Havlíčkův Brod

Havlíčkův Brod (ĝis la jaro 1945 Německý Brod, germane Deutschbrod, popole Havlbrod) estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en valo de rivero Sázava, en okcidenta parto de Českomoravská vrchovina (Bohema-Moravia Montetaro). Ĉirkaŭaĵo de la urbo havas milde ondiĝintan terenon. En Havlíčkův Brod vivas 23 791 loĝantoj (2025). La najbaraj municipoj de la setlejo estas Radostín, Ždírec, Vysoká, Veselý Žďár, Štoky, Šlapanov, Okrouhlice, Pohled, Olešná, Břevnice, Bartoušov, Kyjov, Knyk, Hurtova Lhota, Okrouhlička, Michalovice, Krásná Hora, Krátká Ves, Lípa (distrikto Havlíčkův Brod), Česká Bělá kaj Horní Krupá. Historio En loko de malnova slava vilaĝo el 2-a duono de la 12-a jarcento estis inter la jaroj 1251–1258 fondita urbo, kies komencoj koneksas kun komencoj de minado de arĝenta erco kaj kun sekvanta germana koloniigado. Fondinto estis Smil el Lichtenburk, laŭ kies nomo Brod estis nomata ankaŭ Brod de Smil. La plej malnova skribdokumento rilatas al la jaro 1256. La urbo estis fondita en regula bazplano kun granda placo kaj preĝejo. Kiam estis trovitaj riĉaj arĝenttrovejoj ĉe urbo Kutná Hora, la minado ĉe Brod komencis stagni kaj iam tiutempe la urbo akiris nomon Germana Brod. En la jaro 1422 sieĝis kaj konkeris la urbon husana armeestro Jan Žižka el Trocnov, dum kio plimulto da domoj estis forbruligita. En la 16-a jarcento la urbo travivis tempon de prospero. Male katastrofon alportis la tridekjara milito, pestaj epidemioj, incendioj. Sed Brod rekonsciiĝis kaj ĝi fariĝis grava centro de baroka kulturo. En la jaro 1735 ĉi tie estis fondita la unua latina gimnazio en la regiono, en kiu krom alia studis Josef Dobrovský, Karel Havlíček Borovský, Bedřich Smetana aŭ Jan Zrzavý. Vilaĝan karakteron Brod konservis ĝis la jaro 1870, kiam ĉi tien estis alkondukita fervojo. Tio ebligis evoluon de industrio kaj iniciatis konstruagadon. En la jaro 1945 la urbo estis enkadre de ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio alinomita je Havlíčkův Brod laŭ Karel Havlíček Borovský. En urbaj parkoj staras monumentoj al Karel Havlíček Borovský, al lia patrino kaj al Bedřich Smetana. En kelkaj lokoj ni trovos restaĵojn de duforma urba remparo el la jaro 1310 kaj el lasta kvarono de la 15-a jarcento. En la urbo estas vico da loĝigeblecoj. Loĝantaro Membrigo de urbo La urbo konsistas el 13 katastraj teritorioj kaj el 14 lokaj partoj: k. t. Březinka u Havlíčkova Brodu – parto Březinka k. t. Havlíčkův Brod – partoj Havlíčkův Brod (parto) k. t. Jilemník – parto Jilemník k. t. Klanečná – parto Klanečná k. t. Květnov – parto Květnov k. t. Mírovka – parto Mírovka k. t. Perknov – parto Havlíčkův Brod (parto) k. t. Poděbaby – partoj Havlíčkův Brod (část), Poděbaby k. t. Suchá u Havlíčkova Brodu – partoj Suchá, Svatý Kříž k. t. Šmolovy u Havlíčkova Brodu – parto Šmolovy k. t. Termesivy – partoj Herlify, Termesivy k. t. Veselice u Havlíčkova Brodu – parto Veselice k. t. Zbožice – parto Zbožice Antaŭe konsisto de la urbo estis ankaŭ hodiaŭ memstaraj municipoj Bartoušov (ekde la 30-a de aprilo 1976 ĝis la 23-a de novembro 1990), Břevnice, Hurtova Lhota, Knyk, Kyjov, Michalovice, Vysoká kaj Ždírec. Transporto Fervoja konekto Havlíčkův Brod havas regulan trajnan konekton kun Brno kaj Prago (tra Havlíčkův Brod gvidas linio de Brno al Prago). Ankaŭ estas konekto al Jihlava kaj Pardubice. Esperanto En Havlíčkův Brod naskiĝis Ladislav Riedl. Pluaj fotoj