Дманиси

Дманиси (груз. დმანისი) — Грузиядағы Дманиси муниципалитетіндегі қала. Дманиси халқының саны 2026 жылы 2 661 адамды құрады. Географиялық сипаттамасы Машавара өзенінің бойында, Казрети теміржол стансасынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км жерде, теңіз деңгейінен 1250 м биіктікте орналасқан. Тбилисиден 102 км қашықтықта. Тарихы Дманиси аумағы қола дәуірінен бұрын да мекендеген. VI-VIII ғасырларда Дманиси епископтық соборы орналасқан шағын елді мекен болған. Ол алғаш рет IX ғасырдағы арабтарға тиесілі болған кездегі дереккөздерде қала ретінде айтылады. 1080 жылдардан бастап ол селжүктердің бақылауында болды, 1123 жылы IV Давид Құрылысшы азат етті, содан кейін қайтадан жау қолына түсті. 1125 жылы Дманисиді I Деметр басып алды, содан кейін ол патшаның тікелей бақылауына өтті. Дманиси әсіресе XII-XIII ғасырларда дамыды, сауда мен қолөнер гүлденді, қалада ақша сарайы жұмыс істеді. XIV ғасырдың соңында Дманисиге Темір, ал 1486 жылы Якуб ханның әскерлері шабуыл жасады. XVI ғасырдан бастап қала құлдырауға ұшырады. XVI ғасырдың соңында Дманисиді қысқа мерзімге Осман империясы, ал XVII ғасырдың басында Парсы басып алды, ал XVIII ғасырдың ортасында ол қаңырап бос қалды. Кеңес заманында Квемо Картли аудан орталықтарының біріне айналды. 1947 жылға дейін Башкичети деп аталды. 1959 жылы Дманиси қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесін алды. 1981 жылы қала болып жарияланды. Экономикасы және инфрақұрылымы Мал шаруашылығы фермасы, ірімшік фабрикасы, киім фабрикасы және әртүрлі шағын бизнестер болды. Дманиси маңында, шығысқа қарай 10 шақырым жерде, ортағасырлық ірі бекініс қаласы Дманисидің қирандылары орналасқан. Қазба жұмыстары 1936 жылдан бері жалғасып келеді. 2007 жылдың 24 қазанынан бастап Дманиси археологиялық орындары ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Галерея Дереккөздер