মস্তবাত আল-ফেৰাউন

মস্তবাত আল-ফেৰাউন (আৰবী: مصطبة الفرعون, ইজিপ্তবিজ্ঞানৰ সাহিত্যত ফেৰাউনক মাস্তাবা আল-ফেৰাউন, মস্তবাত আল-ফেৰাউন বা মস্তবাত ফাৰাউন বুলিও কোৱা হয় আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "ফেৰাউনৰ বেঞ্চ") হৈছে প্ৰাচীন মিচৰৰ ৰজা শ্বেপচেস্কাফৰ (প্ৰায় ২৫১০–২৫০৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব), কবৰ স্মৃতিসৌধ, চতুৰ্থ বংশৰ শেষৰজন ৰজা আজিলৈকে নথিভুক্ত কৰা হৈছে। ই দক্ষিণ ছাক্কাৰাত ছাক্কাৰাৰ ড্জোজাৰৰ পিৰামিড আৰু ডাহছুৰৰ চতুৰ্থ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্নেফেৰুৰ পিৰামিডৰ মাজৰ আধাতে অৱস্থিত। ষষ্ঠ বংশৰ শাসক দ্বিতীয় পেপিৰ পিৰামিডৰ ওচৰতে এই গঠনটো অৱস্থিত। এই গঠনৰ বাবে শিলৰ কুৱেৰীটো স্নেফেৰুৰ ৰঙা পিৰামিডৰ পশ্চিমে অৱস্থিত। আৱিষ্কাৰ মাস্তাবাট আল-ফিৰ’আউনৰ বৰ্ণনা প্ৰথমবাৰৰ বাবে জন পেৰিঙে ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত কৰিছিল। কাৰ্ল ৰিচাৰ্ড লেপচিয়াছেও এই সমাধিটো বিচাৰিছিল যদিও তেওঁ কোনো নিবিড় তদন্ত কৰা নাছিল। ১৮৫৮ চনত অগাষ্ট মেৰিয়েটে এই গঠনৰ ভূগৰ্ভস্থ অংশৰ প্ৰথম অনুসন্ধান কৰিছিল। ষ্টেলেৰ এটা খণ্ড আৱিষ্কাৰৰ ফলত তেওঁ প্ৰথমে শ্বেপচেস্কাফৰ হাতত এই গঠনটোও নিযুক্তি দিছিল। ইয়াৰ আগতে এই সমাধিটো ভুলকৈ পঞ্চম বংশৰ শেষ শাসক উনাছৰ হাতত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। বিৱৰণ মস্তবা ৯৯.৬ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু ৭৪.৪ মিটাৰ বহল এই মাষ্টাবা। ইয়াৰ উচ্চতা প্ৰায় ১৮ মিটাৰ আৰু কাষবোৰ প্ৰায় ৭০° হেলনীয়া। মূল গঠনৰ বাবে ওচৰৰ স্নেফেৰুৰ ৰঙা পিৰামিডৰ দৰে একেটা ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আজিও বাহিৰৰ আৱৰণৰ অতি বিৰল লেখ-জোখহে বাকী আছে, কিন্তু এইবোৰৰ পৰা এইটো সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰি যে আটাইতকৈ তলৰ স্তৰটো গোলাপী গ্ৰেনাইট আৰু বাকী সকলো স্তৰ তুৰা চূণশিলেৰে আবৃত আছিল। এই গঠনটো যে দুটা স্তৰেৰে গঠিত সেয়া সহজেই স্পষ্ট হৈ পৰে। এই ক্ষেত্ৰত মাস্তাবাত আল-ফিৰ’আউনৰ আৰ্হি উত্তৰ ছাক্কাৰাৰ আদিম বংশৰ ৰজাসকলৰ ষ্টেপড মাষ্টাবাছৰ আৰ্হিত কৰা হৈছিল। উপগাঁথনি ভূগৰ্ভস্থ কক্ষ ব্যৱস্থাৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ চুটি, উত্তৰ ফালে অৱস্থিত। ২৩°৩০′ ঢালৰ এটা পথ মাটিলৈ তললৈ নামি যায়। প্ৰথমে ইয়াৰ দীঘল আছিল ২০.৭৫ মিটাৰ, কিন্তু ভাঙি যোৱাৰ বাবে এতিয়া ইয়াৰ দীঘল মাত্ৰ ১৬.৩ মিটাৰ। এই অৱতৰণৰ পিছত অনুভূমিক দিশত এই পথটো চলি থাকে। এই অংশই ২.৬৭ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু ২ মিটাৰ উচ্চতাৰ এটা সৰু কক্ষ গঠন কৰে। এই চেম্বাৰৰ পিছত এতিয়াও চিলিঙত তিনিটা পৰ্টকুলিছ শিল লংঘন কৰা হৈছে। এইখিনিতে এই পথটো ১.১ মিটাৰ বহল আৰু ইয়াৰ উচ্চতা ১.২৭ মিটাৰলৈ হ্ৰাস পায়। বেৰ আৰু চিলিং গ্ৰেনাইটেৰে আবৃত। পৰ্টকুলিছ শিলৰ পিছত আকৌ পেচেজৰ উচ্চতা বৃদ্ধি পায়, কিন্তু মজিয়াখন অতি অসমান, যিহেতু ইয়াত আৰু প্লাষ্টাৰ কৰা হোৱা নাছিল। উচ্চতা আৰু ১.২ মিটাৰ আৰু মুঠ দৈৰ্ঘ্য ১৯.৪৬ মিটাৰলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পিছত অৱশেষত অনুভূমিক পথটোৱে এণ্টে-চেম্বাৰত উপনীত হয়। এণ্টে-চেম্বাৰৰ পূব–পশ্চিম দৈৰ্ঘ্য ৮.৩১ মিটাৰ, প্ৰস্থ ৩.০৫ মিটাৰ আৰু উচ্চতা ৫.৫৫ মিটাৰ। ইয়াৰ ছাদ গ্ৰেনাইটৰ জোঙা। ই 1.2-মিটাৰ-high (3.9 ফুট), 1.11-মিটাৰ-wide (3.6 ফুট) and 1.54-মিটাৰ-long (5.1 ফুট) ১০°৩০′ ঢালৰ পথ ইয়াৰ পশ্চিম মূৰৰ পৰা বিস্তৃত হৈ কবৰ কক্ষলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৭.৭৯ মিটাৰ, বহল ৩.৮৫ মিটাৰ আৰু উচ্চতা ৪.৯ মিটাৰ। ইয়াৰ চাল গ্ৰেনাইটৰ জোঙা, বেৰেলৰ ভল্টৰ দৰে আকৃতিৰ চিলিং। ছাৰ্কোফেগাছৰ মাত্ৰ খণ্ডবোৰহে বাকী আছে, যিটো সম্ভৱতঃ গ্ৰেৱাক বা বেছাল্টৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল। এণ্টে-চেম্বাৰ আৰু বুৰিয়েল চেম্বাৰ দুয়োটা গ্ৰেনাইটেৰে আবৃত আছিল যদিও ইয়াক মসৃণ বা পলিচ কৰা হোৱা নাছিল। আন এটা পথ এণ্টে-চেম্বাৰৰ দক্ষিণ-পূব কোণৰ পৰা দক্ষিণলৈ যায়। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ১০.৬২ মিটাৰ, বহল ১.১৪ মিটাৰ আৰু উচ্চতা ২.১ৰ পৰা ২.৩ মিটাৰৰ ভিতৰত। ইয়াৰ পূব দিশত চাৰিটা সৰু সৰু নিচ আৰু পশ্চিম দিশত আন এটা আছে, পূবৰ নিচবোৰৰ একেবাৰে দক্ষিণৰ ঠিক বিপৰীতে। পূবৰ নিচবোৰ ২.১ৰ পৰা ২.২৭ মিটাৰৰ ভিতৰত দীঘল, কষ্টেৰে ০.৮ মিটাৰ বহল আৰু ১.৪ মিটাৰ উচ্চতা, পশ্চিমৰ নিচ ২.৬৫ মিটাৰ দীঘল আৰু ১.১৬ মিটাৰ বহল। সমাধি কমপ্লেক্স মস্তাবাটোৰ চাৰিওফালে বোকা ইটাৰ দুখন বেৰ। ভিতৰৰটো মাস্তাবাৰ পৰা প্ৰায় দহ মিটাৰ দূৰত চৌদিশে। ইয়াৰ ডাঠ ২.০৫ মিটাৰ। দ্বিতীয় দেৱালখনে প্ৰায় ৪৮ মিটাৰ দূৰত্বত সমগ্ৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া অঞ্চলটোক আগুৰি ধৰিছে। মাস্তাবাৰ পূব দিশত এটা সৰু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া মন্দিৰ আছিল, যাৰ ভেটি আৰু দেৱালৰ কেইটামান অৱশিষ্ট আজিও বাকী আছে। এটা কজৱে যাৰ ওপৰৰ অংশহে বাকী আছে, এই মন্দিৰত শেষ। বাকী কজৱে আৰু উপত্যকাৰ মন্দিৰটো এতিয়া প্ৰমাণিত নহয়। তথ্যসূত্ৰ পাদটীকা উদ্ধৃতি অধিক পঢ়ক Rainer Stadelmann: Die ägyptischen Pyramiden. Vom Ziegelbau zum Weltwunder. 3rd Edition, von Zabern, Mainz 1997, আই.এচ.বি.এন. 3-8053-1142-7. Miroslav Verner: Die Pyramiden. Rowohlt, Hamburg 1999, আই.এচ.বি.এন. 3-499-60890-1. Zahi Hawass: Die Schätze der Pyramiden. Weltbild, Augsburg 2004, আই.এচ.বি.এন. 3-8289-0809-8. বহিঃ সংযোগ Tomb of Shepseskaf সাঁচ:Egyptian pyramids