ประเทศโครเอเชีย

โครเอเชีย (อังกฤษ: Croatia; โครเอเชีย: Hrvatska, ออกเสียง: [xř̩ʋaːtskaː]) หรือชื่อทางการว่า สาธารณรัฐโครเอเชีย (อังกฤษ: Republic of Croatia; โครเอเชีย: Republika Hrvatska, เสียงอ่านภาษาโครเอเชีย: [ˈrepǔblika ˈxř̩ʋaːtskaː]) เป็นประเทศที่ตั้งอยู่บนทางแยกกลางระหว่างยุโรปกลาง และตะวันออกเฉียงใต้ แนวชายฝั่งของประเทศตั้งอยู่บริเวณทะเลเอเดรียติก มีชายแดนติดกับสโลวีเนียทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ฮังการีทางตะวันออกเฉียงเหนือ เซอร์เบียทางตะวันออก บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และมอนเตเนโกรทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงมีขอบเขตทางทะเลติดต่อกับอิตาลีทางทิศตะวันตกและตะวันตกเฉียงใต้ โครเอเชียมีเมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดคือซาเกร็บ เป็นหนึ่งในเขตการปกครองหลักของประเทศ โดยแบ่งเป็น 20 เทศมณฑล มีเมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ สปลิต ริเยกา และ ออซิเยกซึ่งเป็นศูนย์กลางทางอุตสาหกรรม และ การท่องเที่ยว ประเทศมีขนาดพื้นที่ 56,594 ตารางกิโลเมตร (21,851 ตารางไมล์) มีประชากรราว 3.9 ล้านคน ชาวโครแอตซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชาวโครเอเชียเข้ามาตั้งรกรากบริเวณปัจจุบันเมื่อปลายศตวรรษที่ 6 ซึ่งขณะนั้นดินแดนส่วนใหญ่ยังเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคอิลิเรีย อาณาเขตทั้งหมดถูกแบ่งออกเป็นสองดัชชีในศตวรรษที่ 7 โครเอเชียได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติครั้งแรกเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 879 ในรัชสมัยของดยุกมันซิเมียร์แห่งโครเอเชียซึ่งครองราชย์ตั้งแต่ ค.ศ. 879 ถึง 892 ต่อมา พระเจ้าตอมิสลัฟที่ 1 แห่งโครเอเชียกลายเป็นปฐมกษัตริย์แห่งโครเอเชียใน ค.ศ. 925 และได้ขยายอาณาเขตและความรุ่งเรืองจนกลายเป็นอาณาจักร ในช่วงวิกฤติการสืบราชสันตติวงศ์หลังจากราชวงศ์ตรีปิมิโรวิชสิ้นสุดลง โครเอเชียและฮังการีได้กลายเป็นรัฐร่วมประมุขใน ค.ศ. 1102 ต่อมาใน ค.ศ. 1527 โครเอเชียต้องเผชิญกับสงครามโครเอเชีย–ออตโตมันร้อยปี รัฐสภาโครเอเชียมีมติเลือกจักรพรรดิแฟร์ดีนันท์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ขึ้นครองบัลลังก์ ต่อมาในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1918 รัฐแห่งชาวสโลวีน โครแอต และเซิร์บได้ถือกำเนิดขึ้นในช่วงสั้น ๆ ภายหลังการยุบตัวของจักรวรรดิหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ความเป็นอิสระจากออสเตรียและฮังการีได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการ ณ เมืองซาเกร็บในเดือนธันวาคมปีเดียวกันนั้น ดินแดนทั้งหมดถูกควบรวมเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย ภายหลังการบุกครองยูโกสลาเวียโดยฝ่ายอักษะในสงครามโลกครั้งที่สอง ดินแดนส่วนใหญ่ได้กลายเป็นรัฐหุ่นเชิดของนาซีเยอรมนีในนามรัฐเอกราชโครเอเชีย ขบวนการต่อต้านเผด็จการนำไปสู่การสถาปนาสาธารณรัฐสังคมนิยมโครเอเชีย ซึ่งภายหลังสงครามได้กลายมาเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งและเป็นองค์ประกอบของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย ต่อมาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1991 มีการออกเสียงประชามติรับรองเอกราช และสงครามประกาศอิสรภาพโครเอเชียประสบความสำเร็จในเวลาสี่ปี ส่งผลให้ประเทศได้รับเอกราชถาวร และเป็นที่รู้จักในชื่อ "สาธารณรัฐโครเอเชีย" มาถึงปัจจุบัน โครเอเชียเป็นสาธารณรัฐด้วยระบบรัฐสภา และปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยเสรีนิยม เป็นสมาชิกของสหภาพยุโรป, ยูโรโซน, พื้นที่เชงเกน, เนโท, สภายุโรป, องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป, องค์การการค้าโลก, สหประชาชาติ รวมทั้งเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งสหภาพเมดิเตอร์เรเนียน ปัจจุบันโครเอเชียอยู่ระหว่างการยื่นขอเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา และมีส่วนร่วมในการรักษาสันติภาพของสหประชาชาติ รวมทั้งกองกำลังช่วยเหลือความมั่นคงระหว่างประเทศ และได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งไม่ถาวรในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติเป็นครั้งแรกระหว่าง ค.ศ. 2008–2009 โครเอเชียเป็นประเทศพัฒนาแล้ว และมีรายรับสูงตามการจัดอันดับโดยธนาคารโลก ประเทศนี้อยู่ในอันดับ 40 ตามดัชนีการพัฒนามนุษย์ รายได้หลักมาจากการบริการ, ภาคอุตสาหกรรม และเกษตรกรรม ในขณะที่การท่องเที่ยวเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญในการสร้างรายได้ให้แก่ประเทศ โดยมีจำนวนนักท่องเที่ยวเข้ามาเกือบ 20 ล้านคนใน ค.ศ. 2019 นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 21 รัฐบาลโครเอเชียเน้นการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะเส้นทางคมนาคมและสิ่งอำนวยความสะดวกตามแนวเส้นทางข้ามทวีปยุโรป และได้กลายเป็นผู้นำด้านพลังงานในภูมิภาคตั้งแต่ทศวรรษ 2020 โดยมีส่วนสำคัญในการสนับสนุนการกระจายพลังงานในทวีปยุโรป ผ่านคลังเก็บก๊าซธรรมชาติซึ่งตั้งอยู่บริเวณรอบนอกเกาะเกิร์ก โครเอเชียมีระบบประกันสังคมที่มีคุณภาพ รวมถึงการดูแลสุขภาพโดยถ้วนหน้า เยาวชนมีสิทธิขั้นพื้นฐานในการศึกษาตั้งแต่ระดับประถมถึงมัธยมโดยไม่เสียค่าเล่าเรียน ในขณะเดียวกันรัฐบาลมีการปลูกฝังค่านิยมทางวัฒนธรรมผ่านสถาบัน และลงทุนในด้านสื่อและสิ่งพิมพ์ นิรุกติศาสตร์ ชื่อ โครเอเชีย ซึ่งตรงกับชื่อสากล Croatia มิใช่ชื่อพื้นเมืองของประเทศโดยตรง แต่สืบมาจากรูปภาษาละตินยุคกลาง Croātia ส่วนชื่อประเทศในภาษาโครเอเชียคือ Hrvatska และชื่อชนชาติคือ Hrvat หมายถึง ชาวโครแอต นักภาษาศาสตร์อธิบายว่า รูป Croātia เกี่ยวข้องกับชื่อชนชาติสลาฟตะวันตกเฉียงเหนือรูปเก่า *Xərwate และรูปสลาฟสามัญ *Xorvat ซึ่งอาจสืบถึงรูปโปรโต-สลาฟ *Xъrvátъ อย่างไรก็ดี ที่มาดั้งเดิมของชื่อชนชาติยังไม่เป็นที่ยุติ ทฤษฎีหนึ่งที่ได้รับการกล่าวถึงมากคือ ชื่อนี้อาจเกี่ยวข้องกับรูปภาษาไซโท-ซาร์มาเทียนหรือภาษาอาลันโบราณ ซึ่งปรากฏในจารึกกรีกบนแผ่นจารึกทานาอิสเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 3 ในรูป Χοροάθος หรือถอดเป็นอักษรโรมันว่า Khoroáthos โดยมีข้อเสนอว่ารูปดังกล่าวอาจมีความหมายเดิมทำนอง “ผู้พิทักษ์” หรือ “ผู้ปกป้อง” หลักฐานเก่าแก่ของชื่อชนชาติโครแอตพบในแผ่นจารึกบัชกา ซึ่งมีข้อความภาษาสลาฟคริสตจักรเก่าเขียนด้วยอักษรกลาโกลิติก กล่าวถึงพระเจ้าซโวนีมีร์ว่า zvъnъmirъ kralъ xrъvatъskъ แปลได้ว่า “ซโวนีมีร์ กษัตริย์โครแอต” ส่วนหลักฐานภาษาละตินรูป Croatorum พบในจารึกโบสถ์ที่บียาชีใกล้เมืองโทรกีร์ ซึ่งกำหนดอายุได้ราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 8 หรือต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9 ภูมิศาสตร์ ประเทศโครเอเชียตั้งอยู่บริเวณรอยต่อของยุโรปกลางและยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีชายฝั่งติดทะเลเอเดรียติกทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ประเทศมีพรมแดนทางบกติดกับประเทศสโลวีเนียทางตะวันตกเฉียงเหนือ ประเทศฮังการีทางตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศเซอร์เบียทางตะวันออก ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาทางตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ และประเทศมอนเตเนโกรทางตะวันออกเฉียงใต้สุด ทั้งยังมีพรมแดนทางทะเลกับประเทศอิตาลีในทะเลเอเดรียติกด้วย พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศอยู่ระหว่างละติจูด 42–47 องศาเหนือ และลองจิจูด 13–20 องศาตะวันออก รูปร่างของประเทศโครเอเชียมักถูกเปรียบกับพระจันทร์เสี้ยวหรือเกือกม้า เพราะแผ่นดินทอดยาวโอบพื้นที่ของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาไว้ทางเหนือ ตะวันตก และใต้ ลักษณะดังกล่าวทำให้ภูมิประเทศของโครเอเชียแบ่งได้อย่างกว้าง ๆ เป็นสามเขต คือ ที่ราบและเนินเขาทางเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ พื้นที่ภูเขาและที่สูงตอนกลาง และชายฝั่งกับหมู่เกาะเอเดรียติกทางตะวันตกและใต้ ดินแดนทางใต้สุดรอบดูบรอฟนีกเคยเป็นดินแดนแยกทางบกจากส่วนอื่นของประเทศโดยชายฝั่งสั้น ๆ ของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาที่เนอุม แต่หลังการเปิดใช้สะพานเปลเยชัตส์ใน ค.ศ. 2022 โครเอเชียมีเส้นทางถนนภายในประเทศเชื่อมไปยังดินแดนดังกล่าวโดยไม่ต้องผ่านด่านชายแดน โครเอเชียมีพื้นที่รวมประมาณ 56,594 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วยพื้นดินประมาณ 56,414 ตารางกิโลเมตร และแหล่งน้ำภายในประเทศประมาณ 128 ตารางกิโลเมตร จุดสูงสุดของประเทศคือยอดเขาดีนาราในเทือกเขาดินาริกแอลป์ สูง 1,831 เมตร ใกล้พรมแดนบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ส่วนระดับต่ำสุดอยู่ที่ชายฝั่งทะเลเอเดรียติกซึ่งทอดตลอดแนวพรมแดนตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ ภูมิประเทศและแหล่งน้ำ พื้นที่ตอนเหนือของโครเอเชีย โดยเฉพาะฮร์วัตสกอซากอริเย มีลักษณะเป็นเนินเขาและที่ราบลูกคลื่น ขณะที่พื้นที่ทางตะวันออก เช่น สลาโวเนียและบาราญา เป็นส่วนหนึ่งของที่ราบพันโนเนีย จึงมีภูมิประเทศค่อนข้างราบและเหมาะกับเกษตรกรรม พื้นที่เหล่านี้มีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่าน ได้แก่ แม่น้ำดานูบ, แม่น้ำดราวา, แม่น้ำซาวา และแม่น้ำคูปา ดานูบไหลผ่านเมืองวูกอวาร์ทางตะวันออกสุดของประเทศ และเป็นส่วนหนึ่งของพรมแดนกับเซอร์เบีย ตอนกลางและตอนใต้ของประเทศใกล้ชายฝั่งประกอบด้วยภูเขาเตี้ย ที่สูงป่าไม้ และภูมิประเทศแบบคาสต์ ซึ่งประกอบด้วยหินปูนและโดโลไมต์ พื้นที่คาสต์ครอบคลุมพื้นที่ประมาณครึ่งหนึ่งของประเทศ และเด่นชัดเป็นพิเศษในเขตดินาริกแอลป์ ลักษณะคาสต์ทำให้โครเอเชียมีถ้ำ หลุมยุบ น้ำพุคาสต์ หุบเขาแม่น้ำ และระบบทะเลสาบน้ำตกจำนวนมาก ถ้ำและหลุมอย่างน้อยหลายสิบแห่งมีความลึกมากกว่า 250 เมตร และบางแห่งลึกเกิน 1,000 เมตร หนึ่งในภูมิทัศน์คาสต์ที่มีชื่อเสียงที่สุดคืออุทยานแห่งชาติทะเลสาบพลิตวิเซ ซึ่งประกอบด้วยทะเลสาบขั้นบันได 16 แห่งและน้ำตกจำนวนมาก ทะเลสาบเกิดจากกระบวนการก่อตัวของหินปูนพอกหรือตูฟา ซึ่งสร้างสันกั้นน้ำตามธรรมชาติและทำให้เกิดระบบทะเลสาบต่อเนื่อง อุทยานนี้เป็นอุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดของโครเอเชีย และได้รับขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโกเมื่อ ค.ศ. 1979 ชายฝั่งและหมู่เกาะ ชายฝั่งทะเลเอเดรียติกของโครเอเชียเป็นหนึ่งในลักษณะภูมิประเทศที่เด่นที่สุดของประเทศ แนวชายฝั่งเต็มไปด้วยอ่าว ช่องแคบ คาบสมุทร เกาะ และเกาะเล็กเกาะน้อยจำนวนมาก เกาะโครเอเชียมีมากกว่า 1,000 เกาะและเกาะเล็กเกาะน้อย โดยมีเกาะที่มีประชากรอาศัยถาวร 48 เกาะ เกาะที่ใหญ่ที่สุดคือ เกาะสเรสและเกาะเกิร์ก ซึ่งแต่ละเกาะมีพื้นที่ราว 405 ตารางกิโลเมตร ชายฝั่งและหมู่เกาะมีบทบาทสำคัญต่อการตั้งถิ่นฐาน การเดินเรือ การประมง และการท่องเที่ยวของประเทศ เมืองท่าหลัก เช่น ริเยกา, ซาดาร์, ชิเบนีก, สปลิต และดูบรอฟนีก ตั้งอยู่ตามชายฝั่งและมีความเชื่อมโยงกับภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียนมาอย่างยาวนาน พื้นที่ชายฝั่งหลายแห่งมีภูมิทัศน์คาสต์แบบจมทะเล เกิดเป็นอ่าวลึก หน้าผาหินปูน และเกาะเรียงขนานชายฝั่ง ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของเอเดรียติกตะวันออก ภูมิอากาศ ภูมิอากาศของโครเอเชียแตกต่างกันตามระยะห่างจากทะเล ความสูง และรูปภูมิประเทศ พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศมีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้น มีฤดูหนาวค่อนข้างเย็นและฤดูร้อนอบอุ่นถึงร้อน เขตลีกาและกอร์สกีกอตาร์เป็นพื้นที่ที่หนาวเย็นกว่าส่วนอื่น โดยเฉพาะบริเวณที่สูงและป่าไม้เหนือระดับ 1,200 เมตร ส่วนชายฝั่งเอเดรียติกและพื้นที่ใกล้เคียงมีภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียนซึ่งได้รับอิทธิพลจากทะเล ทำให้ฤดูหนาวไม่หนาวจัดและฤดูร้อนแห้งกว่าพื้นที่ภายใน ปริมาณฝนเฉลี่ยรายปีแตกต่างกันมากตามภูมิภาค โดยพื้นที่เกาะรอบนอกและสลาโวเนียตะวันออกมีฝนน้อยกว่า ส่วนยอดเขาในดินาริกแอลป์และกอร์สกีกอตาร์มีฝนมากกว่า พื้นที่ชายฝั่งได้รับอิทธิพลจากลมท้องถิ่นหลายชนิด โดยเฉพาะ ลมบูรา ซึ่งเป็นลมเย็นและแห้งจากตะวันออกเฉียงเหนือ และ ลมชิโรกโก ซึ่งเป็นลมอุ่นชื้นจากทิศใต้ ลมบูรามักรุนแรงเป็นพิเศษบริเวณใต้เทือกเขาเวเลบิตและแถบเมืองเซ็ญในฤดูหนาว ความหลากหลายทางชีวภาพและพื้นที่คุ้มครอง โครเอเชียเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงเมื่อเทียบกับขนาดพื้นที่ เนื่องจากตั้งอยู่ระหว่างเขตชีวภูมิศาสตร์หลายแบบ ได้แก่ เมดิเตอร์เรเนียนตามชายฝั่งและพื้นที่ใกล้เคียง แอลป์ในเขตลีกาและกอร์สกีกอตาร์ พันโนเนียตามลุ่มดราวาและดานูบ และเขตภาคพื้นทวีปในพื้นที่อื่น ๆ ลักษณะคาสต์มีความสำคัญมากต่อความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ทั้งในหุบเขาแม่น้ำอย่างแม่น้ำซร์มาญาและแม่น้ำเคอร์กา แนวหินปูนพอก ตลอดจนถ้ำและแหล่งน้ำใต้ดิน ป่าไม้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยสำคัญของประเทศ โดยครอบคลุมพื้นที่ราว 2.49 ล้านเฮกตาร์ หรือประมาณร้อยละ 44 ของพื้นที่ดินของโครเอเชีย แหล่งที่อยู่อาศัยอื่น ๆ ได้แก่ พื้นที่ชุ่มน้ำ ทุ่งหญ้า พรุ บึง พุ่มไม้ ชายฝั่ง และทะเล ประเทศมีสิ่งมีชีวิตที่บันทึกแล้วประมาณ 37,000 ชนิด ขณะที่จำนวนจริงอาจอยู่ระหว่าง 50,000 ถึง 100,000 ชนิด และมีชนิดถิ่นเดียวจำนวนมาก โดยเฉพาะในเทือกเขาเวเลบิตและบีโอกอวอ หมู่เกาะเอเดรียติก และแม่น้ำคาสต์ พื้นที่คุ้มครองหลักของโครเอเชียประกอบด้วยอุทยานแห่งชาติ เขตสงวนเข้มงวด อุทยานธรรมชาติ และพื้นที่คุ้มครองประเภทอื่น อุทยานแห่งชาติทั้งแปดแห่ง ได้แก่ บรียูนี, กอร์นาตี, เคอร์กา, มเลต, ปากเลนีตซา, ทะเลสาบพลิตวิเซ, รีสญัก และเวเลบิตเหนือ อุทยานแห่งชาติทะเลสาบพลิตวิเซเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศ ส่วนเวเลบิตเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายชีวมณฑลของยูเนสโก ประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์ของโครเอเชียเป็นผลจากการบรรจบกันของหลายภูมิภาคทางประวัติศาสตร์ ได้แก่ โลกเมดิเตอร์เรเนียนตามชายฝั่งทะเลเอเดรียติก พื้นที่ลุ่มแม่น้ำในที่ราบพันโนเนีย เขตภูเขาและพรมแดนของเทือกเขาดินาริกแอลป์ ตลอดจนความสัมพันธ์ยาวนานกับจักรวรรดิโรมัน จักรวรรดิไบแซนไทน์ ราชอาณาจักรฮังการี สาธารณรัฐเวนิส จักรวรรดิออตโตมัน จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และยูโกสลาเวีย ดินแดนที่เป็นประเทศโครเอเชียในปัจจุบันจึงมิได้มีประวัติศาสตร์แบบเส้นตรงของรัฐเดียวต่อเนื่อง หากเป็นประวัติศาสตร์ของพื้นที่หลายส่วนที่ค่อย ๆ เชื่อมโยงเข้าด้วยกันในรัฐโครเอเชียสมัยใหม่ ยุคก่อนประวัติศาสตร์และโลกโบราณ พื้นที่ของประเทศโครเอเชียในปัจจุบันมีร่องรอยการอยู่อาศัยของมนุษย์มาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ฟอสซิลของมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลจากยุคหินเก่าตอนกลางพบที่บริเวณกราปินาทางตอนเหนือของประเทศ และเป็นหนึ่งในแหล่งมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลที่สำคัญของยุโรป ร่องรอยของวัฒนธรรมยุคหินใหม่และยุคทองแดงพบได้ในหลายภูมิภาค โดยเฉพาะหุบเขาแม่น้ำทางตอนเหนือ วัฒนธรรมที่มีความสำคัญ ได้แก่ วัฒนธรรมสตาร์เชโว วัฒนธรรมบาเดน และวัฒนธรรมวูเชดอล ต่อมาในยุคเหล็ก พื้นที่นี้เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมฮัลชตัทท์ของกลุ่มอิลลีเรียและวัฒนธรรมลาแตนของเคลต์ ก่อนการเข้ามาของโรมัน ดินแดนชายฝั่งและแผ่นดินในของโครเอเชียเป็นถิ่นของกลุ่มชนหลายกลุ่ม เช่น ชาวอิลลีเรีย ชาวลิบูร์เนีย และกลุ่มชนแพนโนเนีย เมืองและชุมชนกรีกโบราณเริ่มเกิดขึ้นตามเกาะในเอเดรียติก โดยเฉพาะฮวาร์ กอร์ชูลา และวิส ซึ่งมีบทบาทเป็นจุดติดต่อทางการค้าและวัฒนธรรมระหว่างโลกกรีกกับชายฝั่งเอเดรียติกตะวันออก หลังสงครามอิลลีเรียและการขยายอำนาจของโรมัน ดินแดนส่วนใหญ่ของโครเอเชียในปัจจุบันถูกรวมเข้าสู่จักรวรรดิโรมัน โดยหลัง ค.ศ. 9 พื้นที่นี้อยู่ในระบบจังหวัดโรมัน เช่น ดัลเมเชียและพันโนเนีย เมืองโรมันสำคัญ ได้แก่ ซาโลนา ยาเดรา หรือซาดาร์ในปัจจุบัน โปลา หรือพูลา และซิสเซีย หรือซีซัก จักรพรรดิไดโอคลีเชียนซึ่งมีพื้นเพจากภูมิภาคนี้ทรงสร้างพระราชวังขนาดใหญ่ที่เมืองสปลิต และเสด็จประทับที่นั่นหลังสละราชสมบัติใน ค.ศ. 305 ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 จูเลียส เนโปส หนึ่งในจักรพรรดิโรมันตะวันตกองค์ท้าย ๆ ยังปกครองจากแดลเมเชียหลังถูกขับออกจากอิตาลี การตั้งถิ่นฐานของชาวโครแอตและรัฐยุคกลาง ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 6 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 7 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์ภูมิภาคนี้ เมื่ออำนาจโรมันและไบแซนไทน์ในแผ่นดินในเสื่อมลง และเกิดการเข้ามาของกลุ่มอวาร์กับสลาฟ เมืองโรมันจำนวนมากถูกทำลายหรือเสื่อมสภาพ ประชากรโรมันเดิมจำนวนหนึ่งถอยไปยังเมืองชายฝั่ง เกาะ และพื้นที่ภูเขาที่ป้องกันง่าย เมืองดูบรอฟนีกมีรากจากผู้รอดชีวิตจากเอปิดาอูรุม หรือบริเวณซัฟตัตในปัจจุบัน ต้นกำเนิดของชาวโครแอตเป็นเรื่องที่ยังมีการอภิปรายในวงวิชาการ แหล่งไบแซนไทน์ เช่น เอกสาร De Administrando Imperio ของจักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 7 อธิบายว่าชาวโครแอตเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดัลเมเชียหลังเอาชนะชาวอาวาร์ ขณะที่นักวิชาการสมัยใหม่บางส่วนเน้นว่าการก่อรูปของอัตลักษณ์ชนชาติโครแอตเป็นกระบวนการยาวนานของการอพยพ การกลมกลืน และการจัดตั้งอำนาจท้องถิ่น โดยบรรพชนของชาวโครแอตตั้งหลักแหล่งในบริเวณระหว่างลุ่มแม่น้ำดราวากับชายฝั่งเอเดรียติก และค่อย ๆ รับศาสนาคริสต์ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 7–9 รัฐโครแอตยุคแรกเกิดขึ้นเป็นดัชชีหรือแคว้นภายใต้อิทธิพลของแฟรงก์และไบแซนไทน์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 9 แหล่งข้อมูลกล่าวถึงผู้ปกครอง เช่น บอร์นา ลยูเดวิต และตรปีมีร์ที่ 1 ตรปีมีร์เป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์ตรปีมีโรวิช และในเอกสาร ค.ศ. 852 เรียกตนเองว่า “ดยุกแห่งชาวโครแอต” ส่วนดยุกบรานิมีร์ได้รับการรับรองจากสมเด็จพระสันตะปาปายอห์นที่ 8 ใน ค.ศ. 879 ซึ่งมีความสำคัญในความทรงจำทางการเมืองของโครเอเชีย ราว ค.ศ. 925 โทมิสลาฟได้รับการกล่าวถึงในฐานะกษัตริย์โครเอเชียพระองค์แรก พระองค์ทรงรวมพื้นที่โครเอเชียชายฝั่งและโครเอเชียพันโนเนียเข้าด้วยกัน และทรงรับมือกับแรงกดดันจากฮังการีและบัลแกเรีย ราชอาณาจักรโครเอเชียยุคกลางรุ่งเรืองในคริสต์ศตวรรษที่ 11 โดยเฉพาะในรัชสมัยของเปตาร์ เครชิมีร์ที่ 4และดมิตาร์ ซโวนีมีร์ ซึ่งอำนาจของราชอาณาจักรขยายครอบคลุมเมืองดัลเมเชียและพื้นที่ชายฝั่งมากขึ้น สหภาพกับฮังการี เวนิส และโลกเอเดรียติก หลังการสิ้นสุดของราชวงศ์ตรปีมีโรวิชในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 11 เกิดวิกฤตการสืบราชบัลลังก์ ลาดิสลอสที่ 1 แห่งฮังการีอ้างสิทธิในมงกุฎโครเอเชียผ่านความสัมพันธ์ทางราชวงศ์ และความขัดแย้งนำไปสู่สงครามกับฝ่ายโครเอเชีย ภายหลังโคโลมานแห่งฮังการีได้รับการยอมรับเป็นกษัตริย์ของโครเอเชียใน ค.ศ. 1102 เหตุการณ์นี้เป็นจุดเริ่มต้นของความสัมพันธ์ยาวนานระหว่างโครเอเชียกับราชอาณาจักรฮังการี ซึ่งแหล่งข้อมูลสากลมักเรียกว่าสหภาพส่วนบุคคล โครเอเชียเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ร่วมกับฮังการีกว่าแปดศตวรรษ และกษัตริย์ฮังการีซึ่งได้รับการสวมมงกุฎด้วยมงกุฎนักบุญสตีเฟนก็ทรงมีพระอิสริยยศเป็นกษัตริย์โครเอเชียด้วย อย่างไรก็ดี โครเอเชียยังมีซาบอร์หรือรัฐสภา และมีบานเป็นผู้แทนพระมหากษัตริย์ในระดับราชอาณาจักร ระหว่างยุคกลางตอนปลาย ชายฝั่งเอเดรียติกมีประวัติศาสตร์แตกต่างจากพื้นที่แผ่นดินในอย่างมาก เมืองดัลเมเชียหลายแห่งอยู่ภายใต้อิทธิพลของไบแซนไทน์ ฮังการี และเวนิสสลับกัน ก่อนที่สาธารณรัฐเวนิสจะเข้าควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของดัลเมเชียได้ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ข้อยกเว้นสำคัญคือสาธารณรัฐรากูซาหรือดูบรอฟนีก ซึ่งพัฒนาขึ้นเป็นนครรัฐการค้าและการทูตอิสระในเอเดรียติก ขณะที่อิสเตรียและเมืองชายฝั่งหลายแห่งมีวัฒนธรรมละติน อิตาลี และสลาฟผสมผสานกันอย่างเด่นชัด ออตโตมัน ฮับส์บูร์ก และแนวพรมแดนทหาร คริสต์ศตวรรษที่ 15–16 เป็นช่วงที่อำนาจของจักรวรรดิออตโตมันขยายเข้าสู่ยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ การพ่ายแพ้ของฝ่ายคริสเตียนในยุทธการสำคัญ เช่น ยุทธการทุ่งครือบาวา ค.ศ. 1493 และยุทธการที่โมฮาช ค.ศ. 1526 ทำให้ดินแดนโครเอเชียและฮังการีตกอยู่ใต้แรงกดดันอย่างหนัก หลังโมฮาช ขุนนางโครเอเชียประชุมที่เซตินกราดใน ค.ศ. 1527 และเลือกจักรพรรดิแฟร์ดีนันท์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์เป็นกษัตริย์โครเอเชีย นำโครเอเชียเข้าสู่สหภาพกับดินแดนของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก การรุกของออตโตมันทำให้พื้นที่โครเอเชียหดเหลือเพียง “เศษซากของเศษซาก” ในวาทกรรมโครเอเชียยุคนั้น และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงประชากรครั้งใหญ่ ชาวโครแอตจำนวนมากอพยพไปทางออสเตรียและบูร์เกนลันด์ ส่วนพื้นที่แนวหน้าได้รับการจัดระเบียบเป็นแนวพรมแดนทหารโครเอเชียภายใต้อำนาจทหารของฮับส์บูร์กโดยตรง ยุทธการซีซัก ค.ศ. 1593 เป็นจุดสำคัญที่หยุดการรุกของออตโตมันในพื้นที่โครเอเชีย และทำให้แนวพรมแดนเริ่มมีเสถียรภาพมากขึ้น ชายฝั่งเอเดรียติกในยุคนี้ยังเป็นสมรภูมิระหว่างฮับส์บูร์ก เวนิส และออตโตมัน กลุ่มอุสกกแห่งเซ็ญ ซึ่งประกอบด้วยผู้ลี้ภัยและนักรบชายแดนคริสเตียนจากพื้นที่ออตโตมัน มีบทบาทในการทำสงครามทางทะเลและการปล้นเรือในเอเดรียติก จนกลายเป็นปัญหาทางการทูตและทหารระหว่างฮับส์บูร์กกับเวนิส ในภาพรวม โครเอเชียยุคต้นสมัยใหม่จึงเป็นทั้งแดนราชอาณาจักรในยุโรปกลาง แนวพรมแดนทหารต่อต้านจักรวรรดิออตโตมัน และพื้นที่ชายฝั่งที่เชื่อมโยงกับโลกเวนิสและเมดิเตอร์เรเนียน หลังสงครามออตโตมันและออสเตรีย–ฮังการี หลังสงครามออตโตมัน พื้นที่บางส่วนของโครเอเชียและสลาโวเนียกลับเข้าสู่การปกครองของฮับส์บูร์ก แต่ดัลเมเชียยังมีประวัติแยกต่างหากภายใต้อิทธิพลของเวนิสและต่อมาภายใต้จักรวรรดิออสเตรีย ในช่วงสงครามนโปเลียน จักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 1 ได้ทำการก่อตั้งจังหวัดอิลีเรียขึ้นตามชายฝั่งเอเดรียติก ก่อนที่ออสเตรียจะยึดกลับใน ค.ศ. 1813–1815 คริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นยุคของการฟื้นฟูชาติของโครเอเชียและขบวนการอิลลีเรียน ซึ่งพยายามส่งเสริมภาษา วรรณกรรม และอัตลักษณ์ของชาวสลาฟใต้ภายในจักรวรรดิ ในการปฏิวัติ ค.ศ. 1848 โครเอเชียภายใต้บานโยซิป เยลาชิชอยู่ฝ่ายราชวงศ์ฮับส์บูร์กและต่อต้านการปฏิวัติฮังการี แต่ภายหลังความหวังของโครเอเชียในการรวมดัลเมเชีย โครเอเชีย และสลาโวเนียเข้าด้วยกันยังไม่บรรลุผล การประนีประนอมออสเตรีย–ฮังการี ค.ศ. 1867 ทำให้จักรวรรดิออสเตรียกลายเป็นจักรวรรดิออสเตรีย–ฮังการี และในปีถัดมาเกิดข้อตกลงโครเอเชีย–ฮังการี ค.ศ. 1868 ซึ่งกำหนดสถานะของราชอาณาจักรโครเอเชีย-สลาโวเนียภายในดินแดนแห่งมงกุฎนักบุญสตีเฟน โดยข้อตกลงดังกล่าวรับรองสถานะของโครเอเชียในฐานะชาติทางการเมืองและความสมบูรณ์ของดินแดน แต่ในทางปฏิบัติผลประโยชน์ของฮังการีมีน้ำหนักมากกว่า หนึ่งในประเด็นสำคัญคือการส่งมอบริเยกาให้เป็นดินแดนที่อยู่อยู่ภายใต้การปกครองโดยตรงของรัฐบาลฮังการี และมีฐานะเป็นประตูทะเลของฮังการี แทนที่ราชอาณาจักรโครเอเชีย-สลาโวเนีย ต่อมาใน ค.ศ. 1881 แนวพรมแดนทหารถูกผนวกกลับเข้ากับโครเอเชีย-สลาโวเนีย และปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นยุคของการสมัยใหม่ เช่น การปฏิรูปการศึกษา การตั้งมหาวิทยาลัยสมัยใหม่ในซาเกร็บ และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน แต่ก็เป็นยุคของความตึงเครียดทางการเมือง โดยเฉพาะนโยบายทำให้เป็นฮังการี และการประท้วงต่อต้านฮังการีใน ค.ศ. 1903 ยูโกสลาเวียและสงครามโลกครั้งที่สอง หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและการล่มสลายของออสเตรีย–ฮังการี ซาบอร์ประกาศตัดสัมพันธ์กับราชวงศ์ฮับส์บูร์กเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ค.ศ. 1918 และเข้าร่วมรัฐแห่งชาวสโลวีน โครแอต และเซิร์บ รัฐใหม่นี้ดำรงอยู่เพียงช่วงสั้น ๆ ก่อนเข้าสหภาพกับราชอาณาจักรเซอร์เบียและเกิดเป็นราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีนในปลาย ค.ศ. 1918 รัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1921 จัดประเทศเป็นรัฐรวมศูนย์และยุติฐานะปกครองตนเองของโครเอเชียในทางปฏิบัติ พรรคชาวนาโครเอเชียภายใต้การนำของสเตียปัน ราดิชเป็นพลังการเมืองสำคัญที่คัดค้านการรวมศูนย์ สถานการณ์ทางการเมืองย่ำแย่ลงหลังราดิชถูกยิงในสภา ค.ศ. 1928 และนำไปสู่ระบอบเผด็จการ 6 มกราคมของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งเซอร์เบียใน ค.ศ. 1929 ประเทศถูกเปลี่ยนชื่อเป็นราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย และจัดแบ่งเป็นบาโนวีนาที่ตัดผ่านเขตประวัติศาสตร์เดิมของโครเอเชีย ความพยายามแก้ “ปัญหาโครเอเชีย” นำไปสู่ข้อตกลงเซวตโกวิช–มาเชกและการก่อตั้งบาโนวีนาโครเอเชียใน ค.ศ. 1939 ซึ่งให้โครเอเชียมีอำนาจปกครองตนเองบางส่วนก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1941 ยูโกสลาเวียถูกเยอรมนีและอิตาลีรุกราน ดินแดนโครเอเชียส่วนหนึ่งรวมกับบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาในรัฐเอกราชโครเอเชีย หรือ NDH ซึ่งเป็นรัฐหุ่นเชิดของฝ่ายอักษะภายใต้ขบวนการอูสตาเชและอันเต ปาเวลิช ขณะเดียวกันพื้นที่ชายฝั่งดัลเมเชียหลายส่วนถูกสาธารณรัฐสังคมอิตาลีผนวกหรือควบคุมโดยตรง ระบอบอูสตาเชดำเนินนโยบายกดขี่และสังหารชาวเซิร์บ ยิว โรมา และฝ่ายต่อต้านทางการเมือง ซึ่งทำให้รัฐนี้เป็นหนึ่งในบทที่รุนแรงที่สุดของประวัติศาสตร์โครเอเชียสมัยใหม่ ในเวลาเดียวกัน ขบวนการพาร์ติซานภายใต้การนำของคอมมิวนิสต์ยูโกสลาเวียเติบโตขึ้นในดินแดนโครเอเชียและยูโกสลาเวียโดยสลารวม พาร์ติซานได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายสัมพันธมิตรและค่อย ๆ ยึดพื้นที่คืน ใน ค.ศ. 1943 สภาต่อต้านฟาสซิสต์แห่งชาติเพื่อการปลดปล่อยโครเอเชีย หรือ ซาฟโน (ZAVNOH) ได้พัฒนาเป็นฐานทางการเมืองของรัฐโครเอเชียภายในยูโกสลาเวีย โครเอเชียในยูโกสลาเวีย หลังสงครามโลกครั้งที่สอง โครเอเชียกลายเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโครเอเชีย หนึ่งในสาธารณรัฐของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย รัฐใหม่สร้างความชอบธรรมจากขบวนการพาร์ติซานและซาฟโน ซึ่งถูกเสนอให้เป็นฐานทางกฎหมายของรัฐโครเอเชียสมัยใหม่ในฝ่ายต่อต้าระบอบฟาสซิสต์ของรัฐเอกราชโครเอเชียในช่วงสงคราม ในระบบใหม่นี้ โครเอเชียมีรัฐบาล สภา และสถาบันระดับสาธารณรัฐของตนเอง แต่ยังอยู่ภายใต้ระบบพรรคเดียวและการนำของสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย โดยมียอซีป บรอซ ตีโต เป็นผู้นำสูงสุดของยูโกสลาเวียตั้งแต่ช่วงปลายสงครามจนถึง ค.ศ. 1980 ยุคหลังสงครามทำให้เขตที่เคยอยู่นอกโครเอเชียระหว่างสงคราม เช่น อิสเตรีย ริเยกา และบางส่วนของแดลเมเชีย เข้ามาอยู่ในยูโกสลาเวียและในกรอบสาธารณรัฐสังคมนิยมโครเอเชีย การเปลี่ยนแปลงนี้มีความหมายสูงต่อชายฝั่งเอเดรียติก เพราะเมืองอย่างริเยกาและอิสเตรียเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจและการปกครองของยูโกสลาเวีย หลังจากมีประวัติยาวนานภายใต้จักรวรรดิออสเตรีย–ฮังการี อิตาลี และความขัดแย้งหลังสงคราม ความตึงเครียดระหว่างสาธารณรัฐกับอำนาจส่วนกลางเริ่มปรากฏชัดในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1960 ประเด็นสำคัญคือภาษา อัตลักษณ์ชาติ การกระจายรายได้ และอำนาจของสหพันธรัฐ ใน ค.ศ. 1967 นักเขียนและนักภาษาศาสตร์โครเอเชียออก “ประกาศว่าด้วยสถานะและชื่อของภาษาโครเอเชียมาตรฐาน” เรียกร้องให้ภาษาโครเอเชียได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม ประเด็นภาษาไม่ใช่เรื่องไวยากรณ์อย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับคำถามใหญ่กว่าว่า โครเอเชียมีสิทธิกำหนดอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของตนเองเพียงใดภายในยูโกสลาเวีย กระแสดังกล่าวพัฒนาเป็นโครเอเชียนสปริงก์ใน ค.ศ. 1971 ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่สถาบันวัฒนธรรมอย่างมาติตซาฮร์วัตสกา นักศึกษา และนักการเมืองคอมมิวนิสต์รุ่นใหม่ในโครเอเชีย เช่น ซาฟกา ดับเชวิช-คูชาร์ และมิโก ตรีปาโล ขบวนการเรียกร้องการกระจายอำนาจ การยอมรับสิทธิทางภาษาและวัฒนธรรม และการจัดสรรผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เป็นธรรมมากขึ้นภายในสหพันธรัฐ การขยายตัวของขบวนการทำให้เกิดความกังวลในสาธารณรัฐอื่นและในผู้นำส่วนกลาง ติโตจึงปลดผู้นำคอมมิวนิสต์โครเอเชียและปราบขบวนการนี้ มีนักศึกษา ปัญญาชน และนักการเมืองจำนวนมากถูกลงโทษ ลดบทบาท หรือถูกจำกัดกิจกรรม อย่างไรก็ดี ผลของโครเอเชียนสปริงก์ไม่ได้หายไปทั้งหมด รัฐธรรมนูญยูโกสลาเวีย ค.ศ. 1974 เพิ่มอำนาจและสถานะของสาธารณรัฐต่าง ๆ ในสหพันธรัฐอย่างมาก และต่อมากลายเป็นฐานทางกฎหมายที่สำคัญต่อการอ้างสิทธิของสาธารณรัฐต่าง ๆ เมื่อยูโกสลาเวียเริ่มล่มสลายหลังตีโตเสียชีวิต ในด้านเศรษฐกิจและสังคม โครเอเชียยุคยูโกสลาเวียเป็นหนึ่งในสาธารณรัฐที่พัฒนากว่าหลายส่วนของสหพันธรัฐ เมืองอุตสาหกรรมและท่าเรือ เช่น ซาเกร็บ ริเยกา สปลิต และออซิเยก เติบโตขึ้นพร้อมกับอุตสาหกรรม การศึกษา และโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่ชายฝั่งเอเดรียติกกลายเป็นฐานสำคัญของการท่องเที่ยวในยูโกสลาเวีย อย่างไรก็ดี การพัฒนาดังกล่าวเกิดขึ้นภายใต้ระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมแบบยูโกสลาเวีย ซึ่งผสมระหว่างการวางแผนส่วนกลางกับกลไกตลาดบางส่วน และอยู่ภายใต้ข้อจำกัดทางการเมืองของระบบพรรคเดียว การล่มสลายของยูโกสลาเวีย และ โครเอเชียร่วมสมัย หลังตีโตเสียชีวิตใน ค.ศ. 1980 ปัจจัยที่เคยยึดโยงยูโกสลาเวียไว้ด้วยกันอ่อนแรงลง การตายของติโตทำให้ระบบการเมืองที่ซับซ้อน สูญเสียผู้นำซึ่งมีทั้งบารมีและอำนาจในการประสานความเป็นเอกภาพ วิกฤตการเมืองจึงดำเนินควบคู่กับวิกฤตเศรษฐกิจ ความขัดแย้งระหว่างกลไกตลาดกับการวางแผนส่วนกลาง และการยืนยันผลประโยชน์ของแต่ละชาติในยูโกสลาเวีย ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1980 การขึ้นมาของสโลโบดัน มิโลเชวิชในเซอร์เบียและความขัดแย้งภายในพรรคคอมมิวนิสต์ยูโกสลาเวียทำให้ระบบสหพันธรัฐยิ่งสั่นคลอน นำไปสู่การจัดตั้งพรรคการเมืองและการเลือกตั้งหลายพรรคในโครเอเชียเมื่อ ค.ศ. 1990 และฟรัญโจ ทุจมันกับสหภาพประชาธิปไตยโครเอเชียได้รับชัยชนะ ต่อมาโครเอเชียประกาศเอกราชใน ค.ศ. 1991 นำไปสู่สงครามประกาศอิสรภาพโครเอเชียระหว่างฝ่ายรัฐบาลโครเอเชียกับกองกำลังเซิร์บท้องถิ่นซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกองทัพประชาชนยูโกสลาเวีย โดยสงครามระหว่างปี ค.ศ. 1991–1995 มีผลรุนแรงต่อพลเรือน เมือง และโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะที่วูกอวาร์ ดูบรอฟนีก พื้นที่ดัลเมเชีย ลิกา และสลาโวเนีย ใน ค.ศ. 1995 โครเอเชียดำเนินปฏิบัติการแฟลชและปฏิบัติการสตอร์ม ยึดพื้นที่ส่วนใหญ่ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกบฏกลับคืน ส่วนสลาโวเนียตะวันออก บาราญา และสริเยมตะวันตกถูกรวมกลับเข้าสู่โครเอเชียโดยสันติผ่านกระบวนการของสหประชาชาติหลังสงคราม หลังสงครามประกาศอิสรภาพโครเอเชีย โครเอเชียเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูประเทศ การเปลี่ยนผ่านทางเศรษฐกิจ และการผนวกเข้ากับสถาบันยุโรป–แอตแลนติก โครเอเชียเข้าเป็นสมาชิกเนโทใน ค.ศ. 2009 และเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2013 ต่อมาในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2023 โครเอเชียเข้าร่วมพื้นที่เชงเกนและยูโรโซน พร้อมเปลี่ยนสกุลเงินทางการเป็นยูโร เหตุการณ์เหล่านี้ทำให้โครเอเชียกลายเป็นรัฐสมาชิกสหภาพยุโรปเต็มรูปแบบในเชิงสถาบัน แม้ยังคงเผชิญความท้าทายด้านประชากร เศรษฐกิจ การเมืองภายใน และความทรงจำจากสงครามในคริสต์ทศวรรษ 1990 การปกครอง โครเอเชียเป็นรัฐเดี่ยวในรูปแบบสาธารณรัฐรัฐธรรมนูญที่ใช้ระบบรัฐสภา อำนาจรัฐแบ่งออกเป็นสามฝ่าย ได้แก่ อำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร และอำนาจตุลาการ รัฐธรรมนูญกำหนดให้ประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐ ได้รับเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน มีวาระดำรงตำแหน่งห้าปี และดำรงตำแหน่งได้ไม่เกินสองวาระ นอกจากบทบาทเชิงพิธีการและการเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพแล้ว ประธานาธิบดียังมีหน้าที่ตามกระบวนการในการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีโดยคำนึงถึงเสียงสนับสนุนในรัฐสภา และมีอิทธิพลบางส่วนต่อนโยบายต่างประเทศ รัฐบาลโครเอเชียเป็นฝ่ายบริหารของประเทศ นำโดยนายกรัฐมนตรี ซึ่งมีรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีประจำกระทรวงต่าง ๆ ช่วยบริหารงาน รัฐบาลมีหน้าที่เสนอร่างกฎหมายและงบประมาณ บังคับใช้กฎหมาย กำหนดและดำเนินนโยบายภายในประเทศ ตลอดจนกำกับทิศทางนโยบายต่างประเทศร่วมกับสถาบันอื่นของรัฐ ที่ทำการของรัฐบาลตั้งอยู่ที่บันสกีดวอรีในซาเกร็บ รัฐสภา กฎหมาย และตุลาการ อำนาจนิติบัญญัติเป็นของรัฐสภาโครเอเชีย หรือ Sabor ซึ่งเป็นสภาเดียว จำนวนสมาชิกสภาอาจอยู่ระหว่าง 100–160 คน โดยได้รับเลือกตั้งจากประชาชนและมีวาระสี่ปี การประชุมสมัยสามัญของรัฐสภาจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15 มกราคม–15 กรกฎาคม และ 15 กันยายน–15 ธันวาคมของทุกปี พรรคการเมืองขนาดใหญ่สองพรรคของโครเอเชียคือสหภาพประชาธิปไตยโครเอเชีย หรือ HDZ และพรรคสังคมประชาธิปไตยแห่งโครเอเชีย หรือ SDP ระบบกฎหมายของโครเอเชียเป็นระบบกฎหมายแพ่ง ซึ่งกฎหมายเกิดขึ้นหลักจากบทบัญญัติที่เป็นลายลักษณ์อักษร ผู้พิพากษามีหน้าที่ตีความและบังคับใช้กฎหมายมากกว่าสร้างกฎหมายผ่านคำพิพากษา พัฒนาการของกฎหมายโครเอเชียได้รับอิทธิพลอย่างมากจากระบบกฎหมายเยอรมันและออสเตรีย โดยทั่วไปแบ่งออกเป็นสองแขนงใหญ่ คือกฎหมายเอกชนและกฎหมายมหาชน ก่อนการเจรจาเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปเสร็จสิ้น กฎหมายโครเอเชียได้รับการปรับให้สอดคล้องกับกฎหมายสหภาพยุโรปแล้ว ศาลระดับชาติที่สำคัญ ได้แก่ ศาลรัฐธรรมนูญโครเอเชีย ซึ่งทำหน้าที่วินิจฉัยประเด็นเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญและการละเมิดรัฐธรรมนูญ และศาลฎีกาโครเอเชีย ซึ่งเป็นศาลสูงสุดในกระบวนการอุทธรณ์ นอกจากนี้ยังมีศาลปกครอง ศาลพาณิชย์ ศาลเทศมณฑล ศาลคดีลหุโทษ และศาลเทศบาล ซึ่งพิจารณาคดีตามเขตอำนาจของตน คดีที่อยู่ในอำนาจศาลโดยทั่วไปพิจารณาในชั้นต้นโดยผู้พิพากษาอาชีพคนเดียว ส่วนคดีอุทธรณ์พิจารณาโดยองค์คณะซึ่งประกอบด้วยผู้พิพากษาอาชีพ และในบางกรณีมีผู้พิพากษาสมทบเข้าร่วมกระบวนพิจารณา สำนักงานอัยการแห่งสาธารณรัฐโครเอเชียเป็นองค์กรตุลาการที่ประกอบด้วยพนักงานอัยการ มีอำนาจดำเนินคดีต่อผู้กระทำความผิด หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายอยู่ภายใต้กระทรวงมหาดไทยโครเอเชีย โดยมีตำรวจแห่งชาติเป็นกำลังหลัก ส่วนหน่วยงานด้านความมั่นคงและข่าวกรองของพลเรือนคือสำนักงานความมั่นคงและข่าวกรองโครเอเชีย หรือ SOA ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โครเอเชียสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศส่วนใหญ่ของโลก รวมทั้งหมด 189 รัฐ โดยเริ่มจากเยอรมนีใน ค.ศ. 1991 และล่าสุดคือไลบีเรียใน ค.ศ. 2024 ในฐานะรัฐขนาดเล็ก โครเอเชียมีบทบาททั้งในภูมิภาคยุโรปตะวันออกเฉียงใต้และในสถาบันระหว่างประเทศของยุโรป นับตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1990 โครเอเชียยังมีข้อพิพาทพรมแดนที่ยังไม่ยุติกับหลายประเทศในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่เซอร์เบีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา มอนเตเนโกร และสโลวีเนีย โครเอเชียเป็นสมาชิกสหประชาชาติ สหภาพยุโรป องค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือหรือเนโท สภายุโรป สหภาพเพื่อเมดิเตอร์เรเนียน รวมทั้งเขตเชงเกนและยูโรโซน เป้าหมายของนโยบายต่างประเทศร่วมสมัยของโครเอเชีย ได้แก่ การยกระดับความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน การพัฒนาความร่วมมือระหว่างประเทศ และการส่งเสริมเศรษฐกิจโครเอเชียในเวทีโลก โครเอเชียมีสถานเอกอัครราชทูต 57 แห่ง สถานกงสุล 30 แห่ง และคณะผู้แทนถาวร 8 แห่งในต่างประเทศ องค์การระหว่างประเทศหลายแห่งมีสำนักงานระดับภูมิภาคหรือสำนักงานในโครเอเชีย เช่น ธนาคารเพื่อการบูรณะและพัฒนาแห่งยุโรป องค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน องค์การเพื่อความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป ธนาคารโลก องค์การอนามัยโลก ศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ ข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ และยูนิเซฟ ชาวโครเอเชียพลัดถิ่น ชาวโครเอเชียพลัดถิ่นประกอบด้วยชุมชนชาวโครแอตและพลเมืองโครเอเชียที่อาศัยอยู่นอกประเทศ ชุมชนขนาดใหญ่ที่สุดอยู่ในสหรัฐ ขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ก็มีประชากรเชื้อสายโครแอตจำนวนมากเช่นกัน รัฐบาลโครเอเชียรักษาความสัมพันธ์กับชุมชนโครเอเชียในต่างประเทศผ่านการสนับสนุนด้านการบริหาร งบประมาณ กิจกรรมวัฒนธรรม กีฬา และโครงการเศรษฐกิจ นอกจากนี้ โครเอเชียยังดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเพื่อส่งเสริมและรับรองสิทธิของชนกลุ่มน้อยโครเอเชียในต่างประเทศ โดยเฉพาะในประเทศเพื่อนบ้านที่มีชุมชนโครแอตดั้งเดิม ประเด็นอัตลักษณ์ของกลุ่มย่อยบางกลุ่ม เช่น บูนเยวัตส์ ยังมีความสำคัญต่อการเมืองอัตลักษณ์ของชาวโครแอตนอกประเทศ โดยสถาบันวิทยาศาสตร์และศิลปะแห่งโครเอเชียเคยออกแถลงการณ์ว่า บูนเยวัตส์โครแอตเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มชาติพันธุ์โครแอต กองทัพ กองทัพโครเอเชีย หรือ OSRH ประกอบด้วยสามเหล่าทัพ ได้แก่ กองทัพบกโครเอเชีย กองทัพเรือโครเอเชีย และกองทัพอากาศโครเอเชีย ประธานาธิบดีโครเอเชียเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุด ขณะที่นโยบายกลาโหมอยู่ภายใต้การกำกับของรัฐบาลโครเอเชีย กองทัพสนับสนุนนโยบายต่างประเทศของโครเอเชียและภารกิจด้านความมั่นคงระหว่างประเทศ รวมทั้งเกี่ยวข้องกับหน่วยข่าวกรองทางทหารคือสำนักงานความมั่นคงและข่าวกรองทางทหารโครเอเชีย หรือ VSOA ฐานกำลังของกองทัพกระจายอยู่ในโครเอเชียภาคพื้นทวีปและซาเกร็บ ส่วนกองทัพเรือมีฐานหลักอยู่ที่สปลิต ตามดัชนีสันติภาพโลก ค.ศ. 2025 โครเอเชียอยู่ในอันดับที่ 18 ของประเทศที่สงบสุขที่สุดในโลก นับตั้งแต่สงครามประกาศอิสรภาพโครเอเชีย ค.ศ. 1991–1995 กองทัพโครเอเชียมีบทบาทสำคัญในการปกป้องบูรณภาพแห่งดินแดนของประเทศ การส่งกำลังไปปฏิบัติการนอกประเทศครั้งแรกเกิดขึ้นใน ค.ศ. 2003 ในบริบทของสงครามในอัฟกานิสถานและสงครามอิรัก ต่อมาโครเอเชียเข้าเป็นสมาชิกเนโทใน ค.ศ. 2009 โครเอเชียมีความร่วมมือด้านความมั่นคงและข่าวกรองอย่างใกล้ชิดกับเนโทและสหรัฐอเมริกา กองทัพโครเอเชียเคยเข้าร่วมภารกิจของสหประชาชาติ เนโท และภารกิจที่นำโดยสหรัฐอเมริกาในหลายพื้นที่ของโลก หลังเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปใน ค.ศ. 2013 โครเอเชียยังเข้าร่วมกรอบความร่วมมือด้านกลาโหมของสหภาพยุโรปด้วย ตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 2020 กองทัพโครเอเชียมีการปรับปรุงและเพิ่มขีดความสามารถอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ในภูมิภาคและยุโรปโดยรวม การบูรณาการเชิงลึกกับยุโรปและสหรัฐอเมริกานำไปสู่ข้อตกลงกลาโหมสมัยใหม่และฐานอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่เข้มแข็งขึ้น กองทัพโครเอเชียถูกจัดว่าเป็นหนึ่งในกองทัพที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้าที่สุดในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ โครเอเชียกลับมาใช้การเกณฑ์ทหารตั้งแต่ ค.ศ. 2025 หลังเคยมีระบบดังกล่าวระหว่าง ค.ศ. 1991–2008 การแบ่งเขตการปกครอง ประเทศโครเอเชียเป็นรัฐเดี่ยวที่แบ่งการปกครองระดับภูมิภาคออกเป็น 20 เทศมณฑล (โครเอเชีย: županija; อ่านว่า "ฌูปานิยา") และนครซาเกร็บซึ่งมีฐานะพิเศษเป็นทั้งนครและหน่วยระดับเทศมณฑล แยกต่างหากจากเทศมณฑลซาเกร็บที่ล้อมรอบเมืองหลวง ระบบเทศมณฑลปัจจุบันมีรากจากการฟื้นฟูหน่วยบริหารระดับภูมิภาคหลังเอกราชของโครเอเชีย โดยการแบ่งเขตที่ใช้ในปัจจุบันมาจากการปรับระบบ ค.ศ. 1997 และกฎหมายว่าด้วยเขตเทศมณฑล นคร และเทศบาลของโครเอเชียกำหนดชื่อ เขต และที่ตั้งของหน่วยการปกครองเหล่านี้ เทศมณฑลเป็นหน่วยการปกครองตนเองระดับภูมิภาค ส่วนหน่วยย่อยภายในเทศมณฑลคือนครหรือเมืองและเทศบาล ในกฎหมาย ค.ศ. 2006 ประเทศโครเอเชียมี 127 นครหรือเมือง และ 428 เทศบาล สำนักงานสถิติโครเอเชียใช้เทศมณฑล นคร เทศบาล และเขตของนครซาเกร็บเป็นระดับพื้นที่ในการเผยแพร่ผลสำมะโนประชากร ค.ศ. 2021 นอกจากนี้ ในทางสถิติของสหภาพยุโรป โครเอเชียยังแบ่งเป็นเขต HR NUTS 2021 ระดับ NUTS 2 ได้แก่ โครเอเชียเหนือ โครเอเชียแพนโนเนีย โครเอเชียทะเลเอเดรียติก และนครซาเกร็บ ซึ่งใช้ในการเผยแพร่ข้อมูลเศรษฐกิจและภูมิภาค เช่น ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศระดับเทศมณฑล เศรษฐกิจ โครเอเชียมีเศรษฐกิจพัฒนาแล้วในรูปแบบเศรษฐกิจแบบผสม และเป็นหนึ่งในเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของยุโรปตะวันออกเฉียงใต้เมื่อวัดตามผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศหรือจีดีพีในราคาปัจจุบัน ประเทศมีจีดีพีต่อหัวอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับภูมิภาคเดียวกัน โครเอเชียเป็นเศรษฐกิจเปิดที่พึ่งพาการค้าระหว่างประเทศในยุโรปสูง และมีนโยบายต่างประเทศที่เอื้อต่อการเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ การพัฒนาเศรษฐกิจภายในประเทศแตกต่างกันไปตามเทศมณฑล โดยพื้นที่โครเอเชียตอนกลางและซาเกร็บซึ่งเป็นศูนย์กลางการเงินมีการเติบโตเด่นที่สุด ประเทศมีระดับดัชนีการพัฒนามนุษย์สูงมาก มีความเหลื่อมล้ำทางรายได้ต่ำ และมีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับสูง อย่างไรก็ดี ตลาดแรงงานของโครเอเชียมักถูกมองว่ายังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ พร้อมกับบรรยากาศการลงทุนที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ และระบบภาษีนิติบุคคลกับภาษีเงินได้ที่ยังมีข้อจำกัด ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของโครเอเชียสัมพันธ์ใกล้ชิดกับความพยายามสร้างชาติในแต่ละยุค ก่อนยุคอุตสาหกรรม เศรษฐกิจพึ่งพาภูมิศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ โดยเฉพาะการเกษตร คริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นช่วงที่มีการขยายตัวของอุตสาหกรรมต่อเรือ ทางรถไฟ และการทำให้เป็นอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 โครเอเชียเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจแบบวางแผนภายใต้สังคมนิยมใน ค.ศ. 1941 และระบบเศรษฐกิจสั่งการภายใต้คอมมิวนิสต์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง หลังสงคราม โครเอเชียเกิดการขยายตัวของเมืองอย่างรวดเร็วในคริสต์ทศวรรษ 1950 และมีการกระจายอำนาจใน ค.ศ. 1965 ซึ่งช่วยให้เศรษฐกิจมีความหลากหลายมากขึ้นก่อนเอกราชของโครเอเชียใน ค.ศ. 1990 สงครามประกาศอิสรภาพโครเอเชีย ค.ศ. 1991–1995 ทำให้จีดีพีช่วงสงครามลดลงราวร้อยละ 21–25 และทิ้งภาระของเศรษฐกิจเปลี่ยนผ่านไว้หลังสงคราม เศรษฐกิจโครเอเชียสมัยใหม่จัดอยู่ในกลุ่มรายได้สูง โดยภาคบริการระดับตติยภูมิและภาคอุตสาหกรรมเป็นแกนหลัก คิดเป็นประมาณร้อยละ 70 ของจีดีพี ประเทศกำลังมีบทบาทเพิ่มขึ้นด้านพลังงานในยุโรป ผ่านการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ในก๊าซธรรมชาติเหลว เครือข่ายพลังงานความร้อนใต้พิภพ และการขนส่งไฟฟ้า โครเอเชียยังสนับสนุนกิจกรรมเศรษฐกิจระดับภูมิภาคผ่านเครือข่ายคมนาคมตามแนวทะเลเอเดรียติกและระเบียงคมนาคมแพน-ยุโรปหลายสาย ประเทศมีข้อตกลงการค้าเสรีกับหลายประเทศ และเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลกตั้งแต่ ค.ศ. 2000 รวมทั้งเป็นส่วนหนึ่งของเขตเศรษฐกิจยุโรปตั้งแต่ ค.ศ. 2013 คู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของโครเอเชียคือประเทศอื่นในสหภาพยุโรป โดยเฉพาะเยอรมนี อิตาลี และสโลวีเนีย นอกจากนี้ โครเอเชียยังมีภาคอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่กำลังเติบโต โดยผู้ผลิตสำคัญได้แก่ HS Produkt และ Đuro Đaković เป็นต้น การท่องเที่ยว การท่องเที่ยวเป็นอุตสาหกรรมและภาคเศรษฐกิจสำคัญของโครเอเชีย ในเชิงประวัติศาสตร์ ภาคนี้เป็นองค์ประกอบขนาดใหญ่ของผลผลิตทางเศรษฐกิจของประเทศ โดยมักคิดเป็นราวร้อยละ 10–15 ของจีดีพีทั้งหมด โครเอเชียบูรณาการกับสหภาพยุโรปอย่างลึกซึ้ง และมีบทบาทต่อการท่องเที่ยวระหว่างประเทศในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ การท่องเที่ยวกระจุกตัวตามชายฝั่งเอเดรียติกและมีลักษณะตามฤดูกาลอย่างชัดเจน โดยมีช่วงสูงสุดในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม เมืองที่มีผู้เยี่ยมชมมากที่สุดตามลำดับ ได้แก่ ดูบรอฟนีก, รอวีน, ซาเกร็บ, สปลิต, ปอเรช, อูมัก และซาดาร์ ประวัติศาสตร์การท่องเที่ยวในโครเอเชียเริ่มเด่นชัดตั้งแต่สมัยที่ดินแดนนี้เป็นส่วนหนึ่งของออสเตรีย-ฮังการี เมื่อชนชั้นสูงผู้มั่งคั่งเดินทางมายังชายฝั่งเอเดรียติก ภาคท่องเที่ยวขยายตัวมากตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1960 ถึง 1980 ก่อนที่การประกาศเอกราชของโครเอเชียใน ค.ศ. 1990 และสงครามที่ตามมาจะทำให้การท่องเที่ยวชะงักลงจนถึงช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1990 ในคริสต์ทศวรรษ 2000 การท่องเที่ยวโครเอเชียฟื้นตัวอย่างมีนัยสำคัญ ควบคู่กับกระบวนการสร้างชาติและการให้ความสำคัญกับรายได้จากการท่องเที่ยว จนปลายคริสต์ทศวรรษ 2000 โครเอเชียกลายเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางยอดนิยมที่สุดในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ใน ค.ศ. 2024 มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาเยือนโครเอเชียรวม 20.2 ล้านคน โครเอเชียมีพื้นที่ที่ได้รับสถานะเป็นอุทยานแห่งชาติ 8 แห่ง และอุทยานธรรมชาติ 11 แห่ง นอกจากนี้ยังมีแหล่งมรดกโลก 10 แห่ง และชายหาดที่ได้รับธงน้ำเงิน 116 แห่งทั่วประเทศ ปัจจัยดึงดูดนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรม อาหาร ประวัติศาสตร์ แฟชั่น สถาปัตยกรรม ศิลปะ แหล่งศาสนาและเส้นทางแสวงบุญ ธรรมชาติ การเข้าถึงทางทะเล และชีวิตกลางคืน อุตสาหกรรมภาพยนตร์และโทรทัศน์ของโครเอเชียยังช่วยสนับสนุนการท่องเที่ยวบางส่วนผ่านการถ่ายทำในสถานที่จริง อย่างไรก็ดี ตั้งแต่ ค.ศ. 2024 ภาวะเงินเฟ้อและการท่องเที่ยวล้นเกินทำให้เกิดมาตรการกำกับดูแลการท่องเที่ยวและต้นทุนการเดินทางที่สูงขึ้น ยูโรสแตตประเมินว่าจำนวนสถานประกอบการที่พักท่องเที่ยวในสหภาพยุโรปเกือบร้อยละ 55 อยู่ในโครเอเชียและอิตาลี โดยโครเอเชียมีประมาณ 117,000 แห่ง และอิตาลีประมาณ 230,000 แห่ง ใน ค.ศ. 2025 โครเอเชียเป็นรัฐสมาชิกสหภาพยุโรปที่มีผู้เยี่ยมชมมากเป็นอันดับ 9 และเป็นอันดับ 3 ของยุโรปใต้ โครงสร้างพื้นฐาน มอเตอร์เวย์ เครือข่ายมอเตอร์เวย์ในประเทศโครเอเชียส่วนใหญ่สร้างขึ้นในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1990 และคริสต์ทศวรรษ 2000 ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2020 โครเอเชียมีมอเตอร์เวย์ที่สร้างเสร็จแล้ว 1,313.8 กิโลเมตร เชื่อมซาเกร็บกับภูมิภาคอื่น ๆ และรองรับเครือข่ายถนนยุโรประหว่างประเทศกับระเบียงคมนาคมแพน-ยุโรป 4 สาย มอเตอร์เวย์ที่มีการใช้งานหนาแน่นที่สุดคือเอ 1 ซึ่งเชื่อมซาเกร็บกับสปลิต และเอ 3 ซึ่งพาดผ่านโครเอเชียตะวันตกเฉียงเหนือและสลาโวเนียจากตะวันออกไปตะวันตก ประเทศยังมีเครือข่ายถนนรัฐในประเทศโครเอเชียที่ทำหน้าที่เป็นถนนป้อนเข้าสู่มอเตอร์เวย์และเชื่อมโยงชุมชนสำคัญต่าง ๆ คุณภาพและระดับความปลอดภัยของเครือข่ายมอเตอร์เวย์โครเอเชียได้รับการทดสอบและยืนยันโดยโครงการ EuroTAP และ EuroTest การก่อสร้างสะพานเปลเยชัตส์ยาว 2.4 กิโลเมตรเชื่อมพื้นที่สองส่วนของเทศมณฑลดูบรอฟนีก-เนเรตวา และทำให้เส้นทางไปยังคาบสมุทรเปลเยชัตส์ รวมถึงเกาะกอร์ชูลาและลาสโตวอสั้นลงกว่า 32 กิโลเมตร การก่อสร้างเริ่มขึ้นในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2018 หลังผู้ดำเนินงานถนนของโครเอเชียคือ Hrvatske ceste ลงนามสัญญามูลค่า 2.08 พันล้านคูนากับกลุ่มบริษัทจีนที่นำโดยโครงการวันเบลต์วันโรด โครงการนี้ได้รับเงินร่วมสนับสนุนจากสหภาพยุโรป 357 ล้านยูโร และก่อสร้างเสร็จในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2022 รถไฟ โครเอเชียมีเครือข่ายทางรถไฟกว้างขวางยาว 2,604 กิโลเมตร ในจำนวนนี้เป็นทางรถไฟไฟฟ้า 984 กิโลเมตร และทางคู่ 254 กิโลเมตร เส้นทางรถไฟที่สำคัญที่สุดของประเทศอยู่ในระเบียงคมนาคมแพน-ยุโรปสาย Vb และ X ซึ่งเชื่อมริเยกากับบูดาเปสต์ และเชื่อมลูบลิยานากับเบลเกรด โดยทั้งสองสายผ่านซาเกร็บ ใน ค.ศ. 2024 ธนาคารเพื่อการลงทุนยุโรปจัดสรรเงิน 400 ล้านยูโรเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูระบบรถไฟของโครเอเชีย โดยเน้นการเปลี่ยนผ่านสีเขียวและดิจิทัล ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2024 มีการลงนามข้อตกลงสำคัญสำหรับการจัดซื้อขบวนรถไฟดีเซล-ไฟฟ้าแบบหลายตู้จำนวน 6 ขบวน เพื่อปรับปรุงการเชื่อมต่อระหว่างสปลิตกับซาเกร็บ โครงการนี้มีมูลค่า 57.3 ล้านยูโรและได้รับการสนับสนุนผ่านเงินกู้จากธนาคารเพื่อการลงทุนยุโรป เป็นส่วนหนึ่งของแผนปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟของโครเอเชีย การบิน ท่าอากาศยานในประเทศโครเอเชียให้บริการในเมืองดูบรอฟนีก ออซิเยก พูลา ริเยกา สปลิต ซาดาร์ และซาเกร็บ ท่าอากาศยานที่ใหญ่และมีผู้โดยสารหนาแน่นที่สุดคือท่าอากาศยานฟรัญโจ ทุจมันในซาเกร็บ รองลงมาคือท่าอากาศยานนักบุญเยโรมในสปลิต ท่าอากาศยานรูเจอร์ บอชกอวิชในดูบรอฟนีก และท่าอากาศยานซาดาร์ โดยแต่ละแห่งมีผู้โดยสารต่อปีเกินหนึ่งล้านคน ท่าอากาศยานโครเอเชียมีผู้โดยสารมากกว่า 10 ล้านคนใน ค.ศ. 2018, 11 ล้านคนใน ค.ศ. 2019 และ 2023, 13 ล้านคนใน ค.ศ. 2024 และมากกว่า 14 ล้านคนใน ค.ศ. 2025 ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2024 โครเอเชียแอร์ไลน์รับมอบเครื่องบินแอร์บัส เอ220-300 ลำแรก เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านสู่ฝูงบินที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น แผนดังกล่าวรวมการจัดหาเครื่องบิน A220-300 จำนวน 13 ลำ และ A220-100 จำนวน 2 ลำ โดยมีเป้าหมายเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ลดการใช้เชื้อเพลิงลงร้อยละ 25 และลดการปล่อยมลพิษ ณ ค.ศ. 2024 Croatia Airlines ขยายเครือข่ายระหว่างประเทศโดยเปิดเที่ยวบินตรงจากซาเกร็บไปติรานา เบอร์ลิน และสต็อกโฮล์ม และเปิดบริการเชื่อมฮัมบวร์คกับซาเกร็บตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2024 ท่าเรือ ท่าเรือสินค้าที่คึกคักที่สุดของโครเอเชียคือท่าเรือริเยกา ส่วนท่าเรือผู้โดยสารที่คึกคักที่สุดคือสปลิตและซาดาร์ ท่าเรือขนาดเล็กจำนวนมากให้บริการเรือข้ามฟากที่เชื่อมเกาะจำนวนมากกับเมืองชายฝั่ง และมีเส้นทางเรือไปยังหลายเมืองในอิตาลี ท่าเรือแม่น้ำที่ใหญ่ที่สุดคือท่าเรือวูกอวาร์บนแม่น้ำดานูบในวูกอวาร์ ซึ่งเป็นทางออกของประเทศสู่ระเบียงคมนาคมแพน-ยุโรปสาย VII พลังงาน โครเอเชียมีท่อส่งน้ำมันดิบ 610 กิโลเมตร เชื่อมสถานีน้ำมันริเยกากับโรงกลั่นในริเยกาและซีซัก รวมถึงสถานีถ่ายลำหลายแห่ง ระบบนี้มีกำลังขนส่ง 20 ล้านตันต่อปี ระบบขนส่งก๊าซธรรมชาติประกอบด้วยท่อส่งหลักและท่อส่งภูมิภาคยาว 2,113 กิโลเมตร รวมถึงโครงสร้างประกอบมากกว่า 300 แห่ง เชื่อมแท่นผลิต แหล่งกักเก็บก๊าซธรรมชาติโอโกลี ผู้ใช้ปลายทาง 27 ราย และระบบกระจาย 37 ระบบ โครเอเชียยังมีบทบาทสำคัญต่อความมั่นคงทางพลังงานระดับภูมิภาค สถานีนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลวลอยน้ำนอกเกาะเกิร์กของ LNG Hrvatska เริ่มดำเนินงานเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2021 ทำให้โครเอเชียมีสถานะเป็นผู้นำด้านพลังงานระดับภูมิภาคและช่วยกระจายแหล่งพลังงานของยุโรป ใน ค.ศ. 2010 การผลิตพลังงานของโครเอเชียครอบคลุมความต้องการก๊าซธรรมชาติภายในประเทศร้อยละ 85 และความต้องการน้ำมันร้อยละ 19 ใน ค.ศ. 2016 การผลิตพลังงานขั้นต้นของโครเอเชียประกอบด้วยก๊าซธรรมชาติร้อยละ 24.8 พลังงานน้ำร้อยละ 28.3 น้ำมันดิบร้อยละ 13.6 ไม้เชื้อเพลิงร้อยละ 27.6 และปั๊มความร้อนกับแหล่งพลังงานหมุนเวียนอื่นร้อยละ 5.7 ใน ค.ศ. 2017 การผลิตไฟฟ้าสุทธิรวมอยู่ที่ 11,543 กิกะวัตต์-ชั่วโมง ขณะที่นำเข้า 12,157 กิกะวัตต์-ชั่วโมง หรือประมาณร้อยละ 40 ของความต้องการไฟฟ้าทั้งหมด โครเอเชียถือหุ้นร้อยละ 50 ในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เคิร์ชโกร่วมกับสโลวีเนีย โรงไฟฟ้านี้จัดหาไฟฟ้าส่วนสำคัญที่โครเอเชียนำเข้า และคิดเป็นร้อยละ 15 ของไฟฟ้าของประเทศ ตามข้อมูลยูโรสแตตใน ค.ศ. 2026 โครเอเชียมีทรัพยากรน้ำต่อหัวมากที่สุดในสหภาพยุโรป คือประมาณ 30,000 ลูกบาศก์เมตรต่อคน ประชากรศาสตร์ โครเอเชียมีประชากรประมาณ 3.87 ล้านคนใน ค.ศ. 2024 อยู่ในอันดับที่ 128 ของโลกตามจำนวนประชากร ความหนาแน่นของประชากรใน ค.ศ. 2018 อยู่ที่ 72.9 คนต่อตารางกิโลเมตร ทำให้โครเอเชียเป็นหนึ่งในประเทศยุโรปที่มีประชากรค่อนข้างเบาบาง อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดของประชากรโดยรวมอยู่ที่ 77.7 ปีใน ค.ศ. 2024 โครเอเชียมีอัตราเจริญพันธุ์รวม 1.46 คนต่อผู้หญิงหนึ่งคน ซึ่งอยู่ในกลุ่มต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศต่าง ๆ ของโลก และต่ำกว่าอัตราทดแทนประชากรที่ประมาณ 2.1 คนอย่างชัดเจน นับตั้งแต่ ค.ศ. 1998 เป็นต้นมา อัตราตายของประเทศสูงกว่าอัตราเกิดอย่างต่อเนื่อง ทำให้โครเอเชียเป็นประเทศที่มีโครงสร้างประชากรสูงอายุ โดยอายุเฉลี่ยของประชากรอยู่ที่ 45.5 ปี จำนวนประชากรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก 2.1 ล้านคนใน ค.ศ. 1857 จนถึงจุดสูงสุดราว 4.7 ล้านคนใน ค.ศ. 1991 ยกเว้นช่วงหลังสงครามโลกที่สะท้อนในสำมะโน ค.ศ. 1921 และ 1948 ปัจจุบันอัตราเพิ่มตามธรรมชาติของประชากรเป็นลบ และการเปลี่ยนผ่านทางประชากรศาสตร์ของโครเอเชียเสร็จสิ้นในคริสต์ทศวรรษ 1970 แนวโน้มประชากรลดลงและสูงอายุทำให้รัฐบาลโครเอเชียเผชิญแรงกดดันให้เพิ่มโควตาใบอนุญาตแรงงานต่างชาติ โดยใน ค.ศ. 2019 โควตาดังกล่าวเพิ่มขึ้นถึง 68,100 คน ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในขณะนั้น นโยบายตรวจคนเข้าเมืองของโครเอเชียยังพยายามจูงใจให้ชาวโครเอเชียที่ย้ายถิ่นฐานออกไปกลับประเทศ ผลสำมะโนที่เผยแพร่ใน ค.ศ. 2022 แสดงว่าประชากรโครเอเชียลดลงราวร้อยละ 10 ในรอบทศวรรษก่อนหน้า การเปลี่ยนแปลงทางประชากรศาสตร์ของโครเอเชียสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับกระบวนการสร้างชาติและสงครามประกาศอิสรภาพโครเอเชียในคริสต์ทศวรรษ 1990 สงครามทำให้ประชากรจำนวนมากต้องพลัดถิ่นและเพิ่มการย้ายถิ่นออกนอกประเทศ ใน ค.ศ. 1991 พื้นที่ที่ถูกยึดครองส่วนใหญ่มีชาวโครแอตมากกว่า 400,000 คนถูกขับออกจากบ้านโดยกองกำลังเซิร์บหรือหลบหนีความรุนแรง ในช่วงท้ายของสงคราม ชาวเซิร์บราว 150,000–200,000 คนหลบหนีก่อนกองกำลังโครเอเชียเข้าควบคุมพื้นที่ในปฏิบัติการสตอร์ม หลังสงคราม จำนวนผู้พลัดถิ่นลดลงเหลือประมาณ 250,000 คน รัฐบาลโครเอเชียดูแลผู้พลัดถิ่นผ่านระบบประกันสังคมและสำนักงานผู้พลัดถิ่นและผู้ลี้ภัย พื้นที่จำนวนมากที่ถูกทิ้งร้างในช่วงสงครามมีผู้ลี้ภัยชาวโครแอตจากบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา โดยเฉพาะจากบอสเนียตะวันตกเฉียงเหนือ เข้ามาตั้งถิ่นฐาน ขณะที่ผู้พลัดถิ่นบางส่วนกลับสู่บ้านเดิม รายงานของสำนักงานสถิติโครเอเชียใน ค.ศ. 2024 ระบุว่าประชากรร้อยละ 12.5–14.6 ของประเทศเป็นผู้ย้ายถิ่นเข้า ตามสำมะโนประชากร ค.ศ. 2021 ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวโครแอต ร้อยละ 91.6 รองลงมาคือชาวเซิร์บ ร้อยละ 3.2 ชาวบอสเนียก ร้อยละ 0.62 ชาวโรมานี ร้อยละ 0.46 ชาวแอลเบเนีย ร้อยละ 0.36 ชาวอิตาลี ร้อยละ 0.36 ชาวฮังการี ร้อยละ 0.27 ชาวเช็ก ร้อยละ 0.20 ชาวสโลวีเนีย ร้อยละ 0.20 ชาวสโลวัก ร้อยละ 0.10 ชาวมาซิโดเนีย ร้อยละ 0.09 ชาวเยอรมัน ร้อยละ 0.09 ชาวมอนเตเนโกร ร้อยละ 0.08 และกลุ่มอื่น ๆ ร้อยละ 1.56 นอกจากนี้ มีชาวโครแอตประมาณ 4 ล้านคนอาศัยอยู่ในต่างประเทศ ศาสนา โครเอเชียไม่มีศาสนาประจำชาติ เสรีภาพในการนับถือศาสนาเป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งคุ้มครองให้ชุมชนศาสนาทั้งหมดเสมอภาคกันตามกฎหมายและแยกออกจากรัฐ ตามสำมะโนประชากร ค.ศ. 2021 ประชากรร้อยละ 87.39 ระบุว่าตนเป็นคริสต์ศาสนิกชน โดยกลุ่มใหญ่ที่สุดคือคาทอลิก คิดเป็นร้อยละ 78.97 ของประชากรทั้งหมด รองลงมาคืออีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ ร้อยละ 3.32 โปรเตสแตนต์ ร้อยละ 0.26 และคริสต์ศาสนิกชนกลุ่มอื่นร้อยละ 4.83 ศาสนาที่ใหญ่ที่สุดรองจากคริสต์ศาสนาคือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 1.32 ขณะที่ประชากรร้อยละ 4.71 ระบุว่าไม่นับถือศาสนา ในการสำรวจยูโรบารอมิเตอร์ของยูโรสแตต ค.ศ. 2010 ประชากรร้อยละ 69 ตอบว่า “เชื่อว่ามีพระเจ้า” ส่วนการสำรวจของแกลลัปใน ค.ศ. 2009 พบว่าประชากรร้อยละ 70 ตอบว่า ศาสนาเป็นส่วนสำคัญในชีวิตประจำวัน ประชากรราวร้อยละ 24 เข้าร่วมพิธีกรรมทางศาสนาเป็นประจำ ภาษา ภาษาโครเอเชียเป็นภาษาทางการของสาธารณรัฐโครเอเชีย และเป็นหนึ่งในภาษาทางการของสหภาพยุโรปตั้งแต่โครเอเชียเข้าร่วมสหภาพยุโรปใน ค.ศ. 2013 ภาษาโครเอเชียเข้ามาแทนภาษาละตินในฐานะภาษาราชการของรัฐบาลโครเอเชียในคริสต์ศตวรรษที่ 19 หลังข้อตกลงวรรณกรรมเวียนนา ค.ศ. 1850 ภาษาและอักษรละตินได้รับการปฏิรูปเพื่อสร้างมาตรฐานร่วมที่เรียกในเวลาต่อมาว่า ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย ซึ่งในชื่อต่าง ๆ กลายเป็นภาษาราชการของยูโกสลาเวีย ในสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย ระหว่าง ค.ศ. 1972–1989 ภาษาในโครเอเชียถูกกำหนดในรัฐธรรมนูญว่าเป็น “ภาษาวรรณกรรมโครเอเชีย” และ “ภาษาโครเอเชียหรือเซอร์เบีย” ความเปลี่ยนแปลงนี้เกี่ยวข้องกับการคัดค้านและการแยกตัวเชิงภาษาออกจากแนวคิด “เซอร์โบ-โครเอเชีย” ผ่านประกาศว่าด้วยสถานะและชื่อของภาษาโครเอเชียมาตรฐาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครเอเชียนสปริงก์ หลังได้รับเอกราชในต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 รัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐโครเอเชียกำหนดชื่อภาษาอย่างเป็นทางการว่า “ภาษาโครเอเชีย” และรัฐมีบทบาทในการกำกับมาตรฐานภาษา ความพยายามพัฒนาคำและสำนวนของตนเองแทนการยืมคำต่างประเทศถูกอธิบายโดยนักภาษาศาสตร์ว่าเป็นลัทธิบริสุทธิ์นิยมทางภาษาแบบโครเอเชีย ภาษาชนกลุ่มน้อยมีการใช้ในทางราชการในหน่วยการปกครองท้องถิ่นที่ชนกลุ่มน้อยแห่งชาติคิดเป็นมากกว่าหนึ่งในสามของประชากร หรือในพื้นที่ที่กฎหมายท้องถิ่นกำหนดให้ใช้ได้ ภาษาดังกล่าว ได้แก่ เช็ก ฮังการี อิตาลี เซอร์เบีย และสโลวัก ภาษาชนกลุ่มน้อยอื่นที่ได้รับการรับรอง ได้แก่ แอลเบเนีย บอสเนีย บัลแกเรีย เยอรมัน ฮีบรู มาซิโดเนีย มอนเตเนโกร โปแลนด์ โรมาเนีย อิสโตร-โรมาเนีย โรมานี รัสเซีย รูซิน สโลวีเนีย ตุรกี และยูเครน ตามสำมะโน ค.ศ. 2021 ประชากรร้อยละ 95.25 ระบุว่าภาษาโครเอเชียเป็นภาษาแม่ ส่วนร้อยละ 1.16 ระบุว่าภาษาเซอร์เบียเป็นภาษาแม่ และไม่มีภาษาอื่นใดมีสัดส่วนถึงร้อยละ 0.26 ภาษาโครเอเชียอยู่ในกลุ่มภาษาสลาฟใต้และเขียนด้วยอักษรละติน ภาษาถิ่นหลักในโครเอเชียมีสามกลุ่ม คือ ชโตคาเวีย จาคาเวีย และคายคาเวีย โดยภาษาโครเอเชียมาตรฐานมีฐานจากภาษาถิ่นชโตคาเวีย ขณะที่จาคาเวียและคายคาเวียแตกต่างจากชโตคาเวียในด้านคำศัพท์ ระบบเสียง และวากยสัมพันธ์ การสำรวจใน ค.ศ. 2011 พบว่าชาวโครเอเชียร้อยละ 78 ระบุว่าตนรู้ภาษาต่างประเทศอย่างน้อยหนึ่งภาษา การสำรวจของคณะกรรมาธิการยุโรปใน ค.ศ. 2005 ระบุว่าชาวโครเอเชียร้อยละ 49 พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่สอง ร้อยละ 34 พูดภาษาเยอรมัน ร้อยละ 14 พูดภาษาอิตาลี ร้อยละ 10 พูดภาษาฝรั่งเศส ร้อยละ 4 พูดภาษารัสเซีย และร้อยละ 2 พูดภาษาสเปน การศึกษา ใน ค.ศ. 2024 โครเอเชียมีอัตราการรู้หนังสือร้อยละ 99.45 การศึกษาระดับพื้นฐานเริ่มเมื่อเด็กอายุ 6 หรือ 7 ปี และประกอบด้วย 8 ชั้นปี ใน ค.ศ. 2007 มีการผ่านกฎหมายเพื่อขยายการศึกษาฟรีที่ไม่เป็นภาคบังคับจนถึงอายุ 18 ปี การศึกษาภาคบังคับประกอบด้วยโรงเรียนพื้นฐาน 8 ชั้นปี ส่วนการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจัดในโรงเรียนกิมนาเซียและโรงเรียนอาชีวศึกษา ในปีการศึกษา 2022–2023 โครเอเชียมีโรงเรียนพื้นฐาน 2,073 แห่ง และโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย 738 แห่ง การศึกษาระดับประถมและมัธยมยังเปิดสอนในภาษาของชนกลุ่มน้อยที่ได้รับการรับรอง เช่น เช็ก ฮังการี อิตาลี เซอร์เบีย เยอรมัน และสโลวัก โครเอเชียมีโรงเรียนดนตรีและศิลปะระดับประถมและมัธยม 133 แห่ง โรงเรียนสำหรับเด็กและเยาวชนพิการระดับประถม 83 แห่งและระดับมัธยม 44 แห่ง รวมถึงโรงเรียนสำหรับผู้ใหญ่ระดับประถม 11 แห่งและระดับมัธยม 52 แห่ง การสอบจบการศึกษาระดับชาติ หรือ državna matura เริ่มใช้กับนักเรียนมัธยมศึกษาในปีการศึกษา 2009–2010 ประกอบด้วยวิชาบังคับ 3 วิชา ได้แก่ ภาษาโครเอเชีย คณิตศาสตร์ และภาษาต่างประเทศ พร้อมวิชาเลือกอื่น ๆ และเป็นเงื่อนไขสำหรับการเข้าศึกษาต่อระดับมหาวิทยาลัย โครเอเชียมีมหาวิทยาลัยของรัฐ 8 แห่งและมหาวิทยาลัยเอกชน 2 แห่ง มหาวิทยาลัยซาดาร์ ซึ่งถือเป็นมหาวิทยาลัยแรกของโครเอเชีย ก่อตั้งใน ค.ศ. 1396 และดำเนินงานจนถึง ค.ศ. 1807 ก่อนที่สถาบันอุดมศึกษาอื่นจะเข้ามารับบทบาทต่อ และมหาวิทยาลัยซาดาร์ได้รับการรื้อฟื้นขึ้นใหม่ใน ค.ศ. 2002 มหาวิทยาลัยซาเกร็บก่อตั้งใน ค.ศ. 1669 และเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ที่ยังดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ประเทศยังมีสถาบันโพลีเทคนิค 15 แห่ง โดยเป็นเอกชน 2 แห่ง และสถาบันอุดมศึกษาอีก 30 แห่ง โดยเป็นเอกชน 27 แห่ง รวมแล้วโครเอเชียมีสถาบันอุดมศึกษา 131 แห่ง มีนักศึกษามากกว่า 160,000 คน ใน ค.ศ. 2022 โครเอเชียใช้งบประมาณด้านการวิจัยและพัฒนาประมาณร้อยละ 1.43 ของจีดีพี สถาบันวิทยาศาสตร์ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศคือสถาบันรูเจอร์ บอชกอวิชในซาเกร็บ สถาบันวิทยาศาสตร์และศิลปะแห่งโครเอเชียในซาเกร็บเป็นสมาคมวิชาการที่ส่งเสริมภาษา วัฒนธรรม ศิลปะ และวิทยาศาสตร์มาตั้งแต่ก่อตั้งใน ค.ศ. 1866 โครเอเชียอยู่ในอันดับที่ 40 ของดัชนีนวัตกรรมโลกใน ค.ศ. 2025 ธนาคารเพื่อการลงทุนยุโรปให้การสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและอุปกรณ์แก่โรงเรียนประถมและมัธยมราว 150 แห่งในโครเอเชีย โดยโรงเรียน 20 แห่งได้รับความช่วยเหลือเฉพาะทางในรูปแบบอุปกรณ์ ซอฟต์แวร์ และบริการเพื่อช่วยบูรณาการการเรียนการสอนกับงานบริหาร ใน ค.ศ. 2024 ธนาคารดังกล่าวให้เงินกู้ 207 ล้านยูโรแก่เมืองซาเกร็บเพื่อปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงการลงทุนด้านพลังงานหมุนเวียน ประสิทธิภาพพลังงาน ที่อยู่อาศัยเพื่อสังคมและที่อยู่อาศัยราคาจับต้องได้ โรงเรียน และโรงเรียนอนุบาล นอกจากนี้ ยังมีเงินกู้ 49 ล้านยูโรแก่เมืองสปลิตเพื่อร่วมสนับสนุนโครงการลงทุนหลายสาขา ค.ศ. 2023–2027 เช่น การปรับปรุงอาคารสาธารณะ การเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน และการพัฒนาอุปกรณ์เทคนิคด้านสารสนเทศและการสื่อสารสาธารณะ สาธารณสุข โครเอเชียมีระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ซึ่งมีรากฐานย้อนถึงกฎหมายของรัฐสภาฮังการี–โครเอเชีย ค.ศ. 1891 ที่กำหนดรูปแบบประกันภาคบังคับสำหรับคนงานโรงงานและช่างฝีมือทั้งหมด ประชากรได้รับความคุ้มครองจากแผนประกันสุขภาพพื้นฐานตามกฎหมาย และสามารถมีประกันเพิ่มเติมได้ ใน ค.ศ. 2017 ค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขประจำปีอยู่ที่ 22.2 พันล้านคูนา หรือประมาณ 3.0 พันล้านยูโร ค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขคิดเป็นร้อยละ 0.6 ของประกันสุขภาพเอกชนและรายจ่ายภาครัฐ ใน ค.ศ. 2022 โครเอเชียใช้จ่ายด้านสาธารณสุขราวร้อยละ 7.2 ของจีดีพี ใน ค.ศ. 2025 โครเอเชียอยู่ในอันดับที่ 53 ของโลกด้านอายุคาดเฉลี่ย โดยผู้ชายมีอายุคาดเฉลี่ย 75.8 ปี และผู้หญิง 81.9 ปี อีกทั้งมีอัตราการตายของทารกต่ำที่ 3.3 ต่อการเกิดมีชีพ 1,000 คน โครเอเชียมีสถาบันสาธารณสุขหลายร้อยแห่ง รวมถึงโรงพยาบาล 75 แห่ง และคลินิก 13 แห่ง มีเตียงรวม 23,049 เตียง โรงพยาบาลและคลินิกดูแลผู้ป่วยมากกว่า 700,000 คนต่อปี และมีแพทย์ 6,642 คน ในจำนวนนี้เป็นแพทย์เฉพาะทาง 4,773 คน บุคลากรสาธารณสุขทั้งหมดมี 69,841 คน ศูนย์สุขภาพมีหน่วยฉุกเฉิน 119 หน่วย ตอบรับการเรียกมากกว่าหนึ่งล้านครั้ง สาเหตุการเสียชีวิตหลักใน ค.ศ. 2022 คือโรคหัวใจและหลอดเลือด คิดเป็นร้อยละ 34.3 ในผู้ชายและร้อยละ 43.8 ในผู้หญิง รองลงมาคือโรคที่เกี่ยวข้องกับความดันโลหิตสูง ใน ค.ศ. 2022 ประมาณการว่าชาวโครเอเชียร้อยละ 37 สูบบุหรี่ และประชากรผู้ใหญ่ร้อยละ 35.65 อยู่ในภาวะอ้วน วัฒนธรรม วัฒนธรรมโครเอเชียสะท้อนที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของประเทศซึ่งเป็นจุดบรรจบของหลายโลกทางวัฒนธรรม ได้แก่ ยุโรปกลาง เมดิเตอร์เรเนียน โลกละตินตะวันตก และโลกไบแซนไทน์ตะวันออก นับตั้งแต่การแบ่งแยกระหว่างจักรวรรดิโรมันตะวันตกกับจักรวรรดิไบแซนไทน์ ดินแดนโครเอเชียได้รับอิทธิพลทั้งจากวัฒนธรรมตะวันตกและตะวันออก รวมถึงวัฒนธรรมของยุโรปกลางและวัฒนธรรมเมดิเตอร์เรเนียน ช่วงสำคัญที่สุดช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์วัฒนธรรมแห่งชาติคือขบวนการอิลลีเรียนและการฟื้นฟูชาติของโครเอเชียในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งมีบทบาทต่อการก่อรูปอัตลักษณ์ชาติ ภาษา และวัฒนธรรมสมัยใหม่ของชาวโครแอต กระทรวงวัฒนธรรมมีหน้าที่หลักในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของประเทศ ตลอดจนกำกับการพัฒนาด้านวัฒนธรรม ส่วนหน่วยงานท้องถิ่นก็มีบทบาทในการสนับสนุนกิจกรรมและสถาบันวัฒนธรรมในระดับเมืองและเทศมณฑล โครเอเชียมีแหล่งที่ได้รับขึ้นทะเบียนในรายชื่อแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก 10 แห่ง และมีองค์ประกอบมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของประเทศที่ได้รับการขึ้นทะเบียนโดยยูเนสโก 23 รายการ ผลงานวัฒนธรรมที่เป็นที่รู้จักในระดับโลกอย่างหนึ่งของโครเอเชียคือเนกไท ซึ่งมีที่มาจากคราวัต เครื่องแต่งกายบริเวณคอที่ทหารรับจ้างชาวโครแอตในฝรั่งเศสสวมใส่ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 โครเอเชียมีสถาบันวัฒนธรรมหลากหลาย ทั้งโรงละคร วงดนตรี พิพิธภัณฑ์ ห้องสมุด และหอจดหมายเหตุ ตามข้อมูลของสำนักงานสถิติโครเอเชีย ประเทศมีโรงละครอาชีพ 95 แห่ง โรงละครเด็กอาชีพ 30 แห่ง และโรงละครสมัครเล่น 51 แห่ง มีผู้ชมรวมมากกว่า 2.27 ล้านคนต่อปี โรงละครอาชีพมีศิลปินประจำ 1,195 คน อีกทั้งมีวงออร์เคสตรา วงดนตรี และคณะนักร้องประสานเสียงอาชีพ 42 คณะ มีผู้ชมราว 297,000 คนต่อปี และมีโรงภาพยนตร์ 75 แห่ง รวม 166 จอ มีผู้ชม 5.026 ล้านคน ใน ค.ศ. 2023 โครเอเชียมีพิพิธภัณฑ์ 222 แห่ง มีผู้เข้าชมมากกว่า 2.71 ล้านคน นอกจากนี้ยังมีห้องสมุด 1,768 แห่ง มีหนังสือรวม 26.8 ล้านเล่ม และมีหอจดหมายเหตุของรัฐ 19 แห่ง ตลาดหนังสือของประเทศมีสำนักพิมพ์รายใหญ่หลายแห่งเป็นผู้เล่นหลัก และงานสำคัญของวงการคืออินเตอร์ลิเบอร์ งานแสดงหนังสือประจำปีที่จัดขึ้นที่ซาเกร็บแฟร์ ศิลปะ วรรณกรรม และดนตรี สถาปัตยกรรมโครเอเชียสะท้อนอิทธิพลจากภูมิภาคโดยรอบอย่างชัดเจน ทางเหนือและตอนกลางของประเทศเห็นอิทธิพลของออสเตรียและฮังการีในอาคารสาธารณะ จัตุรัส และผังเมือง ส่วนเมืองชายฝั่งในแดลเมเชียและอิสเตรียแสดงอิทธิพลของเวนิสและโลกเมดิเตอร์เรเนียน เมืองหลายแห่งมีจัตุรัสที่ตั้งชื่อตามบุคคลสำคัญทางวัฒนธรรม สวนสาธารณะ และเขตทางเดินเท้า โดยเฉพาะเมืองที่ได้รับอิทธิพลจากการวางผังเมืองแบบบาโรก เช่น ออซิเยกในเขตทวร์จา, วารัฌดีน และการ์ลอวัตส์ ต่อมาสถาปัตยกรรมอาร์ตนูโวก็มีอิทธิพลต่อสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ของประเทศ ในพื้นที่ชายฝั่ง สถาปัตยกรรมแบบเมดิเตอร์เรเนียนผสมอิทธิพลเวนิสและเรอแนซ็องส์เห็นได้เด่นในเมืองสำคัญ เช่น สปลิต โทรกีร์ ชิเบนีก และดูบรอฟนีก ตัวอย่างสำคัญคืออาสนวิหารนักบุญยากอบในชิเบนีก ซึ่งเกี่ยวข้องกับผลงานของยูราย ดัลมาตินัตส์และนีโคลาแห่งฟลอเรนซ์ อาคารที่เก่าแก่ที่สุดบางส่วนของโครเอเชียเป็นโบสถ์จากคริสต์ศตวรรษที่ 9 โดยตัวอย่างที่ใหญ่และโดดเด่นที่สุดคือโบสถ์นักบุญดอนาตัสในซาดาร์ ศิลปะโครเอเชียมีประวัติย้อนไปถึงยุคกลาง ประติมากรรมสำคัญจากยุคนั้นคือประตูหินของอาสนวิหารโทรกีร์ซึ่งสร้างโดยราดอวัน และถือเป็นหนึ่งในอนุสรณ์สถานสำคัญที่สุดของศิลปะโรมาเนสก์ในโครเอเชียยุคกลาง สมัยเรอแนซ็องส์ส่งอิทธิพลมากที่สุดต่อชายฝั่งเอเดรียติก เนื่องจากพื้นที่แผ่นดินในส่วนใหญ่เผชิญสงครามโครเอเชีย–ออตโตมันยาวนาน เมื่ออำนาจออตโตมันเริ่มเสื่อมลง ศิลปะบาโรกและรอกโกโกจึงเติบโตมากขึ้น คริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 เป็นยุคที่ศิลปินโครเอเชียจำนวนมากได้รับการยอมรับ โดยได้รับการสนับสนุนจากผู้อุปถัมภ์ศิลปะ เช่น บิชอปโยซิป ยูราย ชตรอสส์มาเยอร์ ศิลปินโครเอเชียที่มีชื่อเสียงในช่วงนี้ ได้แก่ วลาโฮ บูคอวัตส์, อีวัน เมชโตรวิช และอีวัน เจเนราลิช ศิลาจารึกบาชกาซึ่งจารึกด้วยอักษรกลาโกลิติกและพบที่เกาะเคิร์ก มีอายุราว ค.ศ. 1100 ถือเป็นข้อความร้อยแก้วภาษาโครเอเชียที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงหลงเหลืออยู่ วรรณกรรมโครเอเชียเริ่มพัฒนาอย่างเข้มแข็งในสมัยเรอแนซ็องส์ โดยมีมาร์โก มารูลิชเป็นบุคคลสำคัญ นอกจากมารูลิชแล้ว บุคคลสำคัญในวรรณกรรมโครเอเชียยังรวมถึงนักเขียนบทละครเรอแนซ็องส์มาริน ดรฌิช, กวีบาโรกอีวัน กุนดูลิช, กวีแห่งการฟื้นฟูชาติของโครเอเชียอีวัน มาชูรานิช, นักประพันธ์และนักเขียนบทละครเอากุสต์ เชนอา, นักเขียนเด็กอีวานา บรลิช-มาชูรานิช, นักเขียนและนักหนังสือพิมพ์มารียา ยูริช ซากอร์กา, กวีและนักเขียนอันตุน กุสตัฟ มาโตช, กวีอันตุน บรังโก ชิมิช, นักเขียนแนวแสดงออกนิยมและสัจนิยมมีรอสลัฟ เคอร์เลชา, กวีติน อูเยวิช และนักประพันธ์กับนักเขียนเรื่องสั้นอีโว อันดริช ดนตรีโครเอเชียมีความหลากหลายตั้งแต่อุปรากรคลาสสิกไปจนถึงร็อกสมัยใหม่ วาโตรสลัฟ ลีซินสกีประพันธ์อุปรากรเรื่องแรกของประเทศ คือ ความรักและความเคียดแค้น ใน ค.ศ. 1846 ส่วนอีวัน ซายตส์ประพันธ์ดนตรีมากกว่าหนึ่งพันชิ้น รวมถึงมิสซาและออราทอริโอ นักเปียโนอีโว โปกอเรลิชเป็นศิลปินโครเอเชียอีกคนหนึ่งที่มีชื่อเสียงในระดับนานาชาติ สื่อ รัฐธรรมนูญโครเอเชียรับรองเสรีภาพสื่อและเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ในรายงานดัชนีเสรีภาพสื่อ ค.ศ. 2019 ของผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน โครเอเชียอยู่ในอันดับที่ 64 โดยรายงานระบุว่านักข่าวที่สืบสวนคดีทุจริต อาชญากรรมมีองค์กร หรืออาชญากรรมสงครามยังเผชิญอุปสรรค และรัฐบาลพยายามมีอิทธิพลต่อนโยบายบรรณาธิการของสถานีแพร่ภาพสาธารณะวิทยุโทรทัศน์โครเอเชีย หรือ HRT ในรายงาน Freedom in the World ค.ศ. 2019 ฟรีดอมเฮาส์จัดให้เสรีภาพสื่อและเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของโครเอเชียโดยทั่วไปปลอดจากการแทรกแซงและการชักใยทางการเมือง แม้นักข่าวยังเผชิญการข่มขู่และการโจมตีเป็นครั้งคราว สำนักข่าวของรัฐคือฮีนา ให้บริการข่าวภาษาโครเอเชียและอังกฤษด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ณ เดือนมกราคม ค.ศ. 2021 โครเอเชียมีช่องโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลแบบไม่เสียค่าใช้จ่ายระดับประเทศ 13 ช่อง โดย HRT ดำเนินการ 4 ช่อง RTL Televizija 3 ช่อง และNova TV 2 ช่อง ส่วนอีก 3 ช่องดำเนินการโดยคณะกรรมการโอลิมปิกโครเอเชีย, Kapital Net d.o.o. และ Author d.o.o. นอกจากนี้ยังมีช่องโทรทัศน์ภาคพื้นดินระดับภูมิภาคและท้องถิ่น 21 ช่อง HRT ยังออกอากาศผ่านดาวเทียมด้วย ใน ค.ศ. 2020 โครเอเชียมีสถานีวิทยุ 147 แห่ง และสถานีโทรทัศน์ 27 แห่ง เครือข่ายเคเบิลทีวีและโทรทัศน์ผ่านโพรโทคอลอินเทอร์เน็ตหรือ IPTV มีบทบาทมากขึ้น โดยเคเบิลทีวีให้บริการแก่ประชากรราว 450,000 คน หรือประมาณร้อยละ 10 ของประเทศ ใน ค.ศ. 2010 มีหนังสือพิมพ์ 267 ฉบับและนิตยสาร 2,676 ฉบับตีพิมพ์ในโครเอเชีย ตลาดสื่อสิ่งพิมพ์มีผู้เล่นรายใหญ่ ได้แก่ Hanza Media ของโครเอเชีย และ Styria Media Group ของออสเตรีย ซึ่งจัดพิมพ์หนังสือพิมพ์รายวันสำคัญอย่าง Jutarnji list, Večernji list และ 24sata หนังสือพิมพ์ที่มีอิทธิพลอื่น ได้แก่ Novi list และ Slobodna Dalmacija ใน ค.ศ. 2020 24sata เป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่มียอดจำหน่ายสูงสุด ตามด้วย Večernji list และ Jutarnji list โครเอเชียเข้าร่วมการประกวดเพลงยูโรวิชันในฐานะส่วนหนึ่งของยูโกสลาเวียมาตั้งแต่ ค.ศ. 1961 ชัยชนะครั้งแรกและครั้งเดียวของยูโกสลาเวียในการประกวดนี้เกิดจากวงป็อปโครเอเชีย Riva ใน ค.ศ. 1989 หลังโครเอเชียเข้าประกวดในฐานะประเทศเอกราชครั้งแรกในค.ศ. 1993 ประเทศเคยได้อันดับ 4 ใน ค.ศ. 1996 และ 1999 และได้อันดับ 2 ในค.ศ. 2024 ซึ่งเป็นผลงานดีที่สุดของโครเอเชียในฐานะรัฐเอกราชจนถึงปัจจุบัน ภาพยนตร์และโทรทัศน์ อุตสาหกรรมภาพยนตร์ของโครเอเชียมีขนาดค่อนข้างเล็กและได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐอย่างมาก โดยเฉพาะผ่านทุนที่อนุมัติโดยกระทรวงวัฒนธรรม ภาพยนตร์หลายเรื่องยังร่วมผลิตกับ HRT โดยทั่วไป ภาพยนตร์โครเอเชียผลิตภาพยนตร์เรื่องยาวราว 5–10 เรื่องต่อปี เทศกาลภาพยนตร์พูลา ซึ่งจัดขึ้นทุกปีที่พูลา เป็นงานประกาศรางวัลภาพยนตร์แห่งชาติที่สำคัญที่สุดของโครเอเชีย และจัดฉายทั้งภาพยนตร์โครเอเชียกับภาพยนตร์นานาชาติ ส่วนอนิมาเฟสต์ซาเกร็บซึ่งก่อตั้งใน ค.ศ. 1972 เป็นเทศกาลภาพยนตร์แอนิเมชันประจำปีที่มีชื่อเสียงในระดับนานาชาติ ความสำเร็จระดับโลกครั้งสำคัญของภาพยนตร์โครเอเชียเกิดขึ้นเมื่อดูชัน วูโกติชได้รับรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์สั้นแอนิเมชันยอดเยี่ยมจากภาพยนตร์เรื่อง Ersatz หรือ โครเอเชีย: Surogat ใน ค.ศ. 1961 ต่อมา โปรดิวเซอร์ภาพยนตร์ชาวโครเอเชียบรังโก ลุสติกได้รับรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยมจาก ชะตากรรมที่โลกไม่ลืม และ แกลดดิเอเตอร์ ใน ค.ศ. 2025 ผู้กำกับเนบอยชา สลิเยปเชวิชได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ครั้งที่ 97 สาขาภาพยนตร์สั้นคนแสดงยอดเยี่ยมจากภาพยนตร์ ค.ศ. 2024 เรื่อง The Man Who Could Not Remain Silent หรือ Čovjek koji nije mogao šutjeti ซึ่งเป็นการเสนอชื่อครั้งแรกของภาพยนตร์โครเอเชียในสาขานี้และเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ประเทศได้รับเอกราช ก่อนและหลังการได้รับเอกราช โครเอเชียกลายเป็นสถานที่ถ่ายทำยอดนิยมของกองถ่ายนานาชาติ ทั้งภาพยนตร์และละครชุดขนาดใหญ่ ตัวอย่างผลงานที่ถ่ายทำในโครเอเชีย ได้แก่ มหาศึกชิงบัลลังก์ และ สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได ที่ดูบรอฟนีก, Mamma Mia! Here We Go Again ที่เกาะวิส และ Succession ที่เกาะกอร์ชูลา ปัจจัยที่ทำให้โครเอเชียได้รับความนิยมในการถ่ายทำ ได้แก่ ความหลากหลายทางภูมิประเทศ ภูมิทัศน์ที่รองรับภาพลักษณ์ได้หลายแบบ และต้นทุนการถ่ายทำที่แข่งขันได้ ในช่วง 11 ปีที่ผ่านมา มีโครงการภาพยนตร์นานาชาติ 122 โครงการถ่ายทำในโครเอเชีย และมีการใช้จ่ายรวม 263 ล้านยูโรภายใต้โครงการ Filming in Croatia ซึ่งเพิ่มขึ้นในช่วงหลังจากความต้องการใช้สถานที่ถ่ายทำในประเทศสูงขึ้น อาหาร อาหารโครเอเชียมีลักษณะเด่นคือความหลากหลายตามภูมิภาค จึงไม่มี "อาหารโครเอเชีย" เพียงรูปแบบเดียวที่ใช้แทนโครเอเชียทั้งประเทศได้ ปัจจัยด้านภูมิประเทศ ภูมิอากาศ เศรษฐกิจท้องถิ่น และอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากเมดิเตอร์เรเนียน ยุโรปกลาง บอลข่าน และออตโตมัน ทำให้เกิดครัวภูมิภาคหลายแบบที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน บริเวณชายฝั่งทะเลเอเดรียติก โดยเฉพาะอิสเตรีย, ควาร์แนร์ และแดลเมเชีย ประกอบอาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียน เน้นปลาและอาหารทะเล เช่น หมึก หอย และกุ้ง ซึ่งมักนำไปย่าง อบ ตุ๋นแบบ บูซารา หรือทำเป็นสตูปลาแบบ บรูเดต ผัก พืชป่า ถั่ว และสมุนไพรมีบทบาทสำคัญ อาหารชายฝั่งทะเลนิยมใช้น้ำมันมะกอก กระเทียม และไวน์เป็นเครื่องปรุงพื้นฐาน อาหารที่เกี่ยวข้องกับชายฝั่งและเกาะ เช่น หอยนางรมจากสตอน, ชีสเกาะพาก, พรอชุตโตจากอิสเตรียและแดลเมเชีย และ พาชติตซาดา กับญอกกี เป็นตัวอย่างของอาหารที่ปรากฏเด่นในวัฒนธรรมอาหารโครเอเชีย พื้นที่ลีกาและกอร์สกีกอตาร์มีอาหารที่เน้นเนื้อสัตว์ ผลิตภัณฑ์นม เห็ด และอาหารจากพื้นที่ภูเขา เนื้อแกะ แพะ เนื้อวัว และหมูมักนำไปต้ม ย่าง อบ หรือรมควัน กินกับถั่ว กะหล่ำปลีดอง หัวผักกาดดอง หรือมันฝรั่งแบบท้องถิ่น ส่วนโครเอเชียตอนเหนือและตอนกลาง รวมถึงบริเวณซาเกร็บและฮร์วัตสกอซากอริเย มีอาหารจากผลิตภัณฑ์นมและครีมเปรี้ยวมากขึ้น อาหารขึ้นชื่อได้แก่ ไก่งวงกับ มลินต์ซี และ ชตรูคลี ซึ่งเป็นแป้งสอดไส้ชีส สามารถทำได้ทั้งแบบหวาน เค็ม ต้ม อบ หรือใส่ในซุป ส่วนในสลาโวเนียและบาราญาทางตะวันออกเฉียงเหนือ อาหารได้รับอิทธิพลจากยุโรปกลาง ฮังการี ออตโตมัน และบอลข่านมากกว่าเขตชายฝั่ง หมูและผลิตภัณฑ์หมู เช่น ไส้กรอก เบคอน แฮม แคบหมู และ คูเลน หรือ คูลิน มีความสำคัญมาก อาหารประเภทสตูเนื้อหลายชนิด เช่น โชบานัตส์ และอาหารปลาน้ำจืดอย่าง ฟิชปาปริกาช ใช้พริกปาปริกาเป็นเครื่องปรุงเด่น ไวน์เป็นส่วนสำคัญของวัฒนธรรมอาหารโครเอเชีย ในโครเอเชียมีการปลูกองุ่นและทำไวน์มายาวนาน มีการแบ่งภูมิภาคผลิตไวน์หลักเป็นเขตแผ่นดินภายในกับเขตชายฝั่ง โดยไวน์ขาวมีสัดส่วนมากในเขตแผ่นดินภายใน ขณะที่ไวน์แดงพบเด่นในเขตชายฝั่งและแดลเมเชีย พันธุ์องุ่นและไวน์ที่สำคัญได้แก่ กราเชวีนาในเขตแผ่นดินภายใน มัลวาซียาอิสเตรียและเทรันในอิสเตรีย ฌลาห์ตินาจากเกาะเคิร์ก และปลาวัตส์มาลีในแดลเมเชีย เบียร์มีบทบาทในวัฒนธรรมเครื่องดื่มสมัยใหม่ของโครเอเชียควบคู่กับไวน์ ข้อมูลอุตสาหกรรมเบียร์ยุโรประบุว่าการบริโภคเบียร์ในโครเอเชียสูงกว่าการผลิตภายในประเทศเล็กน้อยตั้งแต่ ค.ศ. 2016 และภาคเบียร์ได้รับผลกระทบจากการท่องเที่ยวและการระบาดของโควิด-19 ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 2020 ในด้านร้านอาหารร่วมสมัย คู่มือมิชลินฉบับโครเอเชีย ค.ศ. 2026 แนะนำร้านอาหาร 112 แห่งทั่วประเทศ รวมถึงร้านอาหารสองดาวมิชลิน 1 แห่ง ร้านอาหารหนึ่งดาวมิชลิน 13 แห่ง และร้าน Bib Gourmand 14 แห่ง กีฬา โครเอเชียมีประเพณีกีฬายาวนานตั้งแต่สมัยโรมัน และต่อมามีการแข่งขันแบบทัวร์นาเมนต์อัศวินที่ได้รับความนิยมในยุคกลาง กีฬาแบบจัดตั้งในสมัยใหม่เริ่มพัฒนาช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยมีการก่อตั้งสมาคมกีฬา เช่น Hrvatski Sokol ใน ค.ศ. 1874 เมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 องค์กรกีฬาหลายแห่งเกิดขึ้นตามมา รวมถึงสมาคมกีฬาโครเอเชียซึ่งก่อตั้งใน ค.ศ. 1909 พัฒนาการของกีฬาโครเอเชียเกี่ยวข้องใกล้ชิดกับขบวนการโอลิมปิก โดยฟรัญโย บูชาร์มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกีฬาในบริบทของการสร้างอัตลักษณ์และความเป็นอิสระของโครเอเชีย กีฬาเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรโรงเรียนในโครเอเชีย และเด็กจำนวนมากเข้าร่วมกิจกรรมกีฬานอกเวลาเรียน เพื่อสนับสนุนการพัฒนากีฬา รัฐบาลโครเอเชียได้ตราโครงการกีฬาแห่งชาติใน ค.ศ. 2019 การสนับสนุนทางการเงินของกีฬามาจากงบประมาณรัฐ ผู้สนับสนุนเอกชน และค่าสมาชิก คณะกรรมการโอลิมปิกโครเอเชียซึ่งก่อตั้งใน ค.ศ. 1991 ทำหน้าที่กำกับดูแลสมาคมกีฬาแห่งชาติมากกว่า 80 สมาคม กีฬาที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโครเอเชีย ได้แก่ ฟุตบอล, บาสเกตบอล, แฮนด์บอล และโปโลน้ำ ใน ค.ศ. 2024 มีสมาชิกสมาคมหมากรุกมากกว่า 4,500 คน ฟุตบอลเป็นกีฬายอดนิยมที่สุดของประเทศ โดยมีสมาคมและสโมสรกีฬาประมาณ 12,500 แห่ง สโมสรฟุตบอลเกือบ 1,500 สโมสร และผู้เล่นราว 110,000 คน ฟุตบอลทีมชาติโครเอเชียประสบความสำเร็จในระดับโลกหลายครั้ง โดยได้อันดับสามในฟุตบอลโลก 1998 รองชนะเลิศในฟุตบอลโลก 2018 และอันดับสามอีกครั้งในฟุตบอลโลก 2022 นักกีฬาโครเอเชียเข้าร่วมกีฬาโอลิมปิกตั้งแต่ ค.ศ. 1992 และได้รับเหรียญโอลิมปิกทั้งหมด 59 เหรียญ รวมถึงเหรียญทอง 20 เหรียญ ทีมเทนนิสชายโครเอเชียชนะเลิศเดวิสคัพสองครั้ง และโครเอเชียยังได้เหรียญทองเทนนิสชายคู่ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ทีมแฮนด์บอลชายและทีมโปโลน้ำชายก็ประสบความสำเร็จเช่นกัน โดยได้แชมป์และเหรียญรางวัลหลายรายการในระดับนานาชาติ เรือพายเป็นอีกชนิดกีฬาที่ประสบความสำเร็จ โดยนักกีฬาโครเอเชียได้รับเหรียญหลายรายการทั้งในโอลิมปิกและการแข่งขันชิงแชมป์โลก ขณะที่นักกีฬายิมนาสติกของโครเอเชียก็มีผลงานในระดับยุโรปและระดับโลกเช่นกัน โครเอเชียเคยเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติหลายรายการ เช่น แฮนด์บอลชายชิงแชมป์โลก 2009, เทเบิลเทนนิสชิงแชมป์โลก 2007, หมากรุกชิงแชมป์ยุโรปรายบุคคล 2010, เรือพายชิงแชมป์โลก 2000, กีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูร้อน 1987 และกีฬาเมดิเตอร์เรเนียน 1979 รวมถึงการแข่งขันชิงแชมป์ยุโรปหลายรายการ เช่น แฮนด์บอลชายชิงแชมป์ยุโรป 2000, แฮนด์บอลชายชิงแชมป์ยุโรป 2018 และแฮนด์บอลชายชิงแชมป์โลก 2025 ตลอดจนโปโลน้ำชายชิงแชมป์ยุโรป 2024 หมายเหตุ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น เว็บไซต์รัฐบาล Croatia. The World Factbook. Central Intelligence Agency. Croatia from UCB Libraries GovPubs Croatia.hr Official website of the Croatian National Tourist Board This is Croatia ประเทศโครเอเชีย ที่เว็บไซต์ Curlie Visit Croatia – a travel guide Wikimedia Atlas of Croatia ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศโครเอเชีย ที่โอเพินสตรีตแมป Key Development Forecasts for Croatia from International Futures