Simśa

Miranduléś C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Simśa la simśa vérda Dominì: Eukaryota Rèign: Animalia Sòtrèign: Eumetazoa Ram: Bilateria Phylum: Arthropoda Subphylum: Hexapoda Superclâsa: Hexapoda Clâsa: Insecta Sòtclâsa: Pterygota Coorte: Exopterygota Subcoorte: Neoptera Superórdin: Paraneoptera Sesiòn: Rhynchotoidea Órdin: Rhynchota Sòtórdin: Heteroptera Infraórdin: Cimicomorpha Famija: Cimicidae, Latreille, (1804) Na simśa Lectularius La Triatoma infestans La Simśa 'l è 'n insèt parasìta dla famìja dal Cimicidae ch'la gh'à dèntar 108 spéci divìśi fra vint-a-dū gènar. Par magnàr cla bestiulìna chè la ciùcia via 'l sànguv da 'l bèsti, uśèi e mamìfar. I n vìvan mia adòs a 'l sò vitmi cuma i piōć ma in di sò ambînt lè dintóran cuma 'l sfési dal cà o in di gnai, pò ad nòt i sàltan fóra. Soquànt spéci 'd simśi i aṅ sarnî 'l óm cuma fònt ad nutrimènt, la più impurtànta l'è la Simśa di stramàs (Cimex lectularius). Ólt'r a 'l simśi ch'i càmpan bvénd al sangṿ a gh 'n è ad qvéli ch'i ciùcian via la linfa da i fiōr e da 'l piànti. In gènar i èṅ bòni anc ad far dla pusa quànd a s gh dà adòs cuma la Simśa vérda (Palomena prasina o anc Nezara viridula), un perìcul grand dimóndi par 'l àrbul dla nisōla, o la Simśa rósa-négra [1]. Al fémni ad cla bestiulìna chè i n gh'aṅ minga la figa dònca 'l masć par fecundàr-la 'l è custrét a śbuśìr-ag diretamènt la pansa in diresiòṅ d'l òrgan ad Ribàga faghénd na cupulasiòṅ traumàtica. I masć dla simśa dla spéce Xylocoris maculipennis i èṅ bòṅ ad far àtar tant c'n i masć in manéra, a s pènsa, ad misćiàr la sò śbòra cun qvéla dal sò òspit acsè la vòlta dòp chi lò al farà far di fiōi druànd al sò patrimòni genètic[2] [3]. In gènar a far spiùra l'è la salìa dla simśa, a part qvést chè di prubléma a n ag 'n è briśa a part na simśa ch'la viṿ in dl'Amèrica dal Sud ch'la s ciàma Vinchuca (Triatoma infestans) che quànd la magna la t caga in dla ghigna lasànd in dla pèl i sò pét impinî 'd un parasìta ciamâ Tripanuśòma cruzi ch'al fà vgnir al Mâł ad Chagas. Culegamènt estéran (IT) La schéda dla simśa in sal sit dla Treccani Àtar prugèt Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro Wikiquote contiene citazioni di o su Simśa Wikimedia Commons contiene file multimediali su Simśa Nòti ↑ Simśi dal piànti, ag pusa! ↑ Inseminasiòṅ traumàtica omosesuàla ↑ Al simśi: cumpurtamènt sesuài viulènt par fòrsa v · d · m Elènc dal bèsti divìśi par clas Anfìbi nòstar marasàndula • rana • ròsp Aràcnid nòstar piuśèl • ragn • śéca • scurpiòṅ Cefalópud nòstar fōlp Chromadorea nòstar anisàkis Cistôd nòstar tègna sólium Clitelàda nòstar bēg • sangvétula • séntur Cundrìt nòstar squâl Diplòpuda nòstar sèntgàmbi Echiùra dal mónd pés cas Gastròpud nòstar lumàga • lumagòt Insèt nòstar bēg dal légn • béga • bègatèṅ • càmula • cavalēr • cavaléta • furbśìna • furmìga • galavròṅ • gril • luśla • mósca • mósca di bagn • musrèṅ • parpàja • parpajóla • piàtla • piōć • pisulèṅ 'd argìnt • pulga • scaravàś • sigàla • simśa • sinsàla • spóś • tavàṅ • térmula • vrèspa dal mónd mósca sasìna Malacustràca nòstar granfi Mamìfar nòstar àśan • béndula • caṅ • castôr • cavàl • cavariōl • cavra • cunèṅ • delfîṅ • gat • lévra • linsa • lódra • lóv • marturèl • muscardèṅ • nimàl • nùtria • ōrs • papastrèl • pégura • póndga • ris • sèruv • śghirét • signàl • sórag • tas • tópa • vaca • vólp dal mónd baléna • camèl • cangûr • capibàra • ding • diàvul dla Taśmàgna • drumedàri • elefànt • fòca • ghepàrd • jéna • kuàla • lèòṅ • leupàrd • muféta • panda • pruciòṅ • siacàl • sìmia • tapîr • tigra Pés nòstar bôtel • bucàcia • gòb • lus • sardèla • scardva • sfója • sìvul • sturiòṅ • ténca dal mónd cichlasoma salvini • lactòria c'n i còran • marlùs • pés pajàs • piràgna • rénga • śgómbar • tôṅ Rétii nòstar angòr • bisa • galàna • luśèrta dal mónd brookesia micra • cucudrìl Secernentéa nòstar anchilustóma duodenàł • strungilòid stercuràlis • wucherèria bancròfti Sèntgàmbi nòstar scutigera coleoptrata Uśèi nòstar alòc • barbagiàṅ • bècalégn • canvarèṅ • clómb • córuv • cuc • curnàcia • falchét • faśàṅ • faraóna • franguèl • gardlèṅ • gaśa • grandòć • mérul • nàdar • gabiàṅ • galìna • lòdula • òca • pàser • pavòṅ • pètrós • pelicàṅ • pisàcra • pudajóla • pujàna • rundanìna • ruśgnōl • sèlga • sivéta • stóral • tòc • tórd • tórtura • uślèṅ dal fréd dal mónd canarèṅ • culibrì • kiwi • papagàl • pinguîṅ • strus