Jérémie (Haitio)

Jérémie [ĵeremi'] estas urbo de iom pli ol 30.000 loĝantoj en la sudo de Haitio, sur duoninsulo Tiburon. Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma arondismento kaj de departemento Grand'Anse. La urbo situas ĉe rivero nomiĝanta Grand'Anse, kiel la departemento. En ĝia aglomeraĵo en 2003 vivis 97.503 homoj. En 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 34.788 kaj la aglomeraĵan je 122.149. Pro sia situo preskaŭ pinte de longa duoninsulo Jérémie havas grandajn distancojn al multaj aliaj haitiaj urboj; la distanco al la ĉefurbo Portoprinco estas ĉ. 300 km. La urbo ekestis sur la loko de iama fiŝkaptista vilaĝo; ĝi estis fondita de Francio en 1756. En 1793 ĝi estis okupita de Britio, kiu tenis ĝin ĝis la haitia revolucio, kiam Toussaint Louverture reaniĝis ĝin al Haitio. Je la 5-a de aŭgusto 1964 dek-tri anoj de la grupo Jeune Haïti (juna Haitio) albordiĝis ĉe Jérémie kun la celo ribeli kontraŭ François Duvalier. Dek-unu de la ribeluloj estis mortpafitaj en batalo; la ceteraj du estis ekzekutitaj la 12-an de novembro 1964 en Portoprinco. La ribelon oni nomas Ĵeremia Vespro, eble analogie al la Sicilia vespro. Famaj denaskuloj Thomas-Alexandre Dumas