კატარი

კატარი (არაბ. قطر), ოფიციალურად კატარის სახელმწიფო (არაბ. دولة قطر დავლათ კატარ) — სახელმწიფო სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, მდებარეობს არაბეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ნახევარკუნძულზე. სამხრეთიდან ესაზღვრება საუდის არაბეთი, ხოლო ყველა დანარჩენი მხრიდან სპარსეთის ყურე. ჩრდილო-დასავლეთით აქვს საზღვაო საზღვარი ბაჰრეინთან, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით – არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან. დედაქალაქი – დოჰა. XX საუკუნეში, ოსმანთა მმართველობის დასრულების შემდეგ კატარი ბრიტანეთის პროტექტორატი გახდა და დამოუკიდებლობა 1971 წელს მოიპოვა. კატარს XIX საუკუნიდან ალ თანის დინასტია მართავს. კატარის სახელმწიფოს დამაარსებელი ჯასიმ ბინ მუჰამად ალ თანია. კატარს მემკვიდრეობითი მონარქები მართავენ და მისი ემირია ტამიმ ბინ ჰამად ალ თანი. ის წარმოადგენს კონსტიტუციურ თუ აბსოლუტურ მონარქიას კამათის საგანს წარმოადგენს. 2003 წელს კონსტიტუცია 98 %-იანი მხარდაჭერით მიიღეს. 2017 წლის დასაწყისში კატარის მოსახლეობა შეადგენდა 2,6 მილიონს, მათგან 313 000 მოქალაქეს ხოლო 2,3 მილიონ ექსპატრიანტს. კატარი არის მაღალი შემოსავლის ეკონომიკის მქონე ქვეყანა, რომელსაც ზურგს მსოფლიოს სიდიდით მესამე ბუნებრივი გაზის მარაგი უმაგრებს. მას მსოფლიოში ყველაზე მაღალი შემოსავალი აქვს ერთ სულ მოსახლეზე. გაეროს მიერ კატარი შეფასებულია, როგორც ყველაზე მაღალი ადამიანური განვითარების ინდექსის მქონე არაბული ქვეყანა. მისი ზომების მიუხედავად კატარს აქვს მნიშვნელოვანი გავლენა მსოფლიო პოლიტიკაზე. კატარი გახდა პირველი არაბული ქვეყანა, რომელმაც უმასპინძლა 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატს ფეხბურთში. ეტიმოლოგია I საუკუნეში მოღვაწე რომაელი ავტორი პლინიუს უფროსი ნახევარკუნძულის მცხოვრებლებს კატარებად (Catharrei) მოიხსენიებს, რაც შეიძლება იქ არსებული ცნობილი დასახლებიდან მომდინარეობდეს. ერთი საუკუნის შემდეგ პტოლემემ შექმნა ნახევარკუნძულის პირველი ცნობილი რუკა, რომელსაც კატარა უწოდა. რუკაზე დატანილია დასახლება კადარა, რომელიც კუნძულის აღმოსავლეთში მდებარეობს. სახელი კატარა აქტიურად გამოიყენებოდა XVIII საუკუნეში, რის შემდეგაც ის საერთაშორისო დასახელებად დამკვიდრდა. მოსახლეობა ეთნიკური ჯგუფები 2017 წელს კატარის მოსახლეობამ მიაღწია 2,6 მილიონს, მათ შორის არაკატარელები შეადგენენ უმრავლესობას. მარტო 313 ათასი კატარელი ცხოვრობს კატარში და შეადგენს მოსახლეობის 12 %-ს. სამხრეთ აზიელი იმიგრანტები წარმოადგენენ მოსახლეობის ყველაზე დიდ ნაწილს, დაახლოებით 60 %-ს. მათ შორის ინდოელები არიან 650 000, ნეპალელები - 350 000, ბანგლადეშელები - 280 000, შრი-ლანკელები - 145 000, პაკისტანელები - 125 000. სხვა ეთნიკური ჯგუფები არიან ფილიპინელები (260 000), ეგვიპტელები (200 000) და ევროპელი და არაბი ემიგრანტები. ენა არაბული ენა არის სახელმწიფო ენა, კატარული არაბული, როგორც ადგილობრივი დიალექტი. ინგლისური ენა ხშირად გამოყენებულია, როგორც მეორე ენა და არის ეთნიკური კატარელების და არაკატარელების საერთო ენა. ქვეყანაში სხვა ენაზეც მეტყველებენ, მათ შორისაა: ბელუჯური ენა, ჰინდი ენა, ტამილური ენა, სინჰალური ენა, მალაიალამური ენა, პუშტუ, ურდუ, ინდონეზიური ენა, ტაგალური ენა და სხვა. რესურსები ინტერნეტში Amiri Diwan (მთავრობის ოფიციალური გვერდი). კატარი საიტზე Curlie Qatar - BBC News. Key Development Forecasts for Qatar - International Futures. Legal Portal დაარქივებული 2012-12-04 საიტზე Wayback Machine. შენიშვნები სქოლიო