Әл-Баҡый

Әл-Ба́ҡый (ғәр. البقيع‎) йәки Йәннәт әл-Ба́ҡый — Мәҙинәләге (Сәғүд Ғәрәбстаны) зыярат. Пәйғәмбәрҙең Ән-Нәбәүи мәсететенән көньяҡ-көнсығышҡа табан урынлашҡан. Зыяратта Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең бик күп туғандары, ансарҙар һәм сәхәбәләр ерләнгән. Тарихы Мөхәммәт Пәйғәмбәр 622 йылдың сентябрендә Мәккәнән Мәҙинәгә килгән сағында сәнскәк ҡаплаған ер киҫентеһе була. Ән-Нәбәүи мәсетен төҙөгән мәлдә Мөхәммәт Пәйғәмбәр был ерҙе ике етем балаға инселәп һатып ала. Әл-Баҡыйла беренсе ерләнгән кеше ансар Әсәәд ибн Ҙәрәрә була. 624 йылда Бәҙер һуғышында Рәсүлдең ҡыҙы Руҡая ауырып үлә. Бәҙерҙән ҡайтыуына зыяратта Усман ибн Мәзүн ерләнә. Өсөнсө хаҡ хәлифә Усман ибн Әффан башта әл-Баҡый эргәһендәге йәһүд зыяратына ҡуйылған була. Өмәүиҙәр хәлифәһе Мүәвиә I ике зыяратты ҡушырға һәм Усмандың ҡәбере өҫтөнә яңы көмбәҙ ҡуйырға ҡуша. 1925 йылда король Ғабдул-Әзиз ибн Сәғүд бойороғо менән зыяраттағы барлыҡ кәшәнәләр алып ташлана. Зыяратта ерләнгән билдәле кешеләр Ғәббәс ибн Ғәбдел-Моталлип — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең туғаны. Ғәйшә бинт Әбү Бәкер — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең өсөнсө хәләл ефете, беренсе хаҡ хәлифә Әбү Бәкер ҡыҙы. Сафия бинт Һүәй — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең хәләл ефете, Бәнү Нәдир ҡәбиләһенән. Хәсән ибн Али — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ейәне. Зәйн әл-Ғәбидин — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең бүләһе, дүртенсе шиғый имамы. Мөхәммәт әл-Бәкир — бишенсе шиғый имамы. Йәфәр (Джәфәр) әс-Садиҡ]] — алтынсы шиғый имамы, имам әш-Шәфиғи, Мәлик ибн Әнәс һәм Әхмәт ибн Хәнбәлдең уҡытыусыһы. Әнәс ибн Мәлик — мәлики мәҙһәбкә нигеҙ һалыусы. Имам Шамил — Дағстандың һәм Чечняның имамы. Иҫкәрмәләр Әҙәбиәт Bahramian, Ali and Gholami, Rahim, «al-Baqīʿ», Encyclopaedia Islamica, Editors-in-Chief: Wilferd Madelung and, Farhad Daftary. Bakrī, Muḥammad Anwar and Ṭāhā, Ḥatim ʿUmar, Baqīʿ al-Gharqad (Medina, 1424/2004) Burton, Richard F., Personal Narrative of a Pilgrimage to Al-Madinah and Meccah, ed. Isabel Burton (London, 1865) Ende, Werner, ‘Steine des Anstoßes. Das Mausoleum der Ahl al-bayt in Medina’, in Differenz und Dynamik. Festschrift für Heinz Halm zum 70. Geburtstag, ed. Hinrich Biesterfeld and Verena Klemm (Würzburg, 2012), pp. 181—200 Hājarī, Yūsuf, al-Baqīʿ (Beirut, 1411/1991) al-Madanī (al-Afandī), ʿAlī b. Mūsā, ‘Waṣf al-Madīna al-munawwara’, in Rasāʾil fī taʾrīkh al-Madīna al-munawwara, ed. Ḥamad Jāsir (Riyadh, n.d.), pp. 6-22 Rutter, Eldon, The Holy Cities (London, 1928) al-Shīrāzī, Muḥammad, al-Baqīʿ al-gharqad (Beirut, 1999) Baḳīʿ al-G̲h̲arḳad / Wensinck, A.J. and Bazmee Ansari, A.S. // Encyclopaedia of Islam. 2 ed. — Leiden : E. J. Brill, 1960—2005. (түләүле) Һылтанмалар