یخسار گرینلند

یخسار گرینلند (به گرینلندی: Sermersuaq) پهنه‌ای وسیع از یخ بر روی گرینلند است که پهنه‌ای به وسعت ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع را می‌پوشاند. گرینلند بزرگ‌ترین جزیرهٔ غیرقاره‌ای جهان است که از نظر سیاسی بخشی از قلمرو پادشاهی دانمارک به‌شمار می‌رود. حدود ۸۰ درصد از سطح این جزیره با پهنه‌ای یخی پوشیده شده که میانگین ضخامت آن نزدیک به ۱٫۵ کیلومتر است و در برخی نواحی به حدود ۳ کیلومتر می‌رسد. وزن این تودهٔ عظیم یخ باعث فرونشست بخش‌های مرکزی بستر سنگی گرینلند شده و ساختاری کاسه‌مانند در زیر یخ‌ها پدیدآورده است. این ویژگی زمین‌ساختی نقش مهمی در پویایی یخچال‌ها و جریان آب‌های زیرسطحی ایفا می‌کند. یخسار گرینلند پس از یخسار جنوبگان دومین پهنه یخی بزرگ دنیاست. این یخسار در راستای شمالی-جنوبی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر درازا دارد و بیشترین پهنای آن در نزدیکی کناره شمالی آن در مدار ۷۷ درجه شمالی به ۱۱۰۰ کیلومتر می‌رسد. میانگین فرازا (ارتفاع) این پهنه یخی ۲۱۳۵ متر است. ستبرای این یخسار در بیشتر نقاط بیش از ۲ کیلومتر و در ضخیم‌ترین نقطه بیش از ۳ کیلومتر است. پهنهٔ یخی یا همان یخسار گرینلند به‌شدت نسبت به تغییرات اقلیمی حساس است. برآوردها نشان می‌دهد که این جزیره سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد تن یخ از دست می‌دهد. ذوب کامل یخ‌های گرینلند می‌تواند سطح آب دریاهای جهان را حدود ۷ متر افزایش دهد؛ رخدادی که پیامدهای گسترده‌ای برای شهرهای ساحلی بزرگ، از جمله لندن، نیویورک، شانگهای و مناطق وسیعی از هلند و بنگلادش خواهد داشت. از این رو، گرینلند یکی از کانون‌های اصلی پژوهش‌های مربوط به گرمایش جهانی و بالا آمدن سطح دریاها به‌شمار می‌رود. پیشرفت فناوری‌های ژئوفیزیکی، به‌ویژه رادارهای نفوذکننده به یخ، امکان شناسایی ساختارهای پنهان زیر پهنهٔ یخی گرینلند را فراهم کرده است. در سال ۲۰۱۳، پژوهشگران وجود دره‌ای بسیار بزرگ در زیر یخ‌ها را شناسایی کردند که طول آن حدود ۷۵۰ کیلومتر برآورد شده و از گرند کنیون آریزونا نیز طولانی‌تر است. افزون بر این، یخ‌های گرینلند اشیای تاریخی مدفونی را نیز در خود حفظ کرده‌اند؛ از جمله یک هواپیمای جنگی پی-۳۸ مربوط به جنگ جهانی دوم که در سال ۱۹۹۲، پس از دهه‌ها مدفون بودن زیر حدود ۸۰ متر یخ، کشف و بازیابی شد. همچنین بقایایی از تسلیحات هسته‌ای ایالات متحده که در پی سقوط یک بمب‌افکن در سال ۱۹۶۸ مفقود شده بودند، همچنان در زیر لایه‌های یخی این منطقه قرار دارند. گرینلند و همچنین منطقه زیر یخسار آن، از نظر منابع طبیعی نیز اهمیتی قابل‌توجه دارد. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۱۳ درصد از ذخایر نفت و نزدیک به ۳۰ درصد از گاز طبیعی کشف‌نشدهٔ جهان ممکن است در این منطقه واقع شده باشد. افزون بر هیدروکربن‌ها، گرینلند دارای ذخایر چشمگیری از عناصر خاکی کمیاب است که در فناوری‌های امروزی، از جمله تولید تجهیزات الکترونیکی و خودروهای برقی، کاربرد حیاتی دارند. وجود این منابع می‌تواند در بلندمدت بر توازن بازار جهانی عناصر خاکی کمیاب اثر بگذارد. همچنین ذخایر اورانیوم، به‌ویژه در مناطقی مانند کوانفیلد، جایگاه گرینلند را در میان کشورهای دارای ذخایر این ماده تقویت کرده است. اهمیت راهبردی گرینلند و دسترسی بالقوه به منابع طبیعی آن، این جزیره را به کانون رقابت‌های ژئوپلیتیک تبدیل کرده است. در سال ۲۰۱۹، ایالات متحده پیشنهاد خرید گرینلند را مطرح کرد که با مخالفت دولت دانمارک روبه‌رو شد. هم‌زمان، چین تلاش‌هایی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و معدنی این جزیره انجام داده است. افزون بر این، ذوب تدریجی یخ‌های قطبی مسیرهای دریایی جدیدی را در شمالگان می‌گشاید که می‌تواند زمان و هزینهٔ ترابری کالا میان آسیا و اروپا را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و جایگاه گرینلند را در آیندهٔ تجارت جهانی برجسته‌تر کند. جزئیات یخسار گرینلند دومین بدنه یخی بزرگ جهان را تشکیل می‌دهد. ضخامت آن به طور متوسط ۱٫۶۷ کیلومتر (۱٫۰ مایل) و در بیشترین حالت بیش از ۳ کیلومتر (۱٫۹ مایل) است. طول آن در جهت شمال به جنوب تقریباً ۲٬۹۰۰ کیلومتر (۱٬۸۰۰ مایل) است و حداکثر عرض آن ۱٬۱۰۰ کیلومتر (۶۸۰ مایل) در عرض جغرافیایی ۷۷ درجه شمالی، در نزدیکی لبه شمالی آن است. این یخسار ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۶۶۰٬۰۰۰ مایل مربع)، یعنی حدود ۸۰٪ از سطح گرینلند، یا حدود ۱۲٪ از مساحت یخسار جنوبگان را می‌پوشاند. اصطلاح «یخسار گرینلند» اغلب در نوشته‌جات علمی به صورت GIS یا GrIS کوتاه می‌شود. گرینلند حداقل به مدت ۱۸ میلیون سال دارای یخچال‌های طبیعی و کلاهک‌های یخی بزرگی بوده است، اما یک یخسار واحد برای اولین بار حدود ۲٫۶ میلیون سال پیش بیشتر این جزیره را پوشاند. از آن زمان، این یخسار هم رشد کرده و هم به طور قابل توجهی منقبض شده است. قدیمی‌ترین یخ شناخته شده در گرینلند حدود ۱ میلیون سال قدمت دارد. به دلیل انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی، این یخسار اکنون در گرم‌ترین حالت خود در ۱۰۰۰ سال گذشته قرار دارد، و با سریع‌ترین نرخ در حداقل ۱۲۰۰۰ سال گذشته در حال از دست دادن یخ است. هر تابستان، بخش‌هایی از سطح ذوب شده و به دریا یخ‌زایی می‌کنند. به طور معمول، یخسار با بارش برف زمستانی جایگزین می‌شود، اما به دلیل تغییر اقلیم، این یخسار دو تا پنج برابر سریع‌تر از قبل از سال ۱۸۵۰ در حال ذوب شدن است، و بارش برف از سال ۱۹۹۶ تاکنون نتوانسته است آن را جبران کند. اگر هدف توافق پاریس مبنی بر باقی ماندن زیر ۲ تغییر درجه سلسیوس (۳٫۶ تغییر درجه فارنهایت) محقق شود، ذوب شدن یخ‌های گرینلند به تنهایی تا پایان قرن حدود ۶ سانتیمتر (۲ ۱⁄۲ اینچ) به افزایش سطح آب دریاها در سطح جهانی خواهد افزود. اگر کاهشی در انتشار گازها صورت نگیرد، ذوب شدن تا سال ۲۱۰۰ حدود ۱۳ سانتیمتر (۵ اینچ) اضافه خواهد کرد، که در بدترین حالت حدود ۳۳ سانتیمتر (۱۳ اینچ) خواهد بود. برای مقایسه، ذوب شدن از سال ۱۹۷۲ تاکنون ۱٫۴ سانتیمتر (۱⁄۲ اینچ) سهم داشته است، در حالی که افزایش سطح دریا از تمام منابع بین سال‌های ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۸ حدود ۱۵–۲۵ سانتیمتر (۶–۱۰ اینچ) بوده است. اگر تمام ۲٬۹۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب (۶۹۶٬۰۰۰ مایل مکعب) یخسار ذوب شود، سطح دریاهای جهان را تا حدود ۷٫۴ متر (۲۴ فوت) افزایش می‌دهد. گرمایش جهانی بین ۱٫۷ تغییر درجه سلسیوس (۳٫۱ تغییر درجه فارنهایت) و ۲٫۳ تغییر درجه سلسیوس (۴٫۱ تغییر درجه فارنهایت) احتمالاً این ذوب شدن را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. با این حال، حتی ۱٫۵ تغییر درجه سلسیوس (۲٫۷ تغییر درجه فارنهایت) باعث از دست رفتن یخی معادل ۱٫۴ متر (۴ ۱⁄۲ فوت) افزایش سطح دریا می‌شود، و اگر دما قبل از کاهش، از آن سطح فراتر رود، یخ بیشتری از دست خواهد رفت. اگر دمای جهانی همچنان افزایش یابد، یخسار احتمالاً ظرف ۱۰۰۰۰ سال ناپدید خواهد شد. در گرمایش بسیار بالا، طول عمر آینده آن به حدود ۱۰۰۰ سال کاهش می‌یابد. در زیر یخسار گرینلند کوه‌ها و حوضه‌های دریاچه‌ای قرار دارند. منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Greenland ice sheet». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۵. منبع ویدئویی: What's Hidden Under the Ice of Greenland? [۱](https://www.youtube.com/watch?v=roSRpjgxvnQ) پیوند به بیرون