Նիկործմինդա

Նիկործմինդա (վրաց.՝ ნიკორწმინდის ტაძარი), Վրաց ուղղափառ եկեղեցու տաճար։ Տեղակայված է Վրաստանի պատմական Ռաճա շրջանում։ Տեղակայված է Ամբրոլաուրի քաղաքից 14 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Տաճարի ներսի նկարները թվագրվում են 16-17-րդ դարերին։ Եկեղեցու ճակատին առկա է հարուստ քարե փորագրություն։ Պատմություն Կառուցվել է 1010-1014 թվականներին, Բագրատ III-ի թագավորության ժամանակ։ Վերանորոգվել է 1534 թվականին Իմերեթի թագավոր Բագրատ III-ի կողմից։ Տաճարի հարևանությամբ եռհարկանի զանգակատունը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Ճարտարապետություն Նիկործմինդան իրենից ներկայացնում է խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցի։ Գմբեթը հենվում է թմբուկի վրա, որն ունի դեկորատիվ քովթարով 12 պատուհան։ Թմբուկը հենվում է վեց առագաստի վրա։ Զոհասեղանի ապսիդը և գմբեթային ծավալը հարող արևմտյան թևը ստեղծում են ներքին մեծ տարածք։ Հարավային և արևմտյան գավիթները կառուցվել են ավելի ուշ, բայց նույնպես 11-րդ դարում։ Ներքին կահավորանքի մի մաս են կազմում 17-րդ դարերի հարուստ որմնանկարները։ Արտաքին պլանի ուրվապատկերը խաչաձև է։ Տաճարի ճակատային քարերը հարթ են։ Դեկոր Պատերի երեսի զարդարանքներն իրենցից ներկայացնում են ճարտարապետական գոտի՝ զանազան փորագրություններով և բազմաձև հարթաքանդակային կոմպոզիցիաներ՝ Աստվածամոր պայծառակերպություն, Դատաստանի օր, Տիրուհու Խաչի Խաչվերաց, սրբերի կերպարներ, ֆանտաստիկ կենդանիներ։ Նիկործմինդայի տաճարի դեկորը վրացական եկեղեցիների շրջանում ամենագեղեցիկներից մեկն է։ Այստեղ կարելի է տեսնել մի քանի գեղարվեստական ոճերի համադրություն, ինչը խոսում է կատարման դրդապատճառի և կարգի ընտրության ազատության մասին։ Նիկործմինդայի տաճարը ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Գրականություն The Spiritual Treasure of Georgia. Khelovneba Publishers, Tbilisi, 2005 Չուբանաշվիլի Ն․ Գ․, Սևերով Ն․ Պ․, Կումուրդո և Նիկործմինդա, Մոսկվա, 1947 Ադալաշվիլի Ն․, Նիկործմինդայի ռելիեֆը, Թբիլիսի, 1957