პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია (მალა-სტრანა)

პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია (ჩეხ. Kostel svatého Mikuláše) — ბაროკოს სტილის ეკლესია ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღაში, მალა-სტრანას (მცირე მხარის) ისტორიულ უბანში. ტაძარი აგებულია 1704–1755 წლებში იმ ადგილას, სადაც მანამდე XIII საუკუნის გოტიკური ეკლესია იდგა, რომელიც ასევე წმინდა ნიკოლოზის სახელზე იყო ნაკურთხი. ეკლესიის არქიტექტორია კრისტოფ დინცენჰოფერი. ნაგებობა ბაზილიკის ტიპს მიეკუთვნება, მისი სიმაღლე 49 მეტრია. ტაძარი ეკუთვნის რომის კათოლიკურ ეკლესიას და წარმოადგენს სამრევლო ტაძარს პრაღის არქიეპარქიაში. პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია მიჩნეულია პრაღული ბაროკოს უდიდეს ნიმუშად. ისტორია ამჟამინდელი ეკლესიის ადგილას თავდაპირველად იდგა გოტიკური სტილის სამრევლო ეკლესია, რომელიც აგრეთვე წმინდა ნიკოლოზის სახელს ატარებდა, ის XIII საუკუნეში ააგეს. 1620 წლის შემდეგ იგი იეზუიტებს გადაეცათ, ხოლო სამრევლო წმინდა ვაცლავის ეკლესიაში გადაიტანეს. 1628 წელს აქ გახსნეს დაწყებითი და არასრული საშუალო სკოლა. XVII საუკუნის მეორე ნახევარში იეზუიტებმა ახალი ეკლესიის აგება გადაწყვიტეს, რომლის პროექტიც ჯოვანი დომენიკო ორსიმ შეადგინა. ტაძრის თავდაპირველად დაგეგმილი იერსახის შესახებ წარმოდგენას გვიქმნის წმინდა ბარბარეს კაპელა, რომელიც პირველად აშენდა, რათა ღვთისმსახურების ჩატარება შესაძლებელი ყოფილიყო. ძველი წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია დაანგრიეს, ხოლო 1673 წელს ახალი ტაძრის საძირკვლის პირველი ქვა დაიდო. ეკლესია XVIII საუკუნის განმავლობაში ორ ეტაპად აშენდა. 1703–1711 წლებში აიგო დასავლეთის ფასადი, მგალობელთა გუნდის დარბაზი, წმინდა ბარბარესა და წმინდა ანას კაპელები. გრაფი ვაცლავ კოლოვრატ-ლიბშტეინსკი (1634 — 1659), ცნობილი ჩეხური კოლოვრატების საგვარეულოდან, წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის უმსხვილესი ქტიტორი იყო. მან მთელი თავისი ქონება შესწირა ეკლესიისა და მასთან დაკავშირებული ნაგებობების მშენებლობას მალა-სტრანაში. ახალი პროექტი ითვალისწინებდა ურთიერთდაკავშირებული ცილინდრების რთულ გეომეტრიულ სისტემას, რომელთა ცენტრში ტრანსეპტის თავზე გუმბათი იყო აღმართული. მასიური ნავი გვერდითი კაპელებითა და გადაკვეთილი ელიფსოიდების სისტემაზე დაფუძნებული ტალღოვანი კამარით კრისტოფ დინცენჰოფერმა ააგო. ფართო არკადებს შორის განლაგებული ბურჯები, რომლებიც ტრიფორიუმს იჭერდა, ტაძრის დინამიკური ეფექტის მაქსიმალურად გასაძლიერებლად იყო განკუთვნილი. საკურთხეველი და მისი დამახასიათებელი სპილენძის გუმბათი 1737–1752 წლებში აშენდა უკვე კრისტოფის ვაჟის, კილიან იგნაც დიენტცენჰოფერის პროექტის მიხედვით. 1752 წელს, დინცენჰოფერის გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ, დასრულდა ეკლესიის სამრეკლოს მშენებლობა. მომდევნო წლებში ეკლესიის ინტერიერი კიდევ უფრო გამდიდრდა. პაპ კლემენტ XIV-ის მიერ იეზუიტთა ორდენის გაუქმების შემდეგ, 1775 წელს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია მალა-სტრანის მთავარი სამრევლო ტაძარი გახდა. კომუნისტური რეჟიმის პერიოდში ეკლესიის სამრეკლო სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის სადამკვირვებლო პუნქტად გამოიყენებოდა, რადგან იქიდან შესაძლებელი იყო ამერიკისა და იუგოსლავიის საელჩოების, აგრეთვე დასავლეთ გერმანიის საელჩოსკენ მიმავალი გზის კონტროლი. მორთულობა ეკლესიას ახასიათებენ როგორც „პრაღული ბაროკოს ყველაზე შთამბეჭდავი ნიმუში“, ასევე როგორც „უდავოდ უდიდესი ბაროკოს ეკლესია პრაღაში და დინცენჰოფერების უმაღლესი მიღწევა“. ფარზე გამოსახულია ნაგებობის სავარაუდო ქტიტორის, ფრანტიშეკ კარელ გრაფ კოლოვრატ-ლიბშტეინსკის საგვარეულო ნიშანი. ტაძრის ფასადზე არ გვხვდება მისი ნამდვილი ქტიტორის, ვაცლავ გრაფ კოლოვრატ-ლიბშტეინსკის გერბი. იგი იმდენად მოკრძალებული იყო, რომ არ სურდა მისი სახელი ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებულიყო, ამიტომ მშენებლობის დასრულების შემდეგ გამოყენებულ იქნა მისი ბიძის საგვარეულო გერბი. ეკლესია გამოირჩევა არა მხოლოდ არქიტექტურით, არამედ დეკორაციითაც. გარე ფასადი მოყავისფრო შეფერილობისაა და შემკულია იან ლუკაშ კრაკერის ფრესკებით, ხოლო 70 მეტრის სიმაღლის გუმბათის შიდა ნაწილი მოხატულია ფრანტიშეკ ქსავერ პალკოს ფრესკით. ინტერიერს დამატებით ამშვენებს ფრანტიშეკ იგნაც პლაცერის შექმნილი ქანდაკებები. ბაროკოს ორგანი 4000-ზე მეტ მილს მოიცავს, რომელთა სიგრძე ექვს მეტრამდე აღწევს. ამ ორღანზე მოცარტი 1787 წელს უკრავდა. მოცარტის ცნობილი შედევრი, „მესა დო მაჟორში“ (Mass in C), მისი ვიზიტიდან მალევე პირველად სწორედ წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში შესრულდა. 79 მეტრის სიმაღლის სამრეკლო უშუალოდ უკავშირდება ეკლესიის მასიურ გუმბათს. სამრეკლო, საიდანაც ქალაქის შესანიშნავი პანორამული ხედები იშლება, ეკლესიისგან განსხვავებით, როკოკოს სტილში აშენდა. მისი მშენებლობა 1751–1756 წლებში ანსელმო ლურაგომ დაასრულა. დღევანდელობა ეკლესია მალა-სტრანის სამრევლოს დაქვემდებარებული ეკლესიაა, თუმცა მას ჰყავს საკუთარი რექტორი რექტორი, რომელიც ყოველ კვირა დღეს, 20:30 საათზე აღავლენს მესას. ორგანისა და საეკლესიო მუსიკის კონცერტები ყოველდღიურად იმართება აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით. ფოტოგალერეა სქოლიო