مزگەوتی غەمامە

مزگەوتی غەمامە دەکەوێتە شاری مەدینە. لەو شوێنەدایە پێغەمبەر نوێژی جەژنی کردووە. ئەم شوێنە دوا شوێن بوو کە پێغەمبەر نوێژی جەژنی لە ساڵی ٦٣١ زایینی کرد، پێغەمبەریش نوێژی غائیبی لەسەر نەجاشی کرد. لە ئێستادا نوێژ لە مزگەوتی پێغەمبەر (سڵاو خوای لێ بێت) ئەنجام نادریت. یەکێکە لە مزگەوتە شوێنەواری و مێژوویییەکانی مەدینەیە. شوێن مزگەوتی غەمامە دەکەوێتە بەشی باشووری ڕۆژاوای مزگەوتی پێغەمبەرەوە، کە ٥٠٠ مەتر لە بابۆلسەلام دوورە. ناونیشان پێی دەوترێت غەمامە ئەو شانەی کە دەوترێت: ھەورێک خۆری لە پێغەمبەری خوا ڕاگرت کاتێک لە مزگەوتنوێژی کرد و نوێژی کرد و گوتی:ئەمە ئاڵۆز و باران و نوێژمانە بۆ جەژنەکەمان، بەھۆی قوربانییەکانمان، بۆ ئەوەی خشت و چادری تێدا دروست نەبێ، پاش نوێژی ئەسیت بە ھەور مایەوە، بارانیش لە وەڵامی نوێژەکانیدا ھاتە خوارەوە و ناوی نا مزگەوتی گەمەمە. مێژوو مزگەوتەکە لە دەولەتی عومەر کوڕی عەبدولعەزیز لەسەر شارەکە دروستکراوە لەنێوان ٨٦ کوچی بۆ ٩٣، پێش ٧٦١ی حێ لەلایەن سوڵتان حەسەن کوڕی محەممەد کوڕی قەلاون سەلاحی نۆژەنکراوەتەوە، پاشان چاکسازی لەژێر دەسەڵاتی سوڵتان ئینال لە ساڵی ٨٦١ کۆچێ کراوە، دوای ئەوە سوڵتان عەبدولمەجید نۆژەنم کردەوە بۆ کاتی ئێستامان جگە لە چەند چاکسازییەک لەژێر سایەی سوڵتان عەبدولحەمید لە سەردەمی سعودیەدا، لە ساڵی ١٤٣١ دا کار لەسەر نۆژەنکردنەوەی تەواوەتی ی خۆی کرا، کە دامەزراوەی خێرخوازی کەلەپووریی، مزگەوتەکەی بە پاڵپشتی کۆمپانیای گەشەپێدانی کەشوھەوا نۆژەنکردەوە، وەک بەشێک لە پرۆژەی پەرەپێدانی ناوچەی کەشوھەوا و نۆژەنکردنەوەکە لە ساڵی ١٤٣٤ کۆچی تەواو بوو، لەگەڵ دوو مزگەوتی دیکە لە مەدینە بە ناوی مزگەوتی ئەبووبەکری سدیق و مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب. سەرچاوەکان دەروازەی نژیاروانی دەروازەی ئیسلام دەروازەی ئایین دەروازەی مێژوو دەروازەی عەرەبستانی سعوودی دەروازەی محەممەد