Σένι

Το Σένι (κροατικά: Senj sêɲ, ιταλικά: Segna, λατινικά: Senia, ουγγρικά και γερμανικά: Zengg) είναι μια πόλη στην άνω Αδριατική ακτή της Κροατίας, στους πρόποδες των βουνών Μάλα Καπέλα και Βέλεμπιτ. Το σύμβολο της πόλης είναι το Φρούριο Νεχάι (κροατικά: Tvrđava Nehaj), το οποίο ολοκληρώθηκε το 1558. Για ένα διάστημα, εκεί βρισκόταν η έδρα των Ουσκόκων, οι οποίοι ήταν Χριστιανοί πρόσφυγες από την Οθωμανική Βοσνία, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε εκείνο το μέρος για να προστατεύσουν τα σύνορα των Αψβούργων. Η Δημοκρατία της Βενετίας κατηγόρησε τους Ουσκόκους για πειρατεία και τους κήρυξε πόλεμο, γεγονός που οδήγησε στην απέλασή τους μετά από εκεχειρία το 1617. Το Σένι βρίσκεται στην κομητεία Λίκα-Σένι της Κροατίας, στη Ρωμαιοκαθολική Επισκοπή Γκόσπιτς-Σένι και στη Ρωμαιοκαθολική Αρχιεπισκοπή της Ριέκα. Ιστορία Το Σένι φαίνεται να κατοικείται από την προϊστορική εποχή. Το Σένι είναι ένας παλιός οικισμός, ο οποίος ιδρύθηκε πριν από περισσότερα από 3.000 χρόνια στον λόφο Κουκ, ο οποίος βρίσκεται ανατολικά του σημερινού Σένι. Ένας οικισμός που ονομάζεται Αθυινίτες ή Αθουινίτες στο σημερινό Σένι αναφέρεται σε ελληνικά έγγραφα, τα οποία χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα π.Χ. Οι ιλλυρικές φυλές Ιάποδες και Λιβυρνοί κατοικούσαν στην περιοχή, καθώς βρισκόταν στην Ιλλυρία. Η Σένια ήταν ακμάζουσα πόλη στη ρωμαϊκή επαρχία της Δαλματίας, η οποία χρησιμοποιήθηκε από τους Ρωμαίους ως οχυρό εναντίον των Ιλλυριών τον 2ο αιώνα π.Χ. Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Άβαροι και οι Κροάτες εγκαταστάθηκαν τελικά εκεί τον 7ο αιώνα μ.Χ. Η Καθολική επισκοπή του Σένι ιδρύθηκε το 1169. Ο βασιλιάς της Ουγγαρίας Μπέλα Γ΄ παραχώρησε την πόλη στους Ναΐτες Ιππότες το 1184 και το 1271 έγινε ιδιοκτησία των Φρανκοπανών κομήτων του Κρκ. Το 1248, ο Πάπας Ιννοκέντιος Δ΄ επέτρεψε στον επίσκοπο του Σένι να χρησιμοποιήσει το γλαγολιτικό αλφάβητο και την καθομιλουμένη κροατική γλώσσα στη λειτουργία. Ένα γλαγολιτικό τυπογραφείο ιδρύθηκε το 1494 και παρήγαγε τα αρχέτυπα Glagolic Missal και Spovid općena. Η στρατιωτική αρχηγία του Σένι ιδρύθηκε το 1469 για την άμυνα ενάντια στους οθωμανικούς και βενετσιάνικους στρατούς. Η πόλη φιλοξένησε χιλιάδες πρόσφυγες από κοντινές κατεχόμενες περιοχές. Το φρούριο Νεχάι ολοκληρώθηκε το 1558 έξω από την πόλη (σήμερα βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός των ορίων της πόλης). Μερικοί από τους πύργους του Σένι αναφέρονταν ως Ραντομέριτς (ανατολικά), Λίπιτσα και Πάπα Λέοντα (βόρεια), Λαντάρσκα, Γκάτσκα και Σάμπατς (δυτικά) και Ζβάντσιτς και Τούλατς (νότια). Οι πόλεμοι με τους Οθωμανούς διήρκεσαν μέχρι και τον 17ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ζούσαν στο Σένι Ουσκόκοι και κατείχαν το φρούριό του. Ένας από τους πιο σημαντικούς Ουσκόκους ήταν ο Ίβο Σενιάνιν ο οποίος συχνά εξαπέλυε εκστρατείες εναντίον των Οθωμανών μέχρι που εκτελέστηκε το 1612. Οι Ουσκόκοι εξυπηρέτησαν έναν σημαντικό σκοπό κατά τη διάρκεια των πολέμων, καθώς είχαν μικρές μονάδες ανδρών, οι οποίοι κωπηλατούσαν γοργές βάρκες και αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικές αντάρτικες δυνάμεις. Ωστόσο, μετά τον πόλεμο του Ουσκόκων με τη Βενετία, ο οποίος έληξε το 1617, τους απαγορεύτηκε να εγκατασταθούν στην περιοχή. Ο πρίγκιπας Ράντιτς διορίστηκε πρίγκιπας του Σένι από τον αυτοκράτορα Ροδόλφο της Αυστρίας. Η οικογένεια Ράντιτς ήταν ντόπιοι ευγενείς από την περιοχή Λίκα. Μέλη της οικογένειας ήταν στρατιωτικοί Ουσκόκοι ηγέτες στο αρχηγείο στο Σένι. Ο αξιοσημείωτος πολυμαθής και συγγραφέας Παβάο Ρίτερ Βιτέζοβιτς γεννήθηκε μέσα στα τείχη της πόλης το 1652. Το έργο του αργότερα ενέπνευσε το Ιλλυρικό κίνημα. Ο 18ος αιώνας έφερε κάποια ευημερία, ειδικά με την κατασκευή της Ιωσηφίνας οδού, η οποία πήρε το όνομά της από τον αυτοκράτορα Ιωσήφ Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η Ιωσηφίνα οδός συνέδεε τις ακτές της Αδριατικής μέσω του Σένι με το Κάρλοβατς. Η σιδηροδρομική γραμμή, που κατασκευάστηκε το 1873 μεταξύ Φιούμε (Ριέκα) και Κάρλοβατς, δεν πέρασε από το Σένι, γεγονός που εμπόδισε περαιτέρω ανάπτυξη. Τον Μάρτιο του 1873, άνοιξε στο Σέντζ ένα ταμιευτήριο. Εκτός από μια σύντομη περίοδο ως μέρος των Ιλλυρικών Επαρχιών κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων, η πόλη ήταν μέρος της Κροατικής Στρατιωτικής Συνοριακής Περιοχής εντός της μοναρχίας των Αψβούργων (από το 1804 στην Αυστριακή Αυτοκρατορία, μετά τον συμβιβασμό του 1867 στην Αυστροουγγαρία). Όταν τα σύνορα διαλύθηκαν το 1881, έγιναν μέρος του Βασιλείου της Κροατίας-Σλαβονίας (το ίδιο εντός της Υπερλεϊθανίας και της Αυστροουγγαρίας), όπου ήταν για λίγο μέρος της Περιφέρειας Λίκα-Ότοτσατς, μιας μεταβατικής συγχώνευσης των Στρατιωτικών Συνοριακών Περιφερειών Α' και Β', προτού γίνουν μέρος της Κομητείας Λίκα-Κρμπάβα το 1886. Το φθινόπωρο του 1943, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Φασιστική Ιταλία συνθηκολόγησε, οι Παρτιζάνοι πήραν τον έλεγχο του Σένι και το χρησιμοποίησαν ως λιμάνι ανεφοδιασμού. Στη συνέχεια, η Λουφτβάφε άρχισε να βομβαρδίζει την πόλη. Μέχρι το τέλος του έτους είχαν κατεδαφίσει πάνω από τα μισά κτίρια στην πόλη και είχαν προκαλέσει βαριές απώλειες στους αμάχους. Κλίμα Το Σένι έχει εύκρατο κλίμα, το οποίο συνήθως περιγράφεται ως εύκρατο ωκεάνιο ή θαλάσσιο κλίμα της δυτικής ακτής, με ήπιους, θυελλώδεις χειμώνες και σχετικά ξηρά και ζεστά καλοκαίρια. Σύμφωνα με την κλιματική ταξινόμηση Κέπεν (και Τρεβάρθα), εμπίπτει σε μια υποτροπική ζώνη με μεσογειακά χαρακτηριστικά, όπως τα ελαφρώς ξηρότερα καλοκαίρια. Από την έναρξη της καταγραφής το 1949, η υψηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε στον τοπικό μετεωρολογικό σταθμό σε υψόμετρο 26 μέτρα ήταν 39,7 °C (103,5 °F) στις 22 Ιουλίου 2015. Η χαμηλότερη θερμοκρασία ήταν −16,6 °C (2,1 °F) στις 10 Φεβρουαρίου 1956. Οικονομία Το σύγχρονο Σένι είναι μια παραθαλάσσια τουριστική πόλη. Οι κύριες βιομηχανίες είναι η αλιεία, η ναυσιπλοΐα και ο τουρισμός. Πληθυσμός Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, το Σένι είχε πληθυσμό 5.973 κατοίκων, με το 97,30% να είναι Κροάτες. Οι μεγαλύτερες μειονότητες είναι οι Σέρβοι με πληθυσμό 43 (0,72%) και οι Αλβανοί με πληθυσμό 27 (0,45%). Αθλητισμός Το τοπικό παράρτημα του Κροατικού Ορειβατικού Συνδέσμου ονομαζόταν HPD "Senjsko Bilo". Αδελφοποιημένες πόλεις Το Σένι είναι αδελφοποιημένο με: Κιόσεγκ, Ουγγαρία Πάρντορφ, Αυστρία Σένεκ, Σλοβακία Σορμπιέρ, Γαλλία Βράτιμοβ, Τσεχία Φωτογραφική συλλογή Παραπομπές Βιβλιογραφία Γενική Leksikografski zavod Miroslav Krleža (2013–2024). «Senj». Hrvatska enciklopedija (online έκδοση). https://enciklopedija.hr/clanak/senj. Βιολογία Šašić, Martina; Nahirnić, Ana; Tarmann, Gerhard M. (2016-12-31). «Zygaenidae (Lepidoptera) in the Lepidoptera collections of the Croatian Natural History Museum». Natura Croatica: Periodicum Musei Historiae Naturalis Croatici 25 (2): 233–248. doi:10.20302/NC.2016.25.19. https://hrcak.srce.hr/171967. Ιστορία Matić, Zdravko (2004-12-22). «Osnivanje i rad "Napretkovih" organizacija na području Hrvatskog primorja i Gorskog kotara (1928. - 1950.) [The Foundation and Work of "Napredak" Organisations on the Territory of Hrvatsko Primorje and Gorski Kotar]» (στα hr). Časopis za suvremenu povijest 36 (3): 1183–1204. ISSN 1848-9079. https://hrcak.srce.hr/103278. Εξωτερικοί σύνδεσμοι Επίσημη ιστοσελίδα της πόλης Σένι Επίσημη ιστοσελίδα του Τουριστικού Οργανισμού του Σένι