Կաստորիայի բյուզանդական թանգարան

Կաստորիայի բյուզանդական թանգարան (հուն․՝ Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς), թանգարան հունական Կաստորիա քաղաքում, գտնվում է Արևմտյան Մակեդոնիայում։ Գործում է մշակույթի նախարարության ներքո։ Հավաքածուներ Թանգարանում պահվում են Բյուզանդիայի ամենահարուստ հավաքածուներից մեկը և Հունաստանի հետբյուզանդական սրբապատկերները։ Թանգարանի հավաքածուն իր մեջ ներառում է բյուզանդական սրբապատկերներ և Կաստորիայի հետբյուզանդական տաճարներ, մերձակա Դիոկլտիանոպոլիսի որմնանկարներ ու խճանկարներ, նախաքրիստոնեական տարիներից մինչև oսմանյան շրջանը եղած ճարտարապետական տարրեր, եկեղեցական մասունքներ ու փայտե փորագրություններ, տարբեր ժամանակաշրջանների հնագիտական գտածոներ։ Պատմություն Կաստորիայի տարածաշրջանում կան շուրջ 80 բյուզանդական և հետբյուզանդական եկեղեցիներ, որոնցից 26-ը կառուցվել են անմիջապես բյուզանդական շրջանում։ Տաճարներում որմնանկարների տարածքը գերազանցում է 3 հազար քառակուսի մետրը։ Բավականին մեծ են փայտե փորագրությունների ծավալը և սրբապատկերների քանակը։ Սրբապատկերները ընդգրկում են բյուզանդական արվեստի զարգացման բոլոր ժամանակաշրջանները և վկայում են բյուզանդական արվեստի յուրաքանչյուր դպրոցի և առանձին սրբապատկերագրի ազդեցությունների և ոճերի մասին։ Այս սրբապատկերներն ու փայտե քանդակները վերապրել են Բյուզանդական կայսրության անհանգիստ ժամանակաշրջանները, հյուսիսային ժողովուրդների արշավանքները, օսմանյան լուծը, 20-րդ դարի սկզբին տեղի ունեցած ազգային հակամարտությունների և պատերազմների տարիները։ Կաստորիայի շրջանի տաճարներում և թանգարաններում պահվում են մոտ 1500 սրբապատկերներ։ Կաստորիայի սրբապատկերները հիմնականում կրում են Մակեդոնիայի և Կրետեի պատկերագրման դպրոցների ազդեցությունը։ Թանգարանի ստեղծումն անհրաժեշտություն էր, քանի որ այն հնարավորություն կտար ի մի բերելու Կաստորիայի և տարածաշրջանի բյուզանդական և միջնադարյան շենքերի արվեստի և ճարտարապետության տարրերը։ Բյուզանդական և հետբյուզանդական տաճարներից շատերը (հատկապես օսմանյան ժամանակաշրջանի) գուցե չափերով փոքր էին և ներքին հարդարմամբ համեստ, բայց հարուստ էին որմնանկարներով և սրբապատկերներով։ Հատկապես Կաստորիա քաղաքի տաճարները կառուցվել են հարուստ բնակիչների պալատների բակերում և կրել են նրանց տերերի անունները, անուններ, որոնք պահպանվել են մինչ օրս, և որոնցով անավանակոչվում են նաև քաղաքի թաղամասերը։ Այժմ թանգարանում պահվում է 550 սրբապատկեր։ Պատկերասրահ Գրականություն Γ., Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς, Αθήνα 1996 Τσιγαρίδας Ε.Ν.Τ., Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς: βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, Αθήνα Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Ιστοσ. Υπουργείο Πολιτισμού-Οδυσσεύς, Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς Արխիվացված 2009-09-07 Wayback Machine