Rondpreĝejo (Untersuhl)

La Ronda preĝejo de Untersuhl (germane: Rundkirche Untersuhl) estas luterana paroĥa kirko en Gerstungen, Germanujo. Ĝian nekutiman aspekton respondecas antaŭula gvatoturo. Rande de la Werra-valaro apud Untersuhl jam en al 12-a jarcento kondukis la Reĝa Vojo. Por kontroli ĉi komercvojojn ekzistis antaŭe doganejo aŭ gvataro, kio ĉirkaŭ la jaro 1580 estigis la nunan kirkon, danka al alikonstruadoj. La apuda grundaro nomata Am Ritter kaj aliaj malnovaj onidiroj apogas ĉi hipotezon. Tamen, arĥeologiaj esploroj de 1993 atestis sakralan utiligon jam por 1420. Gotikaj pentraĵoj estis ankaŭ altarniĉe. En 1696 finiĝis la interno. Ĝi estis plialtigiga kaj barokaj galerioj estis muntitaj kaj la benkaro estis novigita. Altaro kaj baptujo estas eĉ pli malnova. Nova ambono ueste kaj orgeno alvenis. La ĉefa enirejo estas ueste. La trabfakaĵo de la supra etaĝo estis kaŝita subŝmire ĝis 1954. Sur ĝi kuŝas imponega okangula ardezumita spajro el ĉ. 1615. Kvar nur ornamaj pintetoj estis aldonita ne antaŭ 1688. Freskoj internaj estas de Johann Caspar Wahnes el Berka ĉe Werra kiu ankaŭ aktivis por la Huberta Kirko de Marksuhl kaj la Dicel-kirko en Seebach. Supre videblas la apostoloj, malsupre la profetoj, sume 31 bildoj. Modelis por Wahnes liatempe vivantaj personoj de Untersuhl. En 1956, dum restaŭrado, malaperis plafono ĉielvolba kun anĝeloj kaj steloj. Samjare estis forigita ankaŭ kandelabro. Tuj malpost la kirko troviĝas la vilaĝa ĉefa placo Anger. La nuna tombejo estas ĉe la eosta vilaĝorando. Novan orgenon oni mendis en 1877 ĉe la firmao Holland (el Schmiedefeld), kiu ĝuis pligrandigon en 1901. Menciindas ankaŭ la barokigitaj baptujo kaj ambono. La bronzajn sonorilojn oni konfiskis por armilproduktado dum la Unua Mondmilito; ili estis anstataŭigitaj en 1921 per ŝtalaj. Dum restaŭrado en 2013 oni enmetis tri novajn bronzajn, mulditajn je Maria Laach: iliaj nomoj memoras la resurekton, la preĝadon kaj la bapton. Literaturο Karl Heinz Schmeding: "Die historische Rundkirche in Untersuhl, ein beaĉtenswertes Bauwerk mit vielen Rätseln" - ĉe: EP-Report 2. Heimatblätter des Eisenacher Landes, Marburg 1992, p. 105–107 Herbert von Hintzenstern: Dorfkirchen in Thüringen, Evangelische Verlagsanstalt, Berlin 1982, p. 163–164 Εksteraj ligiloj kirka etprezento hejmpaĝo Notoj