Plaka Köprüsü

Plaka Köprüsü (Yunanca: Γεφύρι της Πλάκας, Gefýri tis Plákas) 19. yüzyılda Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan'da yapılan tek kemerli köprüdür. Köprü, 1 Şubat 2015'te şiddetli fırtına ve sel sebebiyle yıkıldı. Daha sonra restore edilerek 2020 yılında tekrar hizmete açıldı. Köprü, Yunanistan'ın batısındaki Arta ve Yanya illerinin sınırında, Arachthos Nehri'nin üzerinde yer almaktadır. İdari açıdan ise Plaka-Raftaneon'a bağlıdır. Teknik özellikleriyle Yunanistan ve Balkanlar'ın en büyük Avrupa'nın ise üçüncü en büyük tek kemerli taş köprüsü olarak kabul edilmektedir. Her iki yanında 6 metrelik yardımcı kemerleri de bulunan köprü "inşa etmesi en zorlu tek kemerli köprülerden biri" olarak nitelendirilmişti. Köprü ayrıca Arachthos Nehri'ndeki rafting ve kano sporlarının başlangıç noktası olarak kullanılmaktadır. Tarihi İnşası Köprünün yapımına Osmanlı padişahı Abdülaziz'in emriyle başlanılıp, civardaki Pramanta köyünden Kostas Bekas adındaki yerel bir mimarın denetiminde 1866'da üç ayda tamamlandı. Köprü için 1860 ve 1863 yıllarında da inşa çalışması yapılmasına karşın bu çalışmalar başarısızlıkla sonuçlandı. 1863'teki inşa edilen köprü, açılış günü çöktü. Köprünün yapım maliyeti 180,000 kuruş tutarken, bu tutar yöre halkı ve Yannis Lulis adındaki zengin bir tüccar tarafından karşılandı. Faal dönemi 3 Şubat 1878'de Osmanlı Devleti'ne yönelik çıkan Epir Ayaklanması sırasında Konstantinos Kottikas komutası altındaki Yunan birlikleri köprüdeki Osmanlı birliklerini yenilgiye uğratıp, geri çekilmelerini sağladılar. Köprü, 1881-1912 yılları arasında Yunanistan Krallığı ve Osmanlı Devleti'nin sınırını oluşturdu. Bu dönemde köprünün yanına bugün hâlâ ayakta olan bir gümrük binası inşa edildi. Ayrıca köprünün yakınına Yunan ordusu için bir karakol ile bir de han yapıldı. II. Dünya Savaşı'nda köprü Almanların bombardımanı nedeniyle hasar gördü ancak yıkılmadı. Köprü, 1943 yılında yerel halk tarafından çimento kullanılarak onarıldı. 29 Şubat 1944'te Mihver Devletleri'nin Yunanistan'ı işgali sırasında Yunan Direnişinin silahlı örgütleri EAM, EDES ve EKKA arasında köprünün yakınında Plaka Anlaşması imzalandı. Yıkılması ve yeniden yapılması 2007 yılında yoğun yağış sonucunda yıkılma tehlikesi atlatan köprünün restorasyonu gündeme gelmiş, ancak bölge yetkilileri, adım atmadıkları gerekçesiyle yerel basın ve vatandaşlar tarafından eleştirilmişti. Epir bölgesinin sembolü olarak kabul edilen köprü, 1 Şubat 2015'te şiddetli fırtına ve sel sebebiyle çöktü. Bir süre sonra Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından köprünün tekrar inşa edileceği açıklandı. Atina Ulusal Teknik Üniversitesi tarafından desteklenen restorasyon çalışmaları sonucunda yeniden inşa edilen köprü 2020 yazında tekrar hizmete açıldı. Kaynakça Leftheris, B.P. (2006). "A bridge built in 1866 in Plaka, Greece". Computational Mechanics for Heritage Structures. Southampton, UK: WIT Press. ss. 147-153. ISBN 1-84564-034-9. Dış bağlantılar Structurae.net sayfası 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Köprü hakkında makale 24 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.