قومي پارڪ

قومي پارڪ (National Park) هڪ قدرتي پارڪ آهي، جيڪو ان جي بي مثال قومي قدرتي، تاريخي يا ثقافتي اهميت جي ڪري، تحفظ جي مقصدن لاءِ مقرر ڪيو ويندو آهي. اها فطري، نيم قدرتي يا ترقي ڏنل زمين جو هڪ علائقو آهي، جيڪو حڪومت جي طرفان محفوظ علائقي طور نامزد ڪيل آهي. جيتوڻيڪ انفرادي ملڪ پنهنجن قومي پارڪن کي مختلف نموني سان ترتيب ڏين ٿا، پر نسلن جي لاء 'جهنگلي فطرت' جو تحفظ ۽ قومي فخر جي علامت طور، ھن مقصد لاء هڪ عام جذبو آهي. قومي پارڪ تقريبا هميشه سياحن لاء کليل رهندا آهن. عام طور، قومي پارڪ قومي حڪومتن پاران منظم ۽ ترقي ڏنا ويندا آهن. جيتوڻيڪ ڪجهه ملڪن ۾ ملڪ جي ذيلي اختيار سان "قومي پارڪ" ذيلي قومي، علائقائي يا مقامي اختيارين جي ذميواري به هجڻ ٿا. آمريڪا سال 1872ع ۾ "یلو اسٽون نيشنل پارڪ" جی نالی سان پهريون ”عوامي پارڪ يا عوام جي فائدي ۽ لطف اندوزي لاءِ عوامي پارڪ“ قائم ڪيو ويو. جيتوڻيڪ ییلو اسٽون پارڪ سرڪاري طور تي ان جي قائم ڪيل قانون ۾ ”قومي پارڪ“ قرار نه ڏنو ويو، پر ان کي عملي طور تي هميشه ائين سڏيو ويو آھي ۽ وڏي پيماني تي دنيا جو پهريون ۽ پراڻو قومي پارڪ آهي. بهرحال، "ٽوباگو مين رج فاريسٽ ریزرو" جیڪا هاڻ ٽرينيڊاڊ ۽ ٽوباگو آهي ۽ سال 1776ع ۾ قائم ٿيو) ۽ بوگدخان اول جبل (منگوليا، سال 1778ع) جي ڀرپاسي وارو علائقو، جن کي ڀرپاسي جي زرعي زمين جي حفاظت لاءِ پوکيءَ کان روڪيو ويو هو، قديم ترين قانوني طور تي محفوظ علائقن جي طور تي ڏٺو ويندو آهي. پارڪ ڪينيڊا، جیڪا 19 مئي، 1911ع تي قائم ڪیو ويو، دنيا جو پهرين قومی پارڪ سروس جو ادارو بڻجي ویو. هڪ بين الاقوامي تنظيم، انٽرنيشنل يونين فار ڪنزرويشن آف نيچر (IUCN) ۽ ان جي ورلڊ ڪميشن آن پروٽيڪيڊ ايرياز (WCPA)، "نيشنل پارڪ" کي ان جي درجي جي دویم (II) قسم جي محفوظ علائقن طور تي بيان ڪيو آهي. تنظیم، IUCN جي مطابق، سڄي دنيا ۾ 6,555 نيشنل پارڪ سال 2006ع ۾ ان جي معيار کي پورا ڪيو. تنظیم IUCN اڃا تائين هڪ قومي پارڪ جي وضاحت جي معيارن تي بحث ڪري رهيو آهي. حوالا