Ucarma qalası

Ucarma qalası (gürc. უჯარმის ციხე) – Gürcüstanın Kaxetiya bölgəsindəki Saqaredsco bələdiyyəsində yerləşən orta əsrlərə aid gürcü kilsəsidir. İori çayının sahilində və Qombori dağ keçidinin yaxınlığında yerləşən qala Ucarma qəsəbəsinin təxminən 4 km şimalındadır. Tarixi Qala iki hissədən ibarətdir: yuxarı qala və aşağı şəhər. Qalanın şərq qismində iki mərtəbəli binadan formalaşan kraliyyət sarayı vardır. Üst qala X əsrdə ərəb sərkərdəsi Əbülqasım tərəfindən dağıdılmış, ancaq XII əsrdə onu xəzinə olaraq istifadə edən kral III Georgi tərəfindən bərpa edilmişdir. Gürcü tarixçi Leonti Mroveliyə görə Ucarma qalasının təməl daşı III–IV əsrlərdə İberiya krallığı kralı Aspaqur tərəfindən ucaldılmışdır. Kral Vaxtanq Qorqasali dövründə qala genişləndirildi və yaşayış yeri olaraq istifadə edildi. Ucarma 914-cü ildə ərəblər Qafqaz dağlarını istila etdiyində fəth edildi. Döyüşlər zamanı binalara ciddi ziyan dəydi. Memarlığı Yerləşdiyi qəsəbə İori çayının sahilindəki yüksək təpənin üzərində inşa edilmişdir. Qala çayın dar çıxışındakı keçidi qorumaqdadır. Qalanın bir neçə qapısı vardır. Əsas giriş qərbdədir. Əsas qala növbətçi qüllələrlə dəstəklənməkdədir. Kompleksdə iki mərtəbəli kilsə vardır. Kilsənin üst qatı X və ya XI əsrdə inşa edilmişkən, alt mərtəbə daha qədimdir. Kilsə yüksək tavana sahibdir, şərq və qərb tərəfində bir cüt pəncərə vardır. Kilsənin divarları böyük daş döşəmələrdən və qismən qədim körpü tağlarından inşa edilmişdir. Qala divarı qayalıq yamac boyunca çay sahilinə və şimala doğru uzanmaqdadır. Divarların içində 9 qüllə vardır. Qüllələrin ikinci və üçüncü qatları quru qüvvələrinə sığınacaq kimi nəzərdə tutulmuşdur. Qazıntılar Qazıntılar zamanı qala sahəsində şüşə və bürünc bilərziklər, bürünc halqa və düymələr, kərpiç sürahilər, subalar və məzarlar tapılmışdır. Məzarlar XII və XIII əsrlərdən qalmadır. Gürcüstanda dini və tarixi xüsusiyyətlərinə görə əhəmiyyətə malikdir və mütəmadi olaraq, insanlar tərəfindən ziyarət edilir. Həmçinin bax Gürcüstan çarlığı İstinadlar