Գվիանայի տիեզերական կենտրոն

Գվիանայի տիեզերական կենտրոնը (ֆրանսերեն՝ Centre spatial guyanais; CSG), որը հայտնի է նաև որպես Եվրոպայի տիեզերակայան, տիեզերակայան է Կուրուից հյուսիս-արևմուտք՝ Ֆրանսիական Գվիանայում, որը Ֆրանսիայի անդրծովյան տարածաշրջան է Հարավային Ամերիկայում։ Կուրուն գտնվում է հասարակածից մոտավորապես 500 կմ հյուսիս՝ 5° լայնության վրա։ 1968 թվականից գործող կենտրոնը հարմար վայր է տիեզերակայանի համար՝ հասարակածին մոտ դիրքի շնորհիվ և արևելքից ու հյուսիսից բաց ծովի առկայությամբ։ CSG-ում տիեզերական արձակումներն իրականացվում են մի քանի եվրոպական մասնավոր ընկերությունների և պետական գործակալությունների համագործակցությամբ։ CSG-ի հողատարածքը կառավարում է ՏՀԱԿ-ը՝ Ֆրանսիայի ազգային տիեզերական գործակալությունը։ CSG-ի տարածքում կառուցված արձակման ենթակառուցվածքը պատկանում է Եվրոպական տիեզերական գործակալությանը (ԵՏԳ)։ Մասնավոր ընկերությունները նախագծում և արտադրում են հրթիռները, ինչպես նաև կազմակերպում են արձակումները՝ ներառյալ առաքելությունների պլանավորումը, հաճախորդների հետ հարաբերությունների կառավարումը և CSG-ում հրթիռների հավաքման ու արձակման նախապատրաստման աշխատանքների վերահսկումը։ 2026 թվականի դրությամբ, CSG-ից արձակվում են երկու հրթիռներ՝ Վեգա Ց-ն՝ միջին դասի կրող հրթիռ, և Արիան 6-ը՝ միջինից ծանր դասի կրող հրթիռ։ Պատմություն 1964 թվականին Գվիանան ընտրվեց որպես Ֆրանսիայի տիեզերակայան՝ փոխարինելով Ֆրանսիայի առաջին արձակման հարթակը՝ Ռազմական հրչթիռային փորձարարական տիեզերակայանը Համագիրում (Ալժիր)՝ Ալժիրի անկախությունից հետո: 1975 թվականին Ֆրանսիան առաջարկեց Կուրուն համատեղ օգտագործել ԵՏԳ-ի հետ, և ԵՏԳ-ն ներկայումս ապահովում է Գվիանայի տիեզերական կենտրոնի բյուջեի երկու երրորդը Առևտրային արձակումներ են պատվիրում նաև ոչ եվրոպական ընկերություններ։ ԵՏԳ-ն վճարում է տիեզերակայանի տարեկան բյուջեի երկու երրորդը և ֆինանսավորել է նաև Արիան կրող հրթիռների զարգացման ընթացքում կատարված արդիականացումները։ 2017 թվականի ապրիլի 4-ին կենտրոնը գրավվեց 30 արհմիությունների և տեղաբնիկ ժողովուրդների առաջնորդների կողմից՝ Ֆրանսիական Գվիանայում 2017 թվականի սոցիալական անկարգությունների ընթացքում։ Կենտրոնը վերսկսեց աշխատանքը 2017 թվականի ապրիլի 24-ին, երբ Ֆրանսիայի կառավարությունը հաստատեց մինչև 2,1 միլիարդ եվրոյի արտակարգ օգնության ծրագիր: Ենթակառուցվածքներ Տիեզերական կենտրոնի վայրը ընտրվել է մի շարք գործոնների հիման վրա։ Այս տիեզերակայանի հիմնական առավելություններից մեկը հասարակածին մոտ լինելն է, ինչը թույլ է տալիս ավելի արդյունավետ և զգալիորեն ավելի քիչ էներգիայով տիեզերանավեր արձակել դեպի մերձհասարակածային և գեոհաստատուն ուղեծիր՝ համեմատած ավելի բարձր լայնություններում գտնվող տիեզերակայաններից արձակումների հետ։ Բացի այդ, կենտրոնի՝ արևելքից բաց ծովին հարակից դիրքը նվազեցնում է արձակման խափանումների դեպքում հրթիռային աստիճանների և բեկորների բնակավայրերի վրա կամ դրանց մոտ ընկնելու ռիսկը, ինչը բարձրացնում է տիեզերական թռիչքների անվտանգությունը։ Հրթիռները սովորաբար արձակվում են դեպի արևելք՝ Երկրի պտույտից և դրա տրամադրած անկյունային իմպուլսից օգտվելու համար։ Գվիանայի տիեզերական կենտրոնի մերձհասարակածային դիրքը առավելություն է տալիս ցածր թեքմամբ կամ գեոհաստատուն Երկրի ուղեծրեր արձակելու համար, քանի որ հրթիռները կարող են արձակվել մինչև 6° թեքությամբ ուղեծրեր։ Համեմատության համար՝ Քեյփ Քանավերալ տիեզերական ուժերի կայանից՝ 28.5° լայնությունից արձակված հրթիռը կարող է հասնել միայն առնվազն 28.5° թեքությամբ ուղեծրի, և թեքության փոփոխության համար պահանջվում է զգալի քանակությամբ վառելիք։ Գվիանայի տիեզերական կենտրոնի տեղադրությունը առավելություններ է տալիս ցածր թեքությամբ կամ գեոհաստատուն Երկրի ուղեծրեր տիեզերանավեր արձակելու համար։ Նման չափերի հրթիռները, որոնք այլ տիեզերակայաններում օգտագործվում են արբանյակները գեոանցումային ուղեծիր տեղադրելու համար, օրինակ՝ Պրոտոն և Արիան 5 հրթիռները, Կուրուից կարող են նմանատիպ օգտակար բեռներ հասցնել նաև Երկրի ցածր ուղեծիր։ Օրինակ՝ Ռուսաստանի բարձր լայնություններից արձակվող Պրոտոն հրթիռը կարող է գեոանցումային ուղեծիր հասցնել միայն 6,270 կգ, մինչդեռ Կուրուից արձակվող Արիան 5-ը կարող է նույն ուղեծիր հասցնել ավելի քան 10,000 կգ: ALD/ELM արձակման հարթակ 1969 թվականին կառուցվեց Դիամանտ հրթիռի արձակման հարթակը։ Առաջին արձակումը տեղի ունեցավ 1970 թվականին, որը նաև Կուրուից առաջին արբանյակային արձակումն էր։ Հետագայում իրականացվեցին ևս մի քանի արձակումներ, սակայն հարթակը 1975 թվականին հանվեց շահագործումից: 2019 թվականից հարթակը վերագործարկվում է։ Մի քանի ընկերություններ հայտարարել են, որ այն օգտագործելու են միկրոարձակիչների համար։ Դրանց թվում են Isar Aerospace-ը, Rocket Factory Augsburg-ը, Ariane Group-ը, PLD Space-ը, Latitude-ը, HyImpulse-ը և Avio-ն՝ իրենց Սպեկտրում, RFA One, Կալիստո, Թեմիս, Միուրա 5, Զեֆիր և SL1 հրթիռներով։ Դրանից հետո հարթակը կվերանվանվի ELM (ֆրանսերեն՝ Ensemble de Lancement Multilanceurs)։ Հավանական է, որ PLD Space-ը առաջինը կօգտագործի հարթակը 2025 թվականին: BEC/ELA-1/ELV արձակման հարթակ Սկզբնապես 1960-ականներին կառուցված Base Équatoriale du CECLES անվամբ հարթակը նախատեսված էր Եվրոպա-II կրող հրթիռի համար։ 1971 թվականին այստեղից արձակվեց մեկ Եվրոպա-II, որը կառավարման խնդրի պատճառով ձախողվեց, իսկ դրանից հետո ծրագիրը չեղարկվեց: Գվիանայի հարթակը քանդվեց և հետագայում վերակառուցվեց որպես Արիանի առաջին արձակման համալիր՝ ELA (ֆրանսերեն՝ Ensemble de Lancement Ariane) անվամբ։ Ավելի ուշ այն վերանվանվեց ELA-1 և օգտագործվեց Արիան 1, Արիան 2 և Արիան 3 հրթիռների արձակումների համար մինչև 1989 թվականին շահագործումից հանվելը: 2001 թվականի նոյեմբերին այն կրկին վերանորոգվեց Վեգա հրթիռի համար և վերանվանվեց ELV (ֆրանսերեն՝ Ensemble de Lancement Vega)։ Առաջին արձակումը տեղի ունեցավ 2012 թվականի փետրվարի 13-ին: ELA-2 արձակման հարթակ ELA-2 հարթակը (ֆրանսերեն՝ Ensemble de Lancement Ariane-2), որը կառուցվել է 1986 թվականին, օգտագործվել է Արիան 4 հրթիռների արձակումների համար 1988-ից մինչև 2003 թվականը։ Մինչև 1988 թվականը, թեև այն հատուկ կառուցվել էր Արիան 4-ի համար, հարթակը ընդունել էր մեկ Արիան-2 և երկու Արիան-3 արձակումներ։ Համալիրը բաղկացած էր երկու տարածքից՝ կրող հրթիռի նախապատրաստման գոտուց և արձակման հարթակից, որոնք միմյանցից մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա էին։ Դա թույլ էր տալիս մեկ հրթիռ հավաքել նախապատրաստման գոտում, մինչ մեկ այլ հրթիռ արձակվում էր հարթակից։ Արձակման հարթակի շարժական սպասարկման աշտարակը պաշտպանված միջավայր էր ապահովում օգտակար բեռի տեղադրման և հրթիռի վերջնական պատրաստման համար: Արիան 4-ի շահագործումից դուրս գալուց և Արիան 5-ով փոխարինվելուց հետո, 2011 թվականի սեպտեմբերին հարթակի սպասարկման աշտարակը պայթեցմամբ քանդվեց: ELA-3 արձակման հարթակ ELA-3-ը (ֆրանսերեն՝ Ensemble de Lancement Ariane-3) գործել է 1996 թվականի հունիսի 4-ից մինչև 2023 թվականի հուլիսի 5-ը՝ սպասարկելով Արիան 5 հրթիռների արձակումները։ Այս ենթակառուցվածքը զբաղեցնում է 21 կմ² տարածք: Ապագայում հարթակը Avio-ի կողմից կհարմարեցվի Վեգա-Ե հրթիռների արձակումների համար: ELA-4 արձակման հարթակ ELA-4-ը գտնվում է ELA-3 և ELS արձակման ենթակառուցվածքների միջև։ ՏՀԱԿ-ը պատասխանատու էր Արիան 6-ի ցամաքային հատվածների կառուցման համար, ներառյալ նոր արձակման հարթակը։ 150 հեկտար տարածք զբաղեցնող արձակման վայրի հողային աշխատանքները սկսվեցին 2015 թվականի հունիսի վերջին և ավարտվեցին 2016 թվականի սկզբին։ Հարթեցվեցին չորս տարածքներ՝ արձակման հարթակի, հեղուկ թթվածնի և ջրածնի պահեստարանների և հավաքման շենքի համար։ Բոցի խրամատի և այլ շենքերի ինժեներական շինարարական աշխատանքները սկսվեցին 2016 թվականի ամռանը և ավարտվեցին 2019 թվականին: Նոր արձակման համալիրը բացվեց 2021 թվականի սեպտեմբերի 28-ին, իսկ Արիան 6-ի առաջին թռիչքը իրականացվեց 2024 թվականի հուլիսի 9-ին: ELS արձակման հարթակ ԵՏԳ-ն կառուցել է ELS-ը (ֆրանսերեն՝ Ensemble de Lancement Soyouz)՝ ռուսական արտադրության Սոյուզ-2 հրթիռների արձակման համար։ ELS-ից առաջին Սոյուզի արձակումը մի քանի անգամ հետաձգվեց, սակայն կայացավ 2011 թվականի հոկտեմբերի 21-ին: ELS-ը գտնվում է Սիննամարի կոմունայի տարածքում՝ Կուրուի նավահանգստից 27 կմ հեռավորության վրա: Այն գտնվում է Արիան 5 արձակումների համար օգտագործվող հարթակից 10 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ռուս-եվրոպական համատեղ ծրագրի պայմաններով ԵՏԳ-ն համալրում էր իր կրող հրթիռների պարկը Սոյուզ հրթիռներով՝ դրանք օգտագործելով ԵՏԳ-ի կամ առևտրային օգտակար բեռների արձակման համար, իսկ ռուսական կողմը ստանում էր մուտք Կուրուի տիեզերակայան՝ Սոյուզ հրթիռներով սեփական օգտակար բեռները արձակելու համար։ Ռուսաստանը Գվիանայի տիեզերական կենտրոնն օգտագործելու էր Բայկոնուր տիեզերակայանի հետ համատեղ։ Գվիանայի դիրքը, հասարակածին մոտ լինելու շնորհիվ, զգալիորեն մեծացնում էր օգտակար բեռի հնարավորությունը։ Բայկոնուրից դեպի գեոանցումային ուղեծիր 1,7 տոննա բեռնատարողություն ունեցող Սոյուզ հրթիռը Գվիանայից կարող էր հասցնել մինչև 2,8 տոննա: ELS նախագիծը համաֆինանսավորվել է Arianespace-ի, ԵՏԳ-ի և Եվրոպական Միության կողմից, իսկ գլխավոր կապալառուն ՏՀԱԿ-ն էր։ Նախագծի գնահատված արժեքը կազմում էր մոտ 320 միլիոն եվրո, որից 120 միլիոն եվրոն նախատեսված էր Սոյուզ հրթիռի արդիականացման համար: Արձակման հարթակի կառուցման պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 2007 թվականի փետրվարի 27-ին։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Spaceflight Now-ն հաղորդեց, որ շարժական գանտրիի կառուցման մի քանի ուշացումներից հետո արձակման հարթակը ավարտվել է, և Սոյուզի առաջին թռիչքը սպասվում է 2011 թվականի սկզբին: 2010 թվականի հոկտեմբերին ստորագրվել էր արձակման 18 պայմանագիր։ Arianespace-ը ռուսական արդյունաբերությունից պատվիրել էր 24 կրող հրթիռ: 2011 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Սոյուզ-ՍՏ հրթիռով արձակվեցին երկու Գալիլեո արբանյակներ։ Դա «Ֆրանսիական Գվիանայում Եվրոպայի տիեզերակայանից երբևէ արձակված առաջին ռուսական Սոյուզ հրթիռն» էր: 2022 թվականի փետրվարի 26-ին ՌոսԿոսմոսը հայտարարեց, որ դադարեցնում է ELS-ում իր գործունեությունը՝ ի պատասխան ռուս-ուկրաինական պատերազմի ընթացքում սահմանված միջազգային պատժամիջոցների: Arianespace-ի գլխավոր տնօրեն Ստեֆան Իսրայելի խոսքով՝ Գվիանայի տիեզերական կենտրոնից «այլևս Սոյուզ արձակումներ չեն լինի»: 2024 թվականի ապրիլին ՏՀԱԿ-ը հայտարարեց հարթակը գնելու հայտերի ընդունման մասին։ Նույն տարվա սեպտեմբերին MaiaSpace-ը ընտրվեց հարթակը օգտագործելու իր երկաստիճան Մայա հրթիռի համար։ Ընկերությունը ցանկանում է ներդնել տասնյակ միլիոնավոր եվրոներ և նպատակ ունի առաջին արձակումը իրականացնել 2025 թվականի վերջին։ ԵՏԳ-ն պահպանում է իր իրավունքը մեկ այլ ընկերության ընտրելու համար, որպեսզի այն նույնպես կարողանա օգտագործել հարթակը: Վերջնական հավաքման շենք Astrium-ը յուրաքանչյուր Արիան 5 կրող հրթիռ հավաքում է Կրող հրթիռի ինտեգրման շենքում։ Այնուհետև հրթիռը փոխանցվում է Վերջնական հավաքման շենք՝ Arianespace-ի կողմից օգտակար բեռի ինտեգրման համար: Վերջնական հավաքման շենքը գտնվում է ELA-3 արձակման գոտուց 2,8 կմ հեռավորության վրա։ Շարժական արձակման սեղանը Արիան 5-ով այդ ճանապարհն անցնում է մոտ մեկ ժամում։ Այնուհետև այն ամրացվում է արձակման հարթակի բոցի խողովակների վրա: Արձակումներ Արձակման անվտանգություն Հրդեհային անվտանգությունն ապահովվում է Փարիզի հրշեջ բրիգադի ստորաբաժանման կողմից, որը Ֆրանսիական բանակի մաս է։ Կենտրոնի անվտանգության պահպանումն իրականացնում են Ֆրանսիական ժանդարմերիայի ուժերը՝ Ֆրանսիական օտարերկրյա լեգեոնի 3-րդ օտարերկրյա հետևակային գնդի աջակցությամբ: Արձակման պատուհաններից առաջ և դրանց ընթացքում CSG-ի անվտանգության միջոցառումները զգալիորեն ուժեղացվում են հակահետևակային և հակաօդային միջոցներով, որոնց ճշգրիտ կազմաձևերը գաղտնիացվում են ֆրանսիական զինված ուժերի կողմից։ Արձակման համալիր մուտք գործող բոլոր անձինք նույնպես ենթարկվում են ստուգումների՝ հաստատելու մուտքի թույլտվությունը։ Գվիանայի տիեզերական կենտրոնի տարածքում, ըստ ՏՀԱԿ-ի, ներառված են նաև Փրկության կղզիները՝ նախկին պատժավայր, որի կազմում էր հայտնի Սատանայի կղզին։ Այժմ դրանք զբոսաշրջային վայր են, սակայն գտնվում են գեոսինքրոն ուղեծիր արձակումների հետագծի տակ և արձակումների ժամանակ պետք է տարհանվեն։ Վաղ արձակումներ 1970 թվականի մարտի 10 – Առաջին Դիամանտ-Բ հրթիռը արձակեց DIAL/MIKA և DIAL/WIKA արբանյակները։ DIAL/MIKA-ն ձախողվեց արձակման ընթացքում, սակայն մտավ ուղեծիր՝ ընդհանուր 111 կգ զանգվածով: DIAL/WIKA-ն արձակումից հետո տվյալներ տրամադրեց մոտ երկու ամիս: Վերջին արձակումներ 2020 թվականի օգոստոսի 15 – Արիան 5-ը արձակեց MEV-2, BSAT-4b և Գալաքսի-30 արբանյակները: 2020 թվականի նոյեմբերի 17 – Վեգա հրթիռը ձախողեց TARANIS և SEOSat-Ingenio արբանյակների արձակումը: 2021 թվականի դեկտեմբերի 25 – Արիան 5-ը արձակեց Ջեյմս Ուեբ տիեզերական աստղադիտակը: 2022 թվականի դեկտեմբերի 13 — Արիան 5-ը արձակեց երրորդ սերնդի առաջին Meteosat-ը՝ Meteosat MTG-I1-ը: 2022 թվականի դեկտեմբերի 21 – Վեգա-C-ն չկարողացավ արձակել երկու Pléiades Neo արբանյակներ Airbus Defence and Space ընկերությունից: 2023 թվականի ապրիլի 14 – Արիան 5-ը արձակեց JUICE տիեզերական զոնդը՝ ութամյա ճանապարհորդության դեպի Յուպիտեր, ներառյալ Լուսնի, Երկրի և Վեներայի մոտ չորս գրավիտացիոն մանևրներ։ Այն ուսումնասիրելու է Յուպիտերի Գալիլեյան արբանյակներից երեքը՝ Գանիմեդը, Կալիստոն և Եվրոպան: 2023 թվականի հուլիսի 5 – Արիան 5-ը իր վերջին առաքելությամբ արձակեց Ֆրանսիայի և Գերմանիայի երկու ռազմական կապի արբանյակներ՝ Սիրակուզ 4Բ և Հենիխ Հերց: 2024 թվականի հուլիսի 9 – Արիան 6-ը կատարեց իր առաջին թռիչքը։ 2026 թվականի ապրիլի 30 – Արիան 64 կրող հրթիռը, Arianespace-ի VA268 առաքելության շրջանակում, արձակեց Amazon Leo համաստեղության 32 արբանյակ։ Արձակումը տեղի ունեցավ տեղական ժամանակով 05:57-ին, իսկ արբանյակները տեղակայվեցին ցածր մերձերկրյա ուղեծիր՝ մոտ 465 կմ բարձրության վրա։ Առաքելությունը տևեց 1 ժամ 54 րոպե՝ արձակումից մինչև վերջին արբանյակի անջատումը: Արձակման հարթակների աղյուսակ Տեղական ազդեցություն Տիեզերական ոլորտը 2014 թվականին կազմում էր Ֆրանսիական Գվիանայի ՀՆԱ-ի մոտ 15%-ը՝ մոտավորապես կեսը այն 28%-ից, որը գրանցվել էր 1990 թվականին։ Այս նվազումը հիմնականում պայմանավորված էր այլ ոլորտների աճով, այլ ոչ թե տիեզերական գործունեության անկմամբ։ 2020 թվականի դրությամբ տիեզերական ոլորտը Գվիանայում աշխատեցնում էր 4,620 մարդու, ինչը նշանակում է, որ ոլորտը ապահովում էր անդրծովյան դեպարտամենտի վարձու աշխատատեղերի քիչ պակաս, քան 10%-ը, թեև կան գնահատականներ, ըստ որոնց՝ տիեզերակայանի գործունեության արդյունքում ուղղակիորեն և անուղղակիորեն զբաղված է մինչև 9,000 մարդ: Գվիանայի տիեզերական կենտրոնը աշխարհի ամենածանրաբեռնված տիեզերակայաններից է և մեծ ֆինանսավորում է ստանում Եվրոպական տիեզերական գործակալությունից (ԵՏԳ), որը ապահովում է տիեզերակայանի տարեկան բյուջեի մոտ 66%-ը, ինչպես նաև ֆինանսավորում է նոր ենթակառուցվածքները: Բնիկ և տեղական ակտիվիստական խմբերը պնդում են, որ մայրցամաքային Ֆրանսիան հետաքրքրված է Ֆրանսիական Գվիանայով միայն այնքանով, որքանով այն կապված է տիեզերական կենտրոնի հետ, իսկ կենտրոնի ստացած ֆինանսավորումը խորհրդանշական է՝ հաշվի առնելով դեպարտամենտի և մայրցամաքային Ֆրանսիայի կենսամակարդակների անհավասարությունը: Օրինակ՝ չնայած դեպարտամենտում աղքատության բարձր մակարդակին և գործազրկության ավելի քան 20% ցուցանիշներին, կենսարժեքը մնում է բարձր՝ ներմուծվող սննդի և ռեսուրսների հարցում մայրցամաքային Ֆրանսիայից կախվածության պատճառով, մինչդեռ մեծ միջոցներ են ներդրվում տիեզերական ծրագրում, այլ ոչ թե դեպարտամենտի հանրային ծառայություններում: Դեպարտամենտը 2017 թվականի մարտ և ապրիլ ամիսներին դարձավ գործադուլների և բողոքի ակցիաների վայր, որոնք նպատակ ունեին ուշադրություն հրավիրել Ֆրանսիական Գվիանայի անապահովության և ենթակառուցվածքային խնդիրների վրա։ Գործադուլներ սկսած 30 արհմիությունների հետ միասին «500 եղբայրների կոլեկտիվը» բողոքի ակցիաներ կազմակերպեց Կուրուում, որոնք տարածվեցին ամբողջ երկրում և արձագանք գտան մայրցամաքային Ֆրանսիայում: 2017 թվականի մարտի 21-ին Արիան 5 հրթիռի արձակումը, որը պետք է տեղափոխեր բրազիլական և հարավկորեական արբանյակներ, կանխվեց, քանի որ CSG-ի աշխատողները և ցուցարարները շրջափակել էին կենտրոնը: Հետագա գործադուլներն ու տիեզերական կենտրոնի գրավումը հանգեցրին նրան, որ արբանյակները արձակվեցին միայն 2017 թվականի մայիսին: Ֆրանսիայի կառավարության և գվիանացի ցուցարարների միջև բանակցությունների արդյունքում մերժվեց Ֆրանսիայի առաջարկած 1.1 միլիարդ եվրոյի փաթեթը, քանի որ գվիանացիները պահանջում էին առնվազն 3 միլիարդ եվրո աջակցություն: Բողոքի ակցիաներից հետո ՏՀԱԿ-ը՝ տիեզերակայանը շահագործող Ֆրանսիայի պետական տիեզերական գործակալությունը, Ֆրանսիական Գվիանայի տնտեսական և սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման համար արդեն խոստացած 40 միլիոն եվրոյին ավելացրեց ևս 10 միլիոն եվրո: Շրջակա միջավայր Տիեզերական արձակումները բարձրացրել են ալյումինի կոնցենտրացիաները տարածքի շուրջ: Գաղութատիրություն Հատկապես հաշվի առնելով տարածքի գաղութային պատմությունը՝ այն նկարագրվել է որպես գաղութատիրության և կայսերապաշտության ժառանգությունը տիեզերք տեղափոխող վայր: Հանրամշակույթում Գվիանայի տիեզերական կենտրոնի գեղարվեստականացված տարբերակը ծառայում է որպես Battlefield 2042 տեսախաղի «Orbital» բազմախաղաց քարտեզի տեղանք։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական վեբ կայք Soyouz in Guiana Europe's Spaceport Արխիվացված 15 Հունիս 2012 Wayback Machine – information from ESA List of Stratospheric Balloons launched from CSG – information from StratoCat Arianespace mission status – information on current and upcoming Արիան missions; list of past missions