پردی چێڵسی

پردی چێڵسی (بە ئینگلیزی: Chelsea Bridge) پردێکی ھەڵواسراوی خۆییە بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە، کە بەسەر ڕووباری تەمز لە ڕۆژئاوای لەندەن، ئینگلتەرا دروست کراوە. پردەکە ناوچەی چێڵسی لە کەناری باکوور بە باترسی لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە. مێژوو پردی یەکەم: پردی ڤیکتۆریا (١٨٥٨–١٩٣٤) یەکەم پرد لەم شوێنەدا بە ناوی "پردی ڤیکتۆریا" ناسرابوو، کە لەلایەن ئەندازیار تۆماس پەیجەوە نەخشەی بۆ کێشرابوو و لە ساڵی ١٨٥٨ کرایەوە. ئامانج لە دروستکردنی، دابینکردنی ڕێڕەوێکی نوێ بوو بۆ گەیشتن بە پارکی باترسی (Battersea Park) کە تازە دروست کرابوو. بەڵام پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە لاواز بوو و باجی پەڕینەوەی لێ وەردەگیرا، ئەمەش بووە ھۆی ناڕەزایەتیی خەڵک. بۆ دوورکەوتنەوە لە پەیوەستکردنی ناوی شاژن ڤیکتۆریا بە پردێکی نادڵنیا و کێشەدارەوە، ناوی پردەکە بۆ "پردی چێڵسی" گۆڕدرا. دواجار بەھۆی زیادبوونی ھاتوچۆ و لاوازیی پێکھاتەکەیەوە، لە ساڵی ١٩٣٤ بڕیاری ڕووخاندنی درا. پردی ئێستا (١٩٣٧–ئێستا) پردی دووەم و ئێستا لەلایەن ئەنجومەنی شاری لەندەنەوە دروست کرا و لە ٦ی ئایاری ١٩٣٧ لەلایەن سەرۆک وەزیرانی کەنەدا، ماکنزی کینگ، بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە یەکەم پردی ھەڵواسراوی خۆیی بوو کە لە بەریتانیا دروست دەکرا. نەخشەکەی لەلایەن جی. تۆفام فۆرێست و ئی. پی. ویلەرەوە ئامادە کرا. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەوە بوو کە تەواوی پۆڵای بەکارھاتوو لەناوخۆی شانشینی یەکگرتوو و ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیادا بەرھەم ھێنرابوو، کە لەو سەردەمەدا جێی شانازی بوو. نەخشەسازیی و وردەکارییەکان پردی چێڵسی بە نەخشە سادە و جوانەکەی ناسراوە کە لەگەڵ ژینگەی دەوروبەریدا دەگونجێت. پردەکە چوار تاوەری شەشپاڵووی ھەیە کە کێبلە ھەڵواسراوەکانی پێوە بەستراوە. یەکێک لە وردەکارییە سەرنجڕاکێشەکانی، ستوونەکانی ڕووناکییە (گلۆپەکان). ھەر یەکێک لەم ستوونانە بە پەیکەرێکی بچووکی کەشتیی جەنگیی کۆن (galleon) ڕازێنراوەتەوە، کە جوانییەکی تایبەتی بە شێوەی گشتیی پردەکە بەخشیوە. لەم دواییانەدا، پردەکە بووەتە بەشێک لە پڕۆژەی "Illuminated River"، کە تێیدا بە شێوازێکی ھونەری و نوێ ڕووناک کراوەتەوە. گرنگیی کەلتووری لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمدا، پردی چێڵسی بووە شوێنێکی ناسراو بۆ کۆبوونەوەی ماتۆڕسواران. بۆ چەندین دەیە، پردەکە شوێنی پێکدادانی نێوان گرووپە جیاوازەکانی ماتۆڕسواران بوو، بەتایبەتی لە نێوان "مۆدەکان" و "ڕۆکەرەکان". یەکێک لە بەناوبانگترین ڕووداوەکان لە ساڵی ١٩٧٠ ڕوویدا، کاتێک پێکدادانێکی گەورە لە نێوان پۆلیس و سەدان ماتۆڕسواردا ڕوویدا، کە بووە ھۆی دەستگیرکردنی چەندین کەس. ئەم ڕووداوانە پردەکەیان کردە بەشێک لە مێژووی کەلتووریی لاوانی لەندەن. سەرچاوەکان دەروازەی لەندەن دەروازەی ئینگلتەرا دەروازەی شانشینی یەکگرتوو دەروازەی نژیاروانی دەروازەی ئەندازیاری