Костомукша ҡурсаулығы

«Костомукша» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы — Карелия Республикаһының Муезерский һәм Калевальский райондары сиктәрендә урынлашҡан ҡурсаулыҡ. Тарихы Костомукша дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы 1983 йылдың 14 декабрендә ойошторола. Ҡурсаулыҡ төбәк комплекстың бер өлөшө булараҡ проектлана, һәм уның маҡсатына башта тиҙ үҫешкән Костомукша тау-байыҡтырыу комбинаты сәнәғәт эшмәкәрлегенең кире эҙемтәләрен нейтралләштереү инә. Уның дөйөм майҙаны 49 200 гектар. Был Рәсәйҙең транссикле биш ҡурсаулыҡтың береһе булып тора: 1990 йылда рәсәй-фин ҡурсаулығы «Дуҫлыҡ» ойошторола, беҙҙең яҡтан ул Костомукша тип күрһәтелә, ә фин яғынан — изоляцияланған биш тәбиғәт һаҡлау зонаһы Географик мәғлүмәт Был территория уртаса бүлкәттең атлантик-арктик климат өлкәһендә урынлашҡан. Уртаса йыллыҡ температура 0,5 һауа°С. Һалҡындарһыҙ осорҙоң оҙонлоғо 183 көн тәшкил итә. Ҡурсаулыҡ биләмәһе башлыса төньяҡ тайга урмандары менән ҡапланған. Күлдәр һәм ағын һыу ятҡылыҡтары күп, һаҙлы участкалар бар. Флора һәм фаунаһы Ҡурсаулыҡ биләмәһендә 182 төр ҡош теркәлгән. Яҡынса 300-350 төр көпшәле үҫемлек осрай. Ҡурсаулыҡ фаунаһында 26 төр һөтимәрҙәр бар. 2 төр тереклек бар. Ҡурсаулыҡ территорияһында даими йәшәүсе 16 балыҡ төрө теркәлгән. Ҡоштар фаунаһы төбәктең тайга урмандары өсөн ғәҙәти: сел, һуйыр, тейен, һыуһар урман, һоро айыу, мышы — уның хас вәкилдәре. Айырым иғтибар менән төньяҡ боланының урман формаһы популяцияһы файҙалана, ул Карелияның был районында ғына — ҡурсаулыҡта һәм унан көньяҡта һаҡланған. Ул миҙгелле күсеүҙәр ваҡытында дәүләт сиге аша үтә; совет һәм фин ғалимдары уны берлектәге программа буйынса өйрәнә. Ихтиофауна төбәк өсөн типик; ҡурсаулыҡ йылғалары буйлап ныҡ һаҡлауҙы талап иткән көнбайыш һөмбашы ыуылдырыҡ сәсә. Фәнни йүнәлеш Карелия территорияһында төньяҡ тайга зонаһы аҫты тәбиғәт комплексында процестарҙың тәбиғи барышын, тау-байыҡтырыу комбинаты производство эшмәкәрлегенең ҡурсаулыҡ биогеоценозына йоғонтоһон өйрәнеү, ҡурсаулыҡ экосистемаларын тергеҙеү һәм һаҡлау ысулдарын эшләү. Иҫкәрмәләр Һылтанмалар Страница Костомушского заповедника на сайте ООПТ России Официальный сайт Костомушского заповедника 2020 йыл 11 август архивланған.