پردی لەندەن

پردی لەندەن (بە ئینگلیزی: London Bridge) ئاماژەیە بۆ زنجیرەیەک پردی مێژوویی کە بەسەر ڕووباری تەمزدا دروست کراون و شاری لەندەن (City of London) بە ناوچەی ساوسوارک (Southwark) دەبەستنەوە. پردی ئێستا، کە پردێکی سادەی تیرچەی سندووقییە، لە ساڵی ١٩٧٣ کرایەوە و جێگەی زنجیرەیەک پردی گرتەوە کە بۆ نزیکەی دوو ھەزار ساڵ لە ھەمان شوێندا وەستابوون. مێژوو پردە ڕۆمانییەکان و سەدەکانی ناوەڕاستی سەرەتا یەکەم پرد لەم شوێنەدا لەلایەن ڕۆمانییەکانەوە نزیکەی ساڵی ٥٠ی زایینی دروست کرا. ئەم پردە دارینە چەندین جار ڕووخێنرا و دووبارە دروست کرایەوە، بەھۆی ھێرشی دوژمنان یان کارەساتی سروشتی. بۆ ماوەی چەندین سەدە، پردی لەندەن تاکە پرد بوو بەسەر ڕووباری تەمزدا لە خوارەوەی کینگستن. پردی کۆنی لەندەن (١٢٠٩–١٨٣١) بەناوبانگترین پرد لە مێژوودا "پردی کۆنی لەندەن" بوو، کە پردێکی بەردینی سەدەکانی ناوەڕاست بوو و کارکردن تێیدا لە ساڵی ١١٧٦ دەستی پێ کرد و لە ١٢٠٩ تەواو بوو. ئەم پردە تەنھا ڕێڕەوێکی پەڕینەوە نەبوو، بەڵکو شوێنێکی نیشتەجێبوون و بازرگانیی قەرەباڵغ بوو. زیاتر لە ٢٠٠ خانوو و دووکان لەسەر پردەکە دروست کرابوون، لەگەڵ کڵێسایەکی بچووک لە ناوەڕاستیدا. پردەکە ١٩ کەوانەی تیژی ھەبوو کە زۆر نزیک بوون لە یەکترەوە، ئەمەش وای دەکرد ئاوی ڕووبارەکە بە خێرایییەکی زۆر لەژێریاندا تێپەڕێت و پەڕینەوە بە بەلەم زۆر مەترسیدار بێت. یەکێک لە دیمەنە ناسراوەکانی پردە کۆنەکە، نمایشکردنی سەری بڕاوەی تاوانباران و ناپاکان بوو لەسەر ڕم لە دەروازەکانی پردەکەدا. ئەم پردە بۆ ماوەی زیاتر لە ٦٠٠ ساڵ وەستا، بەڵام دواجار بەھۆی تەنگی و قەرەباڵغی و بەربەستبوونی لەبەردەم ھاتوچۆی ڕووباردا، بڕیاری ڕووخاندنی درا. پردی نوێی لەندەن (پردی ڕێنی، ١٨٣١–١٩٦٧) پردی دووەم، کە پردێکی گڕانیتی جوان بوو و لە پێنج کەوانەی فراوان پێکھاتبوو، لەلایەن ئەندازیار جۆن ڕێنییەوە نەخشەی بۆ کێشرا و لە ساڵی ١٨٣١ کرایەوە. ئەم پردە بۆ ماوەی ١٤٠ ساڵ مایەوە، بەڵام وردە وردە دەستی بە نیشتن کرد (ساڵانە نزیکەی یەک ئینج) و نەیدەتوانی قەبارەی زۆری ھاتوچۆی سەدەی بیستەم لەخۆ بگرێت. لە ساڵی ١٩٦٨دا، لە ڕووداوێکی بازرگانیی ناوازەدا، پردەکە بە بڕی ٢.٤٦ ملیۆن دۆلار فرۆشرا بە سەرمایەداری ئەمریکی، ڕۆبێرت پی. مەککەڵەک. پردەکە بە وردی ھەڵوەشێنرایەوە، ھەر بەردێکی ژمارەی لێ درا و گواسترایەوە بۆ ئەمریکا. دووبارە لە شاری لەیک ھاڤاسو سیتی لە ویلایەتی ئەریزۆنا دروست کرایەوە، کە ئەمڕۆ بووەتە شوێنێکی گەشتیاریی بەناوبانگ. پردی ھاوچەرخ (١٩٧٣–ئێستا) پردی ئێستا، کە لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی مۆت، ھەی و ئەندەرسنەوە نەخشێنراوە، لە ١٧ی ئازاری ١٩٧٣ لەلایەن شاژن ئێلیزابێتی دووەمەوە کرایەوە. پردەکە لە سێ تیرچەی سندووقی لە کۆنکرێتی پێش-فشارکراو پێکدێت. نەخشەکەی زۆر سادە و کاراییە بۆ ئەوەی بتوانێت بە باشترین شێوە خزمەتی ھاتوچۆی قورسی لەندەن بکات. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی ئەوەیە کە سیستەمی گەرمکەرەوەی تێدایە بۆ ڕێگریکردن لە بەستنی ڕووەکەی لە وەرزی زستاندا. لە کەلتووری باودا پردی لەندەن بووەتە بابەتی یەکێک لە بەناوبانگترین گۆرانییەکانی منداڵان لە زمانی ئینگلیزیدا: "London Bridge Is Falling Down" (پردی لەندەن دەڕووخێت). ئەم گۆرانییە ڕەنگدانەوەی مێژووە دوور و درێژەکەی پردەکەیە کە پڕ بووە لە ڕووخان و دووبارە دروستکردنەوە. سەرچاوەکان دەروازەی لەندەن دەروازەی ئینگلتەرا دەروازەی شانشینی یەکگرتوو دەروازەی نژیاروانی دەروازەی ئەندازیاری