Σιδηροδρομικός Σταθμός Χρυσού

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Χρυσού είναι πρώην σιδηροδρομικός σταθμός στον σημερινό Δήμο Εμμανουήλ Παππά της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών, επί της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Αλεξανδρούπολης. Βρίσκεται σε απόσταση 3 χλμ. νότια του Χρυσού Σερρών. Ιστορία Η γραμμή ξεκίνησε να λειτουργεί το 1896, ως προέκταση της υπάρχουσας γραμμής από την Κωνσταντινούπολη προς την κεντρική Μακεδονία. Ο σταθμός ήταν αρχικά γνωστός ως Σιδηροδρομικός Σταθμός Τοπόλιανης, από το παλαιό όνομα του κοντινού χωριού. Ο προηγούμενος σταθμός, με κατεύθυνση από τη Θεσσαλονίκη, ήταν ο Σ.Σ. Νέου Σκοπού, ενώ ο επόμενος, με κατεύθυνση προς την Αλεξανδρούπολη, ήταν ο Σ.Σ. Γαζώρου, με ενδιάμεση στάση στην Τούμπα. Οι εγκαταστάσεις περιλάμβαναν το κύριο κτήριο του σταθμού, μηχανοστάσιο, οικία σταθμάρχη, αποθήκη της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών Νομού Σερρών και διάφορα άλλα κτίσματα. Κατά την περίοδο των μεγάλων εγγειοβελτιωτικών έργων της πεδιάδας των Σερρών, τη δεκαετία του 1930, κατασκευάστηκε σιδηροδρομική γραμμή κανονικού πλάτους, από τον σιδηροδρομικό σταθμό Χρυσού μέχρι τη διώρυγα του Πεθελινού Σερρών. Η γραμμή είχε μήκος 9 χιλιομέτρων και εξυπηρετούσε το εργοτάξιο της κοινοπραξίας John Monks & Sons-Ulen & Co., που είχε αναλάβει την εκτέλεση των έργων, όπως την αποξήρανση της λίμνης Αχινού, τον εγκιβωτισμό του ποταμού Στρυμόνα, τον σχηματισμό της τεχνητής λίμνης Κερκίνης κ.ά. Η τοποθεσία του σταθμού παρουσιάζει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, με πληθώρα ευρημάτων. Έρευνες έχουν τεκμηριώσει την παρουσία δύο προϊστορικών οικισμών, ενώ στη θέση Ζαγαριάνη υπάρχει μονότοξη λίθινη γέφυρα της Ρωμαϊκής περιόδου. Από το 1980, η περιοχή ακριβώς νότια του σταθμού έχει κηρυχθεί ως αρχαιολογικός χώρος. Τον Οκτώβριο του 1987, κατά το όργωμα χωραφιού εντοπίστηκαν αρχαίοι τάφοι του 4ου αιώνα π.Κ.Ε., ενώ ακολούθησε μικρής έκτασης ανασκαφή από την Εφορεία Αρχαιοτήτων. Ο σιδηροδρομικός σταθμός Χρυσού έπαψε να λειτουργεί τη δεκαετία του 1970, ενώ η γραμμή ανακαινίστηκε την περίοδο 1975-1978. Σήμερα, οι εγκαταστάσεις είναι εγκαταλελειμμένες, με το κεντρικό κτήριο να βρίσκεται σε κατάσταση κατάρρευσης και άλλα κτήρια να έχουν ήδη καταρρεύσει. Λόγω των ημερήσιων εκδρομών στον χώρο του σταθμού, που οργάνωνε το Δημοτικό Σχολείο Χρυσού κάθε σχολική χρονιά επί πολλά έτη, ο χώρος εγείρει έως σήμερα τις μνήμες πολλών ανθρώπων που κατάγονται από το Χρυσό. Από τον Ιούλιο του 2023, δίπλα από τον σιδηροδρομικό σταθμό λειτουργεί η Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων του Δήμου Εμμανουήλ Παππά. Παραπομπές