Ֆարերյան կղզիներ

Ֆարերյան կղզիներ, կղզեխումբ Ատլանտյան օվկիանոսում` Մեծ Բրիտանիայի և Իսլանդիայի միջև։ Ֆարերյան կղզիները հանդիսանում են ինքնավար շրջան Դանիայի կազմում։ 1848 թվականից սկսած ինքնավար կերպով լուծվում են բոլոր պետական հարցերը (ինչպես Գրենլանդիայում)։ Ֆարերյան կզզիները բաղկացած է 18 խոշոր կղզիներից, որոնցից 17-ը բնակեցված են, ինչպես և մանր կղզիներից և մեծ ու փոքր ժայռերից։ Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 1,4 հզ. կմ, բնակչությունը՝ 50,1 հազար (2013 թվական)։ Մայրաքաղաքը Տորսհավն նավահանգիստն է, գտնվում է Ստրեյմյոյ կղզու վրա, ունի 23 հզ բնակիչ։ Բնակչության թվով մյուս խոշոր բնակավայրը Կլաքսվիկն է` 5,2 հզ. բնակչությամբ։ Ամենախոշոր կղզին Ստրեյմյոյն է, մակերեսը կազմում է 373,5 կմ2։ Վարչականորոն Ֆարերյան կղզիները բաժանվում են 34 մունիցիպալիտետի։ Կան 120 քաղաքներ և գյուղեր։ Ամենախոշոր կղզին Ստրեյմյոյն է, որտեղ ապրում են կղզիների բնակչության գրեթե կեսը։ Մեծությամբ 2-րդ կղզին Էստորոյն է ՝ 286,3 կմ2 տարածքով։ Վագար կղզու վրա գործում է օդանավակայան։ Պատմություն Ֆարերյան կղզիները կամ ավելի կարճ Ֆարերները որպես պետություն ձևավորվել է 10-րդ դարում, և բնակեցված է եղել բացառապես վիկինգ ժողովրդներով։ 1003 թվականին Անգլիայի և Ուելսի թագավոր Էդվարդը գրավում է Ֆարերյան կղզիները դարձնելով Անգլիայի տիրույթ։ 1035 թվականին Վուլվիչում կնքվում է պայմանագիր, որով Ֆարերյան կղզիները, Գրելանդիան և Շվեդիան անցնում են վիկինգ ժողովրդներին։ Այս անգամ Ֆարերները բաժին է հասնում անկախացած Նորվեգիային։ Հետագայում խախտվում է Վուլվիչի պայմանագիրը՝ Շվեդիան իրեն հռչակում է անկախ պետություն, Գրելանդիա կղզին անցնում է Դանիային։ Այս փոփոխությունները առիթ էին ստեղծում Ֆարերներում ազգային ազատագրական պայքարի բռնկման։ Մեծ ջանքների շնորհիվ միայն Ֆարերյան կղզիները 14-րդ դարում հռչակվում են ինքնավար մարզ։ Իրադարձությունները ավելի են թեժանում, երբ Դանիան գրավվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոն, Շվեդիան, Հոլանդիայի հյուսիսը և գաղութացնում Իսլանդիա կղզին։ Փաստորեն Ֆարերյան կղզիները ևս անցնում են Դանիայի տիրապետության տակ։ Նորվեգիան կարճ ժամանակում հետ է գրավում Օսլոն, սակայն Ֆարերները մնում է Դանիային։ Սա պատերազմի առիթ է դառնում և Նորվեգիայի լուսացորյալ միապետներից Բրաունը կոչ է անում Դանիային հետ վերադարձնել Ֆարերյան կղզիները և որպես տույժ տալ նաև Գրելանդիան։ Դանիական կառավարությունը չի արդարացնում Նորվեգիայի սպասելիքները և Հաագայում պատերազմի են բռնկվում դանիացիները և վիկինգ նորվեգները։ Հաագայում Դանիան փայլուն խաղթանակ է տանում։ Հաագայի ճակատամարտը այս երկու ժողովուրդների մեջ բռնկված վերջին պատերազմն էր։ Հետագայում Նորվեգիան միանում է Դանիային ստեղծելով Դանիայի և Նորվեգիայի Թագավորությունը (Հյուսիսային Թագավորություն)։ 19-րդ դարում՝ 1814 թվականին, մասնատվում է Հյուսիսային Թագավորությունը, իսկ Ֆարերյան կղզիները մնում է որպես Դանիայի տիրույթ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Վարչապետի պաշտոնական կայք (ֆար.) Պաշտոնական տուրիստական կայք (անգլ.) Ֆարերյան կղզիների բոլոր բնակավայրեր (դան.) Ֆարերյան կղզիների թղթադրամներ (դան.) ԿՀՎ Ֆարերյան կղզիների մասին Արխիվացված 2019-05-06 Wayback Machine (անգլ.) Ֆարերյան կղզիների համալսարանի պաշտոնական կայք (ֆար.), (անգլ.)