Katedralja Bagrati

Katedralja e Fjetjes, ose Katedralja e Kutaisit, më e njohur si Katedralja Bagrati (gjeorgjisht: ბაგრატი; ბაგრატის ტაძარი, ose Bagratis tadzari), është një katedrale e shekullit XI-të në qytetin Kutaisi, në rajonin Imereti të Gjeorgjisë. Një kryevepër e arkitekturës mesjetare gjeorgjiane, katedralja pësoi dëme të rënda përgjatë shekujve dhe u rindërtua në gjendjen e saj të tanishme përmes një procesi gradual duke filluar në vitet 1950, me përfundimin e punimeve të mëdha të ruajtjes në vitin 2012. Një pikë referimi e dallueshme në peizazhin e Kutaisisë qendrore Katedrale qëndron në Kodrën e Ukimerionit. Historia Katedralja Bagrati u ndërtua në vitet e hershme të shekullit të 11-të, gjatë sundimit të mbretit Bagrat III, për shkak të të cilit u quajt "Bagrati", domethënë, katedralja e Bagratit. Një mbishkrim në muret veriore zbulon se dyshemeja ishte hedhur në "kronon 223", dmth. 1003. Në 1692, ajo u shkatërrua në një shpërthim nga trupat osmane që kishin pushtuar Mbretërinë e Imeretit. Incidenti shkaktoi shembjen e kupolës dhe tavanit. Punimet e konservimit dhe restaurimit, si dhe studimet arkeologjike në Katedralen filluan në vitet 1950 nën udhëheqjen e një arkitekti gjeorgjian Vakhtang Tsintsadze. Punimet e restaurimit të kryesuara nga Tsintsadze u ndanë në gjashtë faza dhe vazhduan për disa dekada deri në vitin 1994. Në të njëjtin vit në vitin 1994, Katedralja Bagrati, së bashku me Manastirin e Gelatit, u përfshi në listën e UNESCO-s si Vendi i Trashëgimisë Botërore si një entitet i vetëm. Në vitin 2001, pronësia e katedrales u transferua nga shteti gjeorgjian në Kishën Ortodokse të Gjeorgjisë. Ajo është aktualisht e përdorimit të kufizuar për shërbimet fetare, por tërheq shumë pelegrinë dhe turistë. Gjithashtu përdoret shpesh si simbol i qytetit të Kutaisit, duke qenë një nga atraksionet kryesore turistike. Gjendja aktuale dhe problemet e ruajtjes Në vitin 2010, nën udhëheqjen e një arkitekti italian Andrea Bruno, Gjeorgjia filloi punimet e rindërtimit për kthimin e Katedrales Bagrati në gjendjen e saj origjinale si një hapësirë fetare. Në korrik të vitit 2010 UNESCO shtoi katedralen Bagratli në listën e saj të vendeve të rrezikuara të trashëgimisë botërore pjesërisht për shkak të rindërtimit të vazhdueshëm, nga i cili frikohej se do të ndikonte në integritetin strukturor dhe origjinalitetin e vendit. Edhe para punimeve të rindërtimit, në vitin 2008, ICOMOS ishte e shqetësuar për gjendjen e përkeqësuar të Bagratit, por rekomandoi që çdo përpjekje nga Qeveria për ruajtjen e monumentit nuk duhet të përfshijë një lloj rindërtimi që do të ndikonte në vlerën historike të vendit. Në vitin 2011, UNESCO u kërkoi autoriteteve qeveritare të Gjeorgjisë të zhvillojnë një strategji rehabilitimi që do të rikthejë disa nga ndryshimet e bëra në vend gjatë viteve të fundit, por pranoi se këto ndryshime mund të jenë "pothuajse të pakthyeshme". Në vitin 2013, arkitektit Andrea Bruno iu dha një medalje ari gjeorgjiane për rolin e tij në rindërtimin e katedrales Bagrati dhe më pas u njoh për këtë projekt me "Çmimin Ndërkombëtar Domus për Restaurimin dhe Ruajtjen" nga Universiteti Ferrara. Galeria Varret Xhorxh I i Gjeorgjisë Shih edhe Lista e Trashëgimive Botërore në rrezik Referimet