Stonehenge (láithreán seandálaíochta)

Is liagchiorcal in Wiltshire, Sasana é Stonehenge, ar cheann de na séadchomharthaí is ársa ar domhan é, agus ceann de na suímh réamhstairiúla is cáiliúla i Sasana. Tógadh clós timpeall 3000 RC ach tharla an tréimhse thógála is mó ann idir 2620-2480 RC (tógadh Sí an Bhrú idir 3300 RC agus 2900 RC de réir dátú charbón 14). Níl a fhios cé a thóg Stonehenge ná cén fáth, ach ba dhaoine a thuig an chéimseata a thóg é. Timpeall na bliana 2000, tháinig seandálaithe ar íomhánna a bhí greanta i gclocha Stonehenge trí úsáid a bhaint as léasair. Bhí a fhios ag seandálaithe go raibh na híomhánna ar chlocha Stonehenge, ach mar gheall ar an gcreimeadh a tháinig ar na clocha ní raibh siad le feiceáil go soiléir. Tháinig mórchuid na gcloch gorm ó Preseli Hill in iarthar na Breataine Bige. Creideadh go dtí 2024 gurbh amhlaidh a bhí i gceist leis an chloch altóra i lár an tsuímh. Ach anois tá na heolaithe, i ndiaidh dóibh imscrúdú ar chomhdhéanamh ceimiceach na cloiche, 95% cinnte gur tháinig an ghaineamhchloch as oirthuaisceart na hAlban. Mar sin, bogadh an chloch ó cheantar níos faide ar shiúl ón leacht ná mar a chéadcheapadh; meastar gur bogadh an chloch 700 km ar a laghad. Mar sin molann na seandálaithe gur fianaise é go raibh “domhan Neoiliteach ann ar fud na Breataine”. Féach freisin Sí an Bhrú Naisc sheachtracha Fáinní cluaise i bhfoirm ciseáin Curtha i gcartlann 2024-07-13 ar an Wayback Machine; fuarthas iad faoi thalamh in Amesbury, gar do Stonehenge, baineann sé leis an tréimhse thart ar 2400-2200 RCh. Tagairtí