Vrgada

Vrgada (talijanski: Vergada) je otok u Jadranskom moru u Hrvatskoj, koji administrativno podpada pod Zadarsku županiju. Geografija Vrgada je najjužniji otok Zadarskog arhipelaga, na kom je 2011. živjelo 240 stanovnika. Leži između Pašmana na sjeverozapadu i Murtera na jugoistoku, u Murterskom moru koje se prostire od kopna do Kornata. Otok je dug 2,8 i širok do 1,2 km, od kopna i Pakoštana, ga razdvaja istoimeni kanal. Otok ima površinu od 2,32 km², a dužina njegove obale iznosi 9,188 km. Najviše brdo Srabljinovac ima 112 metara. Oko Vrgade leže brojni otočići; Kozina, Kamičić, Artina, Obun, Šipnata, Obrovanj, Oblik, Murvenjak, Gira, Mali i Veli Školjić. Jedino naselje Vrgada leži na sjeveroistočnoj obali okrenutoj kopnu, koja je niža i razvedenija, dok je sjeverozapadna obala prema Kornatima strma i nepristupačna.Sjeveroistočni dio je i pitomiji i mjestimično obrastao šumom. Veće uvale su Sveti Andrija, Luka i Kranje. Malobrojni stanovnici bave se ratarstvom, ovčarstvom, ribarstvom i turizmom. Vrijedi napomenuti da je 1948. na otoku živjelo 538 stanovnika. Najstarija crkva sv. Andrije u uvali Pocrikva podignuta je u 9. vijeku, sve do 17. vijeka služila je i kao parohijska crkva, tad je na brdu Sudujmu podignuta crkva Sv.Trojice, koja je od 1696. preuzela tu ulogu. Vrgada je zbog svoje izoliranosti ostala arhiv glagoljaške liturgije. Historija Sve do 923. otok bio je pod vlašću bizantskih careva, kao takvog ga spominje i Konstantin Porfirogenet u svojoj kronici po imenom Lumbrikaton. Kasnije je dokumentiran pod imenima Lubricata i Levigradae, a od 15. do 17. vijeka navodi se pod slavenskim imenom Lapkat Za srednjeg vijeka bio je pod vlašću zadarske komune, a od 1409. u sastavu Mletačke Republike, koja ga je davala u zakup zadarskoj aristokraciji. Iz bizantskih vremena ostale su ruševine utvrde, u koju su krajem 14. vijeka naselili pavlinski lfratri (izbjegli iz Vrane) i koristili ga kao samostan sve do oko 1410. kad im je naređeno da ga napuste. Od 1909. do danas na Vrgadi djeluje ribarska zadruga, koja se danas pretežno bavi transportom, ona održava dnevnu brodsku liniju sa Biogradom na Moru. . Reference Vanjske veze Vrgada na portalu Turističke zajednice Pakoštana (sh) Vrgada na karti Jadrana (sh)