Falme za Kiarabu

Falme za Kiarabu, rasmi kama Umoja wa Falme za Kiarabu (kwa Kiarabu: الإمارات العربيّة المتّحدة; kwa Kiingereza United Arab Emirates) ni shirikisho la emirati au falme ndogo 7 katika kaskazini-mashariki ya Rasi ya Uarabuni kwenye mwambao wa ghuba ya Uajemi. Shirikisho limepakana na Saudia na Omani kwenye nchi kavu; baharini kuna mipaka pia na Katar na Iran.Mnamo 2024, Ina idadi ya watu takriban milioni 11. Mji mkuu ni Abu Dhabi na mji mkubwa ni Dubai. Lugha rasmi ni Kiarabu huku pamoja na Kiingereza ni lugha za taifa. Falme za Kiarabu (UAE) ni taifa la kisasa linalokua kwa kasi, linalojulikana kwa nafasi yake ya kimkakati, nguvu ya kiuchumi, na ushawishi wa kimataifa. Tangu kuundwa kwake mwaka 1971, nchi hii imebadilika kutoka eneo la jamii ndogo za jangwani kuwa kitovu kikubwa cha kimataifa cha biashara, fedha, utalii, na usafiri wa anga. Miji yake, hasa Dubai na Abu Dhabi, inatambulika kwa miundombinu ya kisasa, usanifu wa kuvutia, na nafasi yake katika kuunganisha masoko ya Ulaya, Asia, na Afrika. UAE inaendeshwa kama ufalme wa kishirikisho wa kiimla, ambapo kila emirati inaongozwa na mtawala wake, na uongozi wa kitaifa huundwa kupitia baraza la watawala hao. Uchumi wa nchi hii unategemezwa kwa kiasi kikubwa na hifadhi za mafuta na gesi asilia, hasa katika Abu Dhabi, lakini umeendelea kupanuka katika sekta kama utalii, mali isiyohamishika, teknolojia, na nishati jadidifu. Aidha, UAE inajulikana kwa utofauti wake wa kitamaduni, huku idadi kubwa ya wahamiaji wa kigeni ikichangia katika nguvu kazi na muundo wa kijamii wa nchi hiyo. Jiografia Topografia Topografia ya Falme za Kiarabu (UAE) ina sifa ya jangwani, milima, na tambarare za pwani. Eneo la mashariki linaongozwa na Milima ya Hajar, ambayo inainuka kwa wingi kando ya Ghuba ya Oman na ina vilele vya juu zaidi vya nchi, ikiwemo Jebel Jais kwa urefu wa mita 1,934. Maeneo ya ndani yanajumuisha tambarare kavu, jangwa lenye changarawe, na baraza kubwa za mchanga, hasa Abu Dhabi na emirati za kusini, ambazo ni sehemu ya Rub’ al Khali (Sehemu Tupu). Tambarare za pwani kando ya Ghuba ya Uajemi zinaunga mkono makazi ya miji, bandari, na shughuli ndogo za kilimo. Hali ya Hewa UAE ina hali ya hewa ya jangwa kali, ikiwa na joto kali sana majira ya joto mara nyingi likizidi 45°C na baridi ya wastani inayotofautiana kati ya 14°C na 24°C . Mvua ni chache na isiyo ya kawaida, zikitokea zaidi kati ya Novemba na Machi. Maeneo ya pwani yana unyevu mkubwa, wakati sehemu za ndani za jangwa ni kavu. Dhoruba za mchanga ni za kawaida, na mafuriko ya ghafla yanaweza kutokea wakati wa mvua kubwa kwenye maeneo ya milima au wadis. Mifumo ya Maji UAE haina mito au maziwa ya kudumu, na mifumo yake ya maji ni ya msimu kwa kawaida. Maji husambazwa kupitia wadis, ambayo ni mabonde ya mito kavu yanayobeba maji tu wakati wa mvua. Mifumo ya wadi kama Wadi Bih, Wadi Shuwai, na Wadi Ham inachukua nafasi muhimu katika kuchangia maji ya chini ya ardhi na kilimo cha ndani. Nchi inategemea sana mabwawa ya chini ya ardhi, mitambo ya kuyasafisha maji ya baharini (desalination), na mabwawa ya bandia kukidhi mahitaji ya maji safi. Visiwa vya pwani, tambarare za maji ya ziwa vinavyopanda na mchanganyiko wa mangrove kando ya Ghuba ya Uajemi pia huchangia muundo wa kipekee wa hidrologia ya UAE. Falme za shirikisho hili ni: Historia Enzi ya Kabla ya Uislamu (Kabla ya Karne ya 7) Eneo linalojulikana leo kama UAE limekuwa likikaliwa na binadamu kwa maelfu ya miaka (tangu 125,000 KK). Ushahidi wa kihistoria unaonyesha makazi ya binadamu tangu kipindi cha Neolithic, ambapo jamii zilihusiana na uvuvi, kuvua shukaa, na biashara. Eneo hili lilikuwa sehemu ya njia za kale za biashara zinazounganisha Mesopotamia, Bonde la Mto Indus, na Rasi ya Uarabuni. Makazi ya pwani yalibadilishana shukaa, tarehe, na mifugo, huku maeneo ya ndani yakisaidia jamii za kabila la Bedouin. Maeneo ya muungano huo pamoja na Qatar na Bahrain yalikuwa nyumbani kwa makabila madogo na chifu zao, ambapo maisha ya kijamii na kisiasa yalizunguka mchakato wa familia na miundo ya kabila. Enzi ya Uislamu na Emirati za Awali (Karne ya 7–18) Uislamu ulifika katika eneo hili karne ya 7, ukileta mabadiliko makubwa ya kijamii na kitamaduni. Makabila ya hapa mara kwa mara yalikubali Uislamu na kuwa sehemu ya dunia ya Kiislamu. Kwa muda, eneo hili lilikuwa chini ya ushawishi wa nguvu mbalimbali za kikanda, zikiwemo khalifa wa Umayyad na Abbasid, na baadaye mamlaka ya Uajemi na Omani. Maeneo ya pwani, hasa kando ya Ghuba ya Uajemi, yalikua kituo cha biashara ya baharini, uvuvi, na uchimbaji shukaa. Kufikia karne ya 18, falme ndogo huru kadhaa, ambazo baadaye zikaunda UAE, zilianzishwa kando ya pwani, ikiwa ni pamoja na Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al Quwain, Fujairah, na Ras Al Khaimah. Ushawishi wa Kireno na Kibritania (Karne ya 16–19) Kuanzia karne ya 16, Wareno walijaribu kudhibiti biashara kando ya Ghuba ya Uajemi, ikiwa ni pamoja na bandari za eneo la UAE. Baadaye walibadilishwa na nguvu za kikanda, ikiwemo Oman. Kufikia karne ya 19, Waingereza walipata ushawishi mkubwa kuhakikisha usalama wa njia za biashara na kuzuia uharamia wa baharini. Waingereza kati ya 1820 na 1892 walisaini mfululizo wa mikataba na sheikhs wa huko, walipoahidi kuachana na uharamia na kupokea ulinzi wa Uingereza. Ulinzi huo ulizuia uvamizi wa Saudia katika karne ya 20 na kuzalisha Trucial States, ikitokana na mikataba ya amani ya baharini iliyosainiwa . Mikataba hiyo ilihakikisha utulivu kando ya pwani na kuweka msingi wa mfumo wa kisiasa wa UAE ya kisasa. Uhuru na Muungano (Karne ya 20) Ugunduzi wa mafuta katikati ya karne ya 20 uliibadilisha uchumi na jamii za Trucial States. Uboreshaji wa haraka na maendeleo ya miundombinu ulifuatia, hasa Abu Dhabi na Dubai. Falme hizo zilikuwa nchi lindwa chini ya Uingereza hadi mwaka 1971, ambapo madola hayo madogo yalipata uhuru. Wakati Uingereza ilipotangaza kujiondoa Ghuba mwishoni mwa miaka ya 1960, viongozi wa emirati walianza mazungumzo ya muungano wa kisiasa. Mnamo Desemba 2, 1971, emirati sita (Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al Quwain, na Fujairah) ziliunda Falme za Kiarabu, na Ras Al Khaimah kujiunga muda mfupi baadaye mwaka 1972. Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan alikuwa rais wa kwanza wa muungano, akiongoza nchi kupitia maendeleo ya haraka, uboreshaji, na kuanzishwa kwa taasisi za kitaifa. Enzi ya sasa (1971 hadi sasa) Tangu kuundwa kwake, UAE imepitia mabadiliko makubwa ya kiuchumi, kijamii, na kisiasa. Uchumi umepanuliwa zaidi ya mafuta hadi sekta kama utalii, usafiri wa anga, fedha, mali isiyohamishika, na nishati mbadala. Miji kama Dubai na Abu Dhabi imekuwa vituo vya kimataifa vya biashara, utalii, na utamaduni. Nchi pia imejenga ushawishi mkubwa wa kikanda na kimataifa, ikishiriki katika diplomasia, misaada ya kibinadamu, na biashara ya kimataifa. Leo, UAE inachanganya urithi wake wa kitamaduni na kisasa, ikigeuka kuwa moja ya nchi zenye ushawishi mkubwa katika Mashariki ya Kati. Demografia Mwaka 2013, wakazi wote walifikia milioni 9.2; kati yao, 1.4 raia na 7.8 wahamiaji. Hivyo asilimia 85 za wakazi ni wageni, kumbe wenyeji ni sehemu ndogo tu. Zaidi ya nusu ya wageni wanatoka katika nchi za Bara Hindi. Lugha Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiarabu ambacho wenyeji wanakisema kwa lahaja maalumu ya Ghuba ya Uajemi. Tangu wakati wa ukoloni, Kiingereza kinatumika sana na kwa kawaida kinahitajika ili kupata kazi. Wahamiaji wanaendelea kutumia pia lugha zao za asili. Dini Uislamu ndio dini ya wenyeji (85% Wasuni na 15% Washia) na dini rasmi ya nchi, lakini kuna uhuru wa dini kwa wote, isipokuwa si uhuru wa kuieneza kwa wengine. Kati ya wakazi wote, Waislamu ni 76-77%, Wakristo (hasa Wakatoliki) ni 9-12%, Wahindu ni 4%, Wabuddha 2%, n.k. Uchumi Falme za Kiarabu (UAE) zina uchumi mmoja wa aina nyingi na wenye nguvu zaidi Mashariki ya Kati, zikichanganya rasilimali asilia nyingi na miundombinu ya kisasa pamoja na mitandao ya biashara ya kimataifa. Kihistoria, uchumi ulitegemea uvuvi, uchimbaji shukaa, na biashara ndogo ndogo, lakini ugunduzi wa mafuta katika miaka ya 1950 na 1960 uliibadilisha nchi hii kuwa taifa tajiri na lenye viwanda. Abu Dhabi, emirati kubwa zaidi, ina hifadhi nyingi zaidi za mafuta za nchi, huku Dubai ikikua kuwa kitovu kikubwa cha kimataifa cha biashara, utalii, na usafirishaji. Mafuta na gesi asilia bado ni wachangiaji muhimu katika uchumi wa UAE, zikiunda sehemu kubwa ya mapato ya serikali na mauzo ya nje. Hata hivyo, nchi hii imefanya jitihada kubwa kupanua uchumi wake katika miongo ya hivi karibuni, kwa kuwekeza katika sekta kama utalii, usafiri wa anga, fedha, mali isiyohamishika, nishati mbadala, na teknolojia. Dubai, hasa, imekuwa kituo cha kimataifa cha biashara, maonyesho ya kibiashara, na utalii wa kifahari, huku Abu Dhabi ikiweka uwekezaji mkubwa katika miradi ya viwanda, miundombinu, na taasisi za kitamaduni ili kupunguza utegemezi kwa hidrokarboni. Biashara na uwekezaji wa kimataifa ni msingi wa mafanikio ya uchumi wa UAE. Nafasi yake ya kimkakati kando ya Ghuba ya Uajemi inaiwezesha kuwa lango kati ya Ulaya, Asia, na Afrika. Maeneo huru, bandari, na viwanja vya ndege vinarahisisha shughuli za biashara za kigeni, kuvutia makampuni ya kimataifa na wafanyakazi wahamiaji. Sekta za utalii, usafiri wa anga, na huduma za kifedha pia zinazalisha mapato makubwa, huku juhudi za serikali kama UAE Vision 2021 na Abu Dhabi Economic Vision 2030 zikilenga ubunifu, uendelevu, na sekta zinazotegemea maarifa. Licha ya mabadiliko ya bei za mafuta na changamoto za kijiografia na kisiasa za kikanda, UAE inadumisha uchumi thabiti wa kipato kikubwa wenye ushawishi mkubwa katika masoko ya kikanda na kimataifa. Siasa Siasa za Ufalme wa Muungano wa Falme za Kiarabu (UAE) zinategemea mfumo wa shirikisho unaoundwa na falme saba za kifalme za urithi ambazo ni Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al Quwain, Ras Al Khaimah, na Fujairah. Kila emirati inaongozwa na mtawala wake wa kifalme wa kurithi, na kwa pamoja huunda Baraza Kuu la Shirikisho ambalo ndilo mamlaka ya juu kabisa ya kikatiba nchini. Rais wa UAE kwa kawaida ni mtawala wa Abu Dhabi, wakati Makamu wa Rais na Waziri Mkuu kwa kawaida ni mtawala wa Dubai. UAE ina katiba ya shirikisho iliyoanza kutumika mwaka 1971, inayofafanua mgawanyo wa mamlaka kati ya serikali ya shirikisho na falme binafsi. Serikali ya shirikisho inahusika na mambo ya nje, ulinzi, usalama, na sheria za shirikisho, huku kila emirati ikiwa na uhuru mkubwa hasa katika masuala ya uchumi na utawala wa ndani. Baraza la Kitaifa la Shirikisho linafanya kazi kama chombo cha ushauri chenye wajumbe wanaoteuliwa na wanaochaguliwa kwa njia isiyo ya moja kwa moja, lakini halina mamlaka kamili ya kutunga sheria. Uamuzi wa kisiasa katika UAE umekolezwa sana ndani ya familia tawala, na vyama vya siasa haviruhusiwi. Utawala unategemea mashauriano, makubaliano kati ya watawala, na mifumo ya jadi ya uongozi. Nchi ina mfumo thabiti wa kisiasa na inashiriki kikamilifu katika masuala ya kikanda na kimataifa, ikiwemo uanachama katika Mashirika kama Baraza la Ushirikiano wa Ghuba, Jumuiya ya Nchi za Kiarabu, na Umoja wa Mataifa. Sera za nje zinazingatia ushirikiano wa kiuchumi, usalama wa kikanda, na mahusiano ya kidiplomasia duniani. Tazama pia Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya Marais wa Falme za Kiarabu Marejeo Viungo vya nje (Kiarabu) (Kiingereza) Tovuti ya serikali Ilihifadhiwa 6 Oktoba 2010 kwenye Wayback Machine. (Kiingereza) UAEInteract.com Ilihifadhiwa 18 Septemba 2010 kwenye Wayback Machine. United Arab Emirates entry at The World Factbook InterNet Website Services Provider IN UAE Ilihifadhiwa 5 Novemba 2014 kwenye Wayback Machine. Falme za Kiarabu katika Open Directory Project United Arab Emirates profile from the BBC News. United Arab Emirates country profile from the Lebanese Economy Forum, extracted from the CIA Factbook & Worldbank data. Wikimedia Atlas of United Arab Emirates World Bank Summary Trade Statistics United Arab Emirates Bohra caste relations