Doʻha

Doʻha, Ad-Doʻha – Qatar davlatining poytaxti. Arabiston yarim orolida, Fors qoʻltigʻi sohilida joylashgan. Qatar yarim orolning sharqiy qirgʻogʻidagi yirik port. Aholisi 410 ming kishi (2000, shahar atrofi bilan). Muhim savdo markazi. Metallsozlik, sement, mebel, qurilish materiallari, gilam, oziq-ovqat mahsulotlari, oʻgʻit ishlab chiqaruvchi mayda korxonalar, issiqlik elektr stansiyasi, xalqaro ahamiyatga ega aeroport, koʻplab masjid va maktablar, universitet bor. Dengizdan baliq ovlanadi, marvarid olinadi. Shaharda Qatar universiteti va HEC Paris maktabi kampusi joylashgan. Etimologiya Shahar nomi arabcha Ad-Dawha soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „katta daraxt“ degan maʼnoni anglatadi. Geografiya Doha Qatar yarim orolining markaziy-sharqiy qismida, sharqda esa Fors koʻrfazi joylashgan. U janubda Al-Vakra, gʻarbda Ar Rayyan, shimoli-gʻarbda Umm Salal va shimolda Ad Dayyan munitsipalitetlari bilan chegaradosh. Shahardagi oʻrtacha balandlik dengiz sathidan atigi 3 metrni tashkil qiladi. Mutlaq balandlik 15 metrdan oshadi. Shaharning maydoni-158,72 km². Sohil yaqinidagi melioratsiya shahar hududiga 400 gektarga yaqin yer va 30 kilometr qirgʻoq chizigʻini qoʻshdi. Hamad xalqaro aeroporti shaharga biriktirilgan meliorativ yerda joylashgan. Shahar koʻrfazning markazida sunʼiy Pearl oroli joylashgan. Bundan tashqari, shahar qirgʻoqlarida Palma, Shrao, El Safiya, Banana va boshqalar orollar ham bor. Iqlim Doha iqlimi, butun Arabiston yarim oroli kabi, juda issiq va tropik choʻl hisoblanadi. Yoz oylarida issiq maksimal +40 °C dan oshadi va soyada harorat koʻpincha +45 °C yoki undan yuqorini tashkil etadi. Eng yuqori harorat +50,4 °C 2010-yil 14-iyulda qayd etilgan. Yozda yogʻingarchilik kuzatilmaydi . Qish oylarida havo harorati pastroq, yogʻingarchilik kam uchraydi (yiliga oʻrtacha 76 mm yogʻin tushadi, biroq baʼzi yillarda yogʻingarchilik umuman boʻlmaydi). Eng past harorat +5 °C 1992-yil 24-25-yanvarda (ikki marta ketma-ket) kuzatilga n. Tarixi Doha 1850-yilda tashkil etilgan va dastlab Al Bida deb nomlangan . 1883-yilda Dohada Shayx Qosim qoʻshinlarining turk qoʻshinlariga qarshi jangi boʻlib oʻtgan va Usmonli qoʻshinlari magʻlubiyatga uchragan. 1916-yilda Doha Buyuk Britaniyaning Qatar protektoratining poytaxti boʻlgan. 1971-yilda Doha esa mustaqil Qatar davlatning poytaxti boʻlgan. 1973-yilda Dohada Qatar universiteti, 1975-yilda Qatar milliy muzeyi ochilgan. 1996-yilda esa arabcha sunʼiy yoʻldosh telekanali Al-Jazira Dohadan efirga uzata boshlangan. Iqtisodiyot Shahar neft va baliqchilik sanoatining markazi hisoblanadi. Dohada Qatar Petroleum, Qatargas va RasGas kabi mamlakatning eng yirik kompaniyalari shtab-kvartirasi joylashgan. Hozir Qatar hukumati neft va gaz qazib olishga qaratilgan iqtisodiyotdan uzoqlashmoqda. Xususan, Doha yirik aviatsiya markazi sifatida koʻrilmoqda. Gallery Adabiyotlar OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil Manbalar