دیر کاترین مقدس

دیر کاترین مقدس نام صومعه ای تاریخی است که در شبه‌جزیره سینا و بر روی کوه‌پایه کوه سینا در مصر ساخته شده‌است. این صومعه در سده پنجم میلادی به دستور ژوستینین یکم، امپراتور روم شرقی، بنا نهاده شد. بر فرمان ژوستینین یکم، صد خانوار از مردم والاش در رومانی برای نگهداری دیر کاترین مقدس به منطقه آورده شدند. هم‌اکنون این صومعه در مالکیت کلیسای ارتدکس یونان و کلیسای ارتودکس شرقی قرار دارد. در سال ۲۰۰۲ میلادی، دیر کاترین مقدس در میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید. کهن‌ترین دست نوشته‌های کلیسا سه نسخه با آوازه ای است که به گرد آمده‌های سینایی، «تیکوس»، «الکساندرینوس» و «واتیکانوس» نامیده می‌شوند. این سه نسخه بر روی پرگامنت (کاغذی که در ایران باستان از پوست گوسفند و بز و آهو درست می‌کردند و آن را پرشمن parshoman می‌گفتند) نوشته شده‌است. کهن‌ترین این نسخه‌ها را کودکس سینایی تیکوس (کودکس در زبان لاتین به گردآمده‌ای از دستورها گفته می‌شود. دست‌نویس‌های دیرین را نیز کودِکس (Codex) می‌نامند) گویند که در سال ۱۸۴۴ میلادی به‌دست تیشن درف (E. Tischendorf) از صومعه یا دیر کاترین مقدس در سینای مصر پیدا شد و در آغاز در اختیار تزار روسیه قرار داشت و سرانجام به موزه بریتانیا فروخته شد. در این دیر سندی وجود دارد به نام آشتی‌نامه محمد که به محمد، پیامبر اسلام نسبت داده می‌شود و گفته می‌شود که متن آن به خط علی بن ابی‌طالب است. مسجدی در دل صومعۀ مسیحی این مسجد در داخل صومعه، درست در غرب کاتولیکن واقع شده است. این سازه در ابتدا (از قرن ششم) به عنوان سالن غذاخوری صومعه مورد استفاده قرار می‌گرفت که در قرن یازدهم میلادی، در زمان حکومت فاطمیون (شیعیان اسماعیلی) به اجبار و به صورت غصبی به مسجد تغییر کاربری یافت. این بنا (مسجد) از سه بخش تشکیل شده است که دسترسی به این سه بخش از طریق دهانه‌های قوسی بزرگ امکان‌پذیر است. در جریان بازسازی‌های اخیر، صلیب‌هایی در تاج طاق‌ها در زیر گچ‌کاری‌ها پیدا شده است. منارۀ مسجد روبروی برج ناقوس صومعه قرار دارد. لازم به ذکر است که فاطمیون، شیعیان اسماعیلی بودند که مسیحیان در زمان حکومت آنان تحت فشار و محدودیت‌های شدید قرار داده شدند. اقداماتی همچون غصب صومعۀ مسیحیان که در بخش بالا اشاره شد و سایر اقدامات از این دست توسط فاطمیون، رفتارهای ناعادلانه و قدرت‌طلبانه و برتری‌جویانۀ آن‌ها با مسیحیان مثل اِعمال محدودیت برای مسیحیانی که برای به جا آوردن اعمال دینی به اورشلیم سفر می‌کردند، بعدها (کمتر از ۱۰۰ سال بعد) به عنوان یکی از عوامل شروع جنگ‌های صلیبی به حساب می‌آیند. نگارخانه منابع پیوند به بیرون موقع دیر سانت کاترین