კარლოვი-ვარი

კარლოვი-ვარი (ჩეხ. Karlovy Vary, გერმ. Karlsbad) — საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი ჩეხეთში. მდებარეობს დასავლეთ ბოჰემიაში, ოგრჟეს ხეობაში, მდინარე ტეპლის შესართავთან, ზღვის დონიდან 447 მ სიმაღლეზე. დედაქალაქ პრაღიდან დასავლეთით მდებარეობს დაახლოებით 130 კმ-ში. სახელი ეწოდა საღვთო რომის იმპერატორის კარლ IV-ის პატივსაცემად, რომელმაც დააარსა ქალაქი 1370 წელს. ისტორიულად არის განთქმული თავისი მრავალრიცხოვანი ცხელი წყაროებით. სულ მოიპოვება 13 ძირითადი და 300-მდე მცირე წყარო, აგრეთვე მდინარე ტეპლის თბილი წყლები. კარლოვი-ვარი XIX საუკუნეში გადაიქცა მნიშვნელოვან საკურორტო ზონად, სადაც აშენდა მრავალი სანატორიუმი, აბაზანა და სასტუმრო. განთქმულია აგრეთვე კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალითა და ბეხეროვკას ლიქიორით. სიახლოვეს არის ფაიფურის დიდი ქარხანა. არაერთი სახელგანთქმული ადამიანი სტუმრობდა კარლოვი-ვარს როგორც სამკურნალო ბალნეოლოგიურ კურორტს, მათ შორის იყვნენ კომპოზიტორები: ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, ფრედერიკ შოპენი, იოჰანეს ბრამსი, ბედრჟიხ სმეტანა, პოეტები იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთე, ფრიდრიხ შილერი, მეფე პეტრე I დიდი. ჰავა ზომიერად ნოტიოა. დამახასიათებელია თბილი ზაფხული (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 17,3°C) და ძალიან რბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა –2°C). ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში შეადგენს 620 მმ-ს. სამკურნალო საშუალებას წარმოადგენს: ნახშირმჟავა სულფატურ-ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი თერმული წყაროების წყალი, რომელთა ტემპერატურა იცვლება 41,2°C-დან 72,2°C-მდე. იყენებენ სასმელად, ჩამოსასხმელად, აბაზანებისათვის, შესასხურებლად, ინჰალაციისათვის, ნაწლავების ამოსარეცხად და სხვ. გარდა ამისა, არის ტორფის ტალახით მკურნალობა. მთავარი წყაროა ვრჟიდლო, ეგრეთ წოდებული შპრუდელი, რომლის წყლისაგან იღებენ კარლოვი-ვარის მარილს. ძირითადი სამედიცინო ჩვენებებია: ღვიძლის, სანაღვლე გზების, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტისა და საშარდე გზების დაავადებანი, ნივთიერებათა ცვლის მოშლა. გერმანიაში ქალაქი ცნობილია კარლსბადის სახელწოდებით. საკუთრივ „ვარი“ ნიშნავს ცხელს წყაროებს. ქალაქ კარლოვი-ვარში იმოგზაურა ცნობილმა ქართველმა მწერალმა, მეცნიერმა და მოგზაურმა თეიმურაზ ბატონიშვილმა (1782-1846). მან აღწერა ქალაქის ბაზარი და სახელგანთქმული მინერალური წყლები. იხილეთ აგრეთვე ჩეხეთის ქალაქების სია რესურსები ინტერნეტში ოფიციალური საიტი (ჩეხური) კარლოვი-ვარი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) სქოლიო