Հայկ լիճ

Հայկ լիճ (ամհարերեն՝ ሐይቅ — hāyḳ) քաղցրահամ լիճ Եթովպիայում։ Գտնվում է Եթովպական (Հաբեշական) բարձրավանդակում՝ Դեսեից հյուսիս՝ Ամհարա շրջանի Հարավային Վոլո գոտում: Հայկ քաղաքը գտնվում է լճից արևմուտք: Լիճը 6.7 կմ երկարություն և 6 կմ լայնություն ունի, մակերեսը՝ 23 կմ² է: Առավելագույն խորությունը 88 մ է, և այն գտնվում է ծովի մակարդակից 2030 մետր բարձրության վրա: Այն Թեգուլեդերե վորեդայի երկու լճերից մեկն է, որը Անկարկա գետով միացված է Հարդիբո Հայկ լճին: Պատմություն Տեղական լեգենդի համաձայն՝ լիճը ստեղծվել է արքայադստեր կողմից անարդարացիորեն վատ վերաբերմունքի ենթարկված հղի կնոջ վրեժը լուծելու համար: Աստված խիստ վրդովված էր այս անարդարությունից և իր զայրույթի մեջ կնոջ շուրջը գտնվող ամբողջ երկիրը ջրի վերածեց՝ ձևավորելով լիճ և ոչնչացնելով արքայադստերը՝ նրա ընկերների և ընտանիքի հետ միասին: Հղի կնոջ նստած վայրում առաջացավ մի կղզի (այժմ՝ թերակղզի): Այնտեղ, 13-րդ դարի կեսերին, Իյասուս Մոան հիմնադրեց Իստիֆանոսի եկեղեցին, որտեղ ուսանել է ապագա կայսրը՝ Սողոմոնյան դինաստիայի հիմնադիր Յեկունո Ամլակը։ Իյասուս Մոայի նախկին աշակերտ Թեքլե Հայմանոտը Շևայում հիմնադրեց Դեբրա Ասբոսի վանքը (15-րդ դարում վերանվանվել է Դեբրե Լիբանոս): Թեքլե Հայմանոտը հինգ պայծառ երիտասարդ կրոնական ուսանողներից մեկն էր, որոնք դարձան «քրիստոնեության հինգ լույսերը» Եթովպիայի հարավի համար: Իյասուս Մոան նաև դեր խաղաց Եկունո Ամլակի կողմից Զագվե դինաստիայի տապալման գործում և օգնեց վերականգնել Սողոմոնյան դինաստիան: Եկունո Ամլակի գահ բարձրանալուց հետո Իստիֆանոսի եկեղեցին դարձավ Իստիֆանոսի վանք։ Լճի ափեր այցելած առաջին հայտնի եվրոպացին Ֆրանցիսկո Ալվարեսն էր, որը անցավ 1520 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Նա նշեց, որ լճում ապրում են գետաձիեր և լոքոներ, և որ ափերին տնկված են կիտրոնի և նարնջի ծառեր։ Նա նշում է, որ լճում կային գետաձիեր և լոքոներ, իսկ շրջակայքում տնկված էին կիտրոններ, նարինջներ և ցիտրուսներ: Իմամ Ահմադ իբն Իբրահիմ ալ-Ղազին թալանել և այրել է այս եկեղեցին 1531 թվականի նոյեմբերին 1606 թվականին գահ բարձրանալուց կարճ ժամանակ առաջ Սուսնյոս I-ը այցելեց Հայկ լճի տարածքը, որտեղից վտարեց օրոմոների մի խումբ, որոնք ապրում էին Իստիֆանոսի վանքի անմիջական հարևանությամբ։ Ծանոթագրություններ