Rochesterko katedrala

Rochesterko katedrala, ofizialki Kristo eta Zorioneko Ama Birjinaren katedrala (ingelesez: Cathedral Church of Christ and the Blessed Virgin Mary), Ingalaterrako Kent konderriko izen bereko hirian dagoen katedral anglikanoa da. 1079-1238 artean eraiki zen. Historia Justok sortu zuen, San Agustini VII. mendearen hasieran ingeles paganoak kristautasunera bihurtzera lagundu zioten misiolarietako batek. Rochesterreko lehen apezpiku gisa, Ethelberto Kentekoa erregeak baimena eman zion Justori San Andres Apostoluari eskainitako eliza bat ezar zezan (Erromako komentua dedikaturik zegoen santu bera, Ingalaterrara abiatu zirenekoa), gaur egungo katedrala dagoen leku berean, gotzaindegiaren egoitza bihurtu zena. Apaizentzako ikastetxe gisa sortu zen, «Priestfield» izeneko hiriaren inguruko lurrekin finantzatu zena. Katedralak eta hiriak asko sufritu zuten merciarren (676) eta bikingoen ondorioz, baina bere garrantzia mantendu zuen, hainbesteraino non Gilen Normandiakoak 1066an Ingalaterra konkistatu zuenean, eliza eta lurrak Oto Bayeuxkoa anaiari eman baitzizkion. Eliza ia kargutik kentzeko punturaino degradatu zen, 1082an Lanfranc Canterburyko artzapezpikuak lur batzuk eta langileak bisitatu eta zaharberritu zituenean bakarrik konpondu zen egoera. Gundulf, Rochesterko normandiar apezpikuak ere paper garrantzitsua jokatu zuen; talentu handiko arkitektoa zen, komisionatu egin zuen eta, ziurrenik, oso paper garrantzitsua jokatu zuen Justoren eliza ordezkatuko zuen katedral berri baten diseinuan. Kapilauen ordez monje beneditarrak ere jarri zituen, eta erlikiak zilarrezko erlikia-ontzi batera eraman zituen. Erlikia-ontzi hori erromesaldi-leku bihurtu zen, eta hainbat errege-dirulaguntza jaso zituen, lur formakoak, eta bere hiriko katedralaren ongile handia zela erakutsi zuen. Hil zenerako, erdiko nabea eta mendebaldeko fatxada eraikiak zituen, mendebaldeko transeptua 1179 eta 1200 artean gehitu zen, eta ekialdeko transeptua Ingalaterrako Henrike II .aren erregealdian. Katedrala txikia da, 93 metro luze baino ez da, baina nabea Ingalaterrako zaharrena da eta kripta Normandiar oso garrantzitsua du. Eraikin hau Ingalaterrako katedral normandiar estiloaren adibiderik onenetako bat bezala ikusten da, mendebaldeko sarreran ate bereziki ona duena (nagusia). Tinpanoak Kristoren irudia irudikatzen du lorian eserita erdian, Justo eta Ethelberto atearen alde banatan dituela. Gundulf hil ondoren, katedralak historia lausotu samarra du. 1130ean Canterburyko artzapezpikuak sagaratu zuen katedrala, Henrike I.aren aurrean 13 apezpikuk lagunduta, baina su handi batek lausotu zuen aukera, ia hiri osoa suntsitu eta katedral berria kaltetzen baitu. 1137an eta 1179an beste sute batzuek ere kaltetu zuten. Ondoren, 1215ean, Joan erregearen indarrek arpilatu zuten, eta, 1264an, Simon Montfortekoak, hiriaren eta gazteluaren aurkako setioetan. Hala ere, San Paulinoren erlikia-liburuaz gain, katedralak San Ithamar gotzain sagaratua izan zen lehen saxoiaren eta San Gilen Perthekoa eskoziar erromesaren erlikiak ditu. 1201. urtean, San Gulliermoko hilobiari egindako eskaintzak hain handiak izan ziren, ezen, haiei esker, korua berreraiki eta erdiko dorrea gehitu baitzen (1343), katedrala osatuz. Katedralak gainbehera jasan zuen XVI. mendean monasterioak desegin ondoren. Garai horretan, Koroak bere jabetzak konfiskatu zituen, eta egoera txarrean eta akreditaziorik gabe geratu zen. Samuel Pepys, "leku txar" gisa deskribatu zuen. XIX. mendean zaharberritze asko egin ziren. Lan nagusiak Lewis Cottinghamek egin zituen 1824tik 1830era, eta Sir Gilbert Scottek hartu zuen haren lekukoa 1872an, katedrala berrituz eta zaharberrituz, XI. mendean izan zenaren arrazoizko kopia bat egin arte. Erreferentziak Kanpo estekak Webgunea (Ingelesez)