Цилкани соборы

Цилкани соборы (в Грузия:ტაძარი წილკნის ღვთისმშობლის), грузин православие сиркәүе, Грузияла Мцхета-Мтианети төбәгенең Цилкани ҡасабаһында урынлашҡан. Башта дүртенсе быуатта төҙөлөп урта быуаттарҙа бер нисә тапҡыр реконструкциялана. Грузияның милли әһәмиәттәге мәҙәни ҡомартҡыһы исемлегенә индерелгән Торошо Цилкани соборы тарихи Мцхета ҡалаһынан төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай урынлашҡан. Археологик табылдыҡтар, шулай уҡ диуарҙарында грек яҙыуҙары менән IV-V быуаттың христиан төрбәһе иғтибарға лайыҡ. Тарихы Тәүҙә сиркәү өс нефлы базилика булараҡ планлаштырыла, ахыр сиктә ун икенсе йәки ун өсөнсө быуатта көмбәҙ менән сиркәү итеп үҙгәртелә. XVI-XVII быуатта реконструкциялана. Собор архиепископ Цилканскийҙың резиденцияһы булған. Собор хөрмәтле Богородица Одегетрия Цилканскаяның, туғыҙынсы быуатта ҡулында сабый менән Божья Матерь иконаһының йорто була. Икона ун икенсе быуат башында яынан буяла һәм тергеҙелә. 1926 йылда икона Тбилисиҙағы Грузияның Милли музейына тапшырыла Тасуирлама 28 х 24 м ҙурлыҡтағы әлеге сиркәү таш блоктарҙан төҙөлгән, ярым түңәрәк апсида һәм дүрт үҙаллы колоннаға таянған үҙәк көмбәҙ менән квадрат бинанан ғибәрәт. Көмбәҙҙең нигеҙендә 12 тәҙрә уйылған. Эске өлөшөндә 10 тәҙрә бар. Сиркәүҙең өс инеү урыны бар. Сиркәүҙә стена биҙәктәренең ҡалдыҡтары һаҡланып ҡалған, улар ун бишенсе һәм ун һиҙенсе быуаттарға ҡарай. Собор ун һигеҙенсе быуат аҙағының 58 × 72 м таш стенаһы менән уратып алынған. Стена көньяҡ-көнбайышҡа ҡарай кирбес арка менән ишек эргәһенән үтә, XIX быуаттың алты ҡырлы манараһы менән ослана. Иҫкәрмәләр