Վազիանի

Վազիանի (վրաց.՝ ვაზიანი, մինչև 1945 թվականը՝ Դամպալո), գյուղ Վրաստանի Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի մունիցիպալիտետում, Քսանի գետի ձախ ափին, Մցխեթ քաղաքից 29 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 580 մ բարձրության վրա։ Բնակչությունը Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 590 բնակիչ, հիմնականում վրացիներ, իսկ 2014 թվականին, այնտեղ ապրում էր 526 մարդ։ Պատմական հուշարձաններ Վազիանիից հյուսիս-արևելք պահպանվել է ուշ միջնադարյան գյուղատեղի՝ գմբեթավոր եկեղեցով և հայերեն ու վրացերեն տապանագրերով, շիրմաքարերով գերեզմանատեղի։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին (ժողովրդական հորջորջումը՝ Զումբիանի) կառուցվել է 1691 թվականին, ներսից խաչաձև, արտաքուստ ուղղանկյուն, գմբեթավոր կառույց է, արևելյան մասում` կիսաշրջանաձև խորանով։ Շինված է աղյուսից, սակայն պատերի շարվածքում կան նաև գետաքարից շարքեր։ Մուտքերը երկուսն են՝ արևմուտքից և հյուսիսից։ Գլանաձև հիմքի վրա բարձրացող գմբեթի ութանիստ թմբուկի նիստը մշակված է կամարաշարով։ Թմբուկի յուրաքանչյուր նիստում նեղ և բավական բարձր լուսամուտներ են։ Արևելյան ճակատը և հարավային պատի արևելյան հատվածը զարդարված են սեղանաձև կտրվածքով «հայկական» խորշերով։ Արտաքին հարդարանքի ուշագրավ տարրերից են արևմտյան ճակատին ագուցված հայերեն արձանագրություններով խաչքարերը։ Ծանոթագրություններ