Արվեստի պալատ (Բուդապեշտ)

Արվեստի պալատ Բուդապեշտում (հունգ.՝ Művészetek Palotája, Müpa), մշակութային հաստատություն Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում, որը բացվել է 2005 թվականի մարտին։ «Zoboki, Demeter und Co.» ճարտարապետական ​​բյուրոյի նախագծած շենքն առաջարկում է տարածք արվեստի երեք ոլորտների համար՝ երաժշտություն, կերպարվեստ և թատրոն՝ ցուցասրահները, 1699 նստատեղ ունեցող համերգասրահ և թատրոն, թեև դրանք գտնվում են նույն շենքում, բայց կազմակերպչական առումով միմյանցից անկախ են։ Ցուցահանդեսային տարածքները օգտագործվում են տարբեր թեմաներով ժամանակավոր ցուցադրությունների համար` դասականից մինչև ժամանակակից արվեստ (տես՝ Լյուդվիգի թանգարան)։ Արվեստների պալատը Հունգարիայում մշակութային օբյեկտի կառուցման գործում պետական ​​և մասնավոր հատվածի համագործակցության առաջին օրինակն է։ Պատմություն և նկարագրություն Բուդապեշտի արվեստների պալատը (MÜPA Budapest) պարունակում է տարածք երեք գեղարվեստական ուղղությունների համար՝ երաժշտություն, կերպարվեստ և թատրոն, նրա ցուցասրահը, համերգասրահը և թատերական հրապարակը առանձին հաստատություններ են՝ գործում են միմյանցից անկախ։ Շենքը գտնվում է Դանուբի ափին, Պեշտի կողմում, Լագիմանոս կամրջի կողքին, այն կառուցվել է նախկինում լքված տարածքում։ Տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 64000 քմ, որից ավելի քան 10000-ը զբաղեցնում է Ազգային թատրոնը։ Երեք տարվա շինարարական աշխատանքներից հետո Արվեստի պալատի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի մարտի 14-ին։ Պալատի արտաքին տեսքին բնորոշ են ուղիղ գծերը, վառ դեկորատիվ տարրերի բացակայությունը և «հզոր» ապակե ճակատը, ընդարձակ, բազմաֆունկցիոնալ դահլիճները հեշտությամբ կարող են արդիականացվել կոնկրետ միջոցառումների պահանջներին համապատասխան, մասնավորապես՝ արվեստի գործեր ցուցադրելու համար։ Շինարարության ընթացքում օգտագործվել են հիմնականում բնական նյութեր, շենքի նախագծումը հիմնականում իրականացվել է ճարտարապետ Գաբոր Զոբոկիի «Zoboki, Demeter and Co. Architects» (Zoboki, Demeter és Társaik Építésziroda) բյուրոյի կողմից։ 2006 թվականին Արվեստի պալատը ստացել է «FIABCI Prix d’Excellence» մրցանակ՝ որպես ժամանակակից ճարտարապետության հաջողված օրինակ՝ «լայնածավալ հասարակական շինություն» անվանակարգում։ Շենքը բաղկացած է երեք հիմնական թևերից՝ կենտրոնական մասը զբաղեցնում է «Ազգային համերգասրահը» (Bartók Béla Nemzeti Hangversenyterem, Հունգարիայի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գլխավոր բեմը), արևելյան թևում գտնվում է «Փառատոնային թատրոնը» (Fesztivál Szín), իսկ արևմտյան թևում գտնվում են Լյուդվիգի թանգարանի ցուցասրահները և լսարանները։ Երեք առանձին մասնաշենքերը միացված են ընդհանուր ապակե ճակատով։ Լյուդվիգի ժամանակակից արվեստի թանգարանը (Ludwig Kortárs Művészeti Múzeum) գտնվում է Դանուբի առափնյա տարածքի մասնաշենքում, որի առաջին հարկը ժամանակավոր ցուցադրությունների տարածք է, երկրորդ հարկը հատկացված է շնորհանդեսներին և լրացուցիչ միջոցառումներին, իսկ մշտական ​​ցուցադրությունը կազմակերպվում են երրորդ հարկում։ Բացի այդ, թանգարան այցելուների համար նախատեսված են լրացուցիչ ինտերակտիվ ցուցասրահներ, մեդիա տարածքներ, գրադարան և հատուկ մանկական հաստատություններ։ Արվեստների պալատը Հունգարիայում առաջին մշակութային շինությունն է, որը կառուցվել է պետական ​​և մասնավոր հատվածի հատուկ համագործակցության շրջանակներում։ Վիկտոր Օրբանի կառավարության և հունգարացի խոշոր գործարար Շանդոր Դեմյանիին պատկանող TriGránit Group-ի միջև համաձայնագիրը կնքվել է 2001 թվականի դեկտեմբերին և վերջնականապես ստորագրվել 2002 թվականի մարտին։ Համաձայնագրով նախատեսվել է, որ մասնավոր ընկերությունը պետք է տրամադրեր 31,2 միլիարդ ֆորինտ գումար, որը կառավարությունը պետք է մարեր՝ տոկոսներով, 10 տարվա ընթացքում (մասամբ՝ լիզինգի տեսքով)։ 2005 թվականին գումարը հասցվել է 97,9 միլիարդ ֆորինտի, իսկ տարեկան վճարումները նվազեցնելու համար վճարման ժամկետը երկարացվել է մինչև 30 տարի։ Կառավարության վերստուգիչ հանձնաժողովը 2007 թվականին պարզել է, որ կառավարության նախնական պլանները չեն ունեցել համապատասխան ֆինանսական հիմնավորում, չի իրականացվել շուկայի ուսումնասիրություն կամ ծախսերի վերլուծություն։ Ծանոթագրություններ Գրականություն Erno Koncz Muvészetek Palotája Budapest. — Budapest: Palace of Arts, 2005. — 96 с. Արտաքին հղումներ Игорь Корябин. «Будапештский дворец искусств». belcanto.ru (ռուսերեն). Belcanto.ru. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 10-ին.