Zagrebeko Unibertsitatea

Zagrebeko Unibertsitatea (kroazieraz: Sveučilište u Zagrebu; latinez: Universitas Studiorum Zagrabiensis) Kroaziako hiriburuan dagoen ikerkuntzako unibertsitate publikoa da. Herrialdeko eta baita hego-ekialdeko Europa osoko unibertsitaterik zaharrena da. 29 fakultate, hiru arte akademia eta unibertsitate-zentro bat ditu. Historia Zagrebeko Unibertsitatea ofizialki Neoacademia Zagrabiensis gisa sortu zuten Hungariako Erresumaren garaian, 1669ko irailaren 23an, Leopoldo I.a enperadore eta erregeak hala aginduta. Honek Zagrebeko Errege Hiri Libreko jesuiten akademiari unibertsitate baten estatutua eta pribilegioak emateko dekretua eman zuen. Agiri horren arabera, Zagrebeko filosofia-ikasketek estatus formal eta juridikoa hartzen zuten, eta ofizialki goi-mailako hezkuntzako erakunde publiko bihurtu zen. 1776an, Maria Teresa I.a Austriakoa enperatriz eta erreginak Zientziaren Errege Akademia (latinez: Regia Academia Scientiarum) sortzeko dekretua eman zuen. Erakunde horrek hiru ikasketa edo fakultate zituen: Filosofia, Teologia eta Zuzenbidea. 1861ean Josip Juraj Strossmayer monsinoreak Zagrebeko Unibertsitatea sortzeko oinarri juridiko bat ezartzea proposatu zion Kroaziako Parlamentuari. Zagrebera egindako bisitan, 1869an, Frantzisko Josef enperadoreak Zagrebeko Unibertsitatearen ezarpenari buruzko dekretua sinatu zuen. Bost urte beranduago, Parlamentuak Fundazio Akta onartu zuen, enperadoreak 1874ko urtarrilaren 5ean berretsi zuena. Urte horretako urriaren 19an, Zagrebeko Unibertsitate modernoaren sorrera-ekitaldia egin zen. Kroaziako Estatu Independentearen erregimen faxitan zehar (1941-1945) "Unibertsitate Kroaziarra" deitu zuten, eta ondoren bere jatorrizko izena berreskuratu zuen jugoslaviar hezkuntza-sistema sozialistan sartzeko. Zagrebeko Unibertsitateak 29 fakultate, 3 akademia, diziplinarteko ikasketa-programa bat eta unibertsitate-zentro bat ditu gaur egun, baita Konputazioko Unibertsitate Zentroa eta Zagreb, Sisak eta Varaždingo ikasleen zentroak ere. 1999an, Senatuko saio batean, Unibertsitateak European Credit Transfer and Accumulation System (ECTS) sartzea erabaki zuen. 2001ean, Kroazia Boloniako Adierazpenari atxiki ondoren, sistema hori herrialdeko unibertsitate guztietan onartu zuten. Irakasle ospetsuak Danilo Blanuša, kroaziar zientzialaria Safvet-beg Bašagić, jugoslaviar idazlea Andrija Mohorovičić, austro-hungariar meteorologoa Vladimir Prelog, jugoslaviar kimikaria William Feller, estatubatuar matematikaria Ikasle ospetsuak Ivo Andrić, jugoslaviar idazlea Luka Brajnović, kroaziar idazlea Bajram Rexhepi, albano-kosovar politikaria Liubomir Miletich, bulgariar zientzialaria Luan Starova, albaniar idazlea Vladko Maček, kroaziar politikaria Jadranka Kosor, kroaziar politikaria Tefko Saracevic, kroaziar zientzialaria Ivo Josipović, kroaziar politikaria Dubravka Ugrešić, kroaziar idazlea Tom Sunic, kroaziar filosofoa Alfred Freddy Krupa, kroaziar margolaria Erreferentziak Kanpo estekak