Abusir

Abusir, Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dagoen nekropoli bat da, Menfis inguruan.Greziarrek Busiris izena eman zioten eta arabiarrez Abusir da. Izen bereko beste hiru hiri egiptoar daude: Abusir edo Busiris, Behe Egiptoko IX. nomoaren hiriburua (Per Usir, Dyedu, Taposiris Magna), El Fayumeko beste hiri bat eta Diokleziano erromatar enperadoreak 292an suntsitutako herri bat. Gainera, Abusirren aurkitu da Erresuma Zaharreko papiro idatzien multzo handiena. 1979an, Menfis eta bere nekropoli eta piramide zelaiek (Giza, Abusir, Saqqara eta Dahshur) osatutako multzoa, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, Menfis eta bere nekropolia, Piramideen Eremua Gizatik Dahshurrera izenarekin. Hondar arkeologikoak Abusirren, Egiptoko V. dinastiako hondakin garrantzitsuak daude. Sahuraren piramidea Neferirkara-Kakairen piramidea Neferefra-Isiren piramidea Nyuserra-Inyren piramidea Nyuserra-Inyren eguzki tenplua Beste bederatzi piramideren hondakinak. Neferefra-Isiren piramidetik gertu dauden biltegi batzuetan, Abusirreko Papiroak deituriko papiro ugari aurkitu ziren. Abusirreko piramideak Sahuraren piramideak (gaur egun L. XVIII deitua), 79 metroko oinarria eta 47 metroko altuera du. Piramide hau, kontserbazio egoera oso kaxkarrean dago. Hala ere, hil tenplua nahiko ongi kontserbatua dago, eta Egiptoko Antzinako Inperioko hil tenpluen ohiko planoa jarraitzen du. Prozesio galtzada ere, nahiko ongi mantentzen da. Haraneko tenplua, gaur egun, urpean dago, eta oso baldintza kaxkarretan. Piramidea, John Shae Perring britaniarrak eta Jacques-Jean-Marie de Morgan frantsesak ikertu zuten XIX. mendean, eta Borchardtek induskatu zuen XX. mendearen hasieran. Neferirkara Kakairen piramidea (L. XXI deitua), mailakatua altxatzen da, eraiki zen bitartean, aurpegi lauekin geratzeko ez baitzen estali. Hil multzo honetako piramiderik handiena da, 105 metroko oinarriarekin eta 72 metroko altuerarekin. Faraoia hil zenean, hilobia oraindik ez zegoen amaitua, eta, beraz, adreilu eta zurez amaitu zen. Hil tenpluaren barnean, tenpluaren eguneroko bizitza xehatzen zuten zenbait papiro aurkitu ziren. Sahurarena bezala, Neferirkara Kakairena, Perring eta Morganek ikertu eta Borchardtek induskatu zuen. Neferefra-Isiren "piramidea" (L. XXVI), ez da, berez, piramide bat, baizik eta mastaba bat. Honen arrazoia, erregea hiltzean, hilobiaren zati ñimiño bat baino ez zela eraiki da, honek, eraikitzaileak, eraiki zen urria, korrika eta presaka, hartxintxarrez betetzera behartu zituelarik, mastaba karratu batean utziz. 65 metroko oinarria du. Lanak askorik aurreratuta ez zeudenez, galtzada eta haraneko tenplua, apenas eraikitzen hasiak zeuden, eta, beraz, galtzada ezabatu eta beheko tenplua, goiko tenplu altuari eranstea. Neferefra-Isiren multzoak, material galtze handia du, ondorengo eraikuntzak egiteko material lapurretaren ondorioz, baita eraikuntzaren zati handi bat ere, adreiluz egina dagoelako. Ludwig Borchardt egiptologo eta arkitekto alemaniarrak aztertu zuen lehenik eta Miroslav Verner eta Miroslav Barta txekiarrek induskatu dute XX. mendearen amaieran. Nyuserraren piramideak (L. XX), eraikia izan zen garaiko ohiko eredua jarraitzen du. Bere oinarriak, 79 metro neurtzen du, eta, bere altuera, 52 metrokoa da. Multzo honetako gauzarik nabarmenena, prozesio galtzadarik eta haraneko tenplurik ez zela eraiki da, baizik eta Neferirkara-Kakairenak probestu zirela. Aurreko piramideak bezala, material galtze handia jasan zuen, harri lapurretaren ondorioz. John Shae Perring britaniarrak eta Jacques-Jean-Marie de Morgan frantsesak aztertu eta Borchardtek induskatua izan zen. Erreferentziak Kanpo estekak