Ìn-tō͘

Ìn-tō͘ Kiōng-hô-kok (印度共和國, Eng-gí: Republic of India, Hindi-gí: भारत गणराज्य; ISO: Bhārat Gaṇarājya), kán-chheng Ìn-tō͘, tī A-chiu tāi-lio̍k ê lâm-pêng. Sī choân sè-kài siāng tōa ê chū-iû-bîn-chú kok-ka, jîn-kháu chhiau-kòe 14-ek (sè-kài siāng chē--ê), gí-giân iok-lio̍k 900 chióng. Chiū bêng-gī GDP lâi khòaⁿ, Ìn-tō͘ sī sè-kài tē-5 tōa ê keng-chè-thé. Ìn-tō͘ piⁿ--a ū Pakistan, Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok, Bián-tiān, Bangladesh, Nepal, Bhutan, Afghanistan. Ìn-tō͘ ê lâm-hong sī Ìn-tō͘-iûⁿ, hái-siōng ê lín-kok ū Sri Lanka, Maldives kap Ìn-nî chia ê tó-kok. Liân-ha̍p Ông-kok chèng-sek thóng-tī Ìn-tō͘ beh ū 90 tang, 1947 nî to̍k-li̍p. Tē-lí Ìn-tō͘ ê chóng bīn-chek 318 bān pêng-hong kong-lí, sī sè-kài tē 7 tōa, chiàm Ìn-tō͘ chù-tāi-lio̍k ê tōa pō͘-hūn. Hêng-chèng-khu Ìn-tō͘ ê hoat-lu̍t siōng oe̍h-hun-chò 28 ê pang (प्रांत, pradeshs) kah 8 ê liân-pang sio̍k-tē (केन्द्र शासित प्रदेश, union territories, pau-koat kok-ka siú-to͘ Sin Delhi). Kî-tiong Arunachal Pradesh, Ladakh kah Jammu kap Kashmir tiong-iong ti̍t-hat-khu sī ū cheng-gī--ê. Chèng-tī Ìn-tō͘ sī chi̍t-ê liân-pang kiōng-hô-kok. Ū 7.14 ek ê soán-bîn, 1,000 gōa ê chèng-tóng chham-ú kok-hōe soán-kí: pau-koat 7 ê choân-kok-sèng tōa-tóng (chèng-tóng liân-bêng), 40 ê tē-khu chèng-tóng, iah-koh-ū 980 ê sió-tóng. Soan-chheng sī choân-sè-kài siōng tōa kui-bô͘ ê bîn-chú soán-kí (2009 nî). Ìn-tō͘ chóng-thóng sī kok-ka goân-siú, mā sī bú-chong pō͘-tūi ê thóng-sòe. Chóng-thóng sī hi-khoân--ê, pêng-siông-sî iû chóng-lí chióng-ak si̍t-khoân. Iah-m̄-koh, nā sī chèng-hú siū-tio̍h chiàn-cheng ê ui-hia̍p, chhim-lio̍k, ia̍h-sī po̍k-tōng ê sî, chóng-thóng ū-khoân soan-pò͘ kín-kip chōng-thài; nā sī chèng-hú poàn-sūi--khì, chóng-thóng ē-tàng tāi-hêng chèng-hú siú-náu ê chit-lêng. Tong gī-hōe soán-kí hām-ji̍p kiong-kio̍k ê sî-chūn, chóng-thóng ē-sái chí-tēng chèng-tóng lâi cho͘-koh, lî-chhiáⁿ i ē-sái hóⁿ-koat chèng-hú thê-chhut ê hoat-àn. Chóng-thóng chham hù-chóng-thóng ê jīm-kî sī 5 tang: In sī iû chi̍t-ê te̍k-siat ê soán-kí ki-kò͘ kàn-chiap soán-kí lâi sán-seng. Ìn-tō͘ hù-chóng-thóng tī-leh chóng-thóng bô-hoat-tō͘ hêng-sú koân-le̍k ê sî-chūn, sī bē-tàng chū-tōng chiap-jīm chóng-thóng ê ūi--ê. Chham-khó chu-liāu