Split Dalmatiya

Split-Dalmatiya qraflığı (xorvatca: Splitsko-dalmatinska županija) Xorvatiyanın sahəsinə görə ikinci ən böyük jupaniyasıdır (4540 km²). Paytaxtı Split şəhəridir. Torpaq sahəsi 4.540 km², ümumi sahəsi 14.106.40 km-dir. Split-Dalmatiya qraflığı Xorvatiyanın ən sürətlə inkişaf edən bölgəsidir, çünki iqtisadi imkanlar və həyat səviyyəsi paytaxt Zaqreb və İstriya qraflığı ilə yanaşı ən yüksək göstəricilər arasındadır. Əhalisi Rayonun əhalisi 463.676 nəfərdir. Rayonun etnik qrupları xorvatlar (96.30%), serblər (1.19%), albanlar (0.19%), boşnaklar (0.19%), slovenlər (0.19%) və monteneqrolulardan ibarətdir. Coğrafiyası və iqlimi Split-Dalmatiya jupanlığı Xorvatiyanın sahəsinə görə ikinci ən böyük jupanlığıdır (4540 km²). Ən yüksək zirvə — Biokovo dağ silsiləsində yerləşən Sveti Yure dağıdır (1762 m). Ən uzun çay — Cetina (101 km). Ən böyük ada — Braç (395 km²). Jupaniyanın sahil zonasında və adalarda Aralıq dənizi iqlimi üstünlük təşkil edir. Materik hissəsi üçün subaralıq dənizi iqlimi, dağlıq ərazilər üçün isə dağ iqlimi xarakterikdir. Yaylar quraq və isti olur (yayda havanın orta temperaturu 26 °C). Qışlar mülayim keçir və yağıntı az olur. Materik hissədə temperatur fərqləri daha yüksəkdir. Küləklər arasında materikdən dənizə doğru əsən və sərin hava gətirən bora, həmçinin dənizdən quruyadək əsən, isti və buludlu hava gətirən cənub küləyi yuqo (sirokko)ya xüsusilə seçilir. Görməli yerlər UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına jupanlıq ərazisində yerləşən üç obyekt daxildir: Split şəhərinin tarixi mərkəzi və Diokletian sarayı Trogir şəhərinin tarixi mərkəzi. Hvar adasında yerləşən Stariqrad düzənliyi. Biokovo dağ massivində təbiət parkı yaradılmışdır. Digər görməli yerlər arasında: Braç adası və Bol şəhəri yaxınlığında yerləşən “Qızıl Buynuz” (Zlatni Rat) çimərliyi. Makarska rivyerası və onun mərkəzi olan Makarska şəhəri. Cetina çayının kanyonu. Qırmızı göl və Mavi mağara (Bişevo). Braç adasında yerləşən “Pustinja Blaca” mağara monastırı. Bişevo adası və onun Mavi mağarası. İqtisadiyyatı Split Dalmatiya County, Xorvatiyanın bütün bölgələri arasında İnsan İnkişafı İndeksinə görə 5-ci yerdədir. Özəlləşdirmədən və Avropa Birliyinə qoşulmadan əvvəl, turizmə əlavə olaraq ən diqqət çəkən sahə Gəmiqayırma idi. Rayon hazırda turizmdən əsas gəlir mənbəyi kimi istifadə edir. İstinadlar