Пршыбрам

Пршы́брам (па-чэску: Příbram) — горад у Чэхіі. Ён уважаецца трэцім паводле велічыні ў Сярэднечэскім краі пасьля Кладна і Млада Болеслава, а таксама адміністрацыйным і культурным цэнтрам паўднёва-заходняй часткі рэгіёну, але на яго таксама ў значнай ступені ўплывае блізкасьць Прагі. Гісторыя Першая пісьмовая згадка пра Пршыбрам датуецца 1216 годам, калі шляхціч Грозната з Тэпла прадаў Пршыбрам праскаму біскупу Андржэю. Неўзабаве паселішча стала гандлёвым горадам з царквой. Места было спустошаные за час хваляваньняў у другой палове XIII стагодзьдзя. Праскае біскупства запрасіла ў гандлёвы горад новых пасяленцаў, якія аднавілі места. Замак у Пршыбраме быў пабудаваны на загад арцыбіскупа Арнашта з Пардубіцаў. У ваколіцах Пршыбрама зьявіліся новыя вёскі, якія кіраваліся горадам. У XV стагодзьдзі большасьць насельніцтва складалі чэхі, але былі і немцы, якія прыязджалі ў ваколіцы гандлёвага гораду на здабычу срэбра. У час гусіцкіх войнаў Пршыбрам стаў на бок рэфарматараў. Па вайне ён перастаў быць царкоўнай уласнасьцю і быў набыты каралём, які аддаў яго ў заклад сваім крэдыторам. Аднак часовыя адміністратары не былі зацікаўленыя ў разьвіцьці рынкавага гораду, што азначала ягоны паступовы заняпад. У 1497 годзе Ўладзіслаў II павысіў статус Пршыбрама да гораду. На пачатку XVI стагодзьдзя пашырылася здабыча срэбра, у выніку чаго ў ваколіцах зьявілася шахтарскае паселішча Бржэзавы Горы. У сярэдзіне стагодзьдзя здабыча прыйшла ў заняпад. Гэта цягнулася да 1579 году, калі імпэратар Рудольф II узвысіў Пршыбрам да каралеўскага шахтарскага гораду. З таго часу места квітнела. Трыццацігадовая вайна зрабіла вялікі ўплыў на Пршыбрам, скараціўшы колькасьць насельніцтва і выклікаўшы гвалтоўную рэкаталізацыю, якая падтрымлівалася ростам важнасьці Сьвятой Гары. Горад аднавіўся толькі ў канцы XVII стагодзьдзя, дзякуючы здабычы жалезнай руды. Да гэтага часу здабыча срэбра працягвалася, але была ня вельмі прыбытковай, таму Пршыбрам адмовіўся ад большай часткі сваёй долі прыбытку ад здабычы на карысьць цэнтральнага ўраду ў Вене. Гэта выявілася памылкай, бо да XVIII стагодзьдзя здабыча пашырылася. Горад стаў цэнтрам цэнтральных горназдабыўных установаў, а ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя — і горнай акадэміі. Пік росквіту цягнуўся да 1880-х гадоў. Значнасьць пршыбрамскіх шахтаў пасьля 1900 году зьнізілася, але рэпутацыя гораду як адукацыйнага і культурнага цэнтра заставалася высокай. У 1920-х гадах пашырылася здабыча ўрану, што прывяло да павелічэньня інвэстыцыяў і росту гораду. За час Другой сусьветнай вайны вакол Пршыбраму меўся рэгіён з моцным партызанскім супрацівам нацыскай акупацыі. У 1976 і 1980 гадах да места былі далучаныя навакольныя паселішча, што павялічыла агульную колькасьць насельніцтва да больш чым 35 тысяч жыхароў. Крыніцы Вонкавыя спасылкі Афіцыйны сайт.