Stadium of Light

"Stedium of Layt" (ing. Stadium of Light) — 1997-yilda ochilgan Sanderlend shahridagi futbol stadioni. Stadion sigʻimi 49 ming kishi boʻlib, sigʻimi boʻyicha Angliyada 4-oʻrinda turadi — AFK „Sanderlend“ning uy stadioni. 2007/2008-yilgi mavsumda Stadium of Light mamlakatdagi eng baland ovozli stadion deb topildi. Muxlislarning vokal qobiliyati baholanadigan stadion uchinchi marta bu nomga sazovor boʻlmoqda. Qurilishi 1989-yilda Teylor hisoboti eʼlon qilinganidan soʻng, Sanderlend hisobot talablariga muvofiq Rocker Parkni qayta loyihalashtirishi kerak edi. Roker Park stadioni asosan tik turgan terassalardan iborat boʻlib, tribunalarni toʻliq oʻtirishga aylantirish oʻrindiqlar sigʻimining sezilarli darajada qisqarishiga olib kelgan boʻlardi. Har tomondan turar-joylar bilan siqib qoʻyilgan stadionni kengaytirish imkoniyati yoʻq edi. Shunday qilib, 1990-yillarning boshida „Sanderlend“ boshqa joyga koʻchib oʻtish imkoniyatini qidira boshladi. Dastlab, Nissan avtomobil zavodi yonida joylashgan joy taklif qilingan, ammo Nissan 1992-yilda rasmiy eʼtiroz bildirganligi sababli, bu gʻoyadan voz kechishga toʻgʻri keldi. 1995-yilda klub stadionni 1993-yil 24-noyabrda yopilgan Wearmouth Collieryning sobiq joyida qurish rejasini taklif qildi. Bu joy Wear daryosining shimoliy qirgʻogʻida, Roker Parkdan bir necha yuz yard uzoqlikda va shahar markaziga yaqin joyda joylashgan edi. 1995-yil 13-noyabrda „Sanderlend“ klubi prezidenti Bob Myurrey nihoyat Tyne and Wear Development Corporation (TWDC) bu yerda 34 000 oʻrinli stadion qurish rejalarini maʼqullaganini eʼlon qildi. Dastlabki qiymati 15 million funt sterling boʻlgan stadionni qurish boʻyicha shartnoma Amsterdam Arenani (hozirgi Yoxan Kroyff Arena) qurgan Balast Viltscherga topshirildi. 1996-yil iyun oyida rejalashtirilgan quvvat 40 000 oʻringa koʻtarildi va qurilish ishlari boshlandi. 1997-yil boshida stadion sigʻimi yana qayta koʻrib chiqildi, ammo 42 000 oʻrinli stadion oʻz vaqtida qurib bitkazildi. Shimoliy tribuna 2000-yilda kengaytirilib, 7 million funt sterlingga jami 49 000 oʻrindiqni keltirdi. Stadion toʻliq ishga tushgach, u 64 000 kishini sigʻdira oladi, ammo bu rejalar klub muvaffaqiyatiga bogʻliq. 2003-yilda klubga sigʻimini yana 7200 oʻringa oshirishga ruxsat berildi, ammo keyinchalik Premer-Ligadan tushib ketish bu rejalarni bekor qildi. 2007-yilda prezident Nil Kuinn klub stadion sigʻimini oshirishni rejalashtirmasligini aytdi. Qurilish vaqtida stadionga rasmiy nom berilmagan va muxlislarga shunchaki Wearmouth yoki Manquirmout Stadium nomi bilan tanilgan. Oxir-oqibat, prezident oʻrinbosari Jon Fikling tomonidan ishlab chiqilgan nom stadion qurib bitkazilgandan soʻng turli xil reaksiyaga sabab boʻldi. Yakuniy nom ovoz berishdan keyin tanlandi. Garchi bu nom qisman Lissabondagi „Benfika“ stadioni nomini notoʻgʻri tarjima qilganidan ilhomlangan boʻlishi mumkin. Yana bir izoh shuki, bu nom konchilar chirog‘iga ishora qilib, stadion eski Wyrmout ko‘mir konining o‘rnida joylashganligini va minglab „Sanderlend“ muxlislari, xoh o‘tmishda, xoh hozir, konchilar ekanligini eʼtirof etadi. Shuni taʼkidlash uchun, stadionga tutash hududdagi chiptalar kassasi oldida, bu yerda birinchi boʻlib foydalanilgan ulkan Davy konchi chiroqi oʻrnatildi. Stadionning gʻarbiy darvozasida „Yorugʻlikka“ (Into the light) deb yozilgan. Xuddi shu soʻzlar Wirmouth Colliery asosiy liftiga chiqishda topilgan. Stadion tomining burchaklariga kuchli ksenon chiroqlar oʻrnatilgan boʻlib, ular kerak boʻlganda osmonga yorugʻlik nurlarini sochadi. Stadionning transport infratuzilmasi keng koʻlamli avtoturargoh yoʻqligi sababli doimo asosiy muammo boʻlib kelgan. 2002-yilda Sanderlend metrosi stadionga xizmat koʻrsatish uchun kengaytirilganda, Saint-Peter va Light Stadium stansiyalari qurilgan. Uchrashuv kunlari „Park and Ride“ tizimi ishlaydi, bu esa tomoshabinlarga avtomobilni stadiondan uzoqroqda qoldirib, o‘yinga avtobus yoki metroda yetib borishi, keyin esa xuddi shu tarzda qaytish imkonini beradi. Stadionni daryoning janubiy qirgʻogʻi bilan bogʻlash uchun koʻplab yangi piyoda koʻpriklar taklif qilingan, ammo hozirgacha, 2008-yil iyun oyidan boshlab, hech biri tasdiqlanmagan. Manbalar Havolalar BBC veb-saytida stadionning 360 daraja panoramali koʻrinishi(ingl.) AFK „Sanderlend“ rasmiy saytidagi stadion sahifasi(ingl.)