Tišnov

Tišnov (němsce Tischnowitz) je městačko z něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjemi pod Čěskomorawskej wysočinu w južnej Čěskej na srjedźnej Morawje. Leži při železniskej čarje mjez Brnom a Žďárom nad Sázavou. Stawizny Tišnov je jedne z najstaršich městow srjedźneje Morawy a leži na starej wikowanskej dróze z Morawy do Čech. Sydlišćo nasta něhdźe w lěće 1240 we wobwodźe abatisow z klóštra Porta Coeli jako wobhrodźene wikowanišćo. W lěće 1428 bu Tišnov wot Husitow wobsadźeny a přez wulki měšćanski woheń zničeny. W Třicećilětnej wójnje so město wospjet wot wšelakich wójskow wobsadźi a zhubi wuznam. Zajimawostki Klóšter Porta coeli (hornjoserbsce Njebjeske wrota, němsce Kloster Himmelspforte, čěsce Brána nebes) je cistercienski klóšter w Tišnovje. Je so w lěće 1230 wot kralowny Constancie z Wuherskeje załožił. Klóšter Marijiny doł w Hornjej Łužicy kupi klóšter Porta Coeli w lěće 1861 za 180.000 złotych, w lěće 1950 je so zawrěł a w lěće 1990 zaso wobnowił. Dalša sotra tutoho konwenta běše Serbowka. Tež poslednja abatisa Annuntiata Bělkenc bě serbskeho pochada, wumrě w lěće 2003. Konwent založi 1915 klóštersku šulu za domjacnosć, kotraž bě jako jenička w Rakusko-Wuherskej tež serbskim dźowkam-kubłarkam přistupna. W Tišnovje/Brnje ma nakładnistwo Sursum swoje sydło, hdźež su hižo někotre publikacije wo Serbach zdźěla w čěskej a zdźěla w serbskej a němskej rěči wušli. Twarske pomniki Sanatorij Dr. Františka Kuthana (1899) w młodźinskim stilu – architekt Hugo Kepka Měšćanska nalutowarnja (1931–1933), jedne z najwuznamnišich dźěłow moderneje architektury Čěskeje – architektaj Bohuslav Fuchs a Jindřich Kumpošt Rozrjadowanje města K městu Tišnov słušeja měšćanske dźěle Hajánky, Hájek, Jamné, Pejškov. Žórła Wotkazy Websydło města Tišnov (čěsce) Informacije wo měsće (čěsce)