Seien Epaiketa

Seien Epaiketa (grezieraz: Δίκη των Έξ(ι), Díki ton Éx(i)) edo Seien Exekuzioa traizio-epaiketa bat izan zen, 1922ko azaroan Eleuterios Venizelosen aurka zeuden eta Turkiaren aurkako gerran greziarrek Asia Txikian izandako porrotaren erantzuletzat jotzen ziren politikari eta militarren aurka egindakoa. Epaiketa bederatzi akusatuetatik seiri heriotza-zigorra eta exekuzioa ezarri zitzaien. Aurrekariak 1922ko irailaren 9an, turkiar armada Esmirna hirian sartu zen. Hiria Greziarena zen 1919ko Sèvresko Itunaz geroztik. Hirian ehunka mila greziar zeuden, Asia Txikitik ihesi zihoazenak. Atenasko errege-gobernuak egoeraren kontrola galdu zuen eta ez zuen ezer egin. Ondoren, eremua Turkiaren esku geratu zen, eta greziar jatorriko biztanleak Greziara joan ziren errefuxiatu gisa. Estatu-kolpea Monarkiaren kontrakoek unea aprobetxatu zuten eta estatu-kolpe militar bat eman zuten biztanleria zibilaren laguntzarekin, gerrako porrotak suminduta. 1922ko irailaren 24an Nikolaos Plastiras eta Stylianos Gonatas koronelek batzorde iraultzaile bat osatu zuten eta Konstantino erregearen abdikazioa, gobernuaren dimisioa eta hondamendi militarraren arduradunen zigorra eskatu zuten. Theodoros Pangalos jeneralak, Venizelosen aldekoak, bi egun geroago garaile atera zen kolpea babestu zuen. Konstantino erregeak abdikatu egin zuen 27an eta Siziliara ihes egin zuen, non lau hilabete beranduago hil zen. Gobernuko kideak atxilotu zituzten. Jurgi II.a errege berriak kolpearen emaitza onartu zuen. Estatu-kolpearen protagonistak Epaiketa Urriaren 25ean, batzorde kolpistak ezohiko auzitegi militar bat sortu zuen, eta urriaren 31n bildu zen. Epaiketak hamabost egun iraun zuen, eta bederatzi pertsona epaitu zituzten traizio handiagatik. Horietako seiri heriotza-zigorra ezarri zieten eta epaia eman eta ordu gutxira exekutatu zituzten, azaroaren 28an, Atenasko Gouri auzoan. Bi akusaturi biziarteko kartzela-zigorra ezarri zieten, eta hirugarren bati erbestera eraman zuten. Epaia. Epaitutako pertsonak Ondorioak Suediako, Herbehereetako eta Erresuma Batuko enbaxadoreak exekuzioak geldiarazten saiatu ziren. Exekuzioak shock bat izan ziren kontserbadoreentzat, eta errealisten eta liberalen arteko gatazka areagotu zuten hurrengo hamarkadetan. Epaiketako berrikustea 2010ean, Greziako auzitegiek zigorrak baliogabetu zituzten, froga berriak agertu zirelako, eta traizio-salaketak erretiratu zituzten. Bibliografia "Το κείμενον της καταδικαστικής αποφάσεως δια την Μικρασιατικήν συμφοράν". Εφημερίς Φιλελεύθερων Δημοκρατικών Αρχών (grezieraz). 1922-11-15. p. 3. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (grezieraz). Vol. ΙΕ. Athens: Εκδοτική Αθηνών. 1978. p. 259. "Αθώοι οι καταδικασθέντες της «Δίκης των Έξι» του 1922, αποφαίνεται ο Άρειος Πάγος". in.gr (grezieraz). 2010-10-20 Nicholas Paphitis (October 20, 2010). "Greek court reverses traitor convictions from 1922". The Star. Associated Press. Llewellyn-Smith, Michael (2023). "The historiography of the Greek-Turkish War in Asia Minor: Britain, Greece, and others, 1915-1923" (PDF). Byzantine and Modern Greek Studies. 47 (2): 271–289. Kanpo estekak