Դանիայի տեխնիկական համալսարան

Դանիայի տեխնիկական համալսարանը (դանիերեն՝ Danmarks Tekniske Universitet, DTU), հաճախ պարզապես՝ ԴՏՀ, պոլիտեխնիկական համալսարան և ինժեներական դպրոց է։ Այն հիմնադրվել է 1829 թվականին Հանս Քրիստիան Էրստեդի նախաձեռնությամբ՝ որպես Դանիայի առաջին պոլիտեխնիկական հաստատություն, և այսօր համարվում է Եվրոպայի առաջատար ինժեներական հաստատություններից մեկը։ Համալսարանը գտնվում է Կոնգենս Լյունգբյու քաղաքում՝ Կոպենհագենի կենտրոնից 12 կմ հյուսիս, Դանիայում։ Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցի, Լոզանի դաշնային պոլիտեխնիկական դպրոցի, Էյնդհովենի տեխնոլոգիական համալսարանի, Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի և Տեխնիոնի հետ միասին ԴՏՀ-ն ԵվրոՏեխ համալսարանների դաշինքի անդամ է։ Պատմություն ԴՏՀ-ն հիմնադրվել է 1829 թվականին որպես «Բարձր տեխնոլոգիաների քոլեջ» (դանիերեն՝ Den Polytekniske Læreanstalt)։ Ֆիզիկոս Հանս Քրիստիան Էրստեդը, որն այդ ժամանակ Կոպենհագենի համալսարանի պրոֆեսոր էր, նախաձեռնության հիմնական գործիչներից էր։ Նրան ոգեշնչել էր Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը, որը Էրստեդն այցելել էր երիտասարդ գիտնական եղած ժամանակ։ Նոր հաստատությունը բացվել է 1829 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և Էրստեդը դարձել է դրա ղեկավարը՝ պաշտոնավարելով մինչև իր մահը՝ 1851 թվականը։ Քոլեջի առաջին շենքերը գտնվում էին Կոպենհագենի կենտրոնում՝ Ստուդիստրեյդ և Ստ. Պեդերստեդե փողոցներում։ Դրանք մի քանի անգամ ընդլայնվեցին, սակայն ի վերջո այլևս չէին բավարարում հաստատության կարիքներին։ 1890 թվականին Սյոլվգադեում բացվեց նոր շենքային համալիր, որի ճարտարապետն էր Յոհան Դանիել Հերհոլդտը։ 1903 թվականին Բարձր տեխնոլոգիաների քոլեջը սկսեց էլեկտրատեխնիկների պատրաստումը՝ շինարարական, արտադրական և մեխանիկական ինժեներների կրթությանը զուգահեռ։ 1920-ականներին տարածքը կրկին անբավարար դարձավ, և 1929 թվականին Օստերվոլդում դրվեց նոր շենքի հիմնաքարը։ Շինարարության ավարտը հետաձգվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով և ավարտվեց միայն 1954 թվականին։ 1933 թվականից հաստատությունը պաշտոնապես հայտնի էր որպես Danmarks tekniske Højskole (DtH), որը թարգմանվում էր որպես «Դանիայի տեխնիկական համալսարան»։ 1994 թվականի ապրիլի 1-ին, երբ Danmarks Ingeniørakademi-ն (DIA) միացավ Դանիայի տեխնիկական համալսարանին, դանիերեն անվանումը փոխվեց՝ դառնալով Danmarks Tekniske Universitet։ Այս փոփոխությունն ամրապնդեց «համալսարան» բառի օգտագործումը և ձևավորեց ԴՏՀ հապավումը, որով հաստատությունն այսօր առավել հայտնի է։ Պաշտոնական անվանումը՝ Den Polytekniske Læreanstalt, Danmarks Tekniske Universitet (թարգմանաբար՝ Դանիայի տեխնիկական համալսարանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ), դեռ պահպանում է սկզբնական անվանումը։ 1960 թվականին որոշվեց Բարձր տեխնոլոգիաների քոլեջը տեղափոխել Կոպենհագենից հյուսիս գտնվող Լյունգբյուի նոր և ավելի մեծ տարածքներ։ Դրանք բացվեցին 1974 թվականի մայիսի 17-ին։ 1967 թվականի նոյեմբերի 23-24-ին համալսարանի հաշվողական կենտրոնում անցկացվեց ՆԱՏՕ-ի գիտական կոմիտեի աշխատանքային խմբի առաջին հանդիպումը, որտեղ քննարկվում էր նոր ձևակերպված «ծրագրային ապահովման ճարտարագիտություն» եզրույթը։ 2007 թվականի հունվարի 1-ին համալսարանը միավորվեց մի շարք դանիական հետազոտական կենտրոնների հետ, այդ թվում՝ «Ռիսյոյի հետազոտական ​​կենտրոն», «Դանիական սննդի հետազոտություններ», «Դանիական ձկնորսության հետազոտություններ», «Դանիական տիեզերական կենտրոն» և «Դանիական տրանսպորտային հետազոտություններ» կենտրոնների հետ։ Կազմակերպություն և կառավարում Համալսարանը ղեկավարվում է 10 անդամից բաղկացած խորհրդի կողմից։ Վեց անդամ ընտրվում են համալսարանից դուրս և կազմում են խորհրդի մեծամասնությունը։ Մեկ անդամ նշանակվում է գիտական անձնակազմից, մեկը՝ վարչական անձնակազմից, իսկ երկուսը՝ ուսանողների կողմից։ ԴՏՀ-ի նախագահին նշանակում է համալսարանի խորհուրդը։ Նախագահը նշանակում է դեկաններին, իսկ դեկանները՝ բաժինների ղեկավարներին։ 2014 թվականին ԴՏՀ-ն ստացավ ինստիտուցիոնալ հավատարմագրում Դանիայի հավատարմագրման հաստատության կողմից, որը ENQA-ի անդամ է։ Հավատարմագրումը հաստատում է, որ հաստատության որակի ապահովման համակարգը նկարագրված, հիմնավորված և գործնականում գործող է։ Քանի որ ԴՏՀ-ն չունի ֆակուլտետային սենատ, իսկ պրոֆեսորադասախոսական կազմը չի մասնակցում նախագահի, դեկանների կամ բաժինների ղեկավարների նշանակմանը, համալսարանում չկա ֆակուլտետային ինքնակառավարում։ Բաժիններ և կենտրոններ ԴՏՀ Ճարտարագիտական տեխնոլոգիա ԴՏՀ Ճարտարագիտական տեխնոլոգիան համալսարանի դիպլոմային ինժեներական կրթության բաժինն է (դանիերեն՝ Center for Diplomingeniøruddannelse)։ Այն գտնվում է Բալերուպում՝ PLH Architects-ի նախագծած 42000 մ² տարածքում։ Հաստատությունը հիմնադրվել է 1881 թվականին որպես անկախ համալսարանական քոլեջ՝ Կոպենհագենի համալսարանի ճարտարագիտական ​​քոլեջ (դանիերեն՝ Ingeniørhøjskolen i København) անվամբ։ Այն 2013 թվականին միացավ ԴՏՀ-ին և դարձավ համալսարանի դիպլոմային ինժեներական բաժինը։ ԴՏՀ Տիեզերք Դանիայի տեխնիկական համալսարանի տիեզերքի ազգային ինստիտուտը, հայտնի նաև որպես ԴՏՀ Տիեզերք (դանիերեն՝ Institut for Rumforskning og Rumteknologi), ԴՏՀ-ի կազմում գործող դանիական ոլորտային հետազոտական ինստիտուտ է։ Այն հետազոտություններ է իրականացնում աստղաֆիզիկայի, Արեգակնային համակարգի ֆիզիկայի, գեոդեզիայի և տիեզերական տեխնոլոգիաների ոլորտներում՝ համագործակցելով Նիլս Բորի աստղագիտության, երկրաֆիզիկայի և ֆիզիկայի ինստիտուտի հետ։ Ինստիտուտը ղեկավարում է Սվարմ նախագիծը, որի նպատակն է ուսումնասիրել Երկրի մագնիսական դաշտի հատկությունները։ Ինստիտուտը սկզբում ստեղծվել է 2005 թվականին՝ որպես Դանիայի ազգային տիեզերական կենտրոն՝ Դանիայի տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի և Դանիայի ազգային քարտեզագրության և կադաստրի գեոդեզիական մասի միավորման արդյունքում։ 2008 թվականին այն ինտեգրվեց ԴՏՀ-ին և դարձավ ԴՏՀ Տիեզերք։ Ինստիտուտն ունի 169 աշխատակից՝ ներառյալ հետազոտողներ, ինժեներներ և տեխնիկներ։ Հետազոտական կենտրոններ Էլեկտրոնային նանոսկոպիայի կենտրոն Էլեկտրոնային նանոսկոպիայի կենտրոնը (դանիերեն՝ Center for Elektronnanoskopi, CEN) համալսարանի էլեկտրոնային մանրադիտակային կենտրոնն է։ Այն բացվել է 2007 թվականի դեկտեմբերին և ֆինանսավորվել է A.P. Møller and Chastine Mc-Kinney Møller Foundation-ի 100 միլիոն դանիական կրոն նվիրատվությամբ։ ԴՏՀ Էլեկտրոնային նանոսկոպիայի կենտրոնում կան FEI Company-ի արտադրած յոթ էլեկտրոնային մանրադիտակներ՝ սովորական սկանավորող էլեկտրոնային մանրադիտակից մինչև երկու բարձր մասնագիտացված Titan փոխանցման էլեկտրոնային մանրադիտակ։ Դրանք հասանելի են ինչպես համալսարանի ներքին, այնպես էլ արտաքին օգտատերերի համար։ Արկտիկական հետազոտություններ Դանիայի տեխնիկական համալսարանը Արկտիկայի համալսարանի ակտիվ անդամ է։ UArctic-ը միջազգային համագործակցային ցանց է, որը միավորում է ավելի քան 200 համալսարան, քոլեջ և կազմակերպություն՝ Արկտիկայի տարածաշրջանում կրթությունն ու հետազոտությունը խթանելու նպատակով։ ԴՏՀ-ն մասնակցում է նաև UArctic-ի north2north շարժունակության ծրագրին, որը հնարավորություն է տալիս անդամ հաստատությունների ուսանողներին սովորել Հյուսիսի տարբեր հատվածներում։ Կամպուս Համալսարանը գտնվում է Լյունգբյու քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում՝ Լունդտոֆտե կոչվող հարթավայրում։ Տարածքում նախկինում գործել է Լունդտոֆտեի օդանավակայանը։ Կամպուսը մոտավորապես բաժանված է չորս մասի՝ Անկեր Էնգելունդս Ռոուդ ճանապարհով և դրան ուղղահայաց երկու երկար ճանապարհներով։ Այդ չորս մասերը կոչվում են քառորդներ և համարակալված են մեկից չորս՝ ըստ Դեկարտյան կոորդինատային համակարգի քառորդների։ ԴՏՀ Ռիսյո Campus Ռիսյո կամպուսը (55°41′35″N 12°05′54″E) գտնվում է Ռոսկիլդեից հյուսիս և զբաղեցնում է ավելի քան 2.6 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Այն տեղավորում է ԴՏՀ-ի մի շարք ինստիտուտներ, ինչպես նաև Օրհուսի համալսարանի շրջակա միջավայրի գիտության և կենսագիտության բաժինները։ Կամպուսը նախկինում Կայուն էներգիայի Ռիսյոյի ազգային լաբորատորիայի տարածքն էր, որը հիմնադրվել էր 1956 թվականին և 2007 թվականին միավորվել ԴՏՀ-ի հետ։ Տարածքում է գտնվում նաև Օստերիլդի հողմային տուրբինի փորձարկման դաշտ փորձարարական դաշտը։ Քամու ատլասի վերլուծության և կիրառման ծրագիրը (WAsP) գործիք է, որն օգտագործվում է քամու էներգիայի ոլորտում՝ տեղանքի վրայով քամու հոսքը մոդելավորելու և քամու տուրբինների ու քամու ֆերմաների երկարաժամկետ արտադրանքը գնահատելու համար։ Այն մշակվում է Ռիսյոի և ԴՏՀ Քամու էներգիայի կողմից ավելի քան 30 տարի և աշխատում է Microsoft Windows-ով։ ԴՏՀ Կամպուսային գյուղ Կամպուսային գյուղը միջազգային ուսանողական բնակելի համալիր է Լյունգբյուի կամպուսում՝ Էլեկտրական 330 հասցեում։ Այն կարող է տեղավորել մինչև 224 միջազգային ուսանողի, որոնք սովորաբար մնում են մեկ կիսամյակ կամ ուսումնական տարի։ Համալիրը կազմված է կարմիր միատեսակ կոնտեյներներից, որոնցից յուրաքանչյուրում կարող է բնակվել մինչև տասը ուսանող։ Այն կառուցվել է 2001 թվականի ամռանը և նույն տարվա աշնանից սկսել է գործել որպես միջազգային ուսանողական հանրակացարան։ Վեճեր 2009 թվականին ԴՏՀ-ն հայտնվեց վեճի կենտրոնում, երբ Քիմիայի բաժնի այն ժամանակվա տնօրեն Օ. Վ. Սյորենսենը բարձր դիրք ուներ Սայենթոլոգիայում։ Համալսարանը մեղադրվեց խոսքի ազատության սկզբունքները խախտելու մեջ, քանի որ սպառնացել էր աշխատանքից ազատել աշխատակիցների, այդ թվում՝ Ռոլֆ Վ. Բերգին, որոնք քննադատել էին բաժնի տնօրենին։ 2010 թվականի ապրիլի 7-ին Սյորենսենի իրավահաջորդ հայտարարվեց Էրլինգ Ստենբին, որը պաշտոնը ստանձնեց 2010 թվականի մայիսի 1-ին։ Վարկանիշներ Համալսարանը պահպանում է թարմացվող էջ, որտեղ ներկայացվում է նրա դիրքը ակադեմիական և հետազոտական տարբեր վարկանիշներում։ 2007 թվականի նոյեմբերին Times Higher Education Supplement-ը համալսարանը դասեց աշխարհի համալսարանների 130-րդ տեղում, իսկ 2010 թվականին՝ 122-րդ տեղում։ 2015 թվականին Thomson Reuters-ի «Աշխարհի ամենանորարար համալսարանները» վարկանիշում ԴՏՀ-ն զբաղեցրել է առաջին տեղը Սկանդինավյան երկրներում և 43-րդը աշխարհում։ QS առարկայական վարկանիշների «ճարտարագիտություն» կատեգորիայում այն դասվել է երկրորդը Սկանդինավյան երկրներում և 36-րդը աշխարհում։ 2022 թվականի QS World University Rankings-ում ԴՏՀ-ն զբաղեցրել է 99-րդ տեղը աշխարհում։ Ուսանողական և արտաուսումնական կազմակերպություններ ԴՏՀ-ի պաշտոնական ռեգբիի ակումբը Exiles RUFC-ն է։ Ուսանողական կազմակերպություններից են 168-ամյա Polyteknisk Forening-ը, ինչպես նաև 1947 թվականին ստեղծված ծովային ուսանողական միությունը՝ Nul-kryds։ Նշանավոր շրջանավարտներ և դասախոսներ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական կայք