Կանչուոր Սուրբ Աստուածածին վանք (Կիպրոս)

Կանչուոր Սուրբ Աստուածածին վանք, (Սուրբ Աստուածածին Կանչուոր), կը գտնուի Ֆամակուսթա քաղաքէն հիւսիս-արեւմուտք, քարմելիթներու եկեղեցւոյ դիմաց։ Պատմութիւն 1346-ին՝, Կիլիկիոյ հայ փախստականներու եւ գաղթականներու կողմէ կառուցուած է ամրոցի դերակատարութիւն ունեցող Կանչուոր Սուրբ Աստուածածին վանքը։ Ան կառուցուած է հայկական ճարտարապետութեան ոճով՝ յունակիպրական տարրերով։ Վանքը՝ Կիպրոս կղզիի հոգեւոր-մշակութային կարեւոր կեդրոններէն եղած է, ուր ապրած ու ստեղծագործած է Ներսէս Լամբրոնացին։ Կանչուորը կառուցած են զուտ հայկական եւ յունակիպրական ոճերու ճարտարապետութեան փոքրաթիւ տարրերով։ 1571 թուականէն, վանքը դադրած է իր գործունէութենէն։ 1907 թուականին, հնէաբանական դեպարտամենտը վերանորոգած է զայն։ 1936 թուականին, վերադարձուած է Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ։ 1945 թուականին, վանքը կրկնակի օծուած է՝ արքեպիսկոպոս Գէորգ Չեպէեանի կողմէն։ 1957 թուականին, այրուած է՝ թուրք կիպրացիներու կողմէ։ 1963-1964 թուականներուն, վանքը եւ անոր մերձակայ տարածքը անցած է ծայրայեղական թուրք կիպրացիներու ձեռքը, իսկ 1974 թուականի Օգոստոսին՝ թուրք զինուորականներու։ Վանքի մուտքը փակուած է եւ այնտեղ տեղաւորուած է զինուորական փաշա։ 2003 թուականին, արգելքը մասնաւորապէս վերցուած է, իսկ 2005-էն ի վեր զբօսաշրջիկներուն նորէն արտօնած է այցելել վանքը։ Արտաքին յղումներ The Armenians of Cyprus (booklet) The Armenians of Cyprus 35.12731°N 33.93639°E﻿ / 35.12731; 33.93639 Ծանօթագրութիւններ