පාර්තිනන්

පාර්තිනන් (/ˈpɑːr θəˌnɒn,​​​​ - n ən/ ; [par.tʰe.nɔ̌ːn] ; ග්‍රීක: Παρθενώνας, රෝමානුකෘත: Parthenónas [parθeˈnonas] ) යනු ග්‍රීසියේ ඇතීනියානු ඇක්‍රොපොලිස් හි පැරණි දේවස්ථානයක් වන අතර එය ඇතීනා දේවතාවිය වෙනුවෙන් කැප කරන ලදී. එහි අලංකාර මූර්ති සම්භාව්‍ය ග්‍රීක කලාවේ උච්චස්ථානයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, පාර්තිනන් පුරාණ ග්‍රීසියේ, බටහිර ශිෂ්ටාචාරයේ සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ කල් පවතින සංකේතයක් ලෙස සැලකේ. ග්‍රීක-පර්සියානු යුද්ධ වලදී පර්සියානු ආක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව ග්‍රීක ජයග්‍රහණයට ස්තූති කිරීම සඳහා ක්‍රි.පූ. 5 වන සියවසේදී පාර්තිනන් ඉදිකරන ලදී. බොහෝ ග්‍රීක දේවස්ථාන මෙන්, පාර්තිනන් ද නගර භාණ්ඩාගාරය ලෙස භාවිතා විය. ඩීලියන් ලීගය එහි බලයේ උච්චතම අවස්ථාව වන විට ක්‍රි.පූ. 447 දී ඉදිකිරීම් ආරම්භ විය. එය ක්‍රි.පූ. 438 දී නිම කරන ලදී; කලා කෘති සහ සැරසිලි පිළිබඳ කටයුතු ක්‍රි.පූ. 432 දක්වා පැවතුනි. යම් කාලයක් සඳහා, එය ඩීලියන් ලීගයේ භාණ්ඩාගාරය ලෙස සේවය කළ අතර එය පසුව ඇතීනියානු අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත්විය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 6 වන සියවසේ අවසාන දශකයේදී, පාර්තිනන් දේවස්ථානය කන්‍යා මරියතුමියට කැප වූ ක්‍රිස්තියානි පල්ලියක් බවට පරිවර්තනය විය. 15 වන සියවසේ මැද භාගයේ ඕටමන්වරුන් විසින් යටත් කර ගැනීමෙන් පසු එය මුස්ලිම් පල්ලියක් බවට පත් විය. මොරියන් යුද්ධයේදී, 1687 දී ඇක්‍රොපොලිස් වටලෑමේදී ඕටමන්වරුන් ආයුධ ගබඩාවක් ලෙස භාවිතා කළපාර්තිනන් මත වැනීසියානු බෝම්බයක් පතිත විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ පිපිරීම පාර්තිනන් දෙවොලට දැඩි ලෙස හානි කළේය. 1800 සිට 1803 දක්වා, එල්ජින්හි 7 වන අර්ල්වරයා මතභේදාත්මක ලෙස ඉතිරිව ඇති මූර්ති බොහොමයක් ඉවත් කර පසුව එංගලන්තයට නැව්ගත කළ අතර එහිදී ඒවා දැන් එල්ජින් කිරිගරුඬ හෙවත් පාර්තිනන් කිරිගරුඬ ලෙස හැඳින්වේ. 1975 සිට, ඉතිරි කෞතුක වස්තු සංරක්ෂණය කිරීමට සහ එහි ව්‍යුහාත්මක අඛණ්ඩතාව සහතික කිරීමට මහා පරිමාණ ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපෘති රාශියක් සිදු කර ඇත. සටහන් ආශ්‍රේයයන් මූලාශ්‍ර තවදුරටත් කියවීම් සැකිල්ල:Mosques in Greece