Стэдиум оф Лайт

Стэдиум оф Лайт (ағылш. Stadium of Light) — Англияның Сандерленд қаласындағы футбол стадионы және Сандерленд футбол клубының үй аренасы. 49 000 көрерменге арналған бұл стадион — Англиядағы көлемі жағынан тоғызыншы футбол стадионы. Стадион негізінен Сандерленд клубының үй матчтарын қабылдайды. Стадион атауын клуб төрағасы Боб Мюррей қойды. Бұл атау Солтүстік-Шығыстың көмір өндірісі мұрасын және стадион орналасқан бұрынғы Монкуирмут көмір шахтасын еске түсіруді мақсат еткен. Көмір өнеркәсібінің қалаға әкелген өркендеуін бейнелеу үшін стадион кіреберісінде Дэви шамының ескерткіші орнатылған. Сандерленд ойындарынан бөлек, бұл стадионда Англия ұлттық футбол құрамасының, Англияның 20 жасқа дейінгі және 21 жасқа дейінгі құрамаларының матчтары, сондай-ақ Англия әйелдер құрамасының ойындары өткізіледі. Алғашқыда 42 000 орындық болып салынған стадион 2000 жылы 49 000 орынға кеңейтілді. Оның қарапайым жобасы болашақта 64 000 орынға дейін ұлғайтуды көздейтіндей етіп салынған. Стэдиум оф Лайт стадионында көрермендер саны бойынша рекорд — 48 353 адам, бұл көрсеткіш 2002 жылғы 13 сәуірде, Сандерленд пен Ливерпуль арасындағы матчта тіркелген. Бұл ойында қонақтар 1:0 есебімен жеңіске жеткен. Футбол матчтарынан бөлек, стадионда Бейонсе, Рианна, Oasis, Take That, Kings of Leon, P!nk, Coldplay, Spice Girls және Элтон Джон сияқты әлемдік жұлдыздардың концерттері де өткен. Сондай-ақ мұнда конференц-залдар, банкет залдары, Black Cats Bar және Сандерленд клубының тауарларын сататын дүкен орналасқан. Тарихы 1990 жылғы қаңтарда Тейлор есебі жарияланғаннан кейін, Сандерленд клубы өз үй стадионы — Рокер Паркты тек отырғыш орындары бар аренаға айналдыру жоспарын жасауға мәжбүр болды. Рокер Парк негізінен тұруға арналған трибуналардан тұрған, ал оны түгелдей отырғыш орындары бар етіп қайта құрған жағдайда, көрермен сыйымдылығы едәуір азайып кетер еді. Стадион барлық жағынан тұрғын үйлермен қоршалғандықтан, оны кеңейту іс жүзінде мүмкін болмады. Сондықтан 1991 жылға қарай клуб төрағасы Боб Мюррей жаңа стадион салуға қолайлы жер іздей бастады. Негізгі үміткер — Nissan автозауытымен іргелес жатқан аумақта ұсынылған жаңа стадион жобасы болды. 49 000 орындық жаңа аренаға Сандерленд жанкүйерлері "Солтүстіктің Уэмблиі" деген атау берді. Оның сыйымдылығы тіпті Манчестер Юнайтедтің әйгілі Олд Траффорд стадионынан да асып түсуі тиіс еді (1996 жылға дейінгі кезеңде). Алайда бұл жоспар жүзеге аспады. 1992 жылы жоба жарияланғаннан кейін көп ұзамай Nissan ресми түрде қарсылық білдіріп, ақыры Сандерленд клубына бұл идеядан бас тартуға тура келді. 1995 жылға қарай 1993 жылдың желтоқсанында жабылған Уирмут көмір шахтасының орны жаңа стадион салуға ең қолайлы жер ретінде таңдалды. Бұл аумақ Сандерлендтегі Шипфолдс ауданында, Уир өзенінің сол жағалауында орналасқан, Рокер Парктен бірнеше жүз метр ғана қашықтықта және қала орталығына жақын еді. 1993 жылы Сандерлендтің жоспарланған жаңа стадионы 1996 жылғы Еуропа біріншілігі турнирін өткізуге арналған алаңдар тізіміне енгізілді, себебі Англия 1992 жылдың мамырында жарыс иесі ретінде таңдалған болатын. Алайда, көп ұзамай Сандерлендтегі жаңа стадион турнирге дейін дайын болмайтыны белгілі болды. 1995 жылы 13 қарашада Сандерлендтің төрағасы Боб Мюррей Тайм және Уир Даму Корпорациясы Сандерлендке Монквиармут аймағында 34 000 орындық стадион салуға рұқсат бергенін хабарлады. Амстердам Арена стадионын салған Ballast Wiltshier мердігерлік компаниясы стадионды салуға келісімшарт алды, бастапқы құны 15 миллион фунт стерлинг болды. 1996 жылдың маусымында жоспарланған сыйымдылық 40 000-нан асқан соң құрылыс жұмыстары басталды. 1997 жылдың басында сыйымдылық қайта қаралып, стадион уақытында аяқталып, 42 000 орынмен пайдалануға берілді. Стадионның жобасы болашақта тағы бір қабатты қосуға мүмкіндік береді; жоғарғы қабатты толығымен кеңейткен жағдайда сыйымдылық 63 000 орынға дейін жетуі мүмкін, дегенмен кейбіреулер стадионның максималды сыйымдылығы 84 000 орынға дейін ұлғайтылады деп есептейді, бұл іс жүзінде орындалуы екіталай. Стадион 1997 жылғы 30 шілдеде Йорк герцогі ханзада Эндрюнің (қазірт Эндрю Маунтбаттен Виндзор) қатысуымен ашылды. Ашылу салтанатында Status Quo, Upside Down және Kavana топтары өнер көрсетті. Стадионның ашылуын атап өту үшін Сандерленд нидерландтық Аякс клубымен жолдастық кездесу өткізіп, матч 0:0 есебімен аяқталды. Бұл көшу сынсыз өткен жоқ. Белгілі актер және Сандерлендтің жанкүйері, бұқаралық ақпарат құралдарында жиі "Сандерлендтің ең танымал жанкүйері" деп аталған Питер О’Тул команда Рокер Парк стадионынан кеткеннен кейін бұрынғыдай жанкүйер еместігін айтқан болатын. Драматург Том Келли мен актер Пол Данн "Мен жүрегімді Рокер Паркта қалдырдым" атты бір адамның қойылымын жазды. Бұл қойылым стадионнан көшуді қабылдай алмай жүрген жанкүйер және Рокер Парктің ол үшін қаншалықты маңызды болғаны туралы. Қойылым алғаш рет 1997 жылы сахналанып, кейін бірнеше рет қайта қойылды. 2000 жылы Солтүстік трибуна кеңейтіліп, стадионның сыйымдылығы 49 000 орынға дейін артты, нәтижесінде стадионның жалпы құны 23 миллион фунтты құрады. 2006 жылы 18 шілдеде стадионның сыртында 1973 жылғы Англия кубогының финалында жеңіске жеткен бапкер Боб Стокоудың мүсіні ашылды. Маусым соңындағы Футбол лигасының марапаттау кешінде Стэдиум оф Лайт үздік қонақ стадионы деп танылды. Бұл аталымда Кру Александраның Александра Стэдиум мен Плимут Аргайлдың Хоум Парк стадионы да ұсынылған болатын. 2007 жылы 6 тамызда Сандерленд стадионның 10 жылдығын атап өту үшін маусым алдындағы жолдастық матчта Ювентуспен кездесіп, матч 1:1 есебімен тең аяқталды. Дереккөздер