. لينئي جي سوانح عمري جي نوٽس موجب، هن 1748ع ۾ گلن جي گھڙي دريافت ڪئي ۽ ان کي ترقي ڏني. اهو هن حقيقت تي تعمير ڪريل هئي ته اتي ٻوٽن جا قسم آهن جيڪي ڏينهن جي مقرر ڪيل وقتن تي پنهنجن گلن کي کل يا بند ڪن ٿا. هن پنهنجي سال 1751ع جي اشاعت فلاسوفيا بوٽانيڪا ۾ هن اهو تصور پيش ڪيو، ان کي هورولوجيم فلورا (گلڻ جي گهڙي) سڏيو. هن جا مشاهدا ڪيئن ٻوٽا وقت سان گڏ تبديل ٿيا ڪيترن ئي اشاعتن ۾ اختصار ڪيا ويا آهن. باغباني جي، گلڻ جو المانڪ (Calendarium florae) سال 1755ع ۾ فطرت ۾ موسمي تبديلين ۽ نباتاتي باغن کي بيان ڪري ٿو. "وڻن جي ننڊ" (Somnus plantarum) ۾ هن بيان ڪيو آهي ته ڪيئن مختلف ٻوٽا رات جي وقت ننڊ لاءِ تيار ٿيڻ ٿا ۽ ورناشيو آربورم (Vernatio arborum) ۾ هو مختلف وڻن ۽ ٻوٽن ۾ ٻوٽي جي ٽٽڻ جي وقت جو حساب ٻڌائي ٿو. هن شايد ڪڏهن به اهڙو باغ نه لڳايو هجي، پر ان خيال کي 19هين صدي جي شروعات ۾ ڪيترن ئي نباتاتي باغن (Botanical Garden) پاران ڪوشش ڪئي وئي، جنهن ۾ مليل ڪاميابي هئي. ڪيترائي ٻوٽا مضبوط سرڪاڊيئن تال (Harmony) ڏيکارين ٿا ۽ ڪجھ کي ڪافي وقت تي کولڻ جو مشاهدو ڪيو ويو آهي، پر اهڙي گھڙي جي درستگي گهٽجي ويندي آهي ڇاڪاڻ ته گلن جو وقت موسم ۽ موسمي اثرن کان متاثر ٿيندو آهي. لينئي پاران رڪارڊ ڪيل گلن جا وقت پڻ ويڪرائي ڦاڪ جي ڪري ڏينهن جي روشني ۾ اختلافن سان مشروط آهن: هن جي ماپ اپسالا ۾ گلن جي وقت تي ٻڌل آهي، جتي هن پنهنجي يونيورسٽي جي تعليم حاصل ڪئي ۽ ڏني هئي. لينئي پاران استعمال لاءِ تجويز ڪيل ٻوٽا ھيٺ ڏنل جدول ۾، رڪارڊ ٿيل اوپننگ ٽائيم موجب ترتيب ڏنل؛ ڏنل آھن. "-" ظاهر ڪري ٿو ته ڊيٽا غائب آهي. حوالا