Լառնակայի ամրոց

Լառնակայի ամրոց (հուն․՝ Κάστρο Λάρνακας), միջնադարյան օսմանական ամրոց, որը հիմնադրվել է եվրոպացիների կողմից 14-րդ դարում և վերակառուցվել է թուրքերի կողմից 1625 թվականին՝ Լառնակայի (Կիպրոսի Հանրապետություն) նավահանգիստը պահպանելու համար։ Ամրոցը գտնվում է Ֆինիկուդես Պրոմենադի Հարավային վերջնակետում («Ֆինիկովյան Պրոմենադ»)։ Ներկայումս ամրոցում գտնվում է պատմական թանգարան։ Պատմություն Պատմական վկայությունների համաձայն, Լառնակա նավահանգստում ամրոցը կառուցվել է Կիպրոսի թագավոր Ջեյմս I դե Լուսինյան թագավորի օրոք (1382-1398)։ Ամրոցը դարձավ Կիպրոսի հարավային ափի պաշտպանական համակարգի բաղկացուցիչ մասը, որը ձգվում էր Ֆամագուստա նավահանգստից Պիլայի և Լիմասոլի շրջանում մինչև՝ Ակրոտիրի ծովածոց։ Ամրոցը նաև վենետիկյան տիրապետության շրջանում (1489-1571) ծառայել է Լառնակայի ծովային նավահանգստի պաշտպանության համար, ապա ամբողջ կղզու հետ անցել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։ Իր պատմության ընթացքում ամրոցը բազմիցս վերակառուցվել և վերակառուցվել է։ 1625 թվականին թուրքերը վերականգնել են ամրոցը, որն այդ ժամանակ գրեթե ամբողջությամբ ավերվել էր (ինչի մասին վկայում է ամրոցի մուտքի վերևում գտնվող ցուցանակը), որից հետո ամրոցը ձեռք է բերել ժամանակակից տեսք՝ համատեղելով ռոմանական և օսմանյան ճարտարապետության առանձնահատկությունները։ Սակայն 18-րդ դարում ամրոցը մասամբ ավերվել է։ 1878 թվականին բրիտանացիների գալով ամրոցը նորոգվել և հանձնվել է դատաոստիկանական պահանջների համար։ Այստեղ եղել է ոստիկանական բաժանմունք, բերման են ենթարկվել ձերբակալվածները, և մահապատժի են ենթարկվել կախաղանի միջոցով։ 1948 թվականին Լառնակայի ամրոցում կատարված վերջին մահապատժից անմիջապես հետո ոստիկանության բաժանմունքը տեղափոխվել է Ֆինիկուդես բուլվարի հակառակ կողմը, իսկ ամրոցի տարածքում բացվել է պատմական թանգարան։ 1963 թվականի քաղաքային անկարգությունների ժամանակ թանգարանի ցուցանմուշների մի մասը գողացել են կամ զգալիորեն վնասվել է։ Նկարագրություն Հնագիտական հետազոտությունների համաձայն՝ բնօրինակ (Լուսինյան) ամրոցը շատ ավելի մեծ էր, քան 1625 թվականին օսմանյան թուրքերի կողմից վերակառուցված ամրոցը։ Նրա տարածքը տարածվում էր ավելի հյուսիս և հարավ-արևմուտք։ Սկզբնական շինությունից միայն ամրոցի հարավային մասում կամարակապերն ու կիսաշրջանաձև աբսիդն են պահպանվել, որոնց երկայնքով կան 14-րդ դարի գերեզմանաքարեր, որոնք այստեղ են բերվել Նիկոսիայի գոթական տաճարներից։ Ամրոցի հյուսիսային մասում պահպանվել են օսմանյան ոճով հարակից երկու հարկանի շենքեր, որոնցից մեկի առաջին հարկում կա կամարակապ պատկերասրահ, որը ծառայում է որպես բակ և միևնույն ժամանակ ամրոցի մուտք։ Մուտքի աջ կողմում գտնվող սենյակը բրիտանացիները սարքել էին դատապարտյալների մահապատժի համար, որի համար սենյակում կախաղան էր տեղադրված։ Այս շենքի երկրորդ հարկում գտնվում է Լառնակայի պատմության թանգարանը (միջնադարի թանգարան), որը զբաղեցնում է չորս սենյակ, որտեղ պահվում են 4-7-րդ դարերի վաղ քրիստոնեական բազիլիկ ցուցանմուշներ։ Պատերին կան վաղ քրիստոնեական որմնանկարների լուսանկարներ։ Թանգարանը հասարակության համար բաց է շաբաթը յոթ օր։ Ամրոցում մինչ օրս իրենց տեղերում են գտնվում 20-րդ դարի սկզբի Friedrich Krupp AG ֆիրմայի թնդանոթները, որոնց գլխավոր գործառույթը նավահանգիստ մտնող նավերին ողջունելն էր։ Ամրոցի բակում այժմ պարբերաբար անցկացվում են սիմֆոնիկ երաժշտության և թատերական փառատոնների համերգներ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Լառնակա ամրոց(չաշխատող հղում) Լառնակայի միջնադարյան ամրոցն այժմ բաց է հանգստյան օրերին Արխիվացված 2020-10-22 Wayback Machine Քայլեք Լառնակայի զբոսավայրով// Կիպրոսի ուղեցույց. Տեսարժան վայրեր, երթուղիներ, ճանապարհորդություն, էքսկուրսիաներ, լուսանկարներ Լարնակայի ամրոց// kipros.ru Ֆորտ Լառնակա// kipr-excursions.com Larnaca Medieval Fort// www.cyprusevents.net Larnaka Castle// www.mcw.gov.cy