Pont Rhedynfre

Mae Pont Rhedynfre (Saesneg: Farndon Bridge) yn strwythur Gradd 1 sy'n croesi Afon Dyfrdwy ac sydd ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr. Mae'r ochr sydd yng Nghymru ym mhentref Holt a'r ochr yn Lloegr ym mhentref Rhedynfre, Swydd Gaer (cyfeiriad grid SJ412544). Cofrestrwyd y bont yn Radd 1 ar 1 Mawrth 1967 yn y National Heritage List for England (Rhif Cofrestru: 1279428) ac mae hefyd yn 'Heneb Rhestredig (Ancient Monument). Daeth y tollborth yma i ben yn 1866. Yn ôl traddodiad bu yma frwydr waedlyd yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr. Gwnaed gwaith cynnal a chadw sylweddol yn y 1990au cynnar ac ar yr un pryd cafwyd archwiliad archaeolegol. Codi'r bont Codwyd y bont yn 1345 gan fynachod Abaty Sant Werburgh, Caer. Yn wreiddiol roedd gan y bont ddeg bwa, gyda thŵr amddiffynnol ar y pumed, ond cafodd ei ddymchwel yn 1770 a chollwyd dau fwa ar ochr Cymru o'r bont. Mae pump o'r bwau yn y dŵr. Fe'i gwnaed o garreg calchfaen, coch, gyda dim ond lle i un cerbyd ar y tro a cheir system oleuadau traffig i reoli llif y cerbydau. Tywysogion Cymreig Yn ôl traddodiad, boddwyd dau Dywysog Cymreig yn yr afon, meibion Madog ap Gruffudd, a chred rhai fod eu hysbrydion yn dal yno a'u sgrechfeydd i'w clywed heddiw. Ar farwolaeth Madog, dywedir i'w fechgyn gael eu rhoi yng ngofal John, iarll Warren a Roger Mortimer; cynlluniodd y ddau i ladd y plant er mwyn etifeddu eu cyfoeth. Ar eu taith o Gaer i Langollen honir i'r ddau oedolyn daflu'r bechgyn i'r dŵr a hithau'n aeaf rhewllyd. Gweler hefyd Adeiladau rhestredig Gradd I Wrecsam Cyfeiriadau