Ծինանդալի զբոսայգի

Ծինանդալի զբոսայգի կամ Ալեքսանդր Ճավճավաձեի կալվածք (վրաց.՝ წინანდლის პარკი), ճարտարապետական ու պատմական հուշարձան, որը գտնվում է Վրաստանի Թելավի շրջանի Ծինանդալ գյուղում՝ Թբիլիսիից մոտ 80 կմ հեռավորության վրա։ 2006 թվականին Վրաստանի նախագահի հրամանագրով բանաստեղծ Ալեքսանդր Ճավճավաձեի կալվածքը ստացել է Վրաստանի ազգային կարևորության անշարժ մշակութային հուշարձանի կարգավիճակ։ Պատմություն Ծինանդալում գտնվող Ճավճավաձեի առանձնատուն/համալիրը կառուցվել է 17-րդ դարում, երբ Վրաստանի Իրակլի I-ը թագավորը Ճավճավաձեի նախնիներին Ճավճավաձե գյուղից վերաբնակեցրեց այստեղ՝ գյուղն առավել ամրացնելու նպատակով։ 1680 թվականին նրանք բնակություն հաստատեցին Ծինանդալում։ 1797 թվականին վրաց Հերակլ II թագավորը Ռուսական կայսրությունում Վրաստանի դեսպան Գարսևան Ճավճավաձեին Ծինանդալ գյուղի հետ միասին նվիրաբերեց նաև Զեգաան, Նափառեուլ և Իորմուգանլո գյուղերը։ Առաջին շինությունը կառուցվել է 1818 թվականին, իսկ երկրորդը՝ 1831-ին։ 1829 թվականին կառուցվեց ջրամատակարարման պոմպ, որը ջրով ապահովեց 12 հեկտար անտառապատ տարածք։ Հենց այս վայրում 1835 թվականին եվրոպացի դեկորատորների կողմից նախագծվեց ու կառուցվեց զբոսայգի։ 1840 թվականին Ալեքսանդր Ճավճավաձեն կառուցեց գինեգործարան։ Այս անունը կապված է գինու նոր տեսակների ներկայացման ու գինեգործության մեջ տեխնոլոգիական նորարարությունների կիրառման հետ։ Այստեղ մինչ օրս արտադրվում է մեծ ճանաչում ունեցող Ծինանդալի չոր սպիտակ գինին։ Հենց այդ ժամանակ, կալվածքը դառնում է վրացական և եվրոպական մշակույթների հանդիպման ու միախառնման վայր։ 1846 թվականին Ալեքսանդր Ճավճավաձեի մահվանից հետո Ծինանդալի տարածքը ժառանգում է նրա որդին՝ Դավիթ Ճավճավաձեն։ 1854 թվականին, Ծինանդալի վրա Շամիլի հարձակման ժամանակ, զբոսայգու մի հատվածի հետ միասին ավերվել էին նաև առանձնատունն ու գրադարանը։ Դրա հետևանքով Ճավճավաձե ընտանիքի անդամներն առևանգվել էին։ Այս իրադարձությունը մեծ արձագանք գտավ ինչպես Ռուսական կայսրությունում, այնպես էլ եվրոպական միապետություններում։ 1855 թվականի մարտի 22-ին, բարդ բանակցություններից հետո, պատանդները փոխանակվում են Շամիլի գերեվարված որդու՝ Ջամալ ալ-Դինի ու 40,000 ռուբլու արծաթի հետ։ Դրանից հետո Դավիթ Ճավճավաձեն վերականգնում է կալվածքը: 1886 թվականին նա ձեռք է բերում Ռուսական կայսերական տների մի հատվածն ու սկսում վերակառուցումը։ Այդ ժամանակ այդ տարածքները գտնվում էին Պ. Բակոտի իշխանության ներքո ու հենց այս ընթացքում է կառուցվել ներկայիս առանձնատունը։ 1886-1887 թվականներին Ծինանդալի կալվածքում կառուցվում է ջրամատակարարման նոր գիծը, ինչպես նաև Ռուսական կայսրության այդ ժամանակվա ամենախոշոր գինեգործարանը, որն ունի նաև ճարտարապետական շատ մեծ արժեք։ 1946 թվականին, բանաստեղծի մահվան 100-րդ տարելիցին, այստեղ հիմնադրվեց Ալեքսանդր Ճավճավաձեի թանգարանը։ Դրա բացմանը ներկա էր Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս Գիորգի Լեոնիձեն։ Ճավճավաձեի անշարժ գույքը Նափառեուլում 1797 թվականին Հերակլ II թագավորը Գարսևան Ճավճավաձեին նվիրաբերում է նաև Նափառեուլ գյուղը։ Վերջինս ևս գտնվում է Կախեթում՝ Ծինանդալից շուրջ 27 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նրա մահվանից հետո որդին՝ Ալեքսանդր Ճավճավաձեն, սկսում է տարածքի բարեկարգումը։ Ճավճավաձեն հմուտ էր գինեգործության մեջ ու համարվում է գինու արտադրության որոշ տեխնոլոգիաների մշակող, այդ թվում՝ որոշ բարեփոխումներ, որոնք միտված էին խաղողի այգիների որակի բարձրացմանը։ Նափառեուլում Ճավճավաձեի անշարժ գույքը մինչ օրս կանգուն է։ Այն գտնվում է Twins Wine House-ի մոտ, չնայած իրական կառույցները գտնվում են լքված վիճակում։ Ծանոթագրություններ