Дуброўнік

Дуброўнік (па-харвацку: Dubrovnik, па-італьянску: Ragusa, па-далмацку і па-лацінску: Ragusa) — горад у Харватыі. Месьціцца на беразе Адрыятычнага мора, на поўдні Далмацыі. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Дуброўніцка-Нерэтванскай жупаніі. Насельніцтва — 42 615 чалавек. Стары горад Дуброўніку быў уключаны ў 1979 годзе ў Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Ён лічыцца адным зь дзесяці найлепш захаваных сярэднявечных гарадоў, абкружаных мурам, у сьвеце. Гісторыя Лічыцца, што Дуброўнік (Рагуза) быў заснаваны ў VII стагодзьдзі ўцекачамі з Эпідаўру, які быў разбураны аварамі, або славянамі. Паселішча эпідаўраўцаў знаходзілася на невялічкай высьпе, якая называлася Ляўс і была аддзеленая ад кантынэнту каналам. Крыху пазьней насупраць выспы вырасла славянскае паселішча, якое назыалася Дубрава. У VII—X стагодзьдзях Рагуза знаходзілася пад уладай Бізантыі, але захоўвала пэўную самастойнасьць. Паступова раманскае і славянскае насельніцтва зьмяшалася, на месцы высахлага ў XII стагодзьдзі каналу была пракладзена галоўная вуліца гораду — Страдун. У 1205–1358 гадох горад апынуўся пад уладай Вэнэцыянскае рэспублікі. У гэты час горад становіцца важным пастаўшчыком скураў, воску, срэбра і іншых мэталаў для Вэнэцыі. У 1235 годзе была ўведзена новая сыстэма кіраваньня горадам: князь (рэктар), які абіраўся на месяц, — Малое веча — Вялікае веча — Рада прызначаных (Сэнат). У студзені 1348 году ў Дуброўніку адбылася ўспышка чумы. У сярэдзіне XIV стагодзьдзя ў Дуброўніку сфармавалася арыстыкратычная рэспубліка, дэвізам якой быў «Свабода, або сьмерць!». У 1358 годзе Вэнэцыя пацярпела паразу ад вугорскага караля Лаяша Вялікага, і Дуброўнік прызнаў сюзэрэнытэт Вугоршчыны, які, аднак, ня быў істотным. Найвышэйшага росквіту Рэспубліка дасягнула ў XV—XVI стагодзьдзях, умела балянсаваўшы паміж Вэнэцыяй і Асманскай імпэрыяй і выгадна гандляваўшы ў Міжземнамор’і. Мясцовыя купцы бывалі таксама і ў Індыі, і ў Амэрыцы. 6 красавіка 1667 году ў Рагузе адбыўся моцны землятрус, у якім загінула 5 тысячаў чалавек, у т.л. глава Рэспублікі — рэктар (князь). Большасьць будынкаў была разбурана, але паступова горад быў адбудаваны і набыў сучасны выгляд. У 1806 годзе Дуброўнік (Рагуза) быў захоплены французамі, і праз два гады рэспубліка была ліквідавана. Але ўжо ў 1814 годзе ў горад увайшлі аўстрыйскія войскі, і ў 1815, у выніку пагадненьняў, заключаных на Венскім кангрэсе, Дуброўнік увайшоў у склад Аўстрыйскае імпэрыі. У 1918 годзе, па сканчэньні Першай сусьветнай вайны і распадзе Аўстра-Вугоршчыны, горад, які цяпер стаў афіцыйна называцца Дуброўнік, увайшоў у склад Дзяржавы славенцаў, харватаў і сэрбаў, якая ў 1929 годзе становіцца Югаславіяй. У 1979 годзе старая частка гораду была ўключана ў Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Дуброўнік моцна пацярпеў падчас Вайны Харватыі за незалежнасьць (1991—1995 гг.). Па яе сканчэньні ў горадзе былі праведзены маштабныя рэстаўрацыйныя работы, і ён стаў адным з найважнейшых турыстычных цэнтраў Харватыі. Транспарт Аэрапорт Дуброўніку разьмешчаны за 22 км на поўдзень ад гораду і зьяўляецца трэцім паводле велічыні ў Харватыі. Канатная дарога злучае Дуброўнік з гарой Срдж. Дзяржаўная аўтадарога 8 у паўночным кірунку вядзе праз мост Франьё Туджмана да граніцы з Босьніяй і Герцагавінай, а ў паўднёвым — праз аэрапорт да граніцы з Чарнагорыяй. Гаспадарка На 2020 год у Дуброўніку месьціўся марскі грузаперавозчык «Атлянтычнае плаваньне». Славутасьці Стары горад з шматлікімі будынкамі ў гатычным, рэнэсансным і барочным стылях. Гарадзкі мур (XII стагодзьдзе) з бастыёнам Бокар, фартэцыяй Мінчэта, фортам Сьвятога Яна і брамамі Піле і Плочэ. Катэдра Касьцёл Сьвятога Блязыюса — у гонар заступніку гораду Касьцёл Сьвятога Спаса Касьцёл Сьвятога Ігнацыя Кляштар і касьцёл дамініканаў Кляштар і касьцёл францішканаў Кляштар Сьвятой Кляры Сынагога Царква Сьвятога Дабравешчаньня (сэрбская) Страдун — галоўная пешаходная вуліца гораду Пляц Ложы — галоўны пляц Старога гораду Пляц Гундуліча з помнікам паэту Княскі двор Палац Спонца Вялікі і Малы фантан Анофрыя Калёна Ролянда Музэі Археалягічны музэй Музэй гісторыі і культуры Музэй мараплаваньня Музэй Айчыннай вайны, прысьвечаны падзеям Вайны Харватыі за незалежнасьць Гарады-сябры Равэнна, Італія (з 1969 году) Вукавар, Харватыя (з 1993 году) Грац, Аўстрыя (з 1994 году) Гэльсынгборг, Швэцыя (з 1998 году) Рагуза, Італія (з 2000 году) Бад-Гомбург-фор-дэр-Гёэ, Нямеччына (з 2002 году) Сараева, Босьнія і Герцагавіна (з 2007 году) Асобы Іван Буніч Вучыч — харвацкі паэт Мілаван Глішыч — сэрбскі паэт Іван Гундуліч — харвацкі паэт Марын Држыч — харвацкі пісьменьнік Галерэя Крыніцы Вонкавыя спасылкі Дуброўнік — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў Афіцыйны сайт