Եվրոպական միության տիեզերական ծրագրի գործակալություն

Եվրոպական միության տիեզերական ծրագրի գործակալությունը, կրճատ՝ ԵՄՏԾԳ (EUSPA) տիեզերական գործակալություն է, որը որպես Եվրոպական միության (ԵՄ) գործակալություն կառավարում է Եվրոպական միության տիեզերական ծրագիրը։ Այն սկզբում ստեղծվել է 2004 թվականին որպես Եվրոպական գլոբալ նավիգացիոն արբանյակային համակարգերի վերահսկիչ մարմին (GSA), 2010 թվականին վերակազմավորվել է որպես Եվրոպական գլոբալ նավիգացիոն արբանյակային համակարգերի գործակալություն, իսկ ներկայիս ձևով հաստատվել է 2021 թվականի մայիսի 12-ին։ ԵՄՏԾԳ-ն առանձին կառույց է Եվրոպական տիեզերական գործակալությունից (ԵՏԳ), թեև երկու կառույցները սերտորեն համագործակցում են։ Ընդհանուր նկարագիր ԵՄՏԾԳ-ն շահագործում է Գալիլեո և EGNOS ծրագրերը՝ Եվրոպային ապահովելով ամերիկյան GPS, ռուսական ԳԼՈՆԱՍՍ և չինական BeiDou համակարգերին այլընտրանքային գլոբալ նավիգացիոն արբանյակային համակարգով։ Ի տարբերություն այդ համակարգերի՝ Գալիլեոն մնում է քաղաքացիական վերահսկողության ներքո։ Գործակալությունը նաև խթանում է ԵՄ տիեզերական տվյալների և ծառայությունների առևտրայնացումը և շուկայական օգտագործումը՝ ներառյալ Գալիլեո, EGNOS և Կոպեռնիկուս Երկրի դիտարկման ծրագրերի տվյալները։ Այդ նպատակով ԵՄՏԾԳ-ն հրապարակում է շուկայի վերլուծական զեկույցներ, այդ թվում՝ EO & GNSS Market Report և GNSS and Secure SATCOM User Technology Report, ինչպես նաև կազմակերպում է ֆինանսավորման հնարավորություններ՝ Horizon Europe, Fundamental Elements R&D և CASSINI նախաձեռնության միջոցով։ ԵՄՏԾԳ-ն ներգրավված է նաև անվտանգ արբանյակային կապի ծրագրերում՝ GOVSATCOM և IRIS2, շահագործում է ԵՄ Տիեզերքի հսկողություն և հետևում համակարգի սպասարկումը և պատասխանատու է ԵՄ տիեզերական ծրագրի բոլոր բաղադրիչների անվտանգության հավատարմագրման համար։ Պատմություն և ֆինանսավորում Գործակալությունը ստեղծվել է 2004 թվականին՝ որպես European GNSS Supervisory Authority, և սկզբում պատասխանատու էր Գալիլեո ծրագրի միջոցների կառավարման, վերահսկման և արբանյակային ռադիոնավիգացիային առնչվող հարցերի համար։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ից գործակալության նստավայրը գտնվում է Պրահայում, Չեխիա։ 2018 թվականի հունիսին Եվրոպական հանձնաժողովը առաջարկեց GNSS Agency-ն վերածել Եվրոպական միության տիեզերական ծրագրի գործակալության՝ ընդլայնելով դրա դերը Գալիլեո, EGNOS, Կոպեռնիկուս և նոր GOVSATCOM նախաձեռնության ուղղություններով։ 2021 թվականի ապրիլի 28-ին Եվրոպական խորհրդարանը հաստատեց ԵՄ տիեզերական ծրագրի կարգավորումը, որը ճանապարհ բացեց ԵՄՏԾԳ-ի ստեղծման համար։ Նոր կարգավորումը սահմանեց գործակալության իրավասությունները և 2021-2027 թվականների բազմամյա ֆինանսական շրջանակում ԵՄ տիեզերական ծրագրի համար նախատեսեց 14.872 միլիարդ եվրո բյուջե։ Կարգավորումն ուժի մեջ մտավ 2021 թվականի մայիսի 12-ին։ 2023 թվականի հուլիսի 1-ից ԵՄՏԾԳ-ն պատասխանատու է նաև ԵՄ Տիեզերքի հսկողություն և հետևում համակարգի սպասարկման գործողությունների համար։ Հարաբերությունները Եվրոպական տիեզերական գործակալության հետ Եվրոպական միությունը սկզբում նախատեսում էր ԵՏԳ-ն ինտեգրել որպես ԵՄ գործակալություն, սակայն ԵՏԳ-ն չի հանդիսանում ԵՄ գործակալություն։ ԵՏԳ-ն և ԵՄ-ն համագործակցում են Եվրոպայի երկու խոշոր տիեզերական ծրագրերի՝ Կոպեռնիկուս Երկրի դիտարկման համակարգի և Գալիլեո արբանյակային նավիգացիոն համակարգի շրջանակում։ ԵՄՏԾԳ-ի ստեղծման և նախկին GNSS Agency-ի լիազորությունների ընդլայնման առաջարկը սկզբում քննադատության արժանացավ ԵՏԳ-ի և մի շարք անդամ պետությունների կողմից, քանի որ ընկալվում էր որպես ԵՏԳ-ի ոլորտի ընդլայնում ԵՄ կողմից։ 2021 թվականին կողմերը հստակեցրին դերերը․ ԵՏԳ-ն կենտրոնանում է ԵՄ տիեզերական ծրագրերի տեխնիկական տարրերի նախագծման և զարգացման վրա, իսկ ԵՄՏԾԳ-ն՝ այդ ծրագրերի գործառնական բաղադրիչների վրա։ Եվրոպական GNSS ծառայությունների կենտրոն Եվրոպական GNSS ծառայությունների կենտրոնը (GSC) եվրոպական GNSS ենթակառուցվածքի բաղկացուցիչ մաս է և կապող օղակ է Գալիլեո համակարգի ու դրա օգտատերերի միջև։ Այն գտնվում է Մադրիդում՝ Իսպանիայի ավիատիեզերական տեխնոլոգիաների ազգային ինստիտուտի (INTA) տարածքում, Տոռեխոն դե Արդոսում։ GSC-ն աջակցում է Գալիլեո բաց ծառայության, Բարձր ճշգրտության ծառայության (HAS) և Բաց ծառայության նավիգացիայի հաղորդագրության նույնականացման (OSNMA) օգտատերերին։ Կենտրոնը տրամադրում է ծառայության վիճակի և կատարողականի վերաբերյալ տեղեկատվություն, օգտատերերի աջակցություն, տեխնիկական փաստաթղթեր և շուկայի տարբեր հատվածներին վերաբերող գիտահետազոտական ու արդյունաբերական գիտելիքների փոխանակում։ GSC-ն բացվել է 2013 թվականի մայիսին՝ Եվրոպական հանձնաժողովի այն ժամանակվա փոխնախագահ Անտոնիո Տայանիի և Իսպանիայի զարգացման նախարար Անա Պաստորի մասնակցությամբ։ Կենտրոնը անվանվել է Լոյոլա դե Պալասիոյի պատվին՝ որպես հարգանքի տուրք Եվրոպական հանձնաժողովի նախկին փոխնախագահին և տրանսպորտի հանձնակատարին։ ԵՄՏԾԳ-ի կայաններ Չնայած ԵՄՏԾԳ-ի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Պրահայում, գործակալությունը բազմատեղակայան կառույց է։ Նրա տարբեր կենտրոնները տեղակայված են ԵՄ մի քանի երկրներում և ապահովում են ԵՄ տիեզերական ծրագրերի կառավարումն ու համակարգումը։ Եվրոպական GNSS ծառայությունների կենտրոն — գտնվում է Մադրիդում և հանդիսանում է Գալիլեո օգտատերերի հիմնական ինտերֆեյսը։ Գալիլեո Անվտանգության մոնիթորինգի կենտրոն — վերահսկում է Գալիլեոի անվտանգության սպառնալիքները և գործառնական վիճակը՝ Սեն Ժերմեն ան Լեում, Ֆրանսիա, և պահուստային կենտրոնով՝ Սան Մարտին դե լա Վեգայում, Իսպանիա։ Գալիլեո Հղումների կենտրոն — գտնվում է Նորդվեյկում, Նիդերլանդներ, և վերահսկում է Գալիլեո ազդանշանների կատարողականը։ Գալիլեո Կառավարման կենտրոններ — տեղակայված են Ֆուչինոյում, Իտալիա, և Օբերպֆաֆենհոֆենում, Գերմանիա։ Դրանք հաշվարկում են Գալիլեո արբանյակների ուղեծրերը, ստեղծում և փոխանցում են նավիգացիոն ազդանշանը։ Գալիլեո Ինտեգրված լոգիստիկ աջակցության կենտրոն — գտնվում է Transinne-ում, Բելգիա, և աջակցում է Գալիլեոի ցամաքային ենթակառուցվածքի պահեստամասերի ու վերանորոգման ապահովմանը։ Գալիլեո Սենսորային կայաններ — տեղակայված են նաև հեռավոր տարածքներում, այդ թվում՝ Կերգելեն կղզիներում, Ուոլիս և Ֆուտունայում և Բոնեյրում։ ԵՄՏԾԳ-ն ունի նաև Որոնողական և փրկարարական աշխատանքների/Գալիլեո ծառայությունների կենտրոն և EGNOS կենտրոն Թուլուզում, Ֆրանսիա, ինչպես նաև համատեղ գրասենյակ Բրյուսելում, Բելգիա։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական կայք