Kaspi (şəhər)

Kaspi ( gürc. კასპი ) — Gürcüstanda şəhər, Kaspi bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi, Kartli tarixi-coğrafi bölgəsinin ən qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Coğrafiyası Kür çayının sol sahilində, Lehura çayının Kürlə birləşdiyi yerdə yerləşir. Kaspi ərazisində Tbilisi-Samtredia xəttində dəmiryolu stansiyası var. Tbilisidən 48 km şimal-qərbdə və Cənubi Osetiya ilə sərhəddən 10 km cənubda yerləşir. Şəhərin adının qədim Albaniya qəbiləsinin Kaspilərin adından irəli gəldiyinə dair bir fikir var . Tarix Rəvayətə görə, Kaspi Yafəsin böyük nəvəsinin sərəncamı ilə Uplos Mukhetos oğlu tərəfindən e.ə 24 əsrdə tikildi . Şəhərin ərazisində eramızdan əvvəl V əsrə aid arxeoloji tapıntılar aşkar edilmişdir . 1492-1762-ci illərdə Kartli Krallığının bir hissəsi idi. 1930-cu illərdə Zaqafqaziyada o dövrdə ən böyük sement zavodu qəsəbənin ərazisində qurulmuşdur, bu da onu Gürcüstanın sement sənayesinin mərkəzinə çevirmişdir (sement, şifer istehsalı və s.). Şəhər statusu 1959-cu ildə verildi . Şəhər Gürcüstan SSR-in Kaspi bölgəsinin inzibati mərkəzi idi. Cənubi Osetiyadakı silahlı münaqişə zamanı Kaspi ərazisi Gürcüstanın Mi-24 hava dəstək vertolyotları üçün baza kimi istifadə edilirdi . Münaqişə zamanı Rusiya hərbçiləri tərəfindən Kaspi şəhərindəki körpü avqustun 8-də partladılsa da, bir ay sonra körpü Azərbaycan və Gürcüstan mütəxəssislərinin birgə işi nəticəsində yenidən bərpa olundu. Körpü vasitəsilə Azərbaycan və Orta Asiya neftinin nəqli təmin olunur. Görməli yerləri Yerli muzey. 17-ci əsrin gürcü komandiri Georgi Saakadzenin abidəsi Şota Rustavelinin abidəsi Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İlya Georgieviç Xmaladze Kartlidə dəfn edilib. Qeydlər Ədəbiyyat Мровели Леонти. Жизнь картлийских царей. — М.: Наука, 1979. — 104 с. Барабанов М. С., Лавров А. В., Целуйко В. А. Танки августа. Сборник статей. / Барабанов М. С.. — М.: Центр анализа стратегий и технологий, 2009. — 144 с.