ดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัล

ดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัล (สเปน: Dolmen de Guadalperal) หรือที่รู้จักในชื่อ สโตนเฮนจ์แห่งสเปน จากลักษณะที่คล้ายคลึงกับสโตนเฮนจ์ของอังกฤษ เป็นอนุสรณ์สถานหินตั้ง (อนุสรณ์สถานหินใหญ่) ที่มีอายุย้อนไปได้ถึงช่วง 4,000 ถึง 5,000 ปีก่อน ตั้งอยู่ในเมืองเปราเลดาเดลามาตา ในภูมิภาคกัมโปอารัญญูเอโล ทางตะวันออกของแคว้นเอซเตรมาดูรา ประเทศสเปน กลุ่มหินตั้งที่พบจมอยู่ภายในพื้นที่น้ำท่วมของอ่างเก็บน้ำบัลเดกัญญัส แม่น้ำตาโฆ และสามารถเห็นได้เฉพาะเมื่อระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำลดลงมากพอเท่านั้น ลักษณะและประวัติ ดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัลประกอบด้วยแท่งหินแกรนิต 150 ก้อน เรียกว่า หินตั้ง (ออร์โธสแตท) วางเรียงในแนวตั้งเพื่อสร้างโถงรูปไข่ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 เมตร (16 ฟุต) โถงนี้อยู่ตรงกลางภายในแอ่งของกองเนินดินและกรวดขนาดใหญ่รูปวงกลม โดยเจาะช่องทางเดินเข้าถึงโถงที่ความสูงระดับเดียวกับพื้นโถงซึ่งยาวประมาณ 21 เมตร (69 ฟุต) และกว้าง 1.4 เมตร (4.6 ฟุต) ที่ปลายสุดของทางเดินตรงทางเข้าโถงมีหินตั้งเดี่ยว (menhir) สูงประมาณ 2 เมตรซึ่งมีภาพสลักรูปงูและถ้วยหลายใบ ภาพสลักเหล่านี้อาจใช้เป็นสัญลักษณ์ของการคุ้มครองอนุสรณ์สถานนี้ ภายนอกโถงและกองเนินดินกรวดล้อมรอบด้วยวงแหวนวงกลมแคบ ๆ อีกชั้น ซึ่งลักษณะทางสถาปัตยกรรมแบบนี้เป็นโครงสร้างที่พบได้ทั่วไปในทางตะวันตกของคาบสมุทรไอบีเรีย จากการวิจัยล่าสุดพบว่า ภาพแกะสลักบนหินตั้งเดี่ยวที่สลักเป็นลายเส้นคดโค้งยาวจากบนลงล่าง เชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์แทนของรูปทรงของแม่น้ำตาโฆที่ไหลผ่านพื้นที่ อนุสรณ์สถานนี้ได้รับการค้นพบใน ค.ศ. 1926 ภายใต้ช่วงโครงการวิจัยและสำรวจขุดค้นที่นำโดยฮูโก โอเบอร์ไมเออร์ (Hugo Obermaier) นักโบราณคดีชาวเยอรมัน ระหว่าง ค.ศ. 1925–1927 อนุสรณ์สถานนี้อาจเป็นสุริยสถานหรืออาจใช้เป็นที่ฝังศพอีกด้วย ยังมีการพบซากจากวัฒนธรรมโรมัน ได้แก่ เหรียญ เศษเซรามิก และหินเจีย ในลักษณะที่บ่งบอกว่าในเวลานั้นสิ่งของเหล่านี้ได้รับการเก็บรักษาไว้อย่างปลอดภัยจากการปล้นสะดม พบขวาน 11 ชิ้น, เซรามิก, มีดหิน และค้อนตีขึ้นรูปเครื่องทองแดงในหลุมขยะที่อยู่ใกล้ ๆ นอกจากนี้ยังพบนิคมที่น่าจะมีข่วงอายุเดียวกับการก่อสร้างและสันนิษฐานว่าน่าจะเป็นที่พักอาศัยของผู้สร้างอนุสรณ์สถานนี้ โอเบอร์ไมเออร์ค้นพบบ้านเรือน คราบถ่านและขี้เถ้า เครื่องปั้นดินเผา แท่นสี และหินลับขวาน ใน ค.ศ. 1963 การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำบัลเดกัญญัสทำให้ระดับน้ำสูงท่วมดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัล จึงสามารถมองเห็นดอลเมนได้ก็ต่อเมื่อระดับน้ำลดต่ำเท่านั้น โดยเฉพาะในช่วงที่เกิดสภาพภัยแล้งในช่วงฤดูร้อนของทศวรรษที่ผ่านมา ระดับน้ำที่ลดลงอย่างมากได้เปิดเผยให้เห็นได้ดอลเมนนี้หลายครั้ง การจมอยู่ภายใต้น้ำท่วมของอ่างเก็บน้ำได้ก่อให้เกิดความเสียหายต่ออนุสรณ์สถานที่ไม่สามารถฟื้นฟูได้ จากการกัดเซาะผิวของหินรวมทั้งภาพแกะสลักเหล่านั้น คณะวิจัยของโอเบอร์ไมเออร์ได้จำลองภาพแกะสลักซึ่งตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1960 โดยเกออร์คและเวรา ไลส์เนอร์ นักโบราณคดีชาวเยอรมัน ในปัจจุบันสมาคมราอิเซสแห่งเปราเลดา (Raíces de Peraleda association; สมาคมรากแห่งเปราเลดา) กำลังเรียกร้องให้มีการฟื้นฟูสภาพเนื่องจากการเสื่อมสภาพที่สังเกตได้ชัด โครงสร้างของดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัลได้รับการเผยให้เห็นได้อย่างครบสมบูรณ์เป็นครั้งแรกในรอบ 50 ปีในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2019 จากภาพถ่ายดาวเทียมของนาซาในช่วงฤดูแล้ง โดยเผยให้เห็นหินนับได้ทั้งหมด 150 ก้อน อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น สโตนเฮนจ์ของสเปนที่โผล่พ้นน้ำ (El Stonehenge español sale a flote) มหัศจรรย์ไอบีเรีย: ดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัล (Iberia Mágica: el dolmen de Guadalperal) เอซเตรมาดูราในประวัติศาสตร์: ดอลเมนแห่งกัวดัลเปรัล (Extremadura en la Historia: Dolmen del Guadalperal)