Экуадор

Экуадор (Эквадор, /ˈɛkwəd[unsupported input]/ EK-wə-dor; Spanish pronunciation: [ekwaˈðoɾ] (listen ); кечуа Ikwayur; Shuar: Ecuador эбэтэр Ekuatur.)), официаллык Экуадор Өрөспүүбүлүкэтэ (República del Ecuador}, диэн Соҕуруу Америка дойдута, кинилиин кирбиилэhэллэр Колумбия хоту, Перу илин уонна соҕуруу, уонна Чуумпу далай арҕаа. Дойду бас билиитигэр Галапагос арыылара киирэллэр, дойду континентал сириттэн 965 км Чуумпу далайга сыталлар. Экуадор экваторга баар, онон ааттаммыта, иэнэ 256371 км2. Киин куорат Кито; ордук улахан куорат Гуайакил. Эквадор бэлиэ күннэрэ Ыам ыйын 24 — Пичинча кыргыһыытын күнэ Бэс ыйын 24 — Инти Райми, Инкалар импиэрийэлэригэр Кыһыҥҥы Күн туруутун кэмигэр саҥа дьылы бэлиэтииллэрэ. Бэс ыйын 24 — Сан-Хуан Баутиста Бэс ыйын 29 — Инженер күнэ От ыйын 24 — Симон Боливары ахтар күн. Маны таһынан Венесуэла, Колумбия, Боливия бэлиэтииллэр. Атырдьах ыйын 10 — Тутулуга суох буолуу күнэ. 1809 сыллаахха Испанияттан тутулуга суох буолуутун биллэрбит, ол эрээри дьиҥнээх тутулуга суох буолуу 1822 сыллаахха эрэ ситиһиллибитэ. Балаҕан ыйын 26 — Дойду былааҕын күнэ Сэтинньи 3 — Куэнка тутулуга суох буолуутун күнэ. 1820 сыллаахха саҥа тэриллэн эрэр өрөспүүбүлүкэ үс провинциятыттан биирдэстэрин тутулуга суох киин куората Куэнка буолбут Ахсынньы 6 — Кито киин куорат олохтоммут күнэ.