Στάδιο Μάκσιμιρ

Το Στάδιο Μάκσιμιρ (κροατικά: Stadion Maksimir‎‎, προφέρεται: [ˈstâdioːn mǎksimiːr]) είναι στάδιο πολλαπλών χρήσεων στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας. Οφείλει την ονομασία του στην ομώνυμη συνοικία του Μάκσιμιρ, στην οποία και βρίσκεται. Αποτελεί την παραδοσιακή έδρα της Ντιναμό Ζάγκρεμπ, της πολυνίκους ομάδας του κροατικού ποδοσφαίρου, καθώς και του αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος της Εθνικής Κροατίας ανδρών. Το στάδιο εγκαινιάστηκε το 1912. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του υπέστη εκτεταμένες ανακαινίσεις, με σημαντικότερη εκείνη του 1997–1998, η οποία διαμόρφωσε τη σύγχρονη αρχιτεκτονική του δομή. Εκτός από αθλητικές διοργανώσεις, ο χώρος έχει φιλοξενήσει μεγάλες μουσικές συναυλίες διεθνών καλλιτεχνών. Λόγω των ζημιών που υπέστη από τον σεισμό του 2020 και της παλαιότητάς του, έχει δρομολογηθεί η πλήρης κατεδάφισή του μετά το 2026, με σκοπό την ανέγερση ενός νέου σύγχρονου γηπέδου 35.000 θέσεων. Ιστορία Κατασκευή και πρώτα χρόνια (1912-1940) Στις αρχές του 20ού αιώνα, η ραγδαία ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στο Ζάγκρεμπ ώθησε τη ΧΑΣΚ Ζάγκρεμπ, έναν από τους πρώτους πολυαθλητικούς συλλόγους της χώρας, στην απόφαση να κατασκευάσει ένα ιδιόκτητο γήπεδο. Για τον σκοπό αυτό, ο σύλλογος αγόρασε από την Αρχιεπισκοπή του Ζάγκρεμπ μια έκταση στην περιοχή Σβέτιτσε, ακριβώς απέναντι από το Πάρκο Μάκσιμιρ. Η ΧΑΣΚ προχώρησε στην ανέγερση μιας ξύλινης εξέδρας χωρητικότητας 6.000 θεατών, η οποία αποτελούσε την πρώτη οργανωμένη κερκίδα στην πόλη για την εποχή εκείνη. Τα επίσημα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν στις 5 Μαΐου 1912 με τη διεξαγωγή σειράς φιλικών αναμετρήσεων ανάμεσα στη ΧΑΣΚ και την ισχυρή τοπική αντίπαλό της, ΧΣΚ Γκρατζάνσκι Ζάγκρεμπ. Εξαιτίας των στενών δεσμών των δύο συλλόγων, αλλά και της κακής κατάστασης του Σταδίου Κότουρασκα (έδρα της Γκρατζάνσκι), η Γκρατζάνσκι άρχισε σύντομα να χρησιμοποιεί και εκείνη το Μάκσιμιρ για τους εντός έδρας αγώνες της. Η περίοδος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1941-1945) Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το στάδιο συνδέθηκε με ένα ιστορικό γεγονός αντίστασης. Στις 26 Μαΐου 1941, εκπρόσωπος του φασιστικού καθεστώτος των Ούστασε (διοίκηση του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας) συγκέντρωσε τους φοιτητές του Ζάγκρεμπ στο Στάδιο Μάκσιμιρ και διέταξε τον φυλετικό διαχωρισμό των Σέρβων και των Εβραίων μαθητών από τους υπόλοιπους. Ωστόσο, οι φοιτητές επέδειξαν αλληλεγγύη και αρνήθηκαν μαζικά να υπακούσουν στη διαταγή. Λίγες εβδομάδες αργότερα, τον Ιούνιο του 1941, αντιστασιακές ομάδες νέων πυρπόλησαν ολοσχερώς τις ξύλινες εγκαταστάσεις του σταδίου. Το ιστορικό αυτό γεγονός μεταφέρθηκε στη συνέχεια στον κινηματογράφο το 1977, μέσω της γιουγκοσλαβικής ταινίας «Επιχείρηση Στάδιο» (σερβοκροατικά: Akcija Stadion‎‎). Μεταπολεμική περίοδος και διεθνείς διοργανώσεις (1945-1989) Μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το νεοσύστατο σοσιαλιστικό καθεστώς της Γιουγκοσλαβίας. Στη θέση τους ιδρύθηκε το 1945 η Ντιναμό Ζάγκρεμπ, η οποία κληρονόμησε το στάδιο, τα χρώματα και την αθλητική παρακαταθήκη των προκατόχων της, αποτελώντας τον ουσιαστικό διάδοχό τους. Κατά τις επόμενες δεκαετίες, το στάδιο αναβαθμίστηκε και φιλοξένησε κορυφαία αθλητικά γεγονότα. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 1976, στο Μάκσιμιρ διεξήχθη ο ημιτελικός ανάμεσα στην Ολλανδία και την Τσεχοσλοβακία, καθώς και ο μικρός τελικός μεταξύ Ολλανδίας και Γιουγκοσλαβίας. Επιπλέον, το 1987 αποτέλεσε το κεντρικό στάδιο της Θερινή Πανεπιστημιάδα του 1987 που διοργανώθηκε στο Ζάγκρεμπ. Το ιστορικό ορόσημο του 1990 Το 1990 υπήρξε έτος-σταθμός για την ιστορία του σταδίου, καθώς συνδέθηκε άμεσα με τις πολιτικές εξελίξεις που οδήγησαν στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Στις 13 Μαΐου 1990, ξέσπασε η περιβόητη συμπλοκή στο ντέρμπι Ντιναμό Ζάγκρεμπ-Ερυθρός Αστέρας Βελιγραδίου μεταξύ των οπαδών των δύο ομάδων, η οποία θεωρείται από τους ιστορικούς ως το συμβολικό προοίμιο του Κροατικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Στις 3 Ιουνίου 1990, το στάδιο φιλοξένησε τον τελευταίο εντός έδρας αγώνα της ενιαίας Εθνικής Γιουγκοσλαβίας εναντίον της Ολλανδίας. Στις 17 Οκτωβρίου 1990, διεξήχθη η αναμέτρηση της Κροατίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία αποτέλεσε τον πρώτο επίσημο διεθνή αγώνα του κροατικού αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος στη σύγχρονη εποχή. Σύγχρονη εποχή και ανακαινίσεις Οι ανακατασκευές του 1998 και του 2011 Το 1998 ξεκίνησε η πρώτη φάση ενός ευρύτερου σχεδίου ριζικής ανακαίνισης του γηπέδου, κατά την οποία κατεδαφίστηκε η παλιά βόρεια κερκίδα και ανεγέρθηκε μια νέα, σύγχρονη κατασκευή, αυξάνοντας τη συνολική χωρητικότητα του σταδίου στις 38.079 θέσεις. Για 16 συναπτά έτη (από το 1992 έως το 2008), η Εθνική Κροατίας διατηρούσε ένα εντυπωσιακό αήττητο σερί 30 επίσημων αγώνων στο Μάκσιμιρ. Το σερί αυτό τερματίστηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2008, όταν η Εθνική Αγγλίας επικράτησε με τελικό σκορ 4-1. Το καλοκαίρι του 2011 πραγματοποιήθηκε μια εκτεταμένη αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση των υποδομών. Αντικαταστάθηκαν το σύνολο των καθισμάτων, εγκαταστάθηκε νέος φυσικός χλοοτάπητας με ενδοεδαφική θέρμανση και υπερσύγχρονο σύστημα αποστράγγισης, ενώ ο περιβάλλων στίβος καλύφθηκε με μπλε τεχνητό τάπητα. Οι επιπτώσεις του σεισμού του 2020 Ο ισχυρός σεισμός της 22ης Μαρτίου 2020 προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στη στατική επάρκεια του σταδίου, με αποτέλεσμα οι αρχές να το κρίνουν αρχικά ως «προσωρινά ακατάλληλο». Οι μεγαλύτερες ζημιές εντοπίστηκαν στην ανατολική κερκίδα, η οποία αποτελούσε και το τμήμα με τη μεγαλύτερη χωρητικότητα θεατών. Έκτοτε, και εν αναμονή της οριστικής κατεδάφισης και ανοικοδόμησης του νέου γηπέδου, επετράπη στη Ντιναμό Ζάγκρεμπ η διεξαγωγή αγώνων στο Μάκσιμιρ, με την ανατολική κερκίδα ωστόσο να παραμένει μόνιμα κλειστή για λόγους ασφαλείας. Χωρητικότητα ανά κερκίδα Το στάδιο χωρίζεται σε τέσσερις κύριες κερκίδες (συνολικά οκτώ διακριτοί τομείς). Η συνολική ονομαστική χωρητικότητα του Μάκσιμιρ ανέρχεται σε 35.423 θέσεις. Ωστόσο, μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο σεισμός του 2020 και το οριστικό κλείσιμο της ανατολικής κερκίδας, η διαθέσιμη χωρητικότητα για τους αγώνες έχει μειωθεί στις 25.909 θέσεις. Η αναλυτική κατανομή των θέσεων ανά εξέδρα διαμορφώνεται ως εξής: Βόρεια (Κάτω διάζωμα): 4.950 - σε λειτουργία Βόρεια (Άνω διάζωμα): 4.510 - σε λειτουργία Βόρεια (VIP): 300 - σε λειτουργία Δυτική (Κάτω διάζωμα): 6.369 - σε λειτουργία Δυτική (Άνω διάζωμα): 5.101 - σε λειτουργία Δυτική (VIP): 748 - σε λειτουργία Νότια: 3.931 - σε λειτουργία (φιλοξενούμενοι) Ανατολική: 9.514 - κλειστή (λόγω στατικών ζημιών από τον σεισμό) Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Στάδιο Μάκσιμιρ στο Wikimedia Commons