Λίμνη Αγιάς

Η λίμνη της Αγιάς (γνωστή και ως λίμνη της Αγυιάς) είναι τεχνητή λίμνη στον νομό Χανίων της Κρήτης. Δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα με σκοπό την παροχή νερού για τον τοπικό υδροηλεκτρικό σταθμό, ο οποίος πλέον δεν λειτουργεί. Σήμερα η λίμνη αποτελεί σημαντικό βιότοπο για την τοπική χλωρίδα και πανίδα και είναι μέρος του ευρωπαϊκού δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Γεωγραφία Η λίμνη της Αγιάς βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων στο νησί της Κρήτης. Απέχει 9 χιλιόμετρα από την πόλη των Χανίων και δίπλα της είναι ο οικισμός Αγιά, από τον οποίο η λίμνη πήρε το όνομα της. Κατασκευάστηκε επάνω στη φυσική ροή ενός παραπόταµου του ποταµού Κερίτη και συγκεντρώνει νερό το οποίο προέρχεται από υπόγειους καρστικούς υδροφορείς στα Λευκά Όρη. Έχει έκταση 450 στρεμμάτων και βρίσκεται σε υψόμετρο 34 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στα νότια επικοινωνεί με την κοιλάδα του Φασά. Ιστορία Πριν τη δεκατία του 1920, στην τοποθεσία υπήρχε ένας βάλτος που μετατράπηκε σε τεχνητή λίμνη από τη Δημοτική Επιχείρηση Ηλεκτροφωτισμού Χανίων. Σκοπός της κατασκευής ήταν η παροχή νερού για τον Μικρό Υδροηλεκτρικό Σταθμό (ΜΥΗΣ) που κατασκευάζονταν παράλληλα. Ο σταθμός πλέον δεν λειτουργεί και αποτελεί μουσειακό χώρο. Για τους επισκέπτες έχουν δημιουργηθεί δύο καφετέρειες και αξιόλογο τμήμα της όχθης καλύφθηκε από μονοπάτι, καταμήκος του οποίου έχουν τοποθετηθεί διάφορα παρατηρητήρια για την παρακολούθηση της ορθνιθοπανίδας της περιοχής. Χλωρίδα Στη λίμνη της Αγιάς έχουν καταγραφεί περισσότερα από 130 είδη φυτών, με μεγάλο μέρος της όχθης να καλύπτεται από καλαμιώνες, ενώ πλατάνια, ιτιές και άλλα δένδρα δημιουργούν ένα παρόχθιο δάσος. Ένα ξενικό είδος είναι επίσης πολύ κοινό στη λίμνη, το ζιζάνιο του είδους Papsalum distichum το οποίο προέρχεται από τη Λατινική Αμερική. Το συγκεκριμένο φυτό έχει καλύψει αρκετή από την επιφάνεια της λίμνης και γίνονται προσπάθειες για να μην εξαπλωθεί και στο υπόλοιπο νησί. Πανίδα Η λίμνη Αγιάς είναι ιδιαίτερης σημασίας για την πανίδα της Κρήτης. Ειδικά για την ορνιθοπανίδα της είναι ίσως και η σημαντικότερη τοποθεσία του νησιού, με περισσότερα από 200 είδη πουλιών να έχουν παρατηρηθεί εκεί. Μερικά από αυτά είναι η μικροπουλάδα, ο πορφυροτσικνιάς, ο σφηκιάρης καθώς και το Ευρωπαϊκό τρυγόνι, το οποίο είναι απειλούμενο σε παγκόσμιο επίπεδο σύμφωνα με την Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της Διεθνής Ένωσης Προστασίας της Φύσης. Ένα ακόμη απειλούμενο είδος ζώου ήταν κάποτε πολύ κοινό στη λίμνη της Αγιάς, ο Κρητικός βάτραχος, ο οποίος σήμερα έχει σχεδόν εκτοπιστεί εντελώς. Σε αυτό ευθύνεται η εισαγωγή του Αμερικάνικου βουβαλοβάτραχου, ένα είδος ενδημικό στις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2000, ένας επιχειρηματίας από τα Χανιά που εξέτρεφε τους βουβαλοβάτραχους για την παραγωγή βατραχοπόδαρων απελευθέρωσε τους βατράχους του στη λίμνη της Αγιάς και από τότε ο πληθυσμός τους έχει αναπτυχθεί τόσο πολύ που σχεδόν εξάλειψε την παρουσία των μικρότερων και λιγότερο επιθετικών ιθαγενών βατράχων. Παραπομπές