Բրժևնովսկի վանք

Բրժևնովսկի վանք (չեխ․՝ Břevnovský klášter), տղամարդկանց համար նախատեսված առաջին բենեդիկտյան վանքը Պրահայում, որը գտնվում է Բրժևնով թաղամասոում։ Հիմնադրվել է 993 թվականին՝ Չեխիայի իշխան Բոլեսլավ II-ի և եպիսկոպոս Ադալբերտ Պրահացու հրամանով։ 1991 թվականից այն հայտարարվել է ազգային մշակութային հուշարձան Չեխիայի Հանրապետության տարածքում։ Պատմություն Ըստ լեգենդի՝ Բոլեսլավ II-ը և Վոյտեխը գարնանային զբոսանքի ժամանակ հանդիպում են իրար և նրանց խոսակցությունից պարզ է դառնում, որ նրանք երկուսն էլ փորձում էին նույն տղանքում վանք կամ որևէ կրոնական տաճար գտնել։ Վանքը կոչվել է նրանց հանդիպման վայրի՝ Բրժևնովսկի անունով։ 11-րդ դարում փայտե շինությունը փոխարինվել է քարե ռոմանական բազիլիկի, որը կրում էր Սուրբ Մարգարիտայի անունը։ Չեխիայի թագավորության տարիներին կոնվենտը կարևոր դեր է խաղացել ոչ միայն որպես կրոնական և մշակութային կառույց, այլ նաև որպես մեծ գրադարան։ 1420 թվականին Հուսյան հեղափոխական շարժման և հյուսիսային պատերազմների շրջանում վանքը այրել է և դրա արժեքը՝ որպես կրոնական կառույց կտրուկ նվազել է։ Միջնադարյան ժամանակահատվածում միջոցների բացակայության պատճառով վանքը երկար ժամանակ մնացել է անմխիթար վիճակում։ Այն վերակառուցվել է 18-րդ դարի սկզբին՝ Դանիել Զինկե վանահոր նախաձեռնությամբ։ Վանքը վերակառուցվել է բարոկկո ճարտարապետական ոճով։ 1708-1836 թվականներին վանքը շարունակաբար վերանորոգվել է՝ հասնելով բազիլիկի մակարդակի։ 1950 թվականից վանքը վերսկսել է իր կրոնական առաքելությունը Պրահայում՝ աբբահայր Անաստազ Օպասեկի գլխավորությամբ։ Բրժևնովսկի վանական համալիրը կարևոր դեր է խաղում Չեխիայի մշակույթում և համարվում է Չեխիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի օբյեկտի թեկնածու։ Տես նաև Հուսյան հեղափոխական շարժում Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Գրականություն M.Vilimkova — P.Preiss: Ve znamení břevna a růží : historický, kulturní a umělecký odkaz benediktinského opatství v Břevnově, Praha 1989. ISBN 80-7021-013-3 K.Maly (vyd.): 993-1993. Milénium břevnovského kláštera: sborník statí o jeho významu a postavení v českých dějinách. Praha 1993. ISBN 80-7066-766-4