پردی بلاکفرایەرز

پردی بلاکفرایەرز (بە ئینگلیزی: Blackfriars Bridge) پردێکی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادەیە کە بەسەر ڕووباری تەمز لە لەندەن، ئینگلتەرا دروست کراوە. پردەکە دەکەوێتە نێوان پردی میلینیەم و پردی ھێڵی ئاسنینی بلاکفرایەرز. پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٨٦٩ کراوەتەوە، دووەم پردە کە لەم شوێنەدا دروست کراوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە. مێژوو پردی یەکەم (١٧٦٩–١٨٦٠) یەکەم پرد لەم شوێنەدا لە نێوان ساڵانی ١٧٦٠ و ١٧٦٩ دروست کرا و لەلایەن نژیاروانی سکۆتلەندی، ڕۆبێرت میلن، نەخشەی بۆ کێشرابوو. لە سەرەتادا ناوی "پردی ویلیام پیت" بوو، بۆ ڕێزلێنان لە سەرۆک وەزیرانی ئەوکات، ویلیام پیت. پردەکە لە بەردی پۆرتلاند دروست کرابوو و خاوەنی نۆ کەوانەی نیمچە ھێلکەیی بوو. بەڵام بەھۆی خراپیی کوالێتیی بەردەکە و کاریگەریی پیسیی ھەوای لەندەن، پردەکە بەخێرایی دەستی بە داخوران کرد. دوای چەندین کاری چاکسازیی تێچووبەرز، دواجار لە ساڵی ١٨٦٠ بڕیاری ڕووخاندنی درا. پردی ئێستا (١٨٦٩–ئێستا) پردی دووەم و ئێستا لەلایەن ئەندازیار جۆزێف کیوبیت نەخشێنرا و لە ٦ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩ لەلایەن شاژن ڤیکتۆریاوە بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە لە ئاسنی داڕێژراو و بە پێنج کەوانەی گەورە دروست کراوە. لە نێوان ساڵانی ١٩٠٧ و ١٩١٠، پردەکە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی بتوانێت ھاتوچۆی زیاتری لەخۆ بگرێت، بەتایبەتی دوای زیادکردنی ھێڵی ترام. ئەم پردە تا ئەمڕۆش وەک یەکێک لە ڕێڕەوە سەرەکییەکانی پەڕینەوە لەسەر ڕووباری تەمز خزمەت دەکات. نەخشەسازیی و نژیاروانی پردی بلاکفرایەرز بە وردەکارییە نژیاروانییەکانی ناسراوە. لەسەر پایە بەردینەکانی نێوان کەوانەکان، نەخشی تایبەت ھەیە کە لەلایەن پەیکەرتاش جۆن بێرنی فیلیپەوە نەخشێنراون. ئەم نەخشانە لە شێوەی مینبەری کڵێسا دان، وەک ئاماژەیەک بۆ ناوی پردەکە کە لە خانەقایەکی دۆمینیکانەوە (کە بە "Black Friars" ناسرابوون) وەرگیراوە. یەکێک لە تایبەتمەندییە ھێماییەکانی بریتییە لە نەخشی باڵندەکان: لای ڕۆژئاوا (بەرەو سەرەوەی ڕووبار): نەخشی باڵندە ئاوییەکانی ئاوی شیرین تێدایە، کە ئاماژەیە بۆ ژینگەی ڕووبارەکە لە سەرەوەی پردەکە. لای ڕۆژھەڵات (بەرەو خوارەوەی ڕووبار): نەخشی باڵندە دەریاییەکان نیشان دەدات، کە ھێمایە بۆ دەستپێکی بەشی کاریگەر بە دەریا (tidal)ی ڕووباری تەمز. ستوونە سوورەکانی پردی شەمەندەفەر لە تەنیشت پردی بلاکفرایەرزەوە، چەند ستوونێکی گەورەی سووری ئاسنین دەبینرێن کە لەناو ئاودا وەستاون. ئەمانە پاشماوەی پردی ھێڵی ئاسنینی لەندەن، چاتام و دۆڤەرن کە لە ساڵی ١٨٦٤ دروست کرابوو. کاتێک وێستگەی شەمەندەفەری بلاکفرایەرز نۆژەن کرایەوە، پردە کۆنەکە لە ساڵی ١٩٨٥ ڕووخێنرا چونکە توانای ھەڵگرتنی شەمەندەفەرە نوێیەکانی نەمابوو. بەڵام کۆڵەکەکانی، کە ئێستا وەک باڵەخانەی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراون، وەک یادگارییەکی پیشەسازی لەناو ڕووبارەکەدا ھێڵدرانەوە. سەرچاوەکان دەروازەی لەندەن دەروازەی ئینگلتەرا دەروازەی شانشینی یەکگرتوو دەروازەی نژیاروانی دەروازەی ئەندازیاری