ჭანდარი (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)

ჭანდარი — სოფელი საქართველოში, კახეთის მხარის გურჯაანის მუნიციპალიტეტში თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსაველთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 450 მეტრი, გურჯაანიდან 5 კილომეტრი. სოფელში მოქმედებს ღვინის ქარხანა. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს XI-XII საუკუნეების წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. 2010 22 ნოემბერს საინფორმაციო სააგენტოს – „პირველი“ იტყობინებოდა, რომ ეკლესია ინგრევა: ეკლესიის ჭერის ნაწილი უკვე ჩამოინგრა, კედლები შუაზეა გახსნილი და ძეგლთა დაცვის სპეციალისტების განცხადებით, თუ ეკლესიას გამაგრებითი სამუშაოები სასწრაფოდ არ ჩაუტარდება, ტაძარი მთლიანად დაინგრევა. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის კულტურის განყოფილების სპეციალისტის განცხადებით კი, „ეკლესიის აღდგენა მას შემდეგ დაიწყება, რაც ბიძინა ივანიშვილის ფონდი ეკლესიების რეაბილიტაციის მომდევნო ეტაპს დაიწყებს“. ისტორია XVIII საუკუნის მეცნიერი და გეოგრაფი ვახუშტი ბატონიშვილი დღევანდელი სოფლის ტერიტორიაზე ორ უბანს მიუთითებს: „ძაღლის უბანს“ და „კახის უბანს“. სოფელს ჭანდარი, XX საუკუნის 30-იან წლებში ეწოდა. გადმოცემით, თავად ანდრონიკაშვილების ნასახლარზე უზარმაზარი ჭადარი იდგა. როგორც ჩანს, სწორედ ეს დაედო საფუძვლად სოფლის სახელის წარმოშობას. არქეოლოგიური აღმოჩენებით ირკვევა, რომ მოსახლეობა აქ გვიანი ბრინჯაოს ხანიდან ცხოვრობდა. სოფელში გავრცელებული გვარებია: სიბაშვილი, ალექსიშვილი, არჯევნიშვილი, ომსარაშვილი, მანიჟაშვილი, კახაბერი და სხვა. სოფელში აღინიშნება შემდეგი რელიგიური დღესასწაულები: გიორგობა, ბარბარობა და ღვთისმშობლობა. დემოგრაფია 2024 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1548 ადამიანი. იხილეთ აგრეთვე ჭანდრის სასახლე ჭანდრის ღვთისმშობლის ეკლესია ჭანდრის წმინდა ბარბარეს ეკლესია ჭანდრის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი ლიტერატურა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 381. სქოლიო