Srpska pravoslavna crkva Svetog Georgija u Budimpešti

Pravoslavna crkva Svetog Georgija u Budimpešti, u svakodnevnom govoru Srpska crkva, je jedini hram Srpske pravoslavne crkve u Budimpešti, glavnom gradu Mađarske. Crkva pripada Eparhiji budimskoj. Crkva je danas posvećena Svetom Đorđu. Crkva Svetog Georgija je smeštena u samom jezgru Budimpešte, na manje od 100 m od Vaci ulice, glavne pešačke zone grada. Značajno je naglasiti i da je Crkva Svetog Georgija jedan od najvelepenijih baroknih hramova u celoj Budimpešti. Stoga je crkva pod zaštitom Državnog ureda za kulturno nasleđe Mađarske. Istorijat Na mestu današnje crkve postojala je starija srpska bogomolja, sagrađena u vreme doseljavanja Srba na ove prostore, tokom turske vladavine Panonijom (16. i 17. vek). 1685. godine Habzburzi su preoteli Mađarsku od Turaka, ali je se srpska zajednica u ovim vremenima očuvala. Čak je 1698. godine postojeća crkva obnovljena od strane Patrijarha Arsenija III Čarnojevića. U prvoj polovini 18. veka Srbi su činili značajan deo stanovništva Pešte, pa se ukazala potreba za gradnjom veće i čvršće crkve. Konačno, 1731. godine urađen je projekat za novu crkvu u baroknom stilu, koja je i izgrađena 1733. godine. Barokni zvonik je dograđen 1752. godine. Prvobitni ikonostas za crkvu je uradio Stefan Tenecki. 1838. godine Peštu su zadesile velike poplave. Tada je stradao stari ikonostas. Stoga je 1850. godine crkva dobila novi ikonostas u duhu neorenesanse. Tvorac novog ikonostasa bio je jedan grčki umetnik. Crkva Svetog Georgija u Pešti vekovima je bila druga po značaju crkva srpske zajednice u Budimpešti, posle Crkve Svetog Dimitrija na Tabanu, delu Budima. Međutim, kako je data crkva teško oštećena tokom Drugog svetskog rata, ona je porušena 1949. godine „u čast“ 70. rođendana Staljina. Na taj način je peštanska crkva postala jedina srpska bogomolja u Budimpešti. Crkva danas Crkva Svetog Georgija u Budimpešti je danas živa crkva, sa redovnim liturgijama i posetama vernika i drugih posetilaca. U hramu se, pored toga, čuvaju još mnoge umetničke vrednosti, koja uključuje i bakroreznu grafiku sa prikazom zaštitinika hrama iz 1701. godine. Jedno od najdragocenijih umetničkih dela je vezena plaštanica Hristofora Žefarovića sa predstavom polaganja Hristova u grob. Zbirka slika Izvori [1] Stojan Vujičić: Srbi u Budimu i Pešti, 1997. Vanjske veze Samouprava Srba u Mađarskoj Arhivirano 2008-02-05 na Wayback Machine-u