კოსტა-რიკა

კოსტა-რიკა (ესპ. „მდიდარი ნაპირი“), ოფიციალურად კოსტა-რიკის რესპუბლიკა (ესპ. República de Costa Rica) — სახელმწიფო ცენტრალურ ამერიკაში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიკარაგუა, სამხრეთ–აღმოსავლეთით — პანამა, დასავლეთით — წყნარი ოკეანე, აღმოსავლეთით — კარიბის ზღვა. 1949 წელს, კოსტა–რიკამ კონსტიტუციურად გააუქმა შეიარაღებული ძალები. იგი ერთადერთი ლათინურამერიკული ქვეყანაა, რომელიც მსოფლიოს 22 ყველაზე ძველი დემოკრატიული სახელმწიფოს სიაში შედის. კოსტა–რიკას მყარად უჭირავს მოწინავე ადგილი ლათინური ამერიკის ქვეყნებს შორის ადამიანური განვითარების ინდექსის თვალსაზრისით. 2011 წლის მონაცემებით, ამ მაჩვენებლით მსოფლიოში ის 69–ე ადგილზეა. გაეროს განვითარების პროგრამის 2010 წლის მოხსენებაში ნათქვამია, რომ კოსტა–რიკა ერთ–ერთი იმ ქვეყანათაგანია, სადაც ადამიანური განვითარება ბევრად მაღალია, ვიდრე იგივე შემოსავლების მქონე სხვა ქვეყნებში. ამავე პროგრამის 2011 წლის მონაცემებით კოსტა–რიკა დასახელებულია გარემოს მდგრადი განვითარების კარგ შემსრულებლად, რომელსაც ადამიანური განვითარებისა და უთანასწორობის ბევრად უფრო კარგი მონაცემები აქვს, ვიდრე რეგიონის სხვა ქვეყნებს. ამავე დროს ის ერთადერთი ქვეყანა იყო, რომელმაც გარემო მდგრადობაზე დაფუძნებული ხუთივე კრიტერიუმი დააკმაყოფილა. 2012 წლის მონაცემებით, კოსტა–რიკა Environmental Performance Index–ის მაჩვენებლით მსოფლიოში მეხუთეა, ამერიკაში კი პირველი. 2007 წელს, კოსტა–რიკის მთავრობამ განაცხადა იმ გეგმის შესახებ, რომლის მიხედვითაც 2021 წლისთვის კოსტა–რიკა მსოფლიოში პირველი კარბონ–ნეიტრალური ქვეყანა უნდა გახდეს. 2009 წელს New Economics Foundation–მა (NEF) ბედნიერების საერთაშორისო ინდექსის თვალსაზრისით კოსტა–რიკა მსოფლიოში პირველ ადგილზე დაასახელა, იგივე პოზიცია მან 2012 წელსაც შეინარჩუნა. NEF–მა 2009 წელს კოსტა–რიკა ასევე დაასახელა მსოფლიოს ყველაზე მწვანე ქვეყნად. 2012 წელს კოსტა–რიკა პირველი ქვეყანა გახდა ამერიკაში, რომელმაც რეკრეაციული ნადირობა აკრძალა. გეოგრაფია ქვეყნის დიდი ნაწილი უჭირავს ვულკანურ ქედებს კორდილიერა-დე-გუანაკასტესა და კორდილიერა-სენტრალს. უკანასკნელის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს ვულკანური პლატო, რომლის სამხრეთ-დასავლეთ კიდეზე აღმართულია კორდილიერა-დე-ტალამანკა (მთა ჩირიპო-გრანდე, 3820 მ). ჩრდილოეთით და ზღვის გასწვრივ დაბლობებია. ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა კოსტა-რიკა იყოფა 7 პროვინციად: ალახუელა კარტაგო გუანაკასტე ერედია ლიმონი პუნტარენასი სან-ხოსე პროვინციები იყოფა კანტონებად, სულ მათი რიცხვია - 90. კანტონებს მართავენ მერები, რომლებსაც ირჩევენ 4 წლის ვადით. ლიტერატურა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 696-697. სქოლიო