Շիբենիկ

Շիբենիկ (իտալ.՝ Sebenico, գերմ.՝ Sibenning), քաղաք Խորվաթիայում։ Գտնվում է Ադրիատիկ ծովի ափի կենտրոնական մասում։ Շիբենիկ Կնին ժուպանության մայրաքաղաքն է։ Բնակչությունը 37.060 մարդ է (2001)։ Ընդհանուր տեղեկություններ Քաղաքը գտնվում է խոր ծովածոցի ափին, ուր թափվում է Կրկա գետը։ Շիբենիկը գտնվում է Տրոգիր և Զադար քաղաքների միջև։ Քաղաքը կանոնավոր ավտոբուսային երթուղով կապված է Խորվաթիայի խոշորագույն քաղաքների հետ, իսկ նավային հաղորդակցությամբ` հարևան կղզիների հետ (Զլարին, Ժիրիե)։ Քաղաքի անմիջական հարևանությամբ գտնվում է Կրկա ազգային պարկը։ Շիբենիկի մայր տաճարն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Պատմություն Շիբենիկի վայրում հնուց եղել է բնակավայր, սակայն իր ներկայիս անունով քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է 1066 թվականին։ 1928 թվականին Շիբենիկը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ` դառնալով թեմի կենտրոնը։ Ինչպես Դալմաթիայի ամբողջ ափը, Շիբենիկը ևս 1412 թվականին անցել է Վենետիկի հանրապետությանը, իսկ 15-16-րդ դարերում բազմիցս ենթարկվել է թուրքերի հարձակմանը` կարողանալով, սակայն, պահել իր անկախությունը։ 1797 թվականին Վենետիկի հանրապետության անկումից հետո Շիբենիկը ողջ Դալմաթիայի պես անցել է Ավստրիային։ Կարճ ժամանակով լինելով Ֆրանսիայի ենթակայության տակ` 1813 թվականին այն կրկին անցել է ավստրիական տիրապետությանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Շիբենիկն օկուպացվել է Իտալիայի կողմից, իսկ պատերազմից հետո մտել Հարավսլավիայի թագավորության կազմի մեջ։ 1941 թվականին Շիբենիկը գերմանական ազգայնականների աջակցությամբ կրկին օկուպացվել է իտալացիների կողմից։ Պատերազմից հետո Շիբենիկը Խորվաթիայի կազմում մտել է Հարավսլավիայի մեջ։ 1991 թվականին Խորվաթիայի անկախության հռչակումից հետո Շիբենիկը մտել է նրա կազմի մեջ։ Տեսարժան վայրեր Շիբենիկի տաճար, 15-րդ դարի կաթոլիկ յուրահատուկ տաճար է, խորվաթ միջնադարյան նշանավոր երկու ճարտարապետների` Յուրայ Դալմաթացու և Նիկոլայ Ֆիորենտացու համատեղ նախագիծը։ Տաճարը կառուցված է սպիտակ քարի ամբողջական հատվածներից, զարդարված 74 գլուխներով, Յուրայ Դալմաթինցու ժամանակակիցների նկարներով։ 2000 թվականին տաճարն ընդգրկվել է համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։ Սուրբ Նիկոլայի ամրոց - կառուցվել է 16-րդ դարում ոչ մեծ կղզու վրա քաղաքը ծովի կողմից պաշտպանելու համար։ Սուրբ Անե տաճար - գտնվում է քաղաքի վրա հառնող բլրի վրա։ Նրանից բացվում է քաղաքի անկրկնելի համայնապատկեր։ Քաղաքապետարանի շենք - կառուցված է վերածննդի ոճով, ունի գեղեցիկ կամարաշար։ Ֆրանցիսկյանների մենաստան - նախկին մենաստանի տեղում ներկայումս միջնադարյան հրատարակություններին նվիրված թանգարան է։ Սուրբ Բարբարայի տաճար - 15-րդ դարի եկեղեցի։ Ներկայումս այնտեղ գործում է միջնադարյան եկեղեցական արվեստի մշտական ցուցահանդես։ Արքեպիսկոպոսի պալատ - գտնվում է Շիբենիկի տաճարի հարևանությամբ։ Կառուցվել է 15-րդ դարի կեսին։ Յուրայ Դալմաթինցու արձան - գտնվում է տաճարի հրապարակում։ Իշխանական պալատ - ներկայումս քաղաքային թանգարան է։ Նշանավոր բնակիչներ Ջորջո Սկյավոնե (1436-1504) - Վերածննդի շրջանի իտալացի նկարիչ` խորվաթական ծագմամբ։ Արսեն Դեդիչ (1938—2015) - սերբական ծագմամբ խորվաթ բանաստեղծ, շանսոնիե։ Նիկոլայ Տավելիչ (1340-1391) - Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու նահատակ, Խորվաթիայի հովանավոր սուրբ։ Յուրայ Դալմաթացի (1410-1473) - ճարտարապետ, քանդակագործ։ Յուրայ Շիժգորիչ (1420-1509) - բանաստեղծ։ Անտուն Վրանչիչ (1504-1573) - գրող, պատմաբան, դիվանագետ։ Ֆաուստ Ֆերուզի (1853-1934) - իտալացի նկարիչ։ Ալեքսանդր Պետրովիչ (ծնվ. 1959) - բասկետբոլիստ։ Դրաժեն Պետրովիչ (1964-1993) - բասկետբոլիստ։ Մաքսիմ Մրվիցա (ծնվ. 1975) - դաշնակահար։ Գորան Վիշնիչ (ծնվ. 1972) - խորվաթական ծագումով ամերիկացի դերասան։ Իգոր Ցուկրով (ծնվ. 1984) - խորվաթ երգիչ։ Անտե Ռուկավինա (ծնվ. 1986) - ֆուտբոլիստ։ Քույր քաղաքներ Չիվիտանովա Մարկե Սան Բենդետտո Տրոնտո Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական կայք