Борнхольм

Борнхольм аралы (Bornholm) — Балтық теңізінің оңтүстік-батыс бөлігіндегі арал. Данияның қармағында. Жері 588 км². Халқы - 41 802 адам (2011). Борнхольм аралының солтүстік бөлігі архейлік граниттен, оңтүстік бөлігі палеозой мен мезозойдың құм тасы, тақта тасы және әк тасынан түзілген. Жері морена және су мен мұздық шайып әкелген шөгінділерден құралған адырлы жазық, биіктігі 162 м. Оңтүстік-шығысы мен батыс жағасын бойлай қылқан жапырақты ағаш отырғызылған құм төбелер алып жатыр. Жерінің 17%-ке жуығы орман. Саз бен каолин бар. Гранит алынады. Басты қаласы және порты-Ренне. Географиясы Аралдың солтүстік бөлігінің басым бөлігін архей дәуірінің граниттері құрайды. Оңтүстігінде палеозой және мезозой дәуірлеріне жататын құмтастар, тақтатастар мен әктастар кең таралған. Борнхольмдегі Фуронг ярусына (кейінгі кембрий кезеңі) жататын Алум тақтатастарының шөгінділері барлық алты суперзонаны қамтиды. Қазба қалдықтарының негізінде үш агностоид және он төрт трилобиттік аймақ анықталған. Осы қабаттан негізінен бөлшектенген склериттерден тұратын 8502 қазба үлгісі жиналған. Сипатталған туыстарға Ctenopyge, Eurycare, Leptoplastus, Olenus, Parabolina, Peltura, Protopeltura, Sphaerophthalmus, Lotagnostus және Triangulopyge жатады. Аралдың оңтүстік-шығысы мен батыс жағалауы бойында құмды төбелер (дюналар), ал солтүстігінде жартастар орналасқан. Жер бедері төбелі, мореналық және су-мұздық жазықтардан тұрады. Ең биік нүктесі — Рюттеркнегтен тауы (162 м). Өсімдік жамылғысында қылқанжапырақты ағаштар басым, ал жапырақты ормандар арал аумағының шамамен 17%-ын алып жатыр. Аралдың солтүстік-шығысынан 18 км жерде шағын Эртхольмен архипелагы орналасқан. Дереккөздер