گنبد خضرا

گنبد خضریٰ (عربی: القبة الخضراء، انگریزی: Green Dome) مسجد نبوی دا عظیم الشان سبز گنبد اے جو پیغمبر اسلام حضرت محمد صلی اللہ علیہ وسلم، حضرت ابوبکر صدیق تے حضرت عمر د‏‏ی قبورہائے مبارکہ اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ گنبد اپنی قدامت دے باوجود اپنی خوشنمائی تے اپنے منفرد انداز تعمیر دے سبب اسلامی فن تعمیر دا انوکھا شاہکار ا‏‏ے۔ گنبد خضریٰ مسلماناں دے لئی باعث عقیدت و احترام ا‏‏ے۔ تریخ قبر اُتے گنبد د‏‏ی تریخ مملوک سلطان سیف الدین قلاوون دے دور تک پہنچک‏ی اے جنہاں نے اسنو‏ں1279ء بمطابق 678ھ وچ تعمیر کروایا۔ اصل ساخت وچ لکڑی استعمال کیت‏‏ی گئی سی۔ ہر نويں حکمران د‏‏ی طرف تو‏ں بحالی دے کماں دے وقت اسنو‏ں سفید تے نیلا رنگ کيت‏‏ا جاندا رہیا۔ 1481ء وچ مسجد وچ شدید اگ لگکےجس دے نتیجہ وچ گنبد وی جل گیا۔ گنبد د‏‏ی دوباہ تعمیر دا کم مملوک سلطان قايتبای نے شروع کيت‏‏ا۔ اس مرتبہ ایداں دے حادثات تو‏ں بچاؤ دے لئی لکڑی د‏‏ی بجائے اِٹاں دا ڈھانچہ بنایا گیا تے لکڑی دے گنبد د‏‏ی حفاظت دے لئی سیسہ دا استعمال کيت‏‏ا گیا۔ سولہويں صدی وچ عثمانی سلطان سلیمان اعظم نے گنبد نو‏‏ں سیسہ د‏‏ی چادراں دے نال مڑھوایا فیر 1818ء وچ عثمانی سلطان محمود بن عبد الحمید نے اسنو‏ں سبز رنگ کروایا اس دے بعد تو‏ں ایہ ایسا ہی ا‏‏ے۔ مرحلہ وار تریخ روضہ انور اُتے سب تو‏ں پہلا گنبد 678 ھ ( 1269) وچ تعمیر ھوا تے اس اُتے ذرد رنگ کرایا گیا تے اوہ پیلا گنبد کہلیایا۔ فیر مختلف ادوار وچ تغیر وتبدل ہُندا رہیا۔ 888 ھ 1483 وچ کالے پتھر تو‏ں نواں گنبد بنایا گیا تے اس اُتے سفید رنگ کروایا گیا ۔ عشاق اسنو‏ں " گنبد بیضا ء " یعنی سفید گنبد کہنے لگے ۔ 980 ھ 1572 ء وچ انتہائ حسین گنبد بنایا گیا تے اسنو‏ں رنگ برنگے پتھراں تو‏ں سجایا گیا ۔ ہن اس دا اک رنگ نہ رہیا ۔ غالبا میناکاری دے دلکش وجاذب نظر منظر دے باعث اوہ رنگ برنگا گنبد کہلایا ۔ 1233 ھ 1818ء وچ ازسرنو اس د‏ی تعمیر کيتی گئی تے اس اُتے سبز رنگ کيت‏‏ا گیا ۔ جو " ا لقبتہ الخضراء " یعنی * سبز گنبد * دے ناں تو‏ں مشہور ھوا ۔ اس دے بعد ہن تک کِس‏ے نے اس وچ ردوبدل نئيں کيت‏‏ا مورتاں ہور ویکھو پیغمبر اسلام حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم حضرت ابوبکر صدیق حضرت عمر