Jomʼe masjid (Tbilisi)

Jomʼe masjid (gruzincha: ქართული ტექსტი) tarixiy Eski shahardagi yagona saqlanib qolgan masjid boʻlib, Gruziyaning Tbilisi shahrida joylashgan. Narikalа qal’asi etagida, Botanikal koʻchasida joylashgan bu masjid, ham sunniy va ham shia musulmonlari tomonidan birgalikda foydalanilishi bilan diqqatga sazovor. Tarixi Musulmonlar Tbilisida 7-asrdagi arab bosqinidan beri yashab keladi va shahar bir paytlar bir nechta masjidlarga ega boʻlgan. Dastlabki Juma masjidi 18-asr boshlarida usmonlilar tomonidan Narikalа qal’asi etagida qurilgan. U 1740-yillarda fors qoʻshinlari tomonidan vayron qilingan, soʻng 1846–1851-yillar oraligʻida italiyalik meʼmor Jovanni Skudieri tomonidan qayta tiklangan. 1895-yilda ozarbayjonlik xayriyachi Zeynalabdin Tagiyev mablagʻi hisobiga u hozirgi qizil gʻishtli koʻrinishida yana qayta qurilgan. Masjid 1998-yilda restavratsiya qilingan. Meʼmorchiligi Masjid qizil gʻishtdan qurilgan boʻlib, oʻzida neo-gotik va islom meʼmoriy elementlarini uygʻunlashtiradi. Uning devorlari boʻylab yoy shaklidagi derazalar joylashgan, shuningdek Botanikal koʻchasidan koʻrinib turadigan sakkiz qirrali minoraga ega. Tashqi va ichki qismi rang-barang mozaikalar bilan bezatilgan. Diniy ahamiyati va jamoa hayotidagi oʻrni Juma masjidi ham sunniy, ham shia musulmonlariga xizmat qiladi. Dastlab ikki oqim jamoasi parda bilan ajratilgan holda ibodat qilgan, 1996-yildan esa birgalikda namoz oʻqiy boshlashgan; shu bois bu masjid ikki mazhab bir xil namozxonada ibodat qiladigan kam sonli masjidlardan biri hisoblanadi. Masjid, shuningdek, juma namozlari hamda Qurbon hayiti va Ramazon hayiti bayramlarini nishonlashning markaziy maskani boʻlib, bu yerga mahalliy ibodat qiluvchilar hamda sayyohlar tashrif buyuradi. Masjid Eski Tbilisi hududidagi boshqa diniy obidalar — hammomlar, sinagogalar va cherkovlar — orasida joylashgan boʻlib, shaharni koʻp asrlik diniy xilma-xillik va bagʻrikenglik anʼanalarining yorqin namunasi sifatida namoyon etadi. Yana qarang Gruziyada Islom Gruziyadagi masjidlar roʻyxati Manbalar Havolalar Vikiomborda „Juma Mosque, Tbilisi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.