Beerta Qaranka ee Dinder

Beerta Qaran ee Dinder waa beerta qaran iyo kaydka bayoolojiga ee bariga Suudaan, waxayna ku xiran tahay Itoobiya ee Beerta Qaran ee Alitash. Goobta Dinder waxay ku taal qiyaastii 400 kilometres (250 mi) koonfur-bari ee Khartuum, labada dhinac ee Webiga Dinder oo xuduud ka ah waqooyiga Webiga Rahad. Magaalada Dinder (93 kilometres (58 mi) waqooyi-galbeed) waxay u shaqaysaa sidii albaab laga galo dalxiisayaasha doonaya inay galaan Beerta. Taariikhda Aagga Dinder aad ayuu u dad badnaa markii ugu horreysay ee ay booqdaan reer Yurub 1861. 1880-meeyadii, wakhtigii Dagaalkii Mahdist iyo abaar, dadkii ayaa baaba'ay. Alfred Harrison wuxuu helay oo kaliya raadadka deganaanshaha aadanaha 1925. Dinder waxaa loo aasaasay beerta 1935 ka dib London Convention of 1933 waxaana loo magacaabay 1979 xubin ka mid ah Shabakadda Caalamiga ah ee Kaydka Bayoolojiga. 1983, beerta waxaa lagu kordhiyay 2,630 km2 (1,020 sq mi) xagga galbeedka. Deegaanka Beerta Qaran ee Dinder waa mid deegaan ahaan muhiim ah sababtoo ah waxay ku taal xadka deegaanka ee u dhexeeya Sahel iyo Buuraleyda Itoobiya deegaanada. Waxay ka kooban tahay saddex nidaam deegaan oo kala duwan: webiga - aagga xeebta webiga dhul-kaymeed maya (harada qaabka qaansada). Beertu waa hoyga 27 nooc oo ah naasley waaweyn sida shabeelka, geeta, in ka badan 160 nooc oo shimbiro ah, 32 nooc oo kalluun ah, iyo naasley yaryar, fiidmeerta, xamaaratada, iyo xayawaanka laba-nololeedka ah. Waxay ku taal waddo weyn oo socdaal oo ay isticmaalaan shimbiraha u hayaamay inta u dhaxaysa Eurasia iyo Afrika. Waxaa jira gorayooyin badan oo Waqooyiga Afrika ah oo ku nool beerta qaran sidoo kale. Beerta Qaran ee Dinder waxay martigelisaa dad caafimaad qaba oo libaaxyo ah. Hanjabaadaha Deegaanka beerta ayaa waxaa hanjabaad ku ah ku xadgudubka xoolo-dhaqatada kuwaas oo laga barakaciyay dhulkoodii daaqsinka dhaqanka ahaa sababo la xiriira ballaarinta beeraha dalagga, iyada oo loo marayo sababta aasaasiga ah ee ballaarinta dadka gobolka. Dadka xoolo-dhaqatada ah ee qaxootiga ah, oo ay ku jiraan tiang, Roan, waterbuck iyo reebuck, ayaa ku jira cadaadis dheeraad ah maadaama dhulka ka baxsan beerta oo ay ku socdaalaan loo beddelay dhul-beereed. Tirinta xayawaanka intii u dhaxaysay 1971 iyo 2001 waxay muujisay hoos u dhac ba'an oo ku yimid inta badan noocyada naasleyda waaweyn, iyada oo tirada waterbuck ay hoos u dhacday 85%, reedbuck 72%, iyo oribi 68%. Noocyo kale ayaa laga cirib-tiray Dinder tan iyo markii la caddeeyay, oo ay ku jiraan maroodiga duurjoogta Afrika, wiyisha madow, jeerka, hartebeest-ka tora, giraafka Nubia, gazelle-ka Soemmerring, iyo yaxaaska Nile. Beerta Qaran ee Dinder waxay ahayd hoyga eeyga ugaarsiga rinjiga leh (Lycaon pictus), laakiin kanidkan khatarta ah ayaa hoos u dhacay gobolkan. Tixraacyo Xiriirinta dibadda Adil Mohamed Ali iyo Mutasim Bashir Nimir, "Isticmaalka Joogtada ah ee Khayraadka Dabiiciga ah ee Beerta Qaran ee Dinder (Kaydka Bayoolojiga)", Shirka Beerta Caalamiga ah ee Shanaad, 2003; waxaa ku jira khariidado. Sawirrada libaaxyada iyo antelope-yada ee Beerta Qaran ee Dinder (www.overlandinthesun.com) Gelitaanka Encyclopædia Britannica Lycaon pictus - Eeyga Ugaarsiga ee Rinjiga leh