Egypte

Egypte is e land die in 't nôord-ôostn van Afrika ligt. 't Et e bitje meer of 80 miljoen inweuners en de officiële tale is Arabisch. De staatsgodsdienste is soennisme. Den oofdstad is Caïro, woa dan der oungeveer 15 miljoen menschn weunn ('t is doamee de grotste stad van Afrika). Under munteenheid is den Egyptischen pond. Tweis derdeure, van zuud no nôord, lopt de levensverzekerienge van Egypte: de riviere de Nyl. 't Land omvat ook 't Sinaï-schiereiland, da geografisch by Azië gerekend wordt. Liggienge De meeste menschn weunn an de oevers van de Nyl en in de Nyldelta. An de kuste van de Rôo Zêe zyn d'r êenigte steden (Hurghada, Port Safaga, Quseir), stief veel hotels (resorts) en een poar hêele nieuwe toeristische platsen lik El Gouna (begost me bouwn in 1990) en Sahl Hasheesh (begost roend 2000). In 't nôordn ligt de grôote stad Alexandrië an de Middellandsche Zêe. 96% van Egypte is woestyne en doa weunn bykans gin menschn, met uutzoenderinge van enigte oasen lik Kharga, Siwa en de Fayyum. De totale ippervlakte van Egypte is 1.001.449 km². In 't nôordn grenst et land an de Middellandsche Zêe, in 't ôostn an Gaza, Israël en de Rôo Zêe, in 't zuudn an Soedan en in 't westn an Libië. Suezkanoal In 't midden van de negentiende eeuwe wierd 't Suezkanoal gegroavn, van Suez an de Rôo Zêe toe an Port Saïd an de Middellandsche Zêe, 193 kilometers lang. 't Kanoal wierd officieel g'opend in 1869. Doamee mosten de bôotn die van Europa noar Indië en 't Verre Ôostn wilden (of van gunter werekêerdn) nie mêer roend Afrika voarn en was de reize 'n hêel stik korter. Toe 1956 was 't kanoal in d'handn van de Fransche en d'Iengelsche, maor in da jaor ee president Nasser 't kanoal genationaliseerd. Sedertdien zyn de taksen die de bôotn betoaln vo d'Egyptische schatkiste, wat da vo 't land 'n grôote bronne van inkomstn is. Toerisme In Egypte es toerisme 'n andere belangryke bronne van inkomsten. Je kut er een Nylcruise moakn, duukn in de Rôo Zêe of museums en antieke monumenten bezoekn. Vo liefhebbers van antieke kunste en geschiedenisse is Egypte een top-bestemmienge. Ten westn van Caïro (in Gizeh) stoan der piramiedn. Kies je vo Luxor, ton ku je de Vallei der Keuniengn en der Keuniginnen goan bekykn, en ook de tempels van Luxor, van Karnak, van keuniginne Hatsjepsoet enzovoors. Tussen Luxor en Aswan stoan de tempels van Esna, Edfoe en Kom Ombo. Hêel in 't zuudn ejje nog den grôoten dam van Aswan en de tempels van Philae en van Aboe Simbel. Ip de Sinaï stoat 't bekende klôoster van Sinte Katriene. Grôot Egyptisch Museum Sedert 1902 stoat er an de Tahrirplatse in 't centrum van Caïro 't Egyptisch Museum, woar dat er een hele grôote collectie van Egyptische oedheden te zien is. In de êenentwientigste eeuwe zynder twêe grôote nieuwe archeologische museums bygekomn. In 2021 opende in een zuudelyke vôorstad van Caïro 't Nationaal Museum van de Egyptische Beschaving, woar dat er oender andere een hele reke mummies van farao's noartoe gebracht zyn. Moar 't belangrykste nieuwe museum is het hypermodern Grôot Egyptisch Museum (Grand Egyptian Museum) neffens de piramiedn in Gizeh. 't Is, lik of da z'n noame 't zegt, geweldig grôot, en 't is een Belgische firma die 't gebouwd et. 't Is opengegoan in november 2025 en der zyn meer dan hoenderdduust stikken uut 't antieke Egypte tentôongesteld, woroender 't beroemde dodenmasker van farao Toetankamon. Fotogalerie Interne koppeliengn Oud-Egyptische kunste Egyptische mythologie Ahmed Rami (dichtre)