Ìzoła del Diaoło

L'Ìxoła del Diaoło (in fransexe: Île du Diable) xe ła pi picenina e ła pi setentrional de łe Ìxołe de ła Sałute, al largo de ła costa de ła Guyana Fransexe. Caraterìsteghe Sta ìxoła ga na superfisie de 14 ètari e fin al 1946 ła gera na famoxa cołonia penałe francexe. Ła xe prevałentemente rocioxa e coerta de palme, intel so ponto pi alto ła riva a 40 metri d'altesa. Storia El penitensiario el vien verto par la prima olta inte el 1852 dal goerno de Napoleon III e cussia ła xe destinà a divegnere una de łe pi famoxe ìxołe prexon de ła stòria. Altri ufisi destinadi a ła aministrasion de ła prexon i gera in teraferma, a Kourou. Col tenpo, intel mondo devegneva senpre pi conossua, anca se in Fransa ła ciamava bagne de Cayenne, parché Cayenne gera el caołogo de ła Guyana Francexe. El 30 de majo 1854 vien aprovà na lexe che stabiłisse che i detenui, na olta finii i łaori forsadi, i doveva rimaner in Guyana par i stesi ani de ła so detension. Se ła pena gera pi alta de 8 ani, i dovea rimaner in Guyana par senpre. Ghe daxea un toco de tera pa insediarse. Intel 1885 ła lexe prevedea che anca par reati menori, ma provocai da xente residiva, i colpèvołi i vegnea spedii inte ła ìxoła. Un s-ciapo de done provenienti da altre carseri łe vien inviade par sposarse co i detenuti łìbarai, ma costreti a rimaner in Guyana. Sta pràtega ła sèvita fin al 1907. Intel 1938 el goerno francexe el finisse de mandar prexonieri in sta ìxoła, e el 1952 ła vien sarà. Quasi tuti i detenui i torna in Europa. Influense inte ła cultura Ghe xe un stramaro de riferimenti che i revarda ła Ìxoła del Diaoło in un mucio de łivri, film e canson. Un łivro famoxo xe el best seller del 1970 scrito da un ex detenuo, Henri Charrière, piovegà col tìtoło de Papillon. Indove che se conta un saco de tentativi de fuga del protagonista, e intel 1973 el vien meso al cinema co Steve McQueen e Dustin Hoffman. Leteradura Dry Guillotine, un livro del 1938 scrito da Rene Belbenoit; Pian de fuga, no tradoto in vèneto, un romanxo ei Adolfo Bioy Casares; Mùxega Cayenne, na cansone popołar francexe; Nuthing ni go so, na canson del grupo francexe Notch. Devil's Island, bran dei Megadeth contenudo in Peace Sells... But Who's Buying?.