Split

Split (mugažo horvatan kelel, virktas [splît]) om lidn Horvatijan suvižel mererandal. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Splitan i Dalmacijan ümbrikon administrativine keskuz, mülüb ümbrikho. Istorii Eländpunktan aluz om pandud kuti Amuižen Grekanman Aspalatos-kolonii (amuižgrek.: Aσπάλαθος) 3. voz'sadal EME. Split šingotase kurortlidnaks, laivansauvomižel i sömtegimištol. Bumagan, betonan i himižsubstancijoiden edheotandad ratas lidnas. Geografijan andmused Lidn sijadase Adriatižen meren päivnouzmaižel randal, Mar'jan-pol'sarel. Om korktoid mägid ümbrištos. Klimat om subtropine Keskmeren. Kezaku-eloku oma päivoikahad lujas, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +16,8 C°, heinkun-elokun +26,8 C°, tal'vkun-uhokun +8,2..+9,4 C°. Ekstremumad oma −9,0 C° (viluku) i +38,6 C° (kezaku-eloku). Ei voi panda halad sulakus-redukus. Paneb sadegid 801 mm vodes, enamba kül'mkus (120 mm) i tal'vkus (99 mm), vähemba heinkus (25 mm) i elokus (32 mm). Paneb lunt pol'tošt päiväd tal'ves. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 49..53 % röunoiš kezakus-elokus, 61..65 % redukus-vilukus, 56..59 % toižiš kuiš. Meriveden keskmäine lämuz om +19..+24 C° kezakus-redukus, madalamba vilukus-keväz'kus (+11..+12 C°). Eläjad Vn 2011 Horvatijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 178 102 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 200 459 eläjad vl 1991. Läz 342 tuhad ristituid elädas ezilidnoidenke (2021). Transport Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas, ned-žo ajeltas ezilidnoihe i Evropan erasihe-se pälidnoihesai. Raudte ühtenzoitab lidnad Kaštel-ezilidnanke i sen lendimportanke, Splitan raudte om kaikiš suvižemb valdkundas. Splitan meriport om koumanz' passažirine port Keskmeren randal (4 mln passažiroid vodes), ehtatimed lähttas Horvatijan lidnoihe i Italijha, port vasttab kruizlaivoid-ki. Rahvahidenkeskeine civiline Split-lendimport (SPU / LDSP, horv.: Zračna luka Split, 3,3 mln passažiroid vl 2019) sijadase Kaštel-ezilidnas 19 km lodeheze lidnan keskusespäi. Se lendimport om kahtenz' surtte valdkundas, tehtas reisid Päivlaskmaižen i Pohjoižen Evropan äjihe lidnoihe. Sebruzlidnad AÜV Los Andželes, AÜV Norvegii Tronheim, Norvegii (vspäi 1956) Homaičendad Irdkosketused Lidnan oficialine sait (split.hr). (horv.)