پارٿينون

پارٿينون (Parthenon) قديم يونان جو هڪ اڳوڻو مندر آهي، جيڪو ايٿنز جي شهر ۾ هڪ ٽڪريءَ تي واقع آهي جنهن کي ايڪروپوليس چيو ويندو آهي. هي مندر يوناني ديوي اٿينا (Athena) جي اعزاز ۾ تيار ڪيو ويو هو. پارٿينون کي قديم يونان، مغربي تهذيب ۽ جمهوريت جي هڪ زندهه علامت سمجهيو ويندو آهي. تاريخ ۽ تعمير پارٿينون جي تعمير 5هين صدي قبل مسيح (447 ق.م) ۾ شروع ٿي ۽ 438 ق.م ۾ مڪمل ٿي، جيتوڻيڪ ان جي آرائشي ڪم کي 432 ق.م تائين جاري رکيو ويو. هي مندر ايراني (Persian) حملي آورن جي خلاف يونان جي فتح جي خوشيءَ ۾ شڪراني طور تعمير ڪيو ويو هو. اهو نه رڳو هڪ مذهبي ماڳ هو، پر شهر جي خزاني (Treasury) طور به استعمال ٿيندو هو. تاريخي تبديليون پارٿينون جي تاريخ مختلف دورن ۾ تبديل ٿيندي رهي آهي: چرچ: 6هين صدي عيسويءَ ۾، هن کي هڪ عيسائي چرچ ۾ تبديل ڪيو ويو جيڪو ڪنوار مريم (Virgin Mary) سان منسوب هو. مسجد: 15هين صديءَ ۾ عثماني سلطنت جي فتح کانپوءِ هن کي مسجد بڻايو ويو. ڌماڪو (1687): مورين جنگ دوران، وينس جي هڪ بم حملي سبب پارٿينون ۾ وڏو ڌماڪو ٿيو، ڇاڪاڻ ته عثماني فوج ان کي بارود خاني طور استعمال ڪري رهي هئي. ان ڌماڪي عمارت کي سخت نقصان پهچايو. ايلگن ماربلز (Elgin Marbles) 1800ع کان 1803ع جي وچ ۾، لارڊ ايلگن ڪيترائي بچيل مجسما هتان هٽائي انگلينڊ کڻي ويو، جيڪي اڄ به تڪراري طور برٽش ميوزيم ۾ موجود آهن ۽ انهن کي "ايلگن ماربلز" يا "پارٿينون ماربلز" چيو وڃي ٿو. 1975ع کان وٺي يوناني حڪومت ان جي بحالي (Restoration) لاءِ ڪيترائي وڏا منصوبا شروع ڪيا آهن. وڌيڪ ڏسو ايڪروپوليس اٿينا قديم يونان حوالا