Πάμφιλα Λέσβου

Τα Πάμφιλα είναι οικισμός (χωριό) της νήσου Λέσβου στο Βόρειο Αιγαίο. Γενικά Τα Πάμφιλα βρίσκονται στην ανατολική ακτή του νησιού, στο Στενό Μυτιλήνης σε υψόμετρο 35 μέτρα. Είναι το βορειότερο χωριό της Δημοτικής Ενότητας Μυτιλήνης, του Δήμου Μυτιλήνης, σε απόσταση 7 χιλιόμετρα βόρεια της Μυτιλήνης. Ως οικισμός αρχικά γράφονταν Πάμφυλλα (με "υ" και δύο "λ") και μετά την απελευθέρωση της Λέσβου, το 1918 στο ΦΕΚ 116Α - 28/05/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1977 με το ΦΕΚ 62Α - 01/03/1977 μετονομάστηκε σε Πάμφιλα. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί τα Νησέλια και την Παραλία αποτελούν την κοινότητα Παμφίλων της δημοτικής ενότητας Μυτιλήνης του Δήμου Μυτιλήνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 απογράφησαν 1.413 κάτοικοι. Περιγραφή του χωριού Τα Πάμφιλα γειτονεύουν με τα χωριά Παναγιούδα (νοτιοανατολικά) και τον Αφάλωνα (νοτιοδυτικά). Το χωριό απλώνεται σε δύο λόφους, τον «Ατήγανο» και το «Βουνάρι». Στην είσοδό του βρίσκεται το «Βοστάνειο» δημοτικό σχολείο, χτισμένο στα 1928 με χορηγία των Παναγιώτη και Γεωργίου Βοστάνη, ταυτοποιημένο σήμερα ως διατηρητέο. Ακριβώς απέναντι, βρίσκεται το Γυμνάσιο Παμφίλων και το Λύκειο Παμφίλων, κατασκευασμένα το 1976 και 1986 αντίστοιχα. Υπάρχουν πολλές κρήνες, οι οποίες χρονολογούνται από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Σκάλα Παμφίλων Παραθαλάσσια και ανατολικά, υπάρχει η Σκάλα Παμφίλων, με ένα πάρκο στο οποίο γίνονται μερικές φορές εκδηλώσεις, τον Ι.Ν του Αγίου Νικολάου, καθώς και τη παραλία "Πλαζ Βίγλα". Είναι ορατά τα ερείπια παλιών ελαιοτριβείων και αποθηκών. Ακριβώς απέναντι, είναι ορατή μία βραχονησίδα, γνωστή ως Πάμφυλλο. Αγία Βαρβάρα Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται ο Ι.Ν της Αγίας Βαρβάρας, η κυριότερη εκκλησία του χωριού, όπου γίνονται συχνά λειτουργίες. Άρχισε να χτίζεται το 1859 σε θέση παλαιότερου ναού, και ολοκληρώθηκε το 1881. Το μαρμάρινο τέμπλο του ναού είναι έργο του Ιωάννη Χαλεπά. Ιστορία Η παλαιότερη χρονολογική καταγραφή των Παμφίλων έγινε το 1566/7, στον κώδικα της Μητροπόλεως Μυτιλήνης. Ιστορικά, κατοικούνταν αμιγώς από Χριστιανούς. Στο χωριό κτίστηκαν πολλοί πύργοι, όμως οι μόνοι που σώζονται σήμερα είναι του Σάλτα, του Χατζησάββα και του Παριλή Βοστάνη. Τα πυργόσπιτα κάλυπταν την ανάγκη των χωριανών για άμυνα ενάντια της πειρατίας. Η Σκάλα Παμφίλων ιδρύθηκε αφού η πειρατεία σταμάτησε να πλήττει τη περιοχή, και κατ' επέκταση επέτρεψε στους κατοίκους να ζουν με ασφάλεια παραθαλάσσια. Στη Σκάλα Παμφίλων υπήρξε, μεταξύ άλλων, έντονη εμπορική δραστηριότητα, αποθήκες εμπορευμάτων, καθώς και διάφορα βιομηχανικά κτήρια όπως ελαιοτριβεία. Η περιοχή ήταν σημαντικότατη τον 19ο αιώνα, με πολλές τεχνολογικές καινοτομίες να υιοθετούνται πρώτα εκεί. Δημογραφία Η αρχαιότερη δημογραφική πληροφορία που διαθέτουμε είναι μία φορολογική δήλωση του 1840, καταγράφοντας 186 οικογένειες. Το 1849, το χωριό αποτελούταν από 300 σπίτια, ενώ το 1908 είχε 550 σπίτια. Το 1928 πληθυσμός αυξήθηκε σε 2.198 κατοίκους, λόγω της Μικρασιατικής Καταστροφής και της επακόλουθης στεγαστικής κρίσης, ενώ 1971 ο πληθυσμός μειώθηκε στους 1.482 κατοίκους. Το 1981 και το 1991 υποχώρησε περαιτέρω στους 1.342 και 1.224 κατοίκους. Το 2001, το χωριό είχε μία μικρή αύξηση, αριθμώντας στους 1.247 κάτοικους, με περαιτέρω αύξηση το 2011 στους 1.413 κατοίκους. Εξωτερικοί σύνδεσμοι Δημοτικό Σχολείο Παμφίλων ¨Βοστάνειο¨ στον ιστότοπο Οικολογικά Σχολεία - Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Παραπομπές