എഡ്ഫു ക്ഷേത്രം

അപ്പർ ഈജിപ്തിലെ എഡ്ഫുവിലെ നൈൽ നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറ് കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈജിപ്ഷ്യൻ ക്ഷേത്രമാണ് എഡ്ഫു ക്ഷേത്രം. ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ നഗരം കൊയ്‌നി ഗ്രീക്ക്: Ἀπόλλωνος എന്നും പ്രധാന ദൈവമായ ഹോറസിന് ശേഷം, ഇന്റർപ്രെട്ടേഷ്യോ ഗ്രീക്കയുടെ കീഴിൽ അപ്പോളോ എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞതിനുശേഷം ലാറ്റിനിൽ അപ്പോളോനോപൊളിസ് മാഗ്ന എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈജിപ്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സംരക്ഷിത ആരാധനാലയമാണിത്. ബിസി 237 നും 57 നും ഇടയിൽ ടോളമൈക് സാമ്രാജ്യത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചത്. അതിന്റെ ചുവരുകളിലെ ലിഖിതങ്ങളിൽ ഈജിപ്തിലെ ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് കാലഘട്ടത്തിലെ ഭാഷ, പുരാണം, മതം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും, ക്ഷേത്രത്തിലെ ആലേഖനം ചെയ്ത കെട്ടിടഗ്രന്ഥങ്ങൾ "അതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ [രണ്ടും] നൽകുന്നു. മാത്രമല്ല ഇതിന്റെയും മറ്റെല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും സൃഷ്ടിയുടെ ദ്വീപ് എന്ന പുരാണ വ്യാഖ്യാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും നിലനിർത്തുന്നു." ഹോറസും സേത്തും തമ്മിലുള്ള പുരാതന യുഗത്തിലെ സംഘട്ടനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശുദ്ധ നാടകത്തിന്റെ പ്രധാന രംഗങ്ങളും ലിഖിതങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ജർമ്മൻ എഡ്ഫു-പ്രോജക്റ്റ് അവ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു. ചരിത്രം ടോളമൈക് സാമ്രാജ്യകാലത്ത് നിർമ്മിച്ച നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് എഡ്ഫു. അതിൽ ഡെൻഡെറ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം, എസ്ന, കോം ഓംബോ ക്ഷേത്രം, ഫിലേ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ വലിപ്പം അക്കാലത്തെ ആപേക്ഷിക സമൃദ്ധിയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. നിലവിലെ ക്ഷേത്രം "ബിസി 237 ഓഗസ്റ്റ് 23 ന് ആരംഭിച്ചു, തുടക്കത്തിൽ ഒരു തൂണുള്ള ഹാൾ, രണ്ട് തിരശ്ചീന ഹാളുകൾ, ചാപ്പലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു ബാർക്യൂ സാങ്ച്വറി എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു." ടോളമി മൂന്നാമൻ യുർഗെറ്റീസിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് കെട്ടിടം ആരംഭിച്ചത്. ക്രി.മു. 57-ൽ ടോളമി പന്ത്രണ്ടാമൻ യൂലെറ്റസിന്റെ കീഴിൽ മുമ്പത്തെ ചെറിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥലത്താണ് ഹോറസിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. എന്നിരുന്നാലും മുമ്പത്തെ ഘടന ഇന്നത്തെ സ്ഥലത്തെപ്പോലെ വടക്ക്-തെക്ക് ഭാഗത്തേക്കാൾ കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലായിരുന്നു. നിലവിലെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു തകർന്ന പൈലോൺ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ന്യൂ കിംഗ്ഡം ഭരണാധികാരികളായ റാമെസ്സെസ് I, സെറ്റി I, റാമെസ്സസ് II എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ഒരു കെട്ടിട കാര്യക്രമം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ലിഖിത തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തി. ആദ്യകാല കെട്ടിടത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു അവശിഷ്ടമായ നെക്റ്റനേബോ രണ്ടാമന്റെ ഒരു നവോസ് അകത്തെ സാങ്ച്വറിയിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അത് ഒറ്റയ്ക്ക് നിൽക്കുമ്പോൾ ബാർക്യൂ സാങ്ച്വറി ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും ഒമ്പത് ചാപ്പലുകളുണ്ട്. തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമൻ പുറജാതീയരെ ഉപദ്രവിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 391-ൽ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ അക്രൈസ്തവ ആരാധനയെ നിരോധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് എഡ്ഫു ക്ഷേത്രം ഒരു മതസ്മാരകമായി ഉപയോഗശൂന്യമായി. മറ്റെവിടെയും പോലെ, ഈജിപ്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികളിൽ പലതും ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസത്തിന്റെ അനുയായികൾ നശിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് ദൃശ്യമാകുന്ന ഹൈപ്പോസ്റ്റൈൽ ഹാളിന്റെ കറുത്ത സീലിംഗ്, മതപരമായ പ്രതിബിംബങ്ങളുടെ കൂട്ടം നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള തീപ്പിടുത്തത്തിന്റെ ഫലമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് എഡ്ഫു ക്ഷേത്രം. എഡ്ഫുവിന്റെ പുരാവസ്തു പ്രാധാന്യവും ഉയർന്ന സംരക്ഷണ അവസ്ഥയും ഈജിപ്തിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുകയും നൈൽ നദിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന നിരവധി റിവർ‌ബോട്ടുകൾ‌ ഇടയ്ക്കിടെ ഇവിടെ നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. 2005-ൽ സന്ദർശക കേന്ദ്രവും കാർ‌പാർക്കും ചേർത്തുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം നവീകരിച്ചു. രാത്രി സന്ദർശനങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഒരു നൂതന ലൈറ്റിംഗ് സംവിധാനം 2006 അവസാനത്തിൽ ചേർത്തു. ചിത്രശാല കുറിപ്പുകൾ അവലംബം Oakes, Lorna and Lucia Gahlin. Ancient Egypt: An illustrated reference to the myths, religions, pyramids and temples of the land of the pharaohs. 2006. ISBN 0-7607-4943-4 Kurth, Dieter. The Temple of Edfu. 2004. American University in Cairo Press. ISBN 977 424 764 7 Émile Gaston Chassinat, Maxence de Rochemonteix, Le temple d'Edfou, 14 vols. (1892–1934).