Bab Zuvayla

Bab Zuvayla yoki Bab Zuveyla (arabcha: باب زويلة‎‎) Misrdagi tarixiy Qohiraning shahar devorlarida saqlanib qolgan uch darvozadan biridir. U, shuningdek, Bavabat al-Mitvaliy yoki Bab al-Mitvaliy nomi bilan ham tanilgan. Darvoza 1092-yilda Fotimiylar vaziri Badr al-Jamaliy tomonidan qurilgan. Uning ustidagi ikki minora 1415–1422-yillar orasida yonidagi Sulton al-Muayyad masjidi qurilishi doirasida qoʻshilgan. Bugungi kunda u Qohiraning yirik yodgorliklaridan biri boʻlib qolmoqda. Nomlanishi Uning nomi „darvoza“ maʼnosini anglatuvchi Bab va aslida Fetssandagi Zavila shahridan boʻlgan berber qabilasi Zuveyla nomlaridan kelib chiqqan. Bu nom Qohira Fotimiylar tomonidan 969-yilda tashkil etilgan paytda shu qabilaga mansub fotimiy askarlari darvoza ilk bor barpo etilgan vaqtda berilgan. Koptik anʼanaga koʻra, bu nom Bibliyadagi Zebulun (qibtiycha: ⲍⲉⲃⲩⲗⲱⲛ) bilan bogʻlangan. Keyinchalik darvoza omma orasida Bab al-Mitvaliy yoki Bavabbat al-Mitvaliy nomini oldi. Sanʼat tarixchisi Caroline Williams fikricha, bu nom Usmonlilar davriga taalluqlidir. Tarixchi Nairi Hampikyan fikricha esa, bu nom yaqin atrofdagi al-Muayyad masjidi qurilgan 15-asr davriga mansub va oʻsha paytga kelib Zuveyla qabilasi bilan Fotimiylar davriga oid dastlabki bogʻliqlik unutila boshlagan edi. Mitvaliy nomi darvoza atrofidagi hudud bilan bogʻlangan, ehtimol toʻqima shaxs boʻlgan, vali maqomidagi musulmon avliyosi Mitvali al-Qutub nomidan kelib chiqqan.. Galereya Manbalar