Gürcüstan salnaməsi

Gürcüstan salnaməsi (gürc. საქართველოს მატიანე) və ya Gürcüstanın tarix abidəsi — Tbilisi dənizi yaxınlığında yerləşən Keeni təpəsində ucaldılmış monumental memarlıq kompleksidir. Abidə heykəltəraş Zurab Sereteli tərəfindən 1985-ci ildə yaradılmış, lakin tam şəkildə başa çatdırılmamışdır. Kompleks böyük pilləkənlərin zirvəsində yerləşir və Tbilisi şəhərinin şimal hissəsinə müxtəlif istiqamətlərdən panoramik baxış imkanı yaradır. Abidə 30–35 metr hündürlüyündə olan 16 sütundan ibarətdir. Sütunların yuxarı hissəsində gürcü kralları, kraliçaları və milli qəhrəmanlar təsvir olunmuş, aşağı hissəsində isə İsa Məsihin həyatından səhnələr həkk edilmişdir. Bürünc sütunların yanında Müqəddəs Ninonun üzüm budaqlarından hazırlanmış xaçı və kiçik bir kilsə yerləşir. Tarixi Yerləşməsi Gürcüstan salnaməsi abidəsi Tbilisinin şimal hissəsində yerləşən Keeni dağında yerləşir. Kompleks Nadzaladevi rayonunda yerləşir və Naməlum Qəhrəmanlar küçəsi vasitəsilə avtomobil yolu ilə əlçatandır. Abidənin yerləşdiyi məkan həm də Tbilisi dənizinin şimal nöqtəsinə yaxın olması ilə seçilir. Din Gürcüstan salnaməsinin böyük hissəsi dini mövzulara həsr olunmuşdur. Gürcüstanın maarifçisi sayılan Müqəddəs Nino ölkədə xristianlığı təbliğ etmiş qadın missioner idi. Üzüm budaqlarından hazırlanmış xaç onun əsas simvolu hesab olunur. Abidənin yanında yerləşən kilsə də onun xatirəsinə tikilmişdir. Müqəddəs Nino Gürcüstandakı bir çox pravoslav kilsələrində, xüsusilə Gürcü Pravoslav Kilsəsində böyük ehtiramla yad edilir. Gürcüstan 337-ci ildə xristianlığı qəbul etmişdir. Həmin ildə kral III Mirian xristianlığı dövlət dini elan etmişdir. Xristianlığın yayılması nəticəsində qədim gürcü yazı sistemləri tədricən yox olmuş və onların yerini yunan orfoqrafiyası və suriya əlifbası elementləri ilə zənginləşdirilmiş yeni yazı sistemi almışdır. Bununla yanaşı, xristianlığın yayılması ədəbiyyat və incəsənətin inkişafına da mühüm təkan vermişdir. Turizm Abidəyə aparan yolda böyük pilləkənlər yerləşir. Buradan ziyarətçilər bütün Tbilisi şəhərini müşahidə edə bilirlər. Abidənin yaxınlığında 1953-cü ildə yaradılmış süni göl olan Tbilisi dənizi yerləşir. Su anbarının uzunluğu 8,75 kilometr, eni təxminən 2,85 kilometrdir. Ən dərin nöqtəsi 45 metrə çatır. Su səthinin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən təxminən 650–800 metr yüksəklikdə yerləşir. Heykəltəraş Həyatı Tbilisidə 4 yanvar 1934-cü ildə anadan olmuş Zurab Konstantinoviç Sereteli gürcü-rus heykəltəraşı və iri həcmli monumental tikililərin memarı olmuşdur. O, Tbilisi Dövlət İncəsənət Akademiyasında təhsil almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra Gürcüstan Elmlər Akademiyasında fəaliyyət göstərmiş və gürcü xalq sənətini öyrənmişdir. Daha sonra SSRİ İncəsənət Fondunun Tbilisi sənaye kombinatında baş ustad kimi çalışmışdır. Sereteli dünyanın müxtəlif ölkələrində çoxsaylı monumental abidələrin müəllifi olmuşdur. O, Gürcüstan salnaməsi üzərində işlədiyi dövrdə Moskvadakı Tişinskaya meydanında yerləşən “Əbədi dostluq” abidəsini də yaratmışdır. Bu abidə Rusiya ilə Gürcüstan arasındakı dostluğu simvolizə edirdi. Lakin onun fəaliyyəti mübahisəli hesab olunurdu, çünki bəzi mənbələrdə onun Rusiya hökuməti ilə sıx əlaqələrinin olduğu bildirilirdi. 2014-cü ilin mart ayına qədər sənətkarın köməkçisi gürcü mətbuatına verdiyi açıqlamada Seretelinin “ümumiyyətlə siyasətlə məşğul olmadığını” bildirmişdir. Qalereya Həmçinin bax Zurab Sereteli Tbilisi Tbilisi dənizi Müqəddəs Nino Gürcü Pravoslav Kilsəsi Tbilisi Dövlət İncəsənət Akademiyası İstinadlar