Defterdar masjidi (Kos)

Defterdar Ibrohim posho masjidi (yunoncha: Ντεφτερντάρ Ιμπραήμ Πασά Τζαμί; turkcha: Defterdar İbrahim Paşa Camii Defterdar Ibrohim posho masjidi) – Gretsiyaning Janubiy Egey mintaqasidagi Kos orolida joylashgan masjid. 18-asrda, Usmonlilar davrida qurilgan bu masjid Kosdagi ibodat uchun hanuz faol va ochiq boʻlib turgan besh usmonli masjidning biri sifatida Kos musulmon jamoasiga xizmat qiladi, boshqasi esa G‘ozi Hasan posho masjididir. Tarixi Masjid nomini 18-asr oxirida uning qurilishini buyurgan, Usmonli moliya vaziri Ibrohim Afandidan (defterdar) olgan. Ilgari bu Avliyo Paraskeviga bagʻishlangan pravoslav cherkovi boʻlgani ham taxmin qilingan. Masjid 1926 va 1933-yillarda Kosda sodir boʻlgan kuchli zilzilalarda jiddiy zarar koʻrgan. Oʻsha paytda Kosni egallab turgan italiyaliklar keng qamrovli restavratsiya ishlarini olib borib, minoraning yuqori qismini olib tashlash va uni qayta tiklashni ham amalga oshirgan. Biroq shikastlanishlar katta boʻlgani sababli, minora 2004–2005-yillar oraligʻida yana bir bor restavratsiyadan oʻtkazilgan. Italiyaliklar amalga oshirgan restavratsiyadan tashqari, masjid hozirgacha tizimli ravishda saqlab kelinmagan. 2017-yilgi zilzilada ham masjid qattiq zarar koʻrgan, natijada minora qulab tushgan. Meʼmorchilik Kos shahridagi Elefterias maydonida joylashgan bu inshoot kub shaklidagi ikki qavatli bino boʻlib, oʻn ikki arkaga tayangan sakkiz qirrali gumbazga ega. U yoʻnilgan ashlardan qurilgan: birinchi qavat va pastki qismlarda kattaroq, yuqori qavatda esa kichikroq bloklar qoʻllanilgan boʻlib, ular iso-qurilish tizimiga muvofiq terilgan. Defterdar masjidida oltita deraza bor: har biri bitta arka ostiga joylashtirilgan ikkitadan juft-juft qilingan, biroq ular boshqa tomonlardagidek arka bilan yakunlanmaydi, shuningdek, uch tomondan frontalni oʻrab turuvchi baland karniz mavjud. Yuqori qavatda kvadrat namozxona joylashgan boʻlib, u ikkita eshik orqali shimoldagi tor va choʻzinqiragan narteks bilan tutashadi. Narteksga mos ravishda sharq va gʻarb tomonlarda joylashgan ikkita gʻishtli zinapoya orqali chiqiladi. Yuqori qismi ikki gumbazli propilon bilan yopilgan sharqiy zinapoya masjidga mansabdorlar kirishi uchun moʻljallangan edi. Asosiy zalning shimol tomonida ayollar uchun moʻljallangan, baland koʻtarilgan yogʻoch ginakonitis joylashgan. Mehrob va minbar janub tomonida qurilgan. Masjidning gʻarb tomonida minora qad rostlagan boʻlib, unda parapetli yagona ayvon mavjud, undan biroz narida esa marmardan yasalgan sakkiz qirrali favvora bor, u oltita arka va qisqa ustunlarga tayangan gumbazsimon inshoot bilan yopilgan. Galereya Yana qarang Gretsiyada Islom Usmoniylar davrida Gretsiya Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati Manbalar Adabiyotlar Hatzivasileiou, Vasilis S.. History of the Island of Kos: Ancient, Medieval, Modern, 2013. Havolalar Vikiomborda „Defterdar Mosque (Kos)“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.