Γαλλική Γουιάνα

Η Γαλλική Γουιάνα (γαλλικά: Guyane française‎‎), η οποία αποκαλείται επισήμως Γουιάνα (γαλλικά: Guyane‎‎) είναι υπερπόντια περιοχή της Γαλλίας και βρίσκεται στη βόρεια Ατλαντική ακτή της Νότιας Αμερικής. Συνορεύει ανατολικά και νότια με τη Βραζιλία, και δυτικά με το Σουρινάμ. Έχει έκταση 83.534 τ.χλμ., μήκος ακτών 380 χιλιόμετρα και πληθυσμό 298.554 κατοίκους σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2026. Η Γουιάνα είναι μία σχετικά πεδινή περιοχή με υψηλότερο σημείο το Μπελβιού ντε λ' Ινινί, (851 μ.). Η πρωτεύουσας της είναι η Καγιέν. Από το 1981, όταν το Μπελίζ έγινε ανεξάρτητο, η γαλλική Γουιάνα είναι το μόνο έδαφος της ηπειρωτικής Αμερικής που εξακολουθεί να αποτελεί τμήμα μιας ευρωπαϊκής χώρας. Η Γαλλική Γουιάνα, ως τμήμα της Γαλλίας, είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το μεγαλύτερο εκτός της ηπειρωτικής Ευρώπης και νόμισμα της είναι το Ευρώ. Μεγάλο μέρος της οικονομίας της Γουιάνας προέρχεται από την παρουσία του Διαστημικού Κέντρου της Γουιάνας, που είναι τώρα ο κεντρικός σταθμός εκτόξευσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος κοντά στον ισημερινό. Όπως και αλλού στη Γαλλία, η επίσημη γλώσσα είναι η γαλλική, αλλά κάθε εθνοτική κοινότητα έχει τη δική της γλώσσα, ενώ η πιο διαδεδομένη γλώσσα είναι η Κρεολική της Γουιάνας. Η περιοχή κατοικήθηκε αρχικά από ιθαγενείς πληθυσμούς της Αμερικής. Ο πρώτος γαλλικός οικισμός καταγράφεται το 1503, αλλά η γαλλική παρουσία εδραιώθηκε μετά την ίδρυση της Καγιέν το 1643. Στη συνέχεια, η Γουιάνα έγινε αποικία σκλάβων και ο πληθυσμός της αυξήθηκε μέχρι την επίσημη κατάργηση της δουλείας κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης. Η Γουιάνα μετατράπηκε προσωρινά σε γαλλικό διαμέρισμα το 1797 αλλά σταδιακά μετατράπηκε σε ποινική αποικία με την ίδρυση δικτύου στρατοπέδων και σωφρονιστικών ιδρυμάτων που διασκορπίστηκαν στην ακτή όπου οι φυλακισμένοι καταδικάστηκαν σε καταναγκαστική εργασία. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Guianan Félix Éboué ήταν από τους πρώτους που στάθηκε πίσω από τον στρατηγό Ντε Γκωλ μόλις στις 18 Ιουνίου του 1940. Το 1946 εγκατέλειψε το καθεστώς της αποικίας και για άλλη μια φορά έγινε γαλλικό διαμέρισμα. Το 1965, ο Ντε Γκωλ, ο οποίος έγινε πρόεδρος της Γαλλίας, αποφάσισε να ιδρύσει το Διαστημικό Κέντρο Γουιάνας. Πολλές χιλιάδες πρόσφυγες Χμονγκ από το Λάος, μετανάστευσαν στη Γαλλική Γουιάνα στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Διακυβέρνηση Τόσο η περιφέρεια όσο και η περιοχή κυβερνούνται, από τον Δεκέμβριο του 2015, από μια ενιαία συνέλευση στο πλαίσιο μιας νέας εδαφικής συλλογικότητας, της Εδαφικής Συλλογικότητας της Γαλλικής Γουιάνας (γαλλική: collectivité territoriale de Guyane). Αυτή η συνέλευση, η συνέλευση της Γαλλικής Γουιάνας (γαλλικά: assemblée de Guyane), αντικατέστησε το πρώην περιφερειακό συμβούλιο και το συμβούλιο των τμημάτων, τα οποία και τα δύο διαλύθηκαν. Η Συνέλευση της Γαλλικής Γουιάνας είναι υπεύθυνη για την περιφερειακή και τοπική κυβέρνηση. Το Γενικό Συμβούλιο αποτελείτο από 19 έδρες και τα μέλη του εκλέγονταν για εξαετή θητεία. Τελευταίος πρόεδρός του ήταν ο Αλέν Τιεν Λιονγκ. Το Περιφερειακό Συμβούλιο (είχε εξαετή θητεία) καταργήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2015, όπως και το Γενικό, και τελευταίος πρόεδρός του ήταν ο Ροντόλφ Αλεξάντρ. Η Γαλλική Γουιάνα εκλέγει δύο έδρες στη Γαλλική Γερουσία και 2 στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση. Έπαρχος (νομάρχης) από τις 21 Αυγούστου 2023 είναι ο Αντουάν Πουσιέ. Πρόεδρος της Εδαφικής Συλλογικότητας (Collectivité Territoriale) είναι ο Γκαμπριέλ Σερβίγ (του κόμματος PG) από τις 2 Ιουλίου 2021 (εκλεγείς από τη Συνέλευση με 35 ψήφους). Δημοψήφισμα 2010 Στις 10 Ιανουαρίου του 2010 οι ψηφοφόροι της Γαλλικής Γουιάνας απέρριψαν με 69,8% την πρόταση της Γαλλίας για αυξημένη αυτονομία, στα πρότυπα της Νέας Καληδονίας. Την πρόταση είχε κάνει ο ίδιος ο Νικολά Σαρκοζί, πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, κατά την επίσκεψή του στην περιοχή το 2009. Η συμμετοχή στο δημοψήφισμα ήταν της τάξης του 48%. Την ίδια ημέρα απορρίφθηκε παρόμοια πρόταση σε δημοψήφισμα και στη Μαρτινίκα, με ποσοστό 80%. Ιστορία Η γαλλική Γουιάνα κατοικήθηκε αρχικά από διάφορους γηγενείς αμερικανικούς λαούς. Οι Γάλλοι εγκαταστάθηκαν κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα. Στη δεκαετία του 1970 πρόσφυγες από το Λάος μετανάστευσαν στη Γουιάνα. Δημογραφία Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2023 του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Θεμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ήταν 77,0 έτη (74,1 έτη για τους άνδρες και 80,0 έτη για τις γυναίκες) ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 25,2 έτη. Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Γαλλική Γουιάνα στο Wikimedia Commons (Γαλλικά) Επίσημος ιστότοπος