Foz

Foz é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Mariña Central, sendo a súa cidade máis poboada. Segundo o IGE no 2014 tiña 9899 habitantes (9754 no 2006, 9664 no 2005, 9619 no 2004, 9591 no 2003). O seu xentilicio é (véxase no Galizionario) focego ou focense. Xeografía Limita cos concellos de Burela, Barreiros Lourenzá, Mondoñedo, Valadouro, Alfoz do Castrodouro e Cervo. Está situado na foz do río Masma, de onde lle vén o topónimo. Na súa costa hai diversos areais, como a praia da Rapadoira, Llas, Peizás, Pampillosa, Arealonga, As Pólas, Os Xuncos e Areoura, todas elas Bandeira Azul da UE. Outras praias do concello son Fondás e a dos Alemáns. Historia Existen restos da cultura castrexa nos castros de Fazouro e Pena do Altar. A zona estaba poboada polos egobarros. Durante o século IX a zona viviu un pulo por mor do establecemento da sé episcopal en San Martiño de Mondoñedo. Nos inicios da Idade Moderna Foz contaba cun importante peirao e cun dos tres estaleiros máis importantes de Galicia, dedicado especialmente á construción de embarcacións para a captura de baleas. Cultura Toponimia Foz procede do latín vulgar focem, que en latín clásico era faucem 'gorxa, paso estreito, fauces', un lugar por onde un río desemboca no mar, tamén é un paso estreito entre montañas.[Cómpre referencia] Patrimonio Patrimonio arqueolóxico O castro de Fazouro é un poboado castrexo do século II a. C., situado á beira do mar, xunto a Arealonga. Segundo a asociación da Mariña Patrimonio, a conservación do castro é pésima. No verán de 2025 o concello realizou unha limpeza que danou irremediablemente parte da estrutura. Patrimonio arquitectónico A basílica de San Martiño de Mondoñedo é un templo de orixe prerrománica, sé durante moitos anos do bispado de Mondoñedo, e que se atopa en bo estado de conservación. O pazo do Conde de Fontao, en Santa Cilla. O Pazo de Covas, pazo do século XVI no lugar de Trasmonte da parroquia de Nois. O Pazo do Lagar, pazo do século XVII no lugar da Ribela, na parroquia de Cangas. O Pazo de Vilachá, pazo do século XVII da familia Almuíña, no lugar de Vilachá, na parroquia de Cangas. O castelo da Frouxeira, castelo do século IX, na parroquia de Santa Cilla do Valadouro. Festas de interese Amais da feira celebrada os martes, destacan as festas da Virxe do Carme (16 de xullo, patroa dos mariñeiros) e de San Lourenzo (10 de agosto). O sábado anterior ao luns de Pentecostés celébrase a romaría do Santo. Poboación Fonte: INE Arquivo Economía Foz é unha vila de tradición mariñeira. A fertilidade da comarca permite a existencia de diversas explotacións gandeiras e forestais. Na actualidade unha das principais actividades económicas é o turismo, debido á calidade das diversas praias que hai ao longo da costa. A continuación se mostra unha táboa onde se reflicte o paro rexistrado segundo sexo, idade e sector da actividade económica. Foz na cultura popular Pra facer ben a costeira, mariñeiriños rinlegos, pra botar contas, no porto, mariñeiriños focegos. Galería de imaxes Lugares de Foz Para unha lista completa de todos os lugares do concello vexa: Lugares de Foz. Parroquias Notas Véxase tamén Outros artigos Eleccións municipais en Foz Ligazóns externas Toponimia de Foz (en galego)