Tarmo

Tarmo (en la finna povumo, energio) estas la plej malnova ankoraŭ ekzistanta glacirompilo de la mondo. Ĝi estis produktita en 1907 en Newcastle upon Tyne en Anglio kaj alvenis en januaro 1908 en Finnlando. En ĝia servotempo, ĝi apogis de 350 ĝis 450 ŝipojn jare tra la glaciaro. Historio 1907 - 1918 27-a de februaro 1908: unua uzo por apogo de la ŝipo S\S Virgo. 1910 en komisio de la fiŝista instanco, veturas Tarmo printenmpe je fokoĉasado. Oni kaptas pli ol 200 fokojn ene de semajno 1914: la ŝipon rekvizicias rusa orientmara floto. 3-an de marto 1918: la ŝipon akiras blankaj finnaj fortoj dum la finna enlanda milito en haveno de Helsinko kaj samtempe fuĝas parolanto de la sentao Pehr Evind Svinhufvud kaj senatoro Jalmar Castrén al Talino, kiun onupis la germanaj fortoj. En la sekvaj semajnoj, ĝis transportis varojn kaj germanajn trupojn kaj militmaterialojn al Suursaari. Inter ili estis libera korpuso Brigado z.b.V. 6 (Brigade von Brandenstein) sub generalmajoro Otto Freiherr von Brandis al Loviisa. 31-an de marto 1918: dum la trupa transporto, ĝin trafas plenvapore la glacirompilo Jermak. Tarmo elpafas ĉ. 20-foje el etkalibra kanono al Jermak- sed sen trafo. 1919 - 1945 18-an de januaro 1940: la glacirompilon atakas dum la vintra milito 22 sovetaj aviadiloj, ĝi iĝas forte damaĝita en haveno de Kotka. Ĉe la atako mortas 39 homoj, vundiĝas 13. La ŝipo veturas al Helsinko per propra forto. 13-an de septembro 1941: ĝi veturis kiel akompana ŝipo por kovis la ŝajnentreprenon "Nordwind" - aperacipo por kaŝi germanan okupon de estonaj insuloj Hiiumaa kaj Saaremaa. Ĉe tiu operacio, la flagŝipo de la finna mararmeo trafis du marajn minoj kaj tuj subakviĝis. Mortis 271 homoj, travivis 132. 1946 - 1970 1950: en somero, la korbonon ŝanĝas malpeza dizelo. 1970: Tarmo estas uzata lastfoje en la forta vinto de 1970. ekde 1971 1990 - 1992: Renovigo en Kotka. 21-a de majo 1992: inaŭguro kiel muzea ŝipo en haveno de Kotka.