دایره سنگی ویتایپول

دایرهٔ سنگی ویتایپول، که با نام دایرهٔ سنگی تپهٔ ویتایپول نیز شناخته می‌شود، یک دایرهٔ سنگی است که بر روی ارتفاعات هِیث‌لند اکسمور، نزدیک روستای ویتایپول در شهرستان جنوب‌غربی سامرست در انگلستان قرار دارد. این حلقه بخشی از سنت ساخت دایره‌های سنگی است که در بخش بزرگی از بریتانیا، ایرلند و برِتانی در دورهٔ نوسنگی متأخر و عصر برنز آغازین گسترش یافت؛ بازه‌ای میان حدود ۳۳۰۰ تا ۹۰۰ پیش از میلاد. کارکرد دقیق این بناهای سنگی مشخص نیست، اما باستان‌شناسان حدس می‌زنند که سنگ‌ها نمایانگر موجودات فراطبیعی برای سازندگان بوده‌اند. بسیاری از محوطه‌های یادمانی در اکسمور در عصر برنز ساخته شدند، اما تنها دو دایرهٔ سنگی در این منطقه باقی مانده است: دیگری دایرهٔ سنگی پورلاک است. حلقهٔ ویتایپول بر دامنهٔ جنوب‌غربی تپهٔ ویتایپول و در منطقه‌ای از هِیث‌لند قرار دارد. قطر آن حدود ۳۶٫۴ متر (۱۱۹ فوت ۵ اینچ) است. حدود سی سنگ کوچک از جنس گریت‌استون باقی مانده‌اند، اگرچه احتمالاً در ابتدا حدود ۱۰۰ سنگ وجود داشته است؛ در بخش‌های شمالی و غربی حلقه شکاف‌های قابل توجهی دیده می‌شود. این محوطه در سال ۱۸۹۸ دوباره کشف شد و در سال ۱۹۰۵ توسط باستان‌شناس هارولد سنت جورج گری بررسی شد. موقعیت دایرهٔ سنگی ویتایپول در دامنهٔ جنوب‌غربی تپهٔ ویتایپول قرار دارد. برخی منابع آن را با نام دایرهٔ سنگی تپهٔ ویتایپول ذکر می‌کنند. این محوطه در ارتفاع ۳۸۱ متر (۱٬۲۵۰ فوت) از سطح دریا قرار دارد. فاصلهٔ آن ۶۷۰ متر (۷۳۰ یارد) شرق پل پورتفورد و ۴٫۴ کیلومتر (۲٫۷ مایل) جنوب‌جنوب‌غربی اکسفورد است. زمین از شرق به غرب شیب دارد. خاک سطحی از نوع پیت و پوشیده از هِیث است. مجموعه‌ای از تپه‌گورها (نوعی تل تدفینی) مربوط به عصر برنز در اطراف منطقه دیده می‌شود. یک تپه‌گور منفرد در ۲۶۲ متر (۲۸۷ یارد) شمال‌شرقی حلقه، بر فراز تپهٔ ویتایپول قرار دارد، اگرچه به شدت فرسوده شده و دیگر از داخل دایره قابل مشاهده نیست. سه تپهٔ موسوم به تپه‌های برایت‌ورثی از داخل دایره در جهت شمال‌غربی قابل مشاهده‌اند. همچنین تپه‌های دیگری مانند تپهٔ سبز، تپهٔ کهن، تپه‌های توییچن، سه تپهٔ وام در تپهٔ وینسفورد و تپهٔ بالای شردون از داخل دایره دیده می‌شوند. همچنین مجموعه‌ای از بیش از سی سنگ در منطقهٔ وست‌واتر آلوتمنت قابل مشاهده است؛ طول این سنگ‌ها تا ۰٫۵ متر (۱٫۶ فوت) می‌رسد و در سال ۱۹۸۸ گزارش شد که دو سنگ به حالت ایستاده هستند. در بخش دیگری از ویتایپول کامن، مجموعه‌ای از شش سنگ به شکل دایره‌ای ناقص وجود دارد که ممکن است بقایای یک دایرهٔ سنگی دیگر یا سنگ‌چین‌های یک توده‌سنگی تخریب‌شده باشد. زمینه در گذار از نوسنگی آغازین به نوسنگی متأخر در هزارهٔ چهارم و سوم پیش از میلاد، با وجود تداوم اقتصادی و فناورانه، تغییر قابل توجهی در سبک بناهای یادمانی رخ داد، به‌ویژه در جنوب و شرق انگلستان. تا حدود ۳۰۰۰ پیش از میلاد، بناهایی مانند تپه‌گورهای دراز، محوطه‌های محصور راه‌دار و مسیرهای آیینی (کورسیس‌ها) که در نوسنگی آغازین رایج بودند، دیگر ساخته نشدند و جای خود را به بناهای دایره‌ای شکل دادند. این‌ها شامل هِنج‌های خاکی، دایره‌های چوبی و دایره‌های سنگی بودند. دایره‌های سنگی در بیشتر مناطقی از بریتانیا که سنگ در دسترس بود دیده می‌شوند، به‌جز جنوب‌شرقی جزیره. بیشترین تمرکز آن‌ها در جنوب‌غرب بریتانیا و شمال‌شرق اسکاتلند نزدیک آبردین است. سنت ساخت این بناها حدود ۲۴۰۰ سال، از ۳۳۰۰ تا ۹۰۰ پیش از میلاد ادامه داشته است و مرحلهٔ اصلی ساخت بین ۳۰۰۰ تا ۱۳۰۰ پیش از میلاد بوده است. این دایره‌های سنگی معمولاً نشانه‌ای از حضور انسانی پس از ساخت اولیه ندارند. این موضوع نشان می‌دهد که آن‌ها مکان‌هایی برای آیین‌هایی نبوده‌اند که آثار باستان‌شناسی قابل مشاهده بر جای بگذارند، بلکه احتمالاً به‌صورت «یادمان‌های خاموش و خالی» رها شده‌اند. باستان‌شناس مایک پارکر پیرسون پیشنهاد می‌کند که در بریتانیای نوسنگی، سنگ با مردگان و چوب با زندگان مرتبط بوده است. برخی دیگر از پژوهشگران معتقدند که سنگ‌ها ممکن است نمایانگر نیاکان یا موجودات فراطبیعی مانند خدایان بوده باشند. دایره‌های سنگی در اکسمور در اکسمور تنها دو دایرهٔ سنگی شناخته‌شدهٔ پیشاتاریخی وجود دارد: ویتایپول و پورلاک. باستان‌شناس لسلی گرینسل پیشنهاد کرده بود که سازهٔ سنگی دایره‌ای در آلمزورثی کامن احتمالاً بقایای یک دایرهٔ سنگی است، اما بررسی‌های جدیدتر آن را بیشتر به‌عنوان نوعی چینش سنگی تفسیر می‌کنند. باستان‌شناسان این دایره‌ها را به نوسنگی متأخر یا عصر برنز آغازین نسبت داده‌اند و آن‌ها را مشابه دایره‌های سنگی جنوب‌تر در دارت‌مور دانسته‌اند. در حالی که در اکسمور تنها دو دایره شناخته شده است، در دارت‌مور بیش از هفتاد نمونه وجود دارد. این تفاوت احتمالاً به این دلیل است که اکسمور برخلاف دارت‌مور فاقد گرانیت طبیعی است. در عوض، این منطقه دارای سنگ‌های رسوبی مانند اسلیت دونین و گریت‌های هَنگمن است که به قطعات کوچک‌تر خرد می‌شوند؛ بنابراین سنگ‌های بزرگ کمیاب هستند. این کمبود سنگ‌های بزرگ احتمالاً توضیح می‌دهد که چرا جوامع نوسنگی و عصر برنز از سنگ‌های کوچک موسوم به «مینیلِیت» استفاده کرده‌اند. با این حال، در همان منطقه سازه‌هایی مانند پل سنگی تار استپس و سنگ ایستادهٔ سه‌متری در چالاکامب وجود دارند که نشان می‌دهد سنگ‌های بزرگ نیز در صورت تمایل در دسترس بوده‌اند؛ بنابراین استفاده از سنگ‌های کوچک احتمالاً انتخابی آگاهانه بوده است. اکسمور همچنین دارای یک هِنج در نزدیکی پاراکامب است که در اثر شخم آسیب دیده است. این منطقه همچنین شامل ۳۰۰ تا ۴۰۰ تپه‌گور، سنگ‌های ایستاده، ردیف‌های سنگی و چینش‌های سنگی دیگر است. به نظر می‌رسد تنوع این بناها دلیل تعداد کم دایره‌های سنگی در منطقه باشد. بیشتر آثار پیشاتاریخی باقی‌مانده در اکسمور در مناطقی قرار دارند که در دوره‌های قرون وسطی و پس از آن زیر کشت نرفته‌اند؛ بنابراین بقای این محوطه‌ها لزوماً نشان‌دهندهٔ گسترهٔ واقعی آن‌ها در گذشته نیست. توصیف قطر این دایرهٔ سنگی ۳۶٫۴ متر (۱۱۹ فوت ۵ اینچ) است. در سال ۱۹۰۵، ۳۷ سنگ در آن باقی مانده بود. در آن زمان در بخش‌های شمالی و غربی شکاف‌های بزرگی وجود داشت که احتمالاً سنگ‌های آن برای استفاده در راه‌سازی برداشته شده بودند. فرورفتگی‌هایی در زمین نشان می‌دهد که برخی سنگ‌ها خارج شده‌اند. در سال ۱۹۱۵ گزارش شد که یک سنگ برداشته شده اما سه سنگ دیگر کشف شده‌اند. تا سال ۱۹۸۸ تنها ۲۹ سنگ باقی مانده بود. در مقابل، در سال بعد آوبری بُرل ۳۰ سنگ گزارش کرد که ۳ عدد افتاده و ۲۷ عدد ایستاده بودند. در ابتدا احتمالاً حدود ۱۰۰ سنگ وجود داشته که با فاصلهٔ حدود یک متر از هم قرار گرفته بودند. سنگ‌ها کوچک هستند: به‌طور میانگین حدود ۱۰ سانتیمتر (۳٫۹ اینچ) ارتفاع، ۳۰ سانتی‌متر عرض و ۱۰ سانتیمتر (۳٫۹ اینچ) ضخامت دارند. بزرگ‌ترین سنگ حدود ۰٫۵ متر (۱ فوت ۸ اینچ) از زمین بیرون زده است. بیشتر سنگ‌ها شکسته‌اند و احتمالاً در طول زمان آسیب دیده‌اند. منشأ دقیق همهٔ سنگ‌ها مشخص نیست، اما نمونه‌ای از یکی از آن‌ها از گریت‌استون سخت و خاکستری کم‌رنگ شناسایی شده که احتمالاً از گریت‌های پیک‌ول داون آمده است. رگه‌های کوارتز در بسیاری از سنگ‌ها دیده می‌شود. بررسی این محوطه در سال ۱۸۹۸ به‌طور تصادفی دوباره کشف شد؛ زمانی که آرچیبالد همیلتون هنگام عبور از هِیث ویتایپول متوجه شد اسبش روی یکی از سنگ‌ها لغزیده است. پس از سوزاندن پوشش گیاهی هِیث توسط کشاورزان، او دوباره به محل بازگشت و سنگ‌های بیشتری را شناسایی کرد. او موضوع را به سرهنگ برمبل، نایب‌رئیس انجمن باستان‌شناسی و تاریخ طبیعی سامرست، اطلاع داد و سپس با هارولد سنت جورج گری تماس گرفته شد. گری در اوت ۱۹۰۵ از محوطه بازدید و آن را به‌طور کامل نقشه‌برداری کرد. گری یافته‌های خود را در سال ۱۹۰۶ در نشریهٔ «مجموعهٔ مقالات انجمن باستان‌شناسی و تاریخ طبیعی سامرست» منتشر کرد و آن را با دو دایرهٔ سنگی کورنوال، فرناک و استنّون، مقایسه نمود. او پیشنهاد داد که این دایره محل انجام سوزاندن اجساد بوده و بقایای خاکستر در تپه‌گورهای اطراف دفن می‌شده است. در سال ۱۹۱۵ او دوباره از محوطه بازدید کرد و گزارش داد که وضعیت آن تقریباً بدون تغییر مانده است. بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۵ نیز فاولر از این محوطه بازدید و آن را در فهرستی در سال ۱۹۸۸ ثبت کرد. این محوطه از سال ۱۹۲۵ به‌عنوان «بنای تاریخی ثبت‌شده» تحت حفاظت قانونی قرار دارد و طبق قانون آثار باستانی و مناطق باستان‌شناسی ۱۹۷۹ محافظت می‌شود. پانویس کتاب‌شناسی پیوند به بیرون [[۴](http://www.pastscape.org.uk/hob.aspx?hob_id=35802) دایرهٔ سنگی ویتایپول] در پَست‌اسکیپ [[۵](http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=1362) دایرهٔ سنگی ویتایپول] در پورتال مگالیتیک [[۶](http://www.themodernantiquarian.com/site/2216/withypool_stone_circle.html) دایرهٔ سنگی ویتایپول] در دنیای مدرن باستانی