Гелати монастыры

Кутаиси янында Богородицаның Гелати монастыры — Грузияла иң ҙур урта быуат монастыры. Дини һәм мәҙәни тормош үҙәге, XVI быуаттың 2-се яртыһынан 1814 йылға тиклем католикос резиденцияһы. Бөтә донъя мираҫы ҡомартҡыһы (1994). Монастырға 1106 йылда батша Давид IV Төҙөүсе нигеҙ һала һәм уның кәшәнәһе була. Собор сиркәүе 1125 йылға тиклем төҙөлә һәм тағы биш йыл мозаикалар менән биҙәлә, улар Кавказ аръяғында иң матуры тип һанала. Шул ваҡытта монастырь Гелати академияһы урыны булып иҫәпләнә, уның ағзалары боронғо грек философияһы менән йәнле ҡыҙыҡһына. XIII быуатта монастырь ансамбленә Изге Николай һәм Изге. Георгий сиркәүҙәре, шулай уҡ өс яруслы ҡыңғырау өҫтәлә. Стенаға рәсем төшөрөү сәнғәте XII быуаттан алып XVIII быуатҡа тиклем грузин тарихының төрлө осорона ҡарай; бигерәк тә батшаларҙың портреттары иғтибарға лайыҡ. Элек монастырҙа күп кенә ҡиммәтле иконалар һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәте әйберҙәре һаҡланған; улар совет осоронда тартып алынған һәм музейҙарға таратып бирелгән. Әҙәбиәт Гелатский монастырь // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.) Иҫкәрмәләр Һылтанмалар Описание монастыря