Հիբիս տաճար

Հիբիս տաճար, հինեգիպտական տաճար Խարգա օազիսում։ Եգիպտոսի միակ շինությունն է, որը վերաբերում է սաիտ-պարսկական ժամանակաշրջանին (664-404 թթ. մ. թ. ա.), և որը հասել է մեզ լավ պահպանված վիճակում։ Գտնվում է Վադի Էլ-Գեդիդ նահանգում՝ Խարգայից մոտավորապես 2 կմ հյուսիս։ Տաճարը նվիրված է տեղական Ամոն աստծո երկու ձևերի՝ «Հիբիսի Ամոն» և «Կառնակի Ամոն-Ռա, որը բնակվում էր Հիբիսում» սինկրետիզմին։ Մեկ այլ վարկածով տաճարը նվիրված է եղել ոչ միայն Ամոնին, այլ նաև Օսիրիսին։ Պատմություն Հիբիսի տաճարը գտնվում է հինեգիպտական նույնանուն քաղաքի տարածքում ( թարգմանաբար՝ եգիպտերենից «Խոպ»)։ Շինարարությունը սկսվել է Պսամետիհ II փարավոնի կառավարման ժամանակ, կամ, հնարավոր է, ավելի վաղ՝ 25-րդ դինաստիայի ժամանակ։ Հնագիտական գտածոները վկայում են, որ ավելի հին տաճարը, որը վերաբերում է Նոր թագավորության ժամանակաշրջանին, այդ ժամանակ արդեն գոյություն է ունեցել նույն վայրում։ Մի քանի տասնամյակներ հետո Պսամետիհ II-ից հետո, 27-րդ դինաստիայի ժամանակ, աքեմենյան փարավոն Դարեհ I-ը իր ակտիվ մասնակցությունն է ծավալել տաճարի կառուցման գործում, այդ պատճառով պատերի զարդանախշերը նրա անունով են վերագրվում։ Ավելի ուշ, մի քանի ուրիշ կառավարիչներ, օրինակ, Հակորը՝ 29-րդ դինաստիայից, Նեկտանեբ I և Նեկտանեբ II-ը 30-րդ Դինաստիայից, Պտղոմեոս IV Հայրասերը՝ Պտղոմեոսների դինաստիայից, և հռոմեական կայսրերից մեկը, նույնպես փոխել են տաճարի տեսքը։ Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանի կողմից կազմակերպված առաջին պեղումների արշավը տեղի է ունեցել 1909-1911 թվականներին։ Ավելի ուշ սկսված պեղումները, որը գլխավորել է Յուջին Կրուզ-Ուրիբեն, սկսվել են 1985 թվականին։ Նկարագիր Ճարտարապետական առումով տաճարն ունի մեծ նմանություն Նոր Թագավորության Թեբեի տաճարների հետ, ինչպես նաև Պտղոմեոսների ժամանակաշրջանի տաճարների հետ, սակայն այն տարբերվում է մնացածից մի շարք հատկություններով, ինչպիսիք են զարդերի ոճը։ Սֆինքսներով երկար միջանցքը հատում են մի շարք մույթեր և տանում դեպի բուն շենք Սկզբում տաճարը շրջապատված է եղել լճով, որը վաղուց անհետացել է։ Հիպոստիլ դահլիճի սյուները պապիրուսի հսկայական գլանափաթեթների տեսքով են, որոնց վրա տեղադրված են տարբեր զարդարանքներ և մի քանի հիմներ՝ նվիրված Ամոն աստծուն։ Պատերը և տանիքը նվիրված են համապատասխանաբար թեբեական դիցաբանությանը և Օսիրիսին, մինչդեռ նաոսը բաժանված է ինը հատվածների, որոնք ամբողջությամբ զարդարված են եգիպտական աստվածների և փարավոնների պատկերներով՝ ընդհանուր առմամբ մոտ 700 կերպարներով։ Յուրաքանչյուր գրանցամատյանի սկզբում պատկերված է փարավոնը ծիսակատարության ժամանակ։ Այս պատկերների հարստության հետ կտրուկ հակադրություն ունենալով՝ ուղեկցող արձանագրությունները կա՛մ կարճ են, կա՛մ բացակայում են։ Տաճարի համեմատաբար լավ պահպանված վիճակը կարող է պայմանավորված լինել նրանով, որ այն գտնվում է նոսր բնակեցված տարածքում։ Սակայն մի քանի տասնամյակ շարունակ շենքը վտանգի տակ է եղել ստորգետնյա ջրերի մակարդակի բարձրացման պատճառով, որը քայքայել է դրա հիմքերը, և Եգիպտոսի հնությունների ծառայությունը քննարկել է տաճարի ամբողջական ապամոնտաժման և տեղափոխման հարցը։ Ծանոթագրություններ Գրականություն Winlock, Herbert E. (1941). The Temple of Hibis in el Khargeh Oasis (= Publications of the Metropolitan Museum of Art, Egyptian Expedition, 13). New York: Metropolitan Museum of Art. Cruz-Uribe, Eugene (1989). «OASIS of the SPIRIT». Archaeology. 42 (5): 48–53. ISSN 0003-8113. JSTOR 41740337. Արտաքին հղումներ Храм Хибис на сайте touregypt.net