واسا

واسا (فنلاندی: Vaasa, سوئدی: Vasa ؛ در سال‌های ۱۸۵۵–۱۹۱۷ با نام رسمی شهر نیکولای یا Nikolainkaupunki, سوئدی: Nikolajstad, روسی: Николайстадь) یک شهر و شهرداری در فنلاند و مرکز منطقه اوستروبوتنیا است. این شهر در ساحل خلیج بوتنی واقع شده است. جمعیت شهر واسا بالغ بر ۷۰٬۰۰۰ نفر است و جمعیت کل ناحیه واسا (به‌همراه شهرداری‌های مجاور) به بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر می‌رسد. واسا دهمین منطقه شهری بزرگ فنلاند و چهاردهمین شهرداری بزرگ این کشور به‌شمار می‌رود. پس از ویران شدن واسا در آتش‌سوزی سال ۱۸۵۲، این شهر به دلیل پدیده برخاستگی پسایخچالی (بالا آمدن سطح زمین) به مکانی نزدیک‌تر به دریا با بندرگاهی بهتر منتقل شد. واسا یک شهر دانشگاهی، یک شهر بندری مهم و یکی از مراکز اصلی فرهنگ سوئدی‌زبان‌های فنلاند است. این شهر سنت‌های صدساله‌ای به عنوان یک شهر آموزشی دارد. از جمله چهره‌های سرشناسی که در واسا تحصیل کرده‌اند می‌توان به یوهان لودویگ رونبرگ اشاره کرد. در اوایل قرن بیستم، واسا یکی از مهم‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرهای فنلاند بود. در طول جنگ داخلی فنلاند از ۲۹ ژانویه تا ۳ مه ۱۹۱۸، مجلس سنای فنلاند به این شهر منتقل شد و واسا در آن زمان به عنوان پایتخت موقت فنلاند (به جای هلسینکی) عمل می‌کرد. شهرداری‌های همسایه واسا عبارتند از ایسوکورو، لای‌هیا، مالاهتی، موستاساری و ووری. ریشه‌شناسی نام کنونی و نشان این شهر در سال ۱۶۱۱ از نام خاندان پادشاهی واسا گرفته شده است. نام رسمی این شهر بین سال‌های ۱۸۵۵ تا ۱۹۱۷ به افتخار دوک بزرگ فقید، نیکلای یکم روسیه، «شهر نیکولای» (Nikolainkaupunki) بود. تاریخچه حقوق تجاری محدود (۱۶۰۶–۱۷۶۵) منطقه موستاساری در دوران قرون وسطی یکی از شلوغ‌ترین مراکز تجاری خلیج بوتنی بود. حداقل در قرن چهاردهم یک کلیسا در این منطقه ساخته شد و تا پایان آن قرن، قلعه کورسهولم (Korsholman linna) به عنوان مرکز اداری خلیج بوتنی شکل گرفت. پادشاه کارل نهم در ۲ اکتبر ۱۶۰۶، شهر موستاساری را در محل تجارت و بندر قدیمی در روستای کلیسایی موستاساری (موساری)، که امروزه با نام واسای قدیم (Vanha Vaasa) شناخته می‌شود، تأسیس کرد. در زمان تأسیس در سال ۱۶۰۶، شهر واسا علاوه بر منطقه برنامه‌ریزی‌شده فعلی واسای قدیم، زمین‌های پس‌کرانه‌ای واقع در شمال آن را نیز به عنوان اراضی خود دریافت کرد. تأسیس واسا ناشی از سیاست‌های اقتصادی مرکانتیلیستی آن دوران بود که هدف آن تمرکزگرایی بود. با دریافت منشور امتیازات در سال ۱۶۱۱، شهر نام فعلی خود یعنی واسا را به دست آورد. این شهر همراه با موستاساری یک قصبه کلیسایی مشترک تشکیل می‌داد و از کلیسای قرون وسطایی آن که در دهه‌های ۱۶۵۰ و ۱۷۵۰ گسترش یافته بود، تا دهه ۱۸۵۰ استفاده می‌کرد. عمارت کرسهلم جایگزین یک عمارت سلطنتی شد که زمین‌های آن در دهه‌های ۱۶۳۰ و ۱۶۴۰ در اختیار شهر قرار گرفت. منطقه اقتصادی شهر شامل ساحل کوارکن و کورون‌ما (Kyrönmaa) بود که به‌طور سنتی ثروتمندترین و قدیمی‌ترین مناطق مسکونی اوستروبوتنیا بودند. واسا در این زمان دارای ارتباطات دریایی پررونقی با سوئد و جاده‌هایی به سمت ساتاکونتا و تاواستیا بود. در واسا به ویژه تجارت قطران و محصولات کشاورزی رواج داشت. با این حال، سیاست‌های اقتصادی مرکانتیلیستی نیز توسعه شهر را کُند کرد. بر اساس انحصار تجاری خلیج بوتنی که در سال‌های ۱۶۱۴–۱۶۱۷ اجرا شد، تنها به شهرهای دارای حق انبارداری (stapelstad) حق تجارت آزاد خارجی داده شد. واسا مجبور بود محصولات خود را به شهرهای دارای این حق یعنی تورکو یا استکهلم صادر کند. علاوه بر این، در سال‌های ۱۶۴۸–۱۷۱۴ به شرکت قطران امتیاز خرید انحصاری قطران شهرها داده شد. به دلیل این محدودیت‌ها، جمعیت واسا به کندی رشد کرد و در دهه ۱۷۴۰ شهر تنها حدود ۷۰۰ نفر جمعیت داشت. واسا در کنار اولو یکی از دو مرکز مهم تجارت قطران در اوستروبوتنیا بود. با این وجود، واسا به عنوان مرکز منطقه خود توسعه یافت. در سال ۱۶۲۴، اولین مدرسه (پداگوژی) در شهر تأسیس شد. در سال ۱۶۸۴، این مدرسه با یک مدرسه تریویال (triviaalikoulu) که از اوسی‌کارلبو منتقل شده بود جایگزین شد. در سال ۱۶۳۴، واسا به مرکز اداری استان اوستروبوتنیا تبدیل گشت و به این ترتیب سنت‌های قلعه و عمارت سلطنتی کورسهولم را ادامه داد. اشغال فنلاند توسط روسیه در دوران جنگ‌های شمالیِ قرن هجدهم (موسوم به خشم بزرگ و خشم کوچک) بر شهر تأثیر گذاشت: پس از نبرد ناپوئه در سال ۱۷۱۴، نیروهای روسی وارد شهر شده و بخش‌های زیادی از آن را ویران کردند. بیشتر جمعیت به سمت سوئد فرار کردند. ظهور شهر تجاری (۱۷۶۵–۱۸۵۲) پس از لغو انحصار تجاری، شکوفایی واسا آغاز شد. این شهر به یک مرکز ثروتمند تجاری، اداری و فرهنگی تبدیل گردید. رشد شهر بر پایه تجارت قطران، چوب، محصولات کشاورزی و آهن بود. حمل و نقل بار بین‌المللی فعالیتی بسیار سودآور محسوب می‌شد. کشتی‌های واسا به بندرهای آمستردام، لندن و شهرهای دریای مدیترانه و دریای سیاه رفت‌وآمد می‌کردند. جمعیت شهر در دهه ۱۸۵۰ به حدود ۴۰۰۰ نفر افزایش یافت. در این دوره، پیش‌شرط‌هایی برای رشد سریع‌تر واسا در نیمه دوم قرن نوزدهم ایجاد شد. از تجار معروف شهر می‌توان به آبراهام فالاندر (که بعدها به مقام اشرافی واساستیرنا رسید) و کارل گوستاف ولف اشاره کرد. فالاندر چندین کارخانه ذوب‌آهن از جمله اوسترمیرا را تأسیس کرد که در توسعه سینه‌یوکی مؤثر بود. ولف نیز کارخانه کشتی‌سازی خود را داشت که در آن بیش از ۴۰ کشتی ساخته شد؛ او در آن زمان احتمالاً بزرگ‌ترین مالک کشتی در کشورهای نوردیک به‌شمار می‌رفت. تأسیس دومین دادگاه تجدیدنظر فنلاند در واسا در سال ۱۷۷۶ توسط پادشاه گوستاو سوم، نشان‌دهنده اهمیت رو به رشد این شهر بود. ساختمان این دادگاه که بعدها به عنوان کلیسای موستاساری شناخته شد، یکی از برجسته‌ترین دستاوردهای معماری اواخر قرن هجدهم فنلاند است. نیازهای شهر و بخش تجاری نیز در سیستم آموزشی بازتاب یافت. در دهه‌های اول قرن نوزدهم، مدارس دریانوردی، مدرسه فنی رئال و مدرسه بازرگانی در واسا تأسیس شد. در سال ۱۸۴۱ مدرسه تریویال به مدرسه ابتدایی عالی تبدیل شد و در سال ۱۸۴۴ یک دبیرستان (Gymnasium) به آن اضافه گردید. بین سال‌های ۱۷۹۴–۱۸۴۵، اولین کتابخانه عمومی فنلاند (معروف به کتابخانه قرائت) در واسا فعالیت می‌کرد که در سال ۱۸۵۱ با یک کتابخانه شهری جایگزین شد. اولین روزنامه واسا با نام واسا تیدنینگن (Wasa Tidningen) بین سال‌های ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۷ منتشر شد. به دلیل بالا آمدن سطح زمین، واسا دائماً در باز نگه داشتن بندر خود برای تردد کشتی‌ها با مشکل مواجه بود. در سال ۱۷۸۹ بندر به خارج از شهر و به منطقه پالوساری منتقل شد و در دهه‌های ۱۸۴۰ و ۱۸۵۰ کانالی به سمت بندر قدیمی حفر گردید. در ۳ اوت ۱۸۵۲، واسا در آتش سوخت: از مرکز شهر تنها خانه واساستیرنا (ساخته شده در ۱۷۸۰–۱۷۸۱) و ساختمان دادگاه تجدیدنظر متعلق به سال ۱۷۸۶ جان سالم به در بردند. ویرانه‌های کلیسا، تالار شهر، برج ناقوس و مدرسه تریویال هنوز هم در واسای قدیم قابل مشاهده هستند. در خانه واساستیرنا (فالاندر سابق) اکنون موزه‌ای دایر است و ساختمان اصلی سابق دادگاه تجدیدنظر در حال حاضر به عنوان کلیسای موستاساری استفاده می‌شود. روبروی دادگاه تجدیدنظر سابق، تپه کرسهلم قرار دارد که در قرن ۱۴ قلعه کریسنبورگ (قلعه کرسهلم) بر روی آن بنا شده بود. در زمان آتش‌سوزی، یک ساختمان جدید دولتی استانی و اقامتگاه فرماندار در آنجا در حال ساخت بود. شهر در حال توسعه (۱۸۵۲–۱۸۹۹) پس از آتش‌سوزی، شهر به مکانی که از نظر حمل‌ونقل دریایی مناسب‌تر بود، منتقل شد. در سال ۱۸۵۵، شهر هفت کیلومتر به سمت غرب و به مکان فعلی خود در جزیره کلمتسو (Klemetsö) منتقل گردید. معمار استانی، کارل اکسل ستربرگ که از سوئد به واسا نقل مکان کرده بود، نقشه شهر را طراحی کرد. شهر جدید رسماً «شهر نیکولای» (Nikolainkaupunki) نام گرفت که تا سال ۱۹۱۷ با همین نام شناخته می‌شد، اما این نام هرگز در استفاده عمومی ریشه ندواند. واسای جدید به وضوح به یک شهر صنعتی تبدیل شد. در دهه ۱۸۵۰، کارخانه‌های تأسیس شده توسط آگوست الکساندر لوون، صنایع غذایی و نساجی، آسیاب واسا و کارخانه‌های فینلِیسون (Finlayson) را در شهر پایه‌گذاری کردند. اولین روزنامه‌های واسا سوئدی‌زبان بودند و برای ادامه این سنت، روزنامه واسابلادت در سال ۱۸۵۶ تأسیس شد. مساحت شهر در جریان جابجایی سال ۱۸۶۲ افزایش یافت، زمانی که منطقهِ نقشهٔ جدید شهری از قصبه موستاساری جدا شده و به شهر ملحق گردید. با صنعتی شدن و رشد جمعیت، زندگی فرهنگی و سرگرمی‌ها نیز رونق گرفت. سیستم مدارس دولتی شهر در سال ۱۸۶۹ متولد شد. مدرسه ابتدایی عالی و دبیرستان (Gymnasium) در سال ۱۸۷۰ در قالب یک دبیرستان سوئدی‌زبان ادغام شدند. در دهه ۱۸۷۰، واسا به مرکز جنبش کلیسای آزاد تبدیل شد و خانه کلیسای اتحاد (Allianssi) نیز در شهر ساخته شد. از چهره‌های برجسته این اتحاد می‌توان به خواهران هلمانِ واسا اشاره کرد که از بنیان‌گذاران جنبش پرهیز از الکل نیز بودند. شخصیت‌هایی مانند ماتیلدا ورده، ادوارد بیورکنهایم (ارباب اوریسبرگ) و آبل نوهولم (کشیش واسا) نیز به این اتحاد پیوستند. در دهه ۱۸۸۰، نبرد زبانی شدیدی میان فنلاندی‌زبانان و سوئدی‌زبانان در واسا درگرفت. در سال ۱۸۸۰ اولین مدرسه راهنمایی فنلاندی‌زبان تأسیس شد. مدارس تخصصی که در ابتدای قرن نوزدهم تأسیس شده بودند، به تدریج به مؤسسات آموزشی سطح متوسطه تبدیل شدند؛ برای مثال، مدرسه فنی رئال در سال ۱۸۸۵ به یک مدرسه صنعتی تبدیل شد. در سال ۱۸۸۳، واسا به نقطه پایانی خط آهن اوستروبوتنیا تبدیل شد. در دهه ۱۸۹۰، واسا به لطف تلاش‌های اوسیان آنساس و گوستاف ایگناتیوس، به مرکز بیداری میهن‌پرستانه تبدیل گشت. انجمن ملی مخصوص واسا در حدود سال ۱۸۹۰ حول محور مسئله فنلاندی‌گرایی متولد شد و اندکی پس از آن، باشگاه فنلاندی‌های واسا (Suomalainen Klubi) شکل گرفت. سیستم کتابخانه‌ای با یک موزه تکمیل شد که بعدها به موزه اوستروبوتنیا کنونی تبدیل گشت. پایه و اساس مجموعه‌های این موزه با علاقه و گردآوریِ کارل هدمان ایجاد شد. از حامیان و خیرین معروف هنر در این شهر می‌توان به فریتیوف تیکانویا اشاره کرد. در سال ۱۸۹۳، مشکلات مربوط به بندر با تأسیس بندر بیرونی واسکیلوتو (Vaskiluoto) حل شد. واسا در تمام طول قرن نوزدهم یک شهر پادگانی بود که مهم‌ترین بخش آن را استقرار هنگ تک‌تیرانداز فنلاندی در شهر از دهه ۱۸۸۰ تا اوایل قرن بیستم تشکیل می‌داد. در طول قرن نوزدهم، فعالیت‌های موسیقی و تئاتر که در قرن قبل توسط کارکنان دادگاه تجدیدنظر و مدارس رواج یافته بود، شکل‌های سازمان‌یافته‌تری به خود گرفت. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، صنعتی‌سازی در اوج خود بود که با شکل‌گیری صنایع فلزی و الکتریکی همراه بود. واسا برای مواردی مانند موتورهای قایق و تجهیزات الکتریکی شرکت Kymi-Strömberg به شهرت رسید. فرهنگ شهری (۱۹۰۰–۱۹۳۸) در آغاز قرن بیستم، جمعیت واسا بیش از ۱۵٬۰۰۰ نفر بود. در طول این قرن، راه‌های ارتباطی واسا به‌طور چشمگیری بهبود یافت و علاوه بر آن، فرودگاه واسا نیز به یک مرکز شلوغ ترافیک هوایی تبدیل شد. با رشد جمعیت، شهر از منطقه کلمتسو خارج شده و در ابتدا به سمت شمال و سپس به شرق و جنوب شرقی گسترش یافت. شهری که پیش‌تر تحت تسلط سوئدی‌زبان‌ها بود، به شهری با اکثریت فنلاندی‌زبان تکامل یافت. روزنامه فنلاندی‌زبان پوهیالاینن در سال ۱۹۰۳ تأسیس شد. توسعه فناوری منطقه در سال ۱۹۰۶ آغاز شد، زمانی که جان ویکستروم که در آمریکا خودرو و موتور قایق تولید می‌کرد، به فنلاند بازگشت و با برادرش کارخانه موتور قایق را تأسیس کرد. اولین مدرسه مختلط (برای گروه‌های زبانی مختلف) در سال ۱۹۰۷ تأسیس شد. در آغاز جنگ داخلی فنلاند، شهر پس از تسخیر واسا به کنترل سفیدها درآمد. بخشی از اعضای سنا به واسا نقل مکان کردند و سنای واسا را تشکیل دادند که از ۲۹ ژانویه تا ۳ مه ۱۹۱۸ فعالیت می‌کرد. واسا در آن زمان پایتختِ فنلاندِ سفید بود و یگرهای فنلاندی که از آلمان بازگشته بودند در ۲۵ فوریه ۱۹۱۸ در واسا پیاده شدند. سالن جلسات سنا در تالار شهر واسا قرار داشت و به پاس این قدردانی، سنا در اوایل ماه مه ۱۹۱۸ یک حق افزوده (augmentti) به شهر اعطا کرد که به معنای حق افزودن صلیب بزرگ آزادی همراه با شمشیرها به عنوان یک نشان افتخار به نشان شهر واسا بود. تئاتر سوئدی‌زبان در سال ۱۹۱۹ تأسیس شد. سال‌های جنگ ۱۹۳۹–۱۹۴۴ واسا ۱۹۴۵–۱۹۹۹ در سال ۱۹۴۵، گردان یگرهای لاپلند (یا گردان یگرهای اوستروبوتنیا - PohmJP) فعالیت خود را در شهر آغاز کرد. تئاتر فنلاندی‌زبان فعالیت خود را پس از جنگ از سر گرفت. در سال ۱۹۵۰، واسا بیش از ۳۶٬۰۰۰ نفر جمعیت داشت. گردان توپخانه ساحلی واسا (VaaRPsto) در سال ۱۹۵۲ در واسا شروع به کار کرد. واسا به مرکز صنعت موتورسازی فنلاند تبدیل شده بود. شرکت پیشرو در منطقه، یعنی کارخانه موتورسازی برادران ویکستروم، حدود ۲۰۰ نفر را در استخدام خود داشت. مرحله جدیدی در توسعه واسا با راه‌اندازی آموزش عالی در دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. گردان یگرهای اوستروبوتنیا (PohmJP) تا سال ۱۹۶۴ در واسا مستقر بود. مدرسه عالی اقتصاد واسا در دهه ۱۹۸۰ توسعه یافت و از سال ۱۹۹۲ به دانشگاه واسا تبدیل شد. توپخانه ساحلی واسا نیز تا سال ۱۹۹۸ در این شهر فعالیت می‌کرد. در سال ۱۹۶۶، قطعه‌ای ۳ کیلومتری از بزرگراه بین هیتالاهتی و پیتکاماکی (Pitkämäki) برای تردد باز شد. در سال ۱۹۹۴، امتداد بزرگراه تا هلسینگبی در موستاساری تکمیل شد. در اواخر دهه ۱۹۹۰، یک خوشه (کلاستر) متمرکز بر فناوری انرژی به نام EnergyVaasa در شهر شکل گرفت. این خوشه حول محور شرکت‌هایی در زمینه فناوری موتور، الکترونیک قدرت و قطعات شبکه برق ایجاد شد. شرکت‌هایی از مناطق دیگر نیز برای کمک در بازاریابی یا تأمین کالا وارد این خوشه شدند. شرکت‌های هسته‌ای این خوشه، وارتسیلا و ای‌بی‌بی بودند که از دهه ۱۹۹۰ شروع به ساخت شبکه‌ای از پیمانکاران فرعی کردند. از سال ۲۰۰۰ تاکنون در دهه ۲۰۰۰، آموزش حرفه‌ای عالی توسط دانشگاه علوم کاربردی واسا و دانشگاه علوم کاربردی نوویا (Yrkeshögskolan Novia) ارائه گردید. همچنین شعبه‌هایی از دانشکده حقوق دانشگاه هلسینکی، اُبو آکادمی و دانشکده اقتصاد هانکن در این شهر دایر هستند. در سال ۲۰۱۱، خط آهن واسا از واسکیلوتو تا سینایوکی برقی شد. برقی‌سازی امکان تردد قطارهای مستقیم بین هلسینکی و واسا را فراهم کرد. ارتباطات بهتر و سریع‌ترِ ریلی باعث افزایش محبوبیت مسافرت با قطار در خط آهن واسا، به ویژه در سال‌های پس از برقی‌سازی شد. شرکت کشتی‌رانی آرجی لاین (RG Line) که در دهه ۲۰۰۰ بین واسا و اومئو فعالیت می‌کرد، در سال ۲۰۱۱ اعلام ورشکستگی کرد. در سال ۲۰۱۲، بزرگ‌ترین شرکت‌های واسا وارتسیلا و ای‌بی‌بی بودند که در کنار شرکت نوکیا جزو سه شرکت برتر فنلاند در زمینه سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه قرار داشتند. در سال ۲۰۱۴، جاده کمربندی جدید سپن‌کوله (Sepänkylä) برای بزرگراه ۸ در واسا به پایان رسید. این جاده از کوتیرانتا آغاز شده و در استورموسنِ موستاساری به پایان می‌رسد و در تمام طول خود چهاربانده و دارای تقاطع‌های غیرهمسطح است. جاده کمربندی جدید ترافیک سنگین را از جاده قدیمی کوکولا (اکنون خیابان موستاساری) دور کرد و جریان ترافیک عبوری از واسا را روان‌تر ساخت. تا سال ۲۰۱۸، ۱۴۰ شرکتِ حاضر در خوشه انرژی (EnergyVaasa) حدود ۱۱۰۰۰ نفر را در استخدام داشتند. گردش مالی این شرکت‌ها ۴٫۴ میلیارد یورو بود و سهم صادرات آن‌ها بیش از ۸۰ درصد بود که این رقم معادل حدود یک‌سومِ کل صادرات فناوری انرژی فنلاند است. از جمله شرکت‌های حاضر می‌توان به آرکتک (Arcteq)، دانفوس (Danfoss)، سوئیچ (The Switch)، واکون (Vacon)، وامپ (VAMP) و VEO اشاره کرد. کشتی مسافربری جدید واسالاین (Wasaline) با نام آرورا بوتنیا (Aurora Botnia) فعالیت خود را بین واسا و اومئو در سال ۲۰۲۱ آغاز کرد. جغرافیا و طبیعت محیط زیست واسا در ساحل شرقی کوارکن (Merenkurkku) قرار دارد. کوارکن تنها میراث طبیعی فنلاند در فهرست میراث جهانی یونسکو است. آنچه این منطقه را منحصربه‌فرد می‌سازد، مجمع‌الجزایر صخره‌ای آن است که توسط عصر یخبندان شکل گرفته و به‌طور مداوم و با سرعت بالا در حال بالا آمدن است. بالا آمدگی سطح زمین در این منطقه به دلیل سرعت آن بهتر از هر جای دیگر در جهان قابل مشاهده است. این مجمع‌الجزایر در سال ۲۰۰۶ به فهرست یونسکو اضافه شد. شهرداری‌های همسایه واسا عبارتند از ایسوکورو، لای‌هیا، مالاهتی، موستاساری و ووری. مساحت واسا بر اساس اندازه‌گیری‌های مؤسسه نقشه‌برداری فنلاند برابر با ۵۷۵٫۱۳ کیلومتر مربع است که ۲۷۷٫۳۸ کیلومتر مربع آن خشکی، ۴٫۱۳ کیلومتر مربع آن آب‌های داخلی و مابقی آب‌های دریایی است. این شهر دارای ۴۰۹ کیلومتر خط ساحلی است که ۳۱۳ کیلومتر آن در جزایر واقع شده است. از نظر جغرافیایی، واسا توسط خلیج‌های شهری جنوبی (Eteläinen Kaupunginselkä) به دو بخش تقسیم می‌شود و مرکز شهر در شمال شرقی آن قرار دارد. در جنوب غربی، منطقه سوندوم (Sundom) قرار دارد که شامل روستاها، مناطق عمدتاً کشاورزی و جنگلی و دهانه برخوردی سودرفیردن است. در دهانه خلیج شهری جنوبی، جزیره واسکی‌لوتو قرار دارد که در جلوی آن خلیج شهری شمالی یا واریسلکا (Varisselkä) واقع شده است. آب و هوا آب و هوای واسا بسیار شبیه به سایر بخش‌های جنوبی و مرکزی فنلاند است، هرچند به دلیل نزدیکی به دریا، از بسیاری از مناطق هم‌عرض خود ملایم‌تر است. دریای بالتیک و بادهای جنوب غربی، آب و هوای زمستانی واسا را بیش از مناطق داخلی کشور گرم می‌کنند. میانگین دمای ماه‌های زمستان در واقع چندین درجه بالاتر از شهرهایی مانند یووسکوله یا کوئوپیو است. به دلیل زمستان‌های معتدل‌تر، میانگین دمای کل سال نیز نسبت به عرض جغرافیایی آن بالا و در سطح مناطق داخلیِ جنوب فنلاند است. برخلاف مناطق داخلی کشور، سردترین ماه سال در واسا به جای ژانویه، ماه فوریه است که دلیل آن تأثیر گرم‌کننده دریای یخ‌نزده در اوایل و اواسط زمستان است. آب و هوای واسا همچنین تحت تأثیر گرم‌باد (Föhn-tuuli) که در کوه‌های اسکاندیناوی شکل می‌گیرند قرار دارد، که می‌تواند دما را در زمستان به‌طور شگفت‌انگیزی افزایش دهد. علاوه بر این، گرم‌باد باعث کاهش پوشش ابر می‌شود. در اوستروبوتنیا، گرم‌باد حدود پنج بار در زمستان رخ می‌دهد، اما در برخی زمستان‌ها اصلاً رخ نداده است. در تابستان، میانگین دمای واسا با سایر نقاط مرکزی کشور قابل مقایسه است، اما دریا نوسانات دمایی روزانه را متعادل می‌کند. در سواحل به ندرت دمای بالایی مشابه مناطق داخلی ثبت می‌شود. اما از طرف دیگر، دمای شب‌ها معمولاً بالاتر از مناطق داخلی است. با گرم شدن دریا، معمولاً در ماه‌های ژوئیه و اوت خبری از سرمازدگی (یخبندان تابستانی) نیست. اغلب به واسا لقب «آفتابی‌ترین شهر فنلاند» را می‌دهند. هیچ مدرک دقیقی برای این موضوع وجود ندارد زیرا دیگر اندازه‌گیری در واسا انجام نمی‌شود، اما مناطق ساحلی به‌طور کلی ساعات آفتابی بیشتری نسبت به مناطق داخلی دریافت می‌کنند. اغلب در اواخر بهار و اوایل تابستان، دریای سرد از تشکیل ابرها جلوگیری می‌کند، اما از سوی دیگر دمای بعدازظهر ساحل را به دلیل نسیم دریایی ناشی از اختلاف دمای زمین و دریا خنک می‌کند. نسیم دریا در سواحل خلیج بوتنی حتی تا ۵۰ کیلومتر به داخل خشکی نیز نفوذ می‌کند. در تابستان، واسا بیشترین بارندگی خود را نیز تجربه می‌کند و پرباران‌ترین ماه‌ها ژوئیه، اوت و اکتبر هستند. بهار حرارتی (Terminen kevät) در واسا به‌طور متوسط در اواخر مارس و تابستان حرارتی در اواخر ماه مه آغاز می‌شود. تابستان حرارتی به‌طور متوسط تا اواسط سپتامبر به طول می‌انجامد و در آن زمان پاییز حرارتی آغاز می‌شود. زمستان حرارتی به‌طور متوسط در اواسط نوامبر آغاز می‌شود. فصل رشد حرارتی از اواخر آوریل تا اواخر اکتبر طول می‌کشد. اولین بارش برف در واسا به‌طور متوسط در اوایل نوامبر رخ می‌دهد و پوشش دائمی برف از اواسط دسامبر شکل می‌گیرد. پوشش پیوسته برف تا اواسط آوریل ناپدید می‌شود. میانگین سالانه دما در فرودگاه واسا در دوره ۱۹۸۱–۲۰۱۰ برابر با ۴٫۲ درجه سانتی‌گراد بود. رکورد گرما در واسا ۳۳٫۷ درجه سانتی‌گراد در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۸ ثبت شده است. رکورد سرمای واسا ۳۸٫۶- درجه سانتی‌گراد در ۳ فوریه ۱۹۶۶ به ثبت رسید. بیشترین بارش سالانه فرودگاه واسا با ۷۰۸ میلی‌متر در سال ۱۹۸۱ بوده است. رکورد عمق برف در ۱۴ مارس ۱۹۸۱ با ۹۳ سانتی‌متر ثبت شده است. تقسیمات شهری برای اهداف آماری، واسا به ۱۲ منطقه بزرگ (suuralue) تقسیم شده است که آن‌ها نیز به ۶۰ منطقه کوچک‌تر (pienalue) تقسیم می‌شوند. جمعیت مناطق بزرگ واسا در سال ۲۰۱۳ به شرح زیر بود: منطقه بزرگ مرکز (Keskusta) (۱۴٬۰۰۰ نفر) منطقه بزرگ وورین‌کاوپونکی (Vöyrinkaupunki) (۳٬۱۰۰ نفر) منطقه بزرگ واسکی‌لوتو (Vaskiluoto) (۳۶۰ نفر) منطقه بزرگ پالوساری (Palosaari) (۵٬۷۰۰ نفر) منطقه بزرگ یربو (Gerby) (۱۰٬۶۰۰ نفر) منطقه بزرگ کوتی‌رانتا (Kotiranta) (۴٬۳۰۰ نفر) منطقه بزرگ هوتونیه‌می (Huutoniemi) (۸٬۶۰۰ نفر) منطقه بزرگ ریستینومی (Ristinummi) (۷٬۶۰۰ نفر) منطقه بزرگ هوستوسی (Höstvesi) (۴۰۰ نفر) منطقه بزرگ سوویلاهتی (Suvilahti) (۳٬۹۰۰ نفر) منطقه بزرگ سوندوم (Sundom) (۲٬۴۰۰ نفر) منطقه بزرگ وهه‌کورو (Vähäkyrö) (۴٬۶۰۰ نفر) منظره شهری معماری بافت شهری واسا به سه نوع منطقه ساخته‌شده تقسیم می‌شود: مرکز شهر با الگوی شطرنجی مناطق مسکونی و کاری پیرامون آن مناطق روستایی و حاشیه‌ای مانند کیرون‌یوکی و سوندوم کارل اکسل ستربرگ نقشه شهری واسای جدید را طراحی کرد که یکی از نقاط عطف تاریخ شهرسازی قرن نوزدهم محسوب می‌شود. در این طرح، او با هدف ایجاد بافت شهری متراکم‌تر، فضای خیابانی بلندتر، استفاده از طبیعت به عنوان عنصری برجسته و قرار دادن ساختمان‌های عمومی در محور دو بلوار اصلی (اسپلانادی)، آرمان‌های شهری سبک امپایر (Empire) را نوسازی کرد. کوچه‌های آتش‌بُر (Palokatu) برای جلوگیری از گسترش آتش‌سوزی در این نقشه گنجانده شدند. تأثیر ستربرگ در معماریِ ساختمان‌های عمومی و خانه‌های طبقه بورژوازی نیز مشهود است. ساختمان باشکوه دادگاه تجدیدنظر، یک قلعه آجری به سبک نئوگوتیک است. پارک‌ها مساحت کل پارک‌های واسا بیش از ۱۵۰ هکتار است. پارک مسیر کلیسای واسای قدیم (Vanhan Vaasan kirkkokujanne) قدیمی‌ترین پارک عمومی حفظ‌شده در فنلاند است که هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پارک در امتداد ساختمان دادگاه تجدیدنظر که به دستور پادشاه گوستاو سوم در سال ۱۷۷۵ ساخته شد، ایجاد گردید. به خواست طراح آن یعنی کارل فردریک آلدرکرانتس، این پارک در ابتدا با چهار ردیف درخت صنوبر ساخته شده بود، اما در سال‌های ۱۸۳۶–۱۸۴۲ با درختان نمدار (زیرفون) جایگزین شدند. محیط‌های فرهنگی ساخته‌شده با اهمیت ملی بر اساس فهرست سازمان میراث فنلاند، ۱۵ محیط فرهنگی با اهمیت ملی در واسا وجود دارد که شامل موارد زیر است: کلیسای هوتونیمی روستای هوستوسی (Höstvesi) آسیاب‌ها، سکونتگاه‌های رودخانه‌ای و عمارت کولکی در مریکاروتو بندر، کارخانه کشتی‌سازی و منطقه صنعتی پالوساری منطقه صنعتی و مسکونی استرومبرگ (Strömberg) کارخانه قند فنلاند در واسا و مناطق مسکونی آن چشم‌انداز روستایی و کشاورزی سودرفیردن (Söderfjärden) بلوارها و کوچه‌های آتش‌بند مرکز واسا نوار پارک ساحلی واسا، ساختمان‌های عمومی آن و آسیاب بخار واسا ایستگاه راه‌آهن واسا پادگان‌های تک‌تیرانداز واسا گورستان قدیمی واسا واسای قدیم و کلیسای کرسهلم منطقه ایستگاه راه‌آهن واسکیلوتو تپه کلیسای وهه‌کورو و خانه کشیش جمعیت‌شناسی واسا مرکز رشد و بزرگ‌ترین شهر استان اوستروبوتنیا است. جمعیت واسا بالغ بر ۷۰٬۰۰۰ نفر است. در دهه ۱۹۷۰، جمعیت واسا به دلیل ادغام‌های شهری افزایش یافت. در سال ۱۹۷۳، بخش‌هایی از موستاساری (از جمله گربی و واسترویک) به واسا ملحق شدند. همچنین در ابتدای سال ۲۰۱۳، کل شهرداری واهاکورو به واسا پیوست. توسعه جمعیت واسا در نیمه دوم دهه ۲۰۱۰ با کاهش روبرو شد، اما از سال ۲۰۲۱ مجدداً روند صعودی گرفت و در سال ۲۰۲۴ از مرز ۷۰٬۰۰۰ نفر عبور کرد. این رشد، بزرگ‌ترین رشد از دهه ۱۹۷۰ بوده است که عمدتاً توسط مهاجرت و وضعیت خوب اشتغال در شهر توضیح داده می‌شود. از جمله دلایل کاهش جمعیت فنلاندی‌زبان در دوره‌ای، شهرت واسا به عنوان یک شهر شدیداً سوئدی‌زبان ارزیابی شده است. مناطق شهری (Taajamat) در پایان سال ۲۰۱۷، واسا ۶۷٬۳۹۲ نفر جمعیت داشت که ۶۵٬۹۰۶ نفر از آن‌ها در مناطق شهری (taajama)، ۱۰۱۸ نفر در مناطق پراکنده روستایی زندگی می‌کردند. میزان شهرنشینی در واسا ۹۸٫۵٪ است. جمعیت شهری واسا در بین هفت منطقه شهری مجزا توزیع شده است: (مناطق مشخص شده با ستاره (*) تنها به صورت جزئی در محدوده شهرداری واسا قرار دارند و بخش‌هایی از آن‌ها در شهرداری‌های همجوار است.) مسکن محبوب‌ترین نوع مسکن در واسا آپارتمان است که اکثریت خانوارهای شهر (۶۴٫۱٪ در سال ۲۰۲۴) در آن زندگی می‌کنند. خانه‌های یک‌خانواره (ویلایی) با ۲۶٫۷٪ در رتبه دوم و خانه‌های ردیفی با ۹٫۲٪ در رتبه سوم قرار دارند. سهم افراد مجرد و یک‌نفره در واسا ۴۹٫۳٪ (حدود ۱۷٬۸۰۰ خانوار) و خانوارهای دونفره ۳۰٫۳٪ است. خانوارهای سه‌نفره ۹٫۰٪، خانوارهای ۴ تا ۶ نفره ۱۱٫۰٪ و خانوارهای هفت نفره یا بیشتر ۰٫۴٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهند. مهاجرت و پیشینه تا تاریخ ۲۰۲۴، ۹۹۶۷ نفر با پیشینه خارجی در واسا زندگی می‌کردند که ۱۴٪ از جمعیت را تشکیل می‌داد. تعداد افراد با تابعیت خارجی که در واسا زندگی می‌کنند ۷۱۷۹ نفر بوده است. بخش بزرگی از اتباع خارجی دارای اصالت آسیایی (۳٬۴۵۵ نفر) هستند که بزرگ‌ترین گروه‌های آن‌ها بنگلادشی‌ها (۴۴۴)، نپالی‌ها (۳۴۶) و ویتنامی‌ها (۳۲۰) می‌باشند. جمعیت با اصالت اروپایی (۲٬۴۶۳ نفر) بیشتر توسط اوکراینی‌ها (۸۶۹)، بلغارها (۲۴۸) و روس‌ها (۱۹۳) نمایندگی می‌شوند. آفریقایی‌تبارها (۱٬۰۷۳ نفر) نیز عمدتاً نیجریه‌ای‌ها (۲۸۱)، غانایی‌ها (۱۵۱) و سومالیایی‌ها (۱۵۰) هستند. سهم نسبی مهاجران در جمعیت واسا بالاتر از میانگین ملی است. از جمله دلایل آمار نسبتاً بالای اتباع خارجی در این شهر، حضور تعداد زیادی از دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه واسا و دانشگاه علوم کاربردی است. زبان و دین واسا شهری دوزبانه است. در پایان سال ۲۰۲۴، زبان مادری اکثریت جمعیت یعنی ۶۷٫۶٪ از ساکنان زبان فنلاندی و زبان مادری ۲۲٫۳٪ از آن‌ها زبان سوئدی بود. سهم افراد دارای زبان مادریِ خارجی نیز در حدود ۱۰٪ است. در واسا سه منطقه تحت پوشش کلیسای انجیلی لوتری فنلاند وجود دارد که شامل دو بخش فنلاندی‌زبان (واسا و واهاکورو) و یک بخش سوئدی‌زبان است که همگی «اتحادیه کلیسایی واسا» (Vaasan seurakuntayhtymä) را تشکیل می‌دهند. از اعضای کلیسای پنطیکاستی فنلاند، «جماعت پنطیکاستی واسا» و «جماعت صهیون واسا» در این شهر فعالیت می‌کنند. همچنین حوزه اسقف‌نشین تامپرهِ کلیسای ارتدکس فنلاند نیز در منطقه واسا دایر است. آموزش واسا به عنوان یک شهر دانشجوییِ شاد شناخته می‌شود. در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۴۰۰۰ دانشجوی دانشگاهی و حدود ۴۰۰۰ هنرجوی آموزش حرفه‌ای در واسا زندگی می‌کردند. علاوه بر دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی محلی، شعباتی از دانشگاه‌های دیگر نیز در واسا فعال هستند: **مؤسسات آموزش عالی** دانشگاه واسا دانشگاه هلسینکی (واحد مطالعات حقوق) دانشکده اقتصاد هانکن (Svenska handelshögskolan) اُبو آکادمی (دانشکده علوم تربیتی و رفاه) دانشگاه علوم کاربردی نوویا (Yrkeshögskolan Novia) دانشگاه علوم کاربردی واسا (VAMK) مرکز طراحی فنلاند غربی (Muova) که پیش‌تر زیرمجموعه دانشگاه آلتو بود، اکنون توسط دانشگاه علوم کاربردی واسا اداره می‌شود. **مراکز آموزش حرفه‌ای** کالج حرفه‌ای وامیا (Vamia) آکادمی حرفه‌ای اوستروبوتنیا (Yrkesakademin i Österbotten) **دبیرستان‌ها** دبیرستان لی‌سه‌ئوی واسا (Vaasan lyseon lukio) دبیرستان واسا (Vasa Gymnasium) دبیرستانِ مدرسه تربیت معلم واسا (Vasa Övningsskolas gymnasium) که شامل دوره دیپلم بین‌المللی (IB) نیز می‌باشد. بهداشت و درمان در واسا پنج درمانگاه (Terveysasema)، دو مرکز خدمات محلی و یک کلینیک به زبان سوئدی فعالیت می‌کنند. واسا متعلق به منطقه رفاه و سلامت اوستروبوتنیا است و بیمارستان مرکزی واسا در آنجا واقع شده است. اقتصاد به عنوان یک منطقه اقتصادی، واسا متعلق به ناحیه واسا (Vaasan seutukunta) است که تولید ناخالص داخلی منطقه‌ای آن در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۴۷٬۹۷۸ یورو به ازای هر نفر بود. تولید ناخالص داخلی این ناحیه بالاتر از میانگین ملی است و در میان نواحی فنلاند در رتبه یازدهم قرار دارد. در سال ۲۰۲۲، واسا دارای ۳۸٬۷۸۱ فرصت شغلی بود و ۳۱٬۰۸۲ فرد شاغل در آن اقامت داشتند. نسبت خودکفایی مشاغل در واسا ۱۲۴٫۸٪ است (یعنی تعداد مشاغل بیشتر از نیروی کار ساکن شهر است). واسا یک اقتصادِ خدمات‌محور دارد؛ سهم خدمات از مشاغل ۷۱٫۹٪، صنعت و فرآوری ۲۶٫۹٪ و تولید اولیه ۰٫۴٪ است. نرخ اشتغال در واسا در سال ۲۰۲۲ برابر با ۷۴٫۷٪ و نرخ بیکاری ۶٫۸٪ بود. شرکت‌ها واسا یک شهر صنعتی است که با داشتن چندین منطقه صنعتی، به ویژه در صنعت انرژی تخصص دارد. در سال ۲۰۱۵، شرکت‌های حوزه انرژی در منطقه واسا دارای ۱۱٬۰۰۰ کارمند بودند که معادل حدود یک‌چهارم از کل نیروی کار صنعت انرژی فنلاند بود. در سال ۲۰۲۳، خوشه فناوری انرژی (EnergyVaasa) شامل ۱۸۰ شرکت بود که در مجموع حدود ۱۳٬۰۰۰ نفر را در استخدام داشتند. گردش مالی این خوشه ۶ میلیارد یورو بود که بیش از ۸۰ درصد از آن به صادرات اختصاص داشت. مناطق و پارک‌های صنعتی: پارک استرومبرگ (Strömberg Park): در دهه ۱۹۴۰ تأسیس شد و یکی از مهم‌ترین پارک‌های صنعتی و فناوری فنلاند است. نام آن برگرفته از شرکت استرومبرگ است که بعدها توسط ای‌بی‌بی (ABB) خریداری شد. از نظر فضای اداری و تولیدی (با حدود ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع)، این بزرگ‌ترین پارک تجاری واسا است. در سال ۲۰۱۸ بیش از ۳۰۰۰ نفر در این پارک کار می‌کردند که دوسومِ آن‌ها در استخدام ای‌بی‌بی بودند. پارک فرودگاهی واسا (Vaasa Airport Park): در مجاورت فرودگاه واسا واقع شده و در دهه ۲۰۱۰ فضای کاری نزدیک به ۲۰۰٬۰۰۰ متر مربع و بیش از ۴۰۰۰ شغل را در خود جای داده بود. شرکت‌هایی مانند وارتسیلا، واکون (Vacon)، سوئیچ (The Switch)، مارونتو و بسیاری از پیمانکاران فرعی خوشه انرژی در آن فعالیت می‌کنند. منطقه صنعتی وارتسیلا: وارتسیلا دارای یک منطقه صنعتی قابل توجه در محله وورین‌کاوپونکی نزدیک به مرکز شهر است و مرکز شرکت فنلاندی آن در واساست. در سال ۲۰۱۵ حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد پرسنل فنلاندی آن در واسا بودند. بزرگ‌ترین واحد تحقیق و توسعه موتورهای وارتسیلا در این شهر قرار دارد. بزرگ‌ترین کارفرمایان واسا در سال ۲۰۲۳: منطقه رفاه اوستروبوتنیا وارتسیلا شهر واسا ای‌بی‌بی (ABB) گروه تجاری KPO تیزه بوتنیا (Teese Botnia) دانفوس (Danfoss) دانشگاه واسا هیتاچی انرژی (Hitachi Energy) اُبو آکادمی سایر شرکت‌های مرتبط با واسا عبارتند از گروه لاینولات (Leinolat Group)، شرکت نرم‌افزاری لمون‌سافت (Lemonsoft) و شرکت برق‌آسای آرکتک (Arcteq). ترابری و زیرساخت در مرکز واسا، یک طرح مشبک گسترده وجود دارد. پنج خیابان به شکل باغ‌راه‌های عریض (۳۵٫۶ متری) ساخته شده‌اند: هووی‌اویکئودن‌پوئیستیکو، واسان‌پوئیستیکو، و کرسهلمان‌پوئیستیکو به سمت ساحل غربی می‌روند، و کیرکوپوئیستیکو و کاوپاپوئیستیکو موازی با ساحل امتداد دارند. شبکه بزرگراه‌های فنلاند، واسا را به سایر شهرهای این کشور متصل می‌کند. جاده‌های اصلی شماره ۳ (بزرگراه E12)، شماره ۸ (بزرگراه E8) و شماره ۱۸ از این شهر عبور می‌کنند یا به آن منتهی می‌شوند. از هییتالاهتی واسا تا هلسینگ‌بو در موستاساری، قطعه‌ای ۱۱ کیلومتری از یک بزرگراه (مووتوری‌تیه) مشترک میان این راه‌های اصلی وجود دارد. جاده کمربندیِ چهاربانده سپان‌کوله (تکمیل شده در ۲۰۱۴) که بخشی از جاده ۸ است، ترافیک را از مرکز واسا دور می‌کند. جاده ۳ واسا را به تامپره و هلسینکی، جاده ۸ به سمت جنوب به تورکو و به سمت شمال به اولو متصل می‌سازند. حجم ترافیک در بخش‌های اصلی بزرگراه‌های واسا عموماً بین ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ وسیله نقلیه در روز است. فاصله واسا تا هلسینکی ۴۱۹ کیلومتر، تا تورکو ۳۳۰ کیلومتر و تا تامپره ۲۴۴ کیلومتر است. در برنامه دولت پتری اورپو (۲۰۲۳–۲۰۲۷)، بررسی اجرای یک اتصال ثابت (پل یا تونل) میان واسا و اومئوی سوئد در دستور کار قرار دارد. فرودگاه واسا در فاصله نه کیلومتری جنوب شرقی مرکز شهر قرار دارد. پروازهای برنامه‌ریزی‌شده‌ای توسط فن‌ایر و هواپیمایی اسکاندیناوی (SAS) به هلسینکی (با زمان پرواز ۵۰ دقیقه) و استکهلم (حدود یک ساعت) در آن انجام می‌شود. شرکت نروژین ایر شاتل مسیر پروازی هلسینکی-واسا را در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۰ متوقف کرد. خط راه‌آهن واسا که در سال ۲۰۱۱ برقی شد، واسا را به سینه‌یوکی و از طریق آن به خط راه‌آهن اصلی فنلاند متصل می‌کند. مسافران می‌توانند با قطارهای پندولینو و اینترسیتی سفر کنند. ایستگاه راه‌آهن واسا در کنار مرکز شهر قرار دارد. به دلیل تقاطع‌های همسطح محدودیت سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت وجود دارد که با اجرای طرح‌های بهبود ممکن است به ۱۴۰ کیلومتر بر ساعت برسد. سفر با قطار از واسا تا هلسینکی حدود ۴ ساعت طول می‌کشد. تنگه کوارکن در منطقه واسا در باریک‌ترین حالت خود قرار دارد و فاصله واسا تا اومئو در سوئد حدود ۸۰ کیلومتر است که کوتاه‌ترین مسیر دریایی در سراسر خلیج بوتنی محسوب می‌شود. واسا و اومئو یک شرکت بندری مشترک (Kvarken Hamnar Ab) دارند که فعالیتی نادر در سطح بین‌المللی است. شرکت کشتیرانی واسالاین (Wasaline) با کشتی مسافربری Aurora Botnia در مدت حدود ۳٫۵ ساعت این مسیر را طی می‌کند. بندر واسا بندری کوچک و عمدتاً برای واردات نفت و زغال‌سنگ است. تأمین آب، پسماند و انرژی تأمین آب واسا بر عهده شرکت "Vaasan Vesi" و مدیریت پسماند بر عهده شرکت "Stormossen" است. شرکت برق واسا (Vaasan Sähkö) تجارت و انتقال برق و همچنین تأمین گرمایش منطقه‌ای را انجام می‌دهد. در منطقه واسکیلوتو چندین نیروگاه از جمله نیروگاه زغال‌سنگ (Vaskiluoto 2) با ظرفیت الکتریکی ۲۳۰ مگاوات و ظرفیت گرمایشی ۱۷۵ مگاوات فعالیت می‌کند. در سال ۲۰۱۲، در کنار این نیروگاه بزرگ‌ترین کارخانه گازسازی زیست‌توده جنگلی در جهان با ظرفیت ۱۴۰ مگاوات ساخته شد که با جایگزینی ۲۵–۴۰ درصد زغال‌سنگ با زیست‌سوخت بومی، میزان انتشار دی‌اکسید کربن را سالانه ۲۳۰٬۰۰۰ تن کاهش می‌دهد. علاوه بر این، کارخانه زباله‌سوز Westenergy (تکمیل شده در ۲۰۱۲) در مجاورت واسا سالانه حدود ۱۵۰٬۰۰۰ تن زباله را سوزانده و سهمی عمده در تولید گرمایش شهری دارد. فرهنگ جاذبه‌های دیدنی کلیسای موستاساری، کلیسای ارتدکس سنت نیکولاس و کلیسای واسا مجسمه آزادی فنلاند و مجسمه یگرها خاکریزهای قلعه کرسهلم و ویرانه‌های واسای قدیم منطقه پادگان سابق تک‌تیراندازان واسا تالار سرپوشیده واسا (Vaasan kauppahalli) برج آب واسا خانه واسابورگ (Wasaborg) پیست اسکی اویبرگت (Öjberget) پارک آبی تروپیک‌لندیا (Tropiclandia) موزه‌ها پنج موزه شهری در واسا وجود دارد: موزه هنر مدرن کونتسی (Kuntsi) موزه اوستروبوتنیا که مجموعه هنری هدمان را در خود جای داده است. خانه هنر تیکانویا (Tikanoja) موزه واسای قدیم در خانه واساست‌یرنا سایر مراکز موزه‌ای عبارتند از: موزه فضای باز براگه (Brage) موزه و مرکز فرهنگی استوندارس (Stundars در موستاساری) گالری هنری واسا موزه گرافیتی‌لاندیا (Wasa Graffitilandia) رویدادها شهرداری واسا هر ساله رویدادهایی چون «شب هنر»، «جشنواره گروه‌های کر واسا»، جشنواره فیلم‌های طبیعت (Vaasa Wildlife) و فستیوال ادبی (LittFest) را برگزار می‌کند. جشنواره موسیقی مجلسی کرسهلم اولین بار در سال ۱۹۸۳ برگزار شد. از جشنواره‌های موسیقی سبک (پاپ و راک) در واسا می‌توان به فستیوال Rantarock در سال‌های ۱۹۹۵–۲۰۰۱ و Rockperry بین سال‌های ۲۰۰۱–۲۰۱۰ اشاره کرد. از سال ۲۰۱۶ جشنواره بزرگ تابستانی (Vaasa Festival) در منطقه بندر داخلی برگزار می‌شود. واسا همچنین میزبان رویدادهای بزرگ مذهبی از جمله مراسم بیداریِ لوتری (Herättäjäjuhlat) در سال‌های ۱۹۶۴ و ۲۰۲۴، و گردهمایی‌های تابستانی لستادیانی‌ها در سال‌های ۱۹۲۰ و ۲۰۱۵ بوده است. همچنین جشنواره بین‌المللی هنر خیابانی (Meeting of Styles) از سال ۲۰۲۳ در واسا برگزار می‌شود. موسیقی و هنرهای نمایشی ارکستر شهری واسا یک ارکستر حرفه‌ای است که در سال ۱۹۳۰ تأسیس شد و محل اجرای آن تالار شهر واسا است. از سال ۲۰۲۵ آنا-ماریا هلسینگ رهبری این ارکستر را بر عهده گرفته است. این ارکستر در برگزاری مسابقات بین‌المللی رهبری ارکسترِ یورما پانولا مشارکت دارد. کر مردانِ پوهیان‌میه‌هت (Pohjanmiehet) و گروه کر مختلط سیرپاله‌ات (Sirpaleet) از گروه‌های معروف واسا هستند. آموزشگاه موسیقی کولا-اوپیستو (به نام تویوو کولا آهنگساز فنلاندی) آموزش‌های پایه‌ای موسیقی و رقص ارائه می‌دهد. تئاترهای حرفه‌ای واسا شامل تئاتر شهر واسا و تئاتر سوئدی‌زبان واسا (Wasa Teater) هستند. اپرای واسا نیز یکی از قدیمی‌ترین اپراهای استانی فنلاند است. رسانه و ارتباطات روزنامه فنلاندی‌زبان Ilkka-Pohjalainen و روزنامه سوئدی‌زبان واسابلادت (Vasabladet) دفترهای تحریریه خود را در واسا دارند. روزنامه رایگان Vaasa نیز در این شهر منتشر می‌شود. رادیو واسا برنامه‌های خود را به دو زبان فنلاندی و سوئدی پخش می‌کند. برنامه سبک‌زندگیِ محبوب تلویزیون فنلاند، استرومسو (Strömsö)، در واسا فیلم‌برداری می‌شود. فرهنگ غذایی در دهه ۱۹۸۰، غذاهایی نظیر «ماهی سفید نمک‌سود» (suolasiika)، خوراک کسرول شاه‌ماهی، شاه‌ماهی دودیِ سوندوم و نوشیدنی کرنبریِ یاکو به عنوان خوراک‌های سنتی منطقه واسا نام‌گذاری شدند. در دهه ۲۰۰۰، «ماکارونیِ شویددار» که با شوید و نمکِ طعم‌دار معطر شده است، به یکی از غذاهای محلی، ویژه و مدرن واسا (به خصوص برای تهیه کباب‌ماب و پیتزا) تبدیل شده است. ورزش در هاکی روی یخ، تیم واسان اسپورت (Vaasan Sport) در بالاترین سطح لیگ فنلاند (لیگا) بازی می‌کند. در فوتبال، تیم واسان پالوسئورا (VPS) دو بار و تیم VIFK سه بار در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ قهرمان فنلاند شده‌اند. در حال حاضر VPS در لیگ برتر فنلاند (Veikkausliiga) و VIFK در لیگ دسته یکم (Ykkönen) حضور دارند. در بیسبال فنلاندی (پساپالو)، تیم مردان Vaasan Maila در سری منطقه‌ای (Suomensarja) و تیم زنان در سوپرلیگ بانوان (Superpesis) بازی می‌کنند. تیم والیبال زنان Vaasan Vasama نُه بار در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ قهرمان فنلاند شده است. تیم فوتسال Ruutupaidat نیز مدال‌های نقره و برنز کشوری کسب کرده است. در فوتبال آمریکایی، تیم Wasa Royals در لیگ وارهتالیگا (Vaahteraliiga) حضور دارد و بازی‌های خانگی خود را در استادیوم کارل (Kaarlen kenttä) انجام می‌دهد. مسابقات قهرمانی دو و میدانی فنلاند (Kalevan kisat) در سال‌های ۱۹۴۸، ۱۹۸۶، ۲۰۰۴، ۲۰۱۳ و ۲۰۲۴ در واسا برگزار شده است. بزرگ‌ترین منطقه ورزشی واسا، هیتالاهتی (Hietalahti) است که شامل ورزشگاه هاکی واسا آرنا، استادیوم فوتبال هیتالاهتی، استخر سرپوشیده، استادیوم بیسبال، پیست دوومیدانی کارل، پیست اسب‌دوانی واسا و مرکز تنیس می‌باشد. دولت و سیاست مدیریت شهری مدیریت شهری واسا از سال ۲۰۱۱ بر عهده توماس هیوری (Tomas Häyry) است. بالاترین قدرت تصمیم‌گیری در شهر واسا در اختیار شورای شهر ۵۵ نفره است. رئیس فعلی شورای شهر واسا، فرانس ویلانن (از حزب RKP) است. مدیریت اجرایی شهر بر عهده یک هیئت اجرایی ۱۱ نفره است که ریاست آن را یاسمین گرانولم (Jasmin Granholm از حزب SDP) بر عهده دارد. انتخابات در انتخابات ملی، واسا به حوزه انتخابیه واسا تعلق دارد. ترکیب شورای شهر واسا در انتخابات مختلف به شرح زیر بوده است: ادغام‌های شهری و منطقه‌ای در سال ۱۹۳۶، مناطق حومه‌ای هوتونیه‌می و وتوکاناس که قبلاً به موستاساری تعلق داشتند، به واسا ملحق شدند. بخشی از روستاهای منطقه رونسورِ موستاساری در سال ۱۹۵۵ برای فرودگاه واسا سلب مالکیت شده و به واسا اضافه گردید. در سال ۱۹۷۳، منطقه سوندوم و روستاهای گربی، وسترویک و پویولا از موستاساری جدا شده و به واسا ملحق گردیدند. در مقابل، بخش‌های کوچک جداافتاده‌ای از واسا به موستاساری منتقل شد. در ابتدای سال ۲۰۱۳، واهاکورو (Vähäkyrö) به واسا ملحق شد. از آنجا که این دو شهرداری مرز مشترکی نداشتند، واهاکورو به یک برون‌بوم (eksklaavi) از شهر واسا تبدیل شد که توسط منطقه موستاساری از شهر اصلی جدا افتاده است. در دسامبر ۲۰۱۸، واسا و موستاساری پیش‌نویس توافقنامه‌ای برای ادغام شهرداری‌هایشان را پیشنهاد کردند، اما این پروژه با رأی مخالف شورای شهر موستاساری متوقف شد. خواهرخوانده‌ها واسا با ۱۱ شهر در سراسر جهان خواهرخوانده است: نروژ، هارستاد (از ۱۹۴۹) سوئد، مالمو (از ۱۹۴۰) سوئد، اومئو (از ۱۹۴۹) آلمان، شورین (از ۱۹۶۵) آلمان، کیل (از ۱۹۶۷) تانزانیا، موروگورو (از ۱۹۸۸) دانمارک، هلسینگور (از ۱۹۴۹) جمهوری چک، شومپرک (از ۱۹۸۴) اوکراین، خرسون (از ۲۰۲۳) استونی، پارنو (از ۱۹۵۶) ایالات متحده آمریکا، بلینگهام (از ۲۰۰۸) نگارخانه جستارهای وابسته فهرست شهرهای فنلاند منابع Rikkinen, Kalevi & Sihvo, Hannes (۱۹۸۶). Finlandia: Otavan iso maammekirja 7. Helsinki: Otava. ص. ۲۱۵. شابک ۹۵۱-۱-۰۸۹۳۰-۷Etelä-Pohjanmaa: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده) پیوند به بیرون وبگاه رسمی شهر واسا (به زبان‌های فنلاندی، سوئدی و انگلیسی) وبگاه گردشگری واسا واسا ۱۹۴۹، آرشیو زنده Yle (مستند قدیمی)