Կոնիոյի Բերդ

Կոնիոյի Բերդ (վրաց.՝ გონიოს ციხე, նախկին՝ Ապսարէ կամ Ասպարունտ), եղած է հռոմէական առաջաւոր ամրութիւն Աջարիայի մէջ, Սեւ ծովու ափին։ Դիրք Տեղակայուած է Պաթումէն 15 քմ դէպի հարաւ՝ Ճորոխ գետի ափին։ Այս գիւղը կը գտնուի Թուրքիոյ սահմանէն 5 քմ դէպի հիւսիս։ Պատմութիւն Բերդը առաջին անգամ կը յիշուի Պլինիոս Կրտսերը (մ.թ. I դար): Մ.թ. II դարուն ան լաւ ամրացուած հռոմէական քաղաք էր Կոլխիդայոյի մէջ։ Յետագային ինկած է Բիւզանդիոնի տիրապետութեան տակ։ «Գոնիօ» անուանումը առաջին անգամ յիշուած է Տրապիզոնի պատմաբան Միքայէլ Պանարետի կողմէ XIV դարուն: Որոշ ժամանակ այդտեղ եղած է ճենովացիներու առեւտուրի վայր։ 1547 թուականին Գոնիոն դարձած է Օսմանեան կայսրութեան մաս եւ անոր տիրապետութեան տակ մնացած է մինչեւ 1878 թուականը, երբ Սան Սթեֆանոյի պայմանագիրով Աջարիան կ'անցնի Ռուսական կայսրութեան տիրապետութեան տակ։ Տեսարժան վայրեր Քաղաքը յայտնի էր նաեւ իր թատրոնով ու ձիարշաւարանով։ Բացի այդ, Յիսուսի տասներկու աշակերտներէն մէկուն՝ Մատթէոս առաքեալի գերեզմանը, ըստ ենթադրութեան, կրնայ ըլլալ կը գտնուի Գոնիոյի բերդին մէջ։ Սակայն Վրաստանի կառավարութիւնը ներկայիս կ'արգիլէ պեղումներ իրականացնել գերեզմանի տարածքին։ Բերդին մէջ կ'իրականանան հնէաբանական այլ պեղումներ՝ ուշադրութիւն դարձնելով յատկապէս հռոմէական ժամանակներու հնագիտական նիւթերուն։ Գոնիոն զբօսաշրջային բաւական սիրուած վայր է։ Ամրան ամիսներուն Թիֆլիսէն բազմաթիւ զբօսաշրջիկներ հանգստանալու կ'երթան Գոնիոյի ծովափ, որ կը համարուի աւելի մաքուր, քան Պաթումի (տեղակայուած է բերդէն 15 քմ դէպի հիւսիս) ծովափը։ Արտաքին յղումներ Kakhidze, Emzar, Recent Archaeological Finds in Apsarus Archived 2008-04-02 at the Wayback Machine.. Third International Congress on Black Sea Antiquities, 2005.(անգլերէն) Pictures of Gonio castle(անգլերէն) Kakhidze, E. Apsaros: A Roman Fort in Southwestern Georgia // In: Meetings of Cultures in the Black Sea Region: Between Conflict and Coexistence. Eds. P. G. Bilde and J. H. Petersen. Aarhus, 2008 (Black Sea Studies, 8), 303-332; http://www.pontos.dk/publications/books/bss-8-files/bss-8-16-kakhidze. 41.5731°N 41.5736°E﻿ / 41.5731; 41.5736