Παλιά Νέα Συναγωγή

Η Παλιά Νέα Συναγωγή (τσεχικά: Staronová synagoga, γερμανικά: Altneu-Synagoge), που ονομάζεται επίσης Αλτνόισουλ (Altneuschul), είναι ορθόδοξη εβραϊκή συναγωγή, που βρίσκεται στο Γιόζεφοβ της Πράγας, στην Τσεχία. Η συναγωγή είναι η παλαιότερη ενεργή συναγωγή της Ευρώπης. Ολοκληρώθηκε το 1270 και είναι επίσης η παλαιότερη σωζόμενη μεσαιωνική συναγωγή με δίκλιτο σχεδιασμό. Είναι ένα από τα πρώτα γοτθικά κτίρια στην Πράγα. Μια ακόμη παλαιότερη συναγωγή της Πράγας, γνωστή ως Παλιά Συναγωγή, κατεδαφίστηκε το 1867 και αντικαταστάθηκε από την Ισπανική Συναγωγή. Ετυμολογία Η συναγωγή ονομαζόταν αρχικά Νέα ή Μεγάλη Συναγωγή και αργότερα, όταν χτίστηκαν νεότερες συναγωγές τον 16ο αιώνα, έγινε γνωστή ως Παλαιά-Νέα Συναγωγή. Μια άλλη εξήγηση αντλεί το όνομα από την εβραϊκή λέξη עַל תְּנַאי (αλ τνάι), που σημαίνει «υπό τον όρο» και ακούγεται πανομοιότυπο με το γίντις «αλτ-νάι» ή παλιό-νέο. Σύμφωνα με τον θρύλο, άγγελοι έφεραν πέτρες από τον Ναό στην Ιερουσαλήμ για να χτίσουν τη Συναγωγή στην Πράγα—«υπό τον όρο» ότι θα επιστραφούν, όταν έρθει ο Μεσσίας, δηλαδή, όταν ξαναχτιστεί ο Ναός στην Ιερουσαλήμ και χρειαστούν οι πέτρες. Εσωτερικό Εννέα σκαλοπάτια οδηγούν από τον δρόμο σε έναν προθάλαμο, από τον οποίο μια πόρτα ανοίγει σε έναν δίχωρο ναό με έξι θολωτούς κόλπους. Αυτό το σύστημα δίχωρου ναού πιθανότατα προσαρμόστηκε από σχέδια μοναστηριών και παρεκκλησίων από τους Χριστιανούς αρχιτέκτονες της συναγωγής. Το διακοσμητικό στοιχείο στο τύμπανο της εισόδου της συναγωγής έχει ένα σχέδιο που ενσωματώνει δώδεκα αμπέλια και δώδεκα τσαμπιά σταφυλιών, που λέγεται ότι αντιπροσωπεύουν δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Δύο μεγάλοι πυλώνες ευθυγραμμισμένοι από ανατολικά προς δυτικά στη μέση του δωματίου στηρίζουν ο καθένας την εσωτερική γωνία τεσσάρων κόλπων. Ο θόλος στους έξι κόλπους έχει πέντε νευρώσεις αντί για τις τυπικές τέσσερις ή έξι. Έχει υποστηριχθεί ότι αυτή ήταν μια προσπάθεια να αποφευχθούν οι συσχετίσεις με τον χριστιανικό σταυρό. Πολλοί μελετητές αμφισβητούν αυτή τη θεωρία, επισημαίνοντας συναγωγές που έχουν τετράπλευρες νευρώσεις και χριστιανικά κτίρια που έχουν τον ασυνήθιστο σχεδιασμό των πέντε νευρώσεων. Το μπιμά από το οποίο διαβάζονται οι πάπυροι της Τορά βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πυλώνες. Η βάση του μπιμά επαναλαμβάνει το μοτίβο των δώδεκα αμπέλων που βρίσκεται στο τύμπανο. Το Αρόν Κοντές (Κιβωτός) όπου φυλάσσονται οι πάπυροι της Τορά βρίσκεται στη μέση του συνήθους ανατολικού τοίχου. Υπάρχουν πέντε σκαλοπάτια που οδηγούν στην Κιβωτό και δύο στρογγυλά βιτρό παράθυρα εκατέρωθεν από πάνω. Τα δώδεκα παράθυρα με σχήμα λόγχης στη συναγωγή, τα οποία κατεύθυναν το φως προς το μπιμά, προφανώς οδήγησαν τα μέλη να συγκρίνουν την κατασκευή με τον Ναό του Σολομώντα. Ένα ασυνήθιστο χαρακτηριστικό που βρίσκεται στον κυρίως ναό αυτής της συναγωγής είναι μια μεγάλη κόκκινη σημαία κοντά στον δυτικό πυλώνα. Στο κέντρο της σημαίας βρίσκεται ένα αστέρι του Δαβίδ και στο κέντρο του αστεριού ένα «εβραϊκό καπέλο». Τόσο το καπέλο όσο και το αστέρι είναι ραμμένα με χρυσό. Επίσης, ραμμένο με χρυσό είναι το κείμενο του Σέμα Γισραέλ. Ο Φερδινάνδος Γ΄, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, απένειμε στην εβραϊκή κοινότητα το δικό της λάβαρο σε αναγνώριση των υπηρεσιών της στην υπεράσπιση της Πράγας κατά τη διάρκεια του Τριακονταετούς Πολέμου. Το λάβαρο που εκτίθεται τώρα είναι μια σύγχρονη αναπαραγωγή. Γκόλεμ της Πράγας Λέγεται ότι το σώμα ενός Γκόλεμ (που δημιουργήθηκε από τον Ραβίνο Ιούδα Λεβ μπεν Μπεζαλέλ) βρίσκεται στη σοφίτα όπου φυλάσσεται η γενίζα της κοινότητας της Πράγας. Λέγεται ένας θρύλος για έναν πράκτορα των Ναζί κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου που εισήλθε στη γενίζα, αλλά χάθηκε μυστηριωδώς. Στην πραγματικότητα, η Γκεστάπο προφανώς δεν μπήκε στη σοφίτα κατά τη διάρκεια του πολέμου και το κτίριο σώθηκε από την καταστροφή των συναγωγών από τους Ναζί. Τα χαμηλότερα τρία μέτρα της σκάλας που οδηγεί στη σοφίτα από έξω έχουν αφαιρεθεί και η σοφίτα δεν είναι ανοιχτή στο ευρύ κοινό. Κατά την ανακαίνιση το 1883 και την εξερεύνηση της σοφίτας τον Αύγουστο του 2014 δεν βρήκαν ίχνος γκόλεμ. Εικόνες Σημειώσεις Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Η Παλιά-Νέα Συναγωγή, Εβραϊκή Κοινότητα της Πράγας Αλτνεουσούλ, Πράγα, αρχιτεκτονική περιγραφή από την Κάρολ Χερσέλ Κρίνσκι Η Συναγωγή Altneuschul – Μια ιστορική προοπτική της τέχνης για την παλαιότερη λειτουργική συναγωγή στον κόσμο. Archived μια εργασία της Ολίβια Μπένες που συνοδεύει ένα ακαδημαϊκό έργο, Άνοιξη 2022