ओमान

ओमान अरबी प्रायद्वीपया दक्षिण-पूर्वय् स्थित छगू देय्‌ ख। थ्व देय्‌ सउदी अरबया पूर्व व दक्षिणय् अरब सागरया सीमाय् अवस्थित दु। संयुक्त अरब अमीरात थ्व देय्‌या उत्तरय् ला। ओमानया सकल जनसंख्या करिब २५ लखः दु। थ्व देशय् आप्रवासीतयेगु यक्व जनसंख्या दु। लगभग सकल जनसंख्या मुस्मां धर्म पालना याइ गुकिलि इबादीतयेगु जनसंख्या दक्ले अप्व दु। नामाकरण "ओमान" खँग्वः या दकलय् पुलांगु छ्यला संयुक्त अरब अमीरातया म्लेइहा पुरातात्विक केन्द्रया छगू चिहानय् लुयावःगु दु। "ओमान" नां प्लिनी द एल्डरया "ओमाना" व तलेमीया "ओमानन"या सन्दर्भ ( Ὄμανον ἐμπόριον ग्रीक भासं ) स्वया न्ह्यःया नां जूगु विश्वास दु। थ्व निगुलिं सन्दर्भ प्राचीन नगर सोहरलिसे स्वापू दूगु सम्भावना दु । थ्व नगर वा क्षेत्रयात सामान्यतया अरबी भासं आमिन(ʿāmin) वा अमुन (ʿamūn) धाइगु या गुकिया अर्थ स्थायी मनु ख, गुकि चाहिलाच्वनिपिं बेदुइन जातिया अःखःया व्युत्पत्तिया रुपय् कायेगु या। छुं सिद्धान्ततेसं थ्व जातिया नां दूम्ह छम्ह पलिस्थामिया प्रस्ताव याइ- गथेकि ओमान बिन सिबा' बिन यघ्थान बिन इब्राहिम, व ओमान बिन कहतन- मेमेगु सिद्धान्तं "ओमान"या उत्पत्ति मा'रिब, यमनया छगू स्वनिगलं जूगु सुझाव बी। थ्व स्वनिगःयात इस्लाम पूर्वया शिलालेखय्, विशेष यानाः शअर अवतर ( २१० – २३० ई.)या शासनकालया सबाइक शिलालेखय् प्राचीन बेदुइन जनजाति अज्दया पुर्खाया जन्मभूमिया कथं नालातःगु दु। ओमानयात मेमेगु नामं नं म्हसीका वयाच्वंगु दु । प्राचीन सुमेरियन व मेसोपोटामियामितेसं थ्व थाय् यात मगन धका म्हसीकल, गुकि मगन सभ्यताया सन्दर्भय् दयावःगु नां ख। अथे हे फारसीतेसं थ्व थाय्यात मजुन धका म्हसीकल। थ्व खँग्वः "मुज्न" खँग्वलं बुयावःगु ख गुकिया अर्थ सुपाँय् व प्रचुर मात्राय् बाहा वइगु लः ख, गुकिलिं ओमानय् प्राचीन कालनिसेंया बुँज्याया पलिस्था व समृद्धिया व्याख्या याइ। "ओमान" नां अरबी स्रोतय् छगू स्वतन्त्र क्षेत्रया रुपय् न्ह्यथनातःगु दु। अल-इस्ताखरी व इब्न हवकालं थःगु उक्तिइ थ्व खँयात उल्लेख याःगु दु: "ओमान छगू स्वतन्त्र क्षेत्र ख गन विशाल मनुत दु।" इब्न खालदुनं ओमानया परिभाषाय् अप्व स्पष्ट यानादिल। वय्कलं अरब प्रायद्वीपय् स्वतन्त्र राज्यया रुपय् उदय जूगु अरब क्षेत्र यमन, हिजाज, हधरमौत, अश शिहर, व ओमानया दथुइ थ्व थाय्या खँ च्वयादिल। वय्कलं थुकिया शासन प्रणालीया वर्णन यानादिल, थ्व छगू "छम्ह जक सुल्तान दूगु क्षेत्र" ख धकाः च्वयादिल। इतिहास ईसापूर्व ६गु शताब्दीनिसें ७गु शताब्दीतक्क थ्व थासय् इरान (फारस)या स्वंगु वंशतयेसं शासन यात - हखामनी, पार्थियन व सासानी। न्हेगु शताब्दीइ मुहम्मदया जीवनकालय् हे ओमानय् मुस्मां धर्म थ्यन। सन् १५०८-१६४८ तक्क थन पोर्चिगिजतयेगु उपनिवेश दयाच्वन। थ्व उपनिवेश भास्कोदेगामां भारतया मालेज्या यायेधुंका समुद्री लंपुइ नियन्त्रणया निंतिं दयेकातःगु ख। पोर्चुगलय् स्पेनया अधिकार दयेधुंका थ्व थासं पोर्चुगिजत लिहां वने माल। थ्व धुंका ओमानीतयेसं पूर्वी अफ्रिकी तटीय प्रदेशय् नं पोर्चुगिजतयेत बुका छ्वल। विभाग ओमानय् ५ प्रदेश (मिंतक़ा) व ४ शासकीय प्रखण्ड दु - लिधंसा स्वयादिसँ मध्य पूर्व अरब पिनेया स्वापू ओमानी विदेश मन्त्रालय ओमानी सूचं मन्त्रालय ओमानी उच्च शिक्षा मन्त्रालय ओमानी शिक्षा मन्त्रालय ओमानी श्रम मन्त्रालय