Φυλακές Κορυδαλλού

Οι φυλακές Κορυδαλλού είναι ένα από τα κύρια συμπλέγματα φυλακών της Ελλάδας, όπου φιλοξενούνται τόσο άνδρες όσο και γυναίκες με μέγιστη ασφάλεια. Βρίσκεται στον Κορυδαλλό Αττικής. Το σύμπλεγμα των φυλακών του Κορυδαλλού κτίθηκε έπειτα από βασιλικό διάταγμα του Βασιλιά Παύλου Α', το οποίο γνωστοποιήθηκε με δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος, στις 17 Νοεμβρίου του 1960. Συγκεκριμένα στην «ΦΕΚ 163/Δ/1960-11-17», με τον Αριθμό Απόφασης «Ε.31659/1960», αναφέρεται η τροποποίηση και επέκταση του ρυμοτομικού σχεδίου Κορυδαλλού (Αττικής) στην περιοχή «Αναμορφωτικού Σχολείου» και ο καθορισμός των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων. Οι πιο διάσημοι κρατούμενοι είναι τα μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη από το 2002. Η φυλακή του Κορυδαλλού χρησιμοποιήθηκε επίσης ως τόπος φυλάκισης των μελών της Χούντας από το 1975. Ο Νικόλαος Ντερτιλής ήταν το τελευταίο φυλακισμένο μέλος της Χούντας και απεβίωσε στις 28 Ιανουαρίου 2013 σε ηλικία 94 ετών στις φυλακές. Τον Νοέμβριο του 1995 σημειώθηκε μια τεράστια ταραχή, όπου οι κρατούμενοι πήραν τον έλεγχο της φυλακής για αρκετές ημέρες σε μια «μάχη» με τους φυλακισμένους και την αστυνομία, με ομηρεία οκτώ υπαλλήλων του σωφρονιστικού και ιατρικού προσωπικού. Η εξέργεση κόστισε τη ζωή τεσσάρων κρατουμένων. Η φυλακή Κορυδαλλού ήλθε στο προσκήνιο όταν ο κρατούμενος Βασίλης Παλαιοκώστας δραπέτευσε με ένα μισθωμένο ελικόπτερο δύο φορές (4 Ιουνίου 2006 και 22 Φεβρουαρίου 2009). Ακόμη, η φυλακή απασχόλησε την επικαιρότητα όταν ο Andrew Symeou, βρετανός υπήκοος, κρατήθηκε προφυλακισμένος τον Ιούλιο του 2009. Ο Symeou κατηγορήθηκε ψευδώς για δολοφονία και εκδόθηκε στην Ελλάδα σε ένα ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Το μεγαλύτερο μέρος της φυλάκισής του το πέρασε στις φυλακές του Κορυδαλλού, ενώ στις 17 Ιουνίου 2011 βρέθηκε πως δεν ήταν ένοχος για την δολοφονία και αφέθηκε ελέυθερος. Συνθήκες φυλακών Η Διεθνής Αμνηστία και άλλα όργανα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT), έχουν επανειλημμένα εκφράσει την ανησυχία τους για τη φυλακή σε ό,τι αφορά τον υπερπληθυσμό και την απάνθρωπη μεταχείριση των κρατουμένων. Μάλιστα σε ανάλογη έκθεσή της μετά από επίσκεψη της στο διάστημα 14 έως 23 Απριλίου 2015, η CPT κατέκρινε κυρίως τα νοσοκομεία των φυλακών διαπιστώνοντας ότι υπάρχει «ποσοτικώς και ποιοτικώς ανεπαρκής ιατρική κάλυψη», ενώ «απάνθρωπες και εξευτελιστικές» χαρακτηρίστηκαν οι συνθήκες των νοσοκομείων των φυλακών Κορυδαλλού. Το 2007 μια ειδική επιτροπή αποτελούμενη από ιατρούς του Τμήματος Επιθεωρήσεων Υγείας του Νομού Αττικής και του Ιατρικού Συλλόγου Πειραιά, ανέφερε ότι το νοσοκομείο και η ψυχική κλινική της φυλακής λειτουργούν χωρίς καν ελάχιστες συνθήκες υγιεινής, με τη γήρανση των υποδομών και τις μεγάλες ελλείψεις στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Το Ελληνικό Κοινοβούλιο έχει δεσμευθεί να βελτιώσει τις συνθήκες. Αρκετοί είναι και οι κρατούμενοι που έχουν καταφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ). Πολλές είναι και οι περιπτώσεις αδυναμίας επιβολής της τάξης από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, με την φυλακή να είναι υποστελεχωμένη και το οργανωμένο έγκλημα να ασκεί επιρροή και στο εσωτερικό των φυλακών. Επιπλέον, σύμφωνα με έγγραφα από τηλεφωνικές καταγραφές της ΕΥΠ, στη ψυχιατρική κλινική των φυλακών γινόντουσαν συχνά πάρτι από τους κρατουμένους, με ντελίβερι, αλκοόλ, και γλέντια με εκδιδόμενες γυναίκες. Μέσω του Σωματείου Υπαλλήλων Εξωτερικής Φρούρησης Καταστημάτων Κράτησης Αττικής (Σ.Υ.Ε.Φ.Κ.Κ.Α), έχουν διαμαρτυρηθεί πολλαπλές φορές οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι των φυλακών του Κορυδαλλού, πότε μέσω επιστολής στις αρμόδιες κυβερνητικές αρχές και πότε μέσω στάσεων εργασίας, για την αθλιότητα των εργασιακών συνθηκών και την κατάργηση ρεπό των εργαζομένων, οι οποίοι καλούνται να εργάζονται περισσότερες ώρες για να καλύψουν κενά λόγω ελλείψεων προσωπικού. Από τον Μάιο του 2008 το τμήμα φυλακισμένων γυναικών μεταφέρθηκε στο σύμπλεγμα των φυλακών της Θήβας, μετά από πολλά χρόνια διαμαρτυριών και καταγγελιών προς την κυβέρνηση από τον Δήμο και τους κατοίκους του Κορυδαλλού. Το 2019, μόνο ένα από τα τρία τμήματα φυλακών γυναικών φιλοξενεί υπόδικες γυναίκες. Παρόλο που από το 2010 είχε ξεκινήσει έργο κατεδάφισης δύο εκ των τριών πτερύγων των γυναικείων φυλακών, η κατεδάφιση τους ολοκληρώθηκε 7 χρόνια αργότερα, τον Μάιο του 2017. Έτσι απελευθερώθηκαν 10 στρέμματα (40.000 τ.μ.) τα οποία παραχωρήθηκαν στον Δήμο Κορυδαλλού, ώστε να δημιουργηθεί κοινόχρηστος χώρος αναψυχής. Το έργο με προϋπολογισμό 4,6 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Αττικής εγκαινιάστηκε στις 15 Ιουλίου 2022. Βάσει της έκθεσης της Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, το 2022, το κατάστημα κράτησης είχε δημιουργήσει 624 θέσεις εργασίας για τους κρατούμενους. Αλλά κατά τη στιγμή της επίσκεψης της επιτροπής μόνο 405 θέσεις ήταν καλυμμένες (συγκεκριμένα, 160 καθαριστές, 19 βοηθοί υπαλλήλων γραφείου, 33 υπάλληλοι κουζίνας, 25 βοηθοί νοσηλευτών, 25 συντηρητές, 12 ελαιοχρωματιστές, 15 ηλεκτρολόγοι και 22 εργαζόμενοι στο κυλικείο). Εν έτει 2024, το Σωφρονιστικό Κατάστημα Κορυδαλλού αποτελείται από τρία κτίρια. Τις ανδρικές και γυναικείες φυλακές, καθώς και την ψυχιατρική κλινική. Μετεστέγαση και αντικατάσταση Το Κατάστημα Κράτησης Συγκροτήματος Κορυδαλλού, έχει αναφερθεί πως θα αντικατασταθεί από νέο Συγκρότημα Δικαστικού Καταστήματος Κράτησης χωρητικότητας 2.000 κρατουμένων και 650 σωφρονιστικών υπαλλήλων. Το τελευταίο μένεται να κτιστεί στον Ασπρόπυργο, και συγκεκριμένα στο παλαιό, ανενεργό πλέον «Στρατόπεδο της Αμερικανικής Ευκολίας Ελευσίνας», με έκταση περίπου 100.000 τ.μ., 14 πτέρυγες χωρητικότητας 200 ατόμων η κάθε μία. Στις αρχές Αυγούστου 2022 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και του συμβουλίου του ΤΑΙΠΕΔ για την εκκίνηση της διαδικασίας υλοποίησης της μετεγκατάστασης του Καταστήματος Κράτησης Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο μέσω ΣΔΙΤ. Η σύμβαση σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα θα διαρκεί 30 έτη, συμπεριλαμβανομένου της κατασκευής και της συντήρησης των εγκαταστάσεων, με προϋπολογισμό 617 εκατ. ευρώ και συμβολή του Ελληνικού Δημοσίου 50 εκατ. ευρώ. Ενώ στις 4 Σεπτεμβρίου 2023 έληξε το περιθώριο σε υποψήφιους επενδυτές για την εκδήλωση ενδιαφέροντος στην ανάπτυξη του έργου των νέων φυλακών. Κατά την ολοκλήρωση της κατασκευής των καινούριων φυλακών στον Ασπρόπυργο, έχει δρομολογηθεί και το κλείσιμο των φυλακών του Κορυδαλλού. Παραπομπές