Սթոա թու Աթալու

Սթոա թու Աթալու (յուն․՝ Στοά του Αττάλου)․ կը գտնուի Աթէնքին «Աղորա» (հին շուկայ) հնաբանական վայրին մէջ կազմելով անոր արեւելեան սահմանը, Դիբիլոնէն 250 մ․ դէպի արեւելք, գրեթէ արգելափակելով Քերամիքոն հիւսիս-հարաւ ուղղութեամբ։ Կառուցուած է Ք․Ա․150-ին, Աթալոս Բ․ին (Բերղամոսին թագաւոր) կողմէն․ այդպէս կը նշէ Աղորային արտաքին սիւնաշարին վրայ արձանագրութիւն մը՝ «ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΑΤΤΑΛΟΣ ΑΤΤΑΛΟΥ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΑΠΟΛΩΝΙΔΟΣ»։ Կառոյցը Աթալոսին նուէրն է Աթէնքին։ Հնադարին, Սթոա թու Աթալուն յունական շրջաններու տարածքին կը կազմէր երկարութեամբ ամենէն մեծ փակ անձնատէր կառոյցը։ 16 Ապրիլ 2003-ին, Սթոա թու Աթալույին մէջ կը ստորագրուի «Աթէնքի Դաշինքը» Συνθήκη των Αθηνών․ 10 նոր երկիրներ Եւրոպական Միութեան մաս կը կազմեն։ Տեղեկութիւններ Շէնքին կառուցումը սկսած է Ք․Ա․159-ին եւ ամբողջացած է Ք․Ա․148-ին։ Սթոային այժմէական շէնքը, հին շէնքին վերակառուցումն է (1953-1956) «Աթէնքի Ամերիկեան Դպրոցի Դասական Ուսումներ» հիմնարկին կողմէն (Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα - American School of Classical Studies at Athens (ASCSA)) եւ կը հիւրասիրէ Աղորայի Հնաբանական Թանգարանը։ Ըստ հնաբանական պեղումներուն եւ պատմական վաւերագրութիւններուն, Սթոա թու Աթալու առեւտրական բնոյթ ունեցած է։ Հրապուրիչ կառոյցը եղած է միահարթ երկասիւն երկայնքով, եռաենթակողմ ոճով, եւ միակը որ նոյն չափերով վերի յարկ մը ունեցած է, որուն բարձրութիւնը սակայն, գետնայարկին կէսն էր։ Նկարագրութիւն Սթոային երկարութիւնն էր 120 մ․, լայնքը՝ 20 մ․, բարձրութիւնը՝ 25 մ․, երկու սիւնաշարերով եւ երկու յարկերուն երկայնքին կը պատսպարէր 21 խանութներ։ 45 դորիական ոճի սիւներ կը կազմեն գետնայարկի արտաքին սիւնաշարը, իսկ յոնիական ոճի անգիծ սիւներ կը կազմեն ներքին սիւնաշարը։ Վերի յարկին արտաքին սիւնաշարը յոնիական ոճի է եւ ներքին սիւնաշարը բերղամոյի ոճի (Բերղամոյի սիւնագլուխներով)։ Սթոային խանութները քառակուսի էին եւ իւրաքանչիւր կողմի լայնքը 4,80 մ․ էր։ Շէնքին հիւսիային եւ հարաւային ծայրամասերուն, վերին յարկը առաջնորդող աստիճաններ կային։ 267-ին, Էրուլիները կը քանդեն Սթոա թու Աթալուն։ Լատիններու եւ օսմանցիներու բռնիշխանութեան ժամանակաշրջաններուն Սթոան ամրոցի դեր ունեցած է, իսկ անոր քարերը օգտագործուած են Աքրոփոլիսի Բրոբիլէային առջեւ երկու աշտարակներու շինութեան համար։ Աշտարակներէն մէկը (հարաւ արեւմտեանը) աթենացիները որպէս եկեղեցի օգտագործած են «Բանաղիա թիս Բիրղիոթիսիս» անունով։ Վերակառուցում 1953 մինչեւ 1956 «Աթէնքի Ամերիկեան Դպրոցի Դասական Ուսումներ» հիմնարկը Սթոա թու Աթալուն կը վերակառուցէ, որպէսզի հոն պատսպարուի Աղորայի թանգարանը։ Հնաբանական պեղումները Իոանիս Թրուլոս հնաբանը կը գլխաւորէ: Ներկայ շէնքը երկայարկանի է, 116 մ․ երկարութեամբ եւ 19,4 մ․ լայնութեամբ։ Սիւները դորիական եւ յոնիական ոճով են։ Պատկերասրահ Ծանօթագրութիւններ