Mto Mareb

Mto Mareb (au Gash) unaanzia katikati ya Ethiopia, unapitia Eritrea kaskazini hadi mashariki mwa Sudan ambapo kwa kawaida unapotea katika mchanga wa jangwani usifikie mto Atbarah, tawimto la Nile. Umuhimu mkubwa wa kijiografia wa mto huu ni kuunda sehemu ya mpaka wa kimataifa kati ya Eritrea na Ethiopia, kuanzia pale kijito cha Mai Ambassa kinapoingia kwenye mto huu hadi pale unapokutana na Mto Balasa. Unachangiwa na mto Obel. Ukubwa wa mto Mto Gash una urefu wa takribani kilomita 440 (sawa na maili 270). Vyanzo vyake vikuu vinaanzia upande wa kusini-magharibi mwa mji wa Asmara, ambao ni makao makuu ya Eritrea. Kutoka hapo, mto huu unatiririka kuelekea kusini ukitenganisha Eritrea na Ethiopia, kisha unakata kuelekea magharibi kupitia maeneo ya Eritrea Magharibi na kuingia kwenye tambarare za nchi ya Sudan karibu na mji wa Kasala. Tofauti na mito mingine ya ukanda huo kama Setit au Takazze inayomwaga maji yake kwenye Mto Nile, maji ya Mto Gash kwa kawaida hayafiki kwenye Mto Nile. Badala yake, yanapotelea na kukauka kwenye mchanga wa tambarare za mashariki mwa Sudan, na kutengeneza delta ya ndani ya nchi kavu. Mto huu unakuwa kavu kwa kipindi kubwa cha mwaka, lakini unajaa na kuleta mafuriko ya ghafla wakati wa msimu wa mvua. Matawi makuu ya Mto Gash ni pamoja na Mto Obel kwa upande wa kulia (ndani ya Eritrea), na mito ya Sarana, Balasa, Mai Shawesh, pamoja na 'Engweya kwa upande wa kushoto (ndani ya Ethiopia). Historia Kihistoria, Mto Gash ulikuwa na umuhimu mkubwa kama mpaka wa kimaeneo unaotenganisha kanda mbili zilizokuwa zikitawaliwa kwa mifumo tofauti. Upande wa kaskazini mwa mto kulikuwa na eneo la Bahr Negash (pamoja na ufalme wa Medri Bahri uliokuwa ukienea hadi mwambao wa Bahari ya Shamu), wakati upande wa kusini mwa mto kulikuwa na himaya ya Tigray. Mji mkuu wa Bahr Negash ulikuwa Debarwa, ambao kwa sasa upo ndani ya ardhi ya Eritrea, umbali wa maili 20 hivi kusini mwa Asmara. Wanyamapori na ekolojia Tambarare za mafuriko za Mto Gash kwa upande wa Eritrea zina mchango mkubwa katika uhifadhi wa viumbe hai. Mnamo mwaka 2001, kundi kubwa la Tembo lilishuhudiwa katika maeneo ya mto huu, tukio ambalo lilikuwa la kwanza kurekodiwa rasmi nchini Eritrea tangu mwaka 1955, jambo linalofanya bonde hili kuwa ukanda muhimu wa kiekolojia kwa wanyamapori. Tazama pia Orodha ya mito ya Ethiopia Orodha ya mito ya Eritrea Orodha ya mito ya Sudan Tanbihi