Lobkovitz sarayı (Praqa)

Lobkovitz sarayı (çex. Lobkovický palác) – Praqanın mühüm tarixi-memarlıq abidələrindən biri sayılır və yerli sakinlər üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Saray tanınmış Lobkovitz sülaləsinin şəhər iqamətgahı idi, hazırda bu binada Almaniyanın Praqa şəhərindəki səfirliyi yerləşir. Tikilini Lobkovitzlilərə sonralar geri qaytarılmış və Praqa qəsrində yerləşən (Hradçanı rayonunda) sarayla qarışdırılmamalıdır. Praqadakı bu saray Vyanada yerləşən eyniadlı sarayla birlikdə qədim Lobkovitz zadəgan ailəsinə mənsub idi. Lobkovitz sarayı Praqanın Mala Strana rayonunda və Praqa qəsrindən 200 metr cənubda, Vlaşska küçəsi (çex. Vlašská), ev № 19-da yerləşir. Hazırda bu sarayın sahibi Maksimilianın (10-cu Lobkovitz knyazının) nəvəsi Uilyam Lobkovitzdir. Tarix Lobkovitz sarayının inşa planları 1541-ci ildə Hradçanıda baş vermiş güclü yanğından sonra yaranmışdı. Sarayın yerləşdiyi hazırkı ərazidə XVI əsrin əvvəllərində Wolf Krajir və Krajku adlı iki böyük qotik üslublu binalar yerləşirdi. Saray inşa olunduqdan sonra o uzun illər Pernşteyn ailəsinə məxsus idi, lakin ailənin dövlətə olan borcları nəticəsində saray onlardan alınır. 1753-cü ildən buraya Lobkovitz sülaləsi köçür. Əslən zəngin memarlıq ornamentləri ilə İntibah dövrünə aid saray, Otuzillik müharibədən sonra erkən Barokko üslubunda təmir edilmişdir. Saray zallarının günbəzləri altında Lüdviq van Bethoven və Karl Mariya fon Veber müxtəlif konsertlər vermişdirlər. Saray bir sıra mühüm boqem ailələrinə mənsub tarixi hadisələrlə üzləşmişdi. 1618-ci ildə Praqada biabırçı "defenestrasiya" hadisəsi baş vermişdi. Protestantlar o zaman Praqa qəsrinin aynalarından Katolik imperiya nazirlərini atmışdırlar. Sonunculardan bəziləri xilas olaraq, bir müddət Lobkovitz sarayında gizlənməyə məcbur oldular. 1927-ci ildə Lobkovitz sarayının binası Çexoslovakiya dövləti tərəfindən alınır və burada Təhsil Nazirliyi təsis edilir. Daha sonralar burada Qədim əşyalar Departamenti, Slavyan Araşdırmalar İnstitutu, Arxeologiya İnstitutu, Masarik İş Akademiyası və bir çox digər təşkilatlar yerləşirdi. 1948-ci ildə kommunist çevrilişindən sonra, burada Çin səfirliyi məskunlaşmışdı. 1974-cü ildən sarayda Qərbi Almaniyanın mədəniyyət mərkəzi yerləşirdi və daha sonralar buraya artıq vahid Almaniyanın səfirliyi köçür. 1989-cu ildə Şərqi Almaniyada yaşayan 10 minlərlə alman vətəndaşı Qərbi Almaniyada sığınacaq almaq məqsədilə Lobkovitz sarayına gələrək, buradakı səfirlikdən icazə almağa çalışırlar. Onlar səfirliyin həyətində qurulmuş çadırlarda yerləşdirilmişdirlər. 30 sentyabr 1989-cu ildə Federal Xarici İşlər Naziri Hans-Ditrix Genşer Lobkovitz Sarayının eyvanından qaçqınlara müraciət edərək, onların Qərbi Almaniyaya pulsuz səyahət və sığınacaq almaq icazəsini rəsmən bildirdi. Lobkovitz sarayının bağında yerləşən David Çernının "Quo Vadis" (və ya Trabant) adlı heykəli özündə 1989-cu ildə baş vermiş hadisələri mükəmməl şəkildə əks etdirir (bu heykəlin orijinalı Leipsiq Müasir İncəsənət Forumunun kolleksiyasında saxlanılır). Lobkovitz sarayının muzeyi Muzey 22 qalereya ilə təchiz olunub və böyük bir sahəni tutur. Ziyarətçilərin Lobkovitz ailəsinə məxsus qlobal əhəmiyyətli bir çox nəfis və gözəl kolleksiyalar vasitəsilə Avropa tarixi haqqında öyrənmək üçün unikal imkanı var. Muzey tərəfindən düzənlənən sərgilərdə Kanaletto və Velaskes kimi böyük ustalarının əsərləri xüsusi bir yer tutur. Bundan əlavə burada ailə və kral portret toplusu, XX əsrin 16-cı illərdə hazırlanmış dekorativ sənət əşyaları və hərbi və idman məqsədli gözəl tüfəng kolleksiyası, həmçinin musiqi alətləri, qeydlər və Motsart ilə Bethovenin əlyazmaları saxlanılır. Lobkovitz sarayının muzeyində keçirilən ekskursiyaları audiogid müşayiət edir; onun köməyi ilə ziyarətçilər Avropa tarixinin mühüm məqamları ilə, habelə altı yüz il ərzində Lobkovitz ailəsinin mülkiyyətində olmuş, itirildikdən sonra və eyni zamanda baş vermiş dramatik hadisələrdən sonra isə onlara qeri qaytarılan saray ilə tanış olurlar. Ədəbiyyat Harald Salfellner: Das Palais Lobkowicz in Prag Bildband Das Palais Lobkowicz – Ein Ort deutscher Geschichte in Prag, Vitalis Verlag, Prag 1999 İstinadlar Xarici keçidlər