თბილისის სომხური დრამატული თეატრი

თბილისის პეტროს ადამიანის სახელობის სომხური დრამატული თეატრი (ყოფილი შაუმიანის სახელობის) — სომხურენოვანი სახელმწიფო დრამატული თეატრი თბილისში. განთავსებულია ქეთევან წამებულის გამზ. №8-ში მდგარ შენობაში. დაარსდა 1921 წელს. ერთადერთი სომხური სახელმწიფო თეატრია, რომელიც არსებობს სომხეთის საზღვრებს გარეთ. დაარსდა 1921 წელს რეჟისორ ლევონ ქალანთარის თაოსნობით. მანამდე თბილისურ სცენაზე წარმოდგენები სომხურ ენაზე იმართებოდა ჯერ კიდევ 1856 წლიდან მ. ჩიმიშკიანის ხელმძღვანელობით. მასთან აღიზარდა გამოჩენილ მსახიობთა რამდენიმე თაობა. პირველ თაობას წარმოადგენდნენ მსახიობები: გ. აბრიკიანი, ა. სუკიასიანი, ა. მანდინიანი, აგრეთვე პ. ადამიანი, სირანუიში, ი. ჰრაჩია და სხვ. პირველი რეჟისორები იყვნენ: ს. ქაფანაკანიანი, თ. სევუმიანი, ლ. ქალანთარი და სხვ. 1955 წელს თეატრს მიენიჭა ბოლშევიკ სტეფანე შაუმიანის, 1993 წელს — მსახიობ პეტროს ადამიანის სახელი. სხვადასხვა დროს თეატრში მოღვაწეობდნენ მსახიობები: ო. მაისურიანი, ო. გულაზიანი, ვ. ფაფაზიანი, ა. არმენიანი, გ. და მ. ბეროიანები, გ. ნერსესიანი, ა. ლუსინიანი, ლ. ამირბეკიანი, ფ. აკოფიანი, ა. ჟამკოჩიანი, ს. ელიაზარიანი, ს. სოსიანი და სხვ.; რეჟისორები: ა. ბურჯალიანი, ს. ქაფანაკანიანი, ა. აბრამიანი, ვ. ბჟიკიანი, რ. ჩალტიკიანი და სხვ.; დრამატურგი გ. სუნდუკიანი. იდგმება სომეხი, ქართველი, რუსი და ევროპელი კლასიკოსების ნაწარმოებები. თეატრის საუკეთესო დადგმებია: ა. შირვანზადეს „ნამუსი” (1922, 2000), გ. სუნდუკიანის „პეპო” (1922), ს. შანშია­შვილის „არსენა” (1939), შ. დადიანის „ნაპერწკლიდან” (1939), მ. მრევლი­შვი­ლის „ზვავი” (1956), ნ. დუმბაძის და გ. ლორთქიფანიძის „მე ვხედავ მზეს” (1975), ა. შირვანზადეს „მორგანის მძახალი” (1978), ა. ცაგარლის „ხანუმა” (1995), ჟ. კოქტოს „ადამიანის ხმა” (1997), ა. ცაგარლის და ქ. ბახუტა­შვი­ლის „ძველი ვოდევილები” (1999), უ. შექს­პი­რის „ოტელო” (1999), დ. დემირჭიანის „მამაცი ნაზარი” (2000), მ. ფ. ახუნდოვის „ხათაბალა” (2006), გ. ერისთავის „უჩინმაჩინის ქუდი” (2012), ა. აივაზიანის „დიპლიპიტო” (2013) და სხვ. ლიტერატურა გოგოლაშვილი მ., სოფრომაძე ზ., თბილისის სომხური დრამატული თეატრი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. გოგოლაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 614-615.