Parc Bletchley

Ystad yn nhref Bletchley yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bletchley Park, a adwaenir hefyd fel Station X. Ers 1967, mae Bletchley wedi bod yn rhan o dref newydd Milton Keynes. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, roedd prif sefydliad dadgodio'r Deyrnas Unedig wedi'i lleoli ym Mharc Bletchley. Dadgodiwyd codau a seiffrau nifer o wledydd yr Axis, ac yn fwyaf arwyddocaol peiriannau Lorenz ac Enigma'r Almaenwyr. Ystyrir bod y wybodaeth gyfrinachol a ddarganfuwyd ym Mharc Bletchley, o dan yr enw côd "Ultra", wedi darparu cymorth amhrisiadwy i ymdrechion rhyfel y Cyngrheiriaid gan fyrhau hyd y rhyfel. Serch hynny, mae union ddylanwad Ultra yn parhau i gael ei drafod a'i astudio. Bellach mae Parc Bletchley yn amgueddfa o dan ofal Ymddiriedolaeth Parc Bletchley. Mae ar agor i'r cyhoedd. Gellir defnyddio'r prif dŷ am weithgareddau a seremonïau. Defnyddia'r Ymddiriedolaeth peth o'r arian a godir drwy logi'r cyfleusterau er mwyn cynnal a chadw'r amgueddfa. Bu nifer o Gymry yn gweithio yno, yn cynnwys Mair Russell-Jones, Vernon Watkins, Roy Jenkins, Daniel Jones a Bryn Newton-John. Dolenni allanol Ymddiriedolaeth Parc Bletchley Archifwyd 2004-07-29 yn y Peiriant Wayback Bletchley Park — Taith Rhithiol — gan Tony Sale The National Museum of Computing (wedi'i leoli ym Mharc Bletchley) "New hope of saving Bletchley Park for nation" Archifwyd 2007-11-13 yn y Peiriant Wayback (Daily Telegraph 3 Mawrth 1997) Bletchley Park: It's No Secret, Just an Enigma The Telegraph, 29 Awst 2009]