Džibuti (lidn)

Džibuti (arab.: جيبوتي Džībūtī, franc.: Ville de Djibouti, somal.: Magaalada Jabuuti, afar.: Gabuuti) om ühtennimižen valdkundan pälidn (vspäi 1977) da kaikiš suremb lidn. Lidn om valdkundan administrativižeks ühtnikaks ühtes rives sen videnke agjanke, pälidnan territorii om. Istorii Eländpunktan aluz oli pandud vl 1888. Mülütihe järedad päivlaskmašt Balbal-ezilidnad pälidnha vl 1987. Äi sur'oigenduzkundoid, Afrikan rahvahidenkeskeižiden organizacijoiden päfateroid da ezitaikundoid sijadasoiš täs, ozutesikš, Valdkundoidenkeskeižen šingotesen ohjandusen (angl. IGAD) päfater. Geografijan andmused Lidn sijadase Indižen valdmeren Tadžur-lahten randal (Adenan lahten päivlaskmpolel), 14 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, 21 km Somalin röunhasai suvipäivnouzmpolehe. Strategine Bab-el'-Mandeb-sal'm sijadase pohjoižpoles lidnaspäi. Klimat om letetazangišton tropine, kuiv da lujas räk, päivoikaz lujas vodes labi. Voden keskmäine lämuz om +29,9 C°, kezakun-sügüz'kun +33,1..+36,4 C°, tal'vkun-uhokun +25,1..+25,7 C°. Ekstremumad oma +16,0 C° (viluku, uhoku) i +45,9 C° (kezaku, heinku, eloku). Paneb 163 mm sadegid vodes, enamba sulakus (29 mm) i kül'mkus (22 mm), vähemba heinkus-sügüz'kus (15 mm pordos), kezakus ei olele ani niid. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 43..46 % heinkus-elokus, 70..75 % kül'mkus-semendkus. Meriveden lämuz om +26..+31 C° kuidme vodes läbi. Tobmuz Džibuti-lidn jagase 35 ümbrikoks. Eläjad Vl 2005 lidnan eläjiden lugu oli 452 447 ristitud, valdkundan ristitišton pol', vl 2015 — 529 tuhad ristituid. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Eläjiden koumandez om sündnu verhiže lähiže maihe (2015): Somali, Efiopii, Jemen, Oman. Pälidnan territorijan pind om 200 km², eläjiden lugu — 748 tuh. ristituid (2017). Transport Vspäi 1981 Džibuti radab portaks valdkundmaksoita. Se om Efiopijan eksportan poliškon päverai, vedadas raudtedme tavaroid sišpäi da tagaze. Rahvahidenkeskeine Džibuti-Ambuli-lendimport (JIB, 258 tuh. passažiroid vl 2009) sijadase kudes kilometrad suvipäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Se om sodaznamoičendanke civiližen ližaks. Džibuti-valdkundan, Francijan da AÜV:oiden il'mväged kävutadas aeroportad. Jügureisid ühtenzoittas Kitainke, Dubainke i Afrikan äjidenke pälidnoidenke. Homaičendad