ქვემო ომარიშარა

ქვემო ომარიშარა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში (ომარიშარა-გვანდრის თემი). მდებარეობს აფხაზეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე საკენის (კოდორის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. გულრიფშიდან დაშორებულია 90 კილომეტრით. ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონით (2008 წლის 23 ოქტომბერი) ტერიტორია განსაზღვრულია, როგორც რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად ოკუპირებული. დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ეტიმოლოგია XIX საუკუნის პირველი ნახევრის წყაროებში, რომლებიც აღწერენ დალის ხეობის ნომენკლატურას, სახელწოდება ომარიშარა არ არის მოხსენიებული. მას ახლახან გაჩენილ ტოპონიმებს მიაწერს გ. გიცბა. აფხაზური ფორმა ომარიშარა (უმარიშარა) შედგება სამი ნაწილისაგან: „ომარ“ (უმარ) - საკუთარი სამთავრო-სათავადაზნაურო სახელი, „ი“ (უ) - „მისი“ (მე-3 პირის მხოვლობითი ნაცვალსახელი) და „შარა“ (ა-შარა) - „კვეთა“, „ლიმიტი“, „საზღვარი“. სახელწოდება ომარიშარა, მეცნიერთა აზრით, XIX საუკუნის მეორე ნახევარში გაჩნდა და უკავშირდება თურქეთის არმიის მთავარსარდალს, ომარ-ფაშას სახელს, რომელიც აქ ცხოვრობდა XVIII საუკუნის ბოლოს. ომარ-ფაშა (ომერ-ფაშა) 1855 წელს 40 000 კაციანი თურქული არმიით შეიჭრა ქალაქ სოხუმში, შემდეგ კი დაიკავა მთელი კოდორის ხეობა, მდინარეების გვანდრასა და საკენის შესართავამდე. დაადგინა თავისი ჩრდილო-აღმოსავლეთი საზღვარი და მოგვიანებით, სულთნის ბრძანებით, თავისი ჯარით გადავიდა სამეგრელოში. სწორედ ამ ფაქტს უკავშირდება სახელწოდება ომარიშარა „ომარის ზღვარი“, „ომარის საზღვარი“. დემოგრაფია 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 108 ადამიანი. ლიტერატურა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 524. რესურსები ინტერნეტში აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2025-01-21 საიტზე Wayback Machine. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №7 სქოლიო