کارخانه کالاهای پشمی واسا

کارخانه کالاهای پشمی واسا (فنلاندی: Vaasan villatavaratehdas) یک ساختمان کارخانه پیشین در شهر واسا در فنلاند است که در نبش خیابان‌های واسان‌پوئیستیکو و آسماکاتو قرار دارد. کاربر اصلی این کارخانه، شرکت سهامی کارخانه کالاهای پشمی واسا (Osakeyhtiö Waasan Villatavaratehdas، (به سوئدی: Aktiebolaget Wasa Yllevarufabrik)) بود که در سال ۱۸۹۸ تأسیس شد. فعالیت این کارخانه بلافاصله پس از تکمیل ساختمان، احتمالاً در سال ۱۹۰۵، در این مکان آغاز شد. امروزه این ساختمان شامل آپارتمان‌های مسکونی و دو واحد تجاری است. تاریخچه ماتس هاگلوند، تاجر، و ماتیلدا ویگاردت یک ساختمان کارخانه آجری سه‌طبقه را برای شرکت سهامی کارخانه کالاهای پشمی واسا در زمینی خریداری‌شده در نبش خیابان‌های واسان‌پوئیستیکو و آسماکاتو احداث کردند. پیش از این، یک خانه چوبی طراحی‌شده توسط ک.ا. ستربرگ در این مکان قرار داشت. ساخت این کارخانه بر اساس طرح آ.و. استنفورس در سال ۱۹۰۴ آغاز شد. دربارهٔ سال دقیق تکمیل آن اتفاق‌نظر کاملی وجود ندارد؛ مقاله‌ای که در ژوئن ۲۰۲۰ در روزنامه ایلکا-پوهیالاینن منتشر شد، سال ۱۹۰۵ را محتمل‌ترین زمان تکمیل آن دانسته است. کارخانه کالاهای پشمی واسا در مراحل اولیه یک کارخانه بافندگی پشم بود، اما پس از دهه ۱۹۲۰، محصولات تولیدی آن گسترش یافت و شامل پوشاک پشمی، پنبه‌ای و ابریشم مصنوعی (ریون) نیز می‌شد. از سال ۱۹۰۸ به بعد، بخش عمده سهام این شرکت به خانواده گروس (Gros) تعلق داشت. این کارخانه در سال ۱۹۲۸ با یک بال الحاقی پنج‌طبقه که توسط کارل شولتس طراحی شده بود، گسترش یافت. دهه ۱۹۶۰ دوران سختی برای کارخانه کالاهای پشمی واسا بود و این شرکت سرانجام در سال ۱۹۶۶ تعطیل شد. پس از آن، فعالیت در ساختمان کارخانه توسط شرکت «استار تریکو» (Star Trikoo) که به خاطر تولید پیراهن‌های لاما (نوعی لباس زیر گرم) شناخته می‌شد، ادامه یافت. این شرکت نیز بعدها به منطقه کلمتیلا نقل مکان کرد. در طول زمان، چاپخانه فرام (Fram) و یک مرکز جوانان موسوم به «کلتسو» (Keltsu) نیز در ساختمان این کارخانه فعالیت داشته‌اند. کارخانه قدیمی در دهه ۲۰۰۰ میلادی به آپارتمان‌های مسکونی تغییر کاربری داد و کار بازسازی در سال ۲۰۰۷ به پایان رسید. این نوسازی بیشتر معطوف به فضاهای داخلی ساختمان بود. پنجره‌ها و بالکن‌های حیاط داخلی مطابق با مقررات مدرن روز ساخته شدند. در مجموع ۲۸ واحد آپارتمان در این ساختمان احداث گردید. معماری ساختمان اصلی کارخانه که در نبش خیابان قرار دارد، نمونه‌ای از ساخت‌وساز صنعتی در مقیاس کوچک است. طراحی پنجره‌ها نشان‌دهنده سبک یوگنداستیل (آرت نوو) است و برجک نبش ساختمان نیز ویژگی‌های گوتیک را به آن می‌افزاید. سبک نمای کارخانه بیشتر یادآور معماری مسکونی آن دوران است. بر اساس طرح اولیه آ.و. استنفورس، قرار بود نمای ساختمان با رنگ صورتی روشن (رُز) گچ‌کاری (رنگ‌آمیزی با متریال اندود) شود. با این حال، احتمالاً به دلایل مالی، این کار هرگز انجام نشد. نماهای کارخانه کالاهای پشمی از سمت خیابان، به عنوان بنای تاریخی تحت حفاظت قرار دارند. منابع