Корсика

Ко́рсика (фр. Corse, корс. Corsica, итал. Corsica) — Вăтаçĕр тинĕсĕнчи пысăккашĕпе тăваттăмĕш утрав, Францин 26 регионĕсенчен пĕри. Пысăк хула — Аяччо. Халăх йышĕ — 272 пин çын (25-мĕш вырăнта). Тавралăхĕ Территори лаптăкĕ 8680 км². Региона Кăнтăр Корсика тата Тури Корсика департаментсем кĕреççĕ. Утрав варринче — 3000 м çӳллĕш тусем. Юханшывсем ту çинчен анаççĕ, пăрахут çӳреие юрăхлисем: Гравона, Рестоника, Тараво тата урăххисем. Пысăкки — Голо (90 км). Кун-çулĕ Пирĕн эрăччен 6 пин çул каялла вырăнти сунарçăсемпе çутçанталăк çимĕçне пуçтаракансене импрессо этеплĕхĕ хĕстерме тытăнать. Корсика этеплĕх йăли кӳршĕ Сардинин сĕме айне лекет. Пирĕн эрăччен 2 пин çул маларах сардини Боннанаро этеплĕхĕн сĕмĕпе утрав çинче торе этеплĕхĕ çĕкленет, унăн палăкĕсем сардини нурагĕсем евĕр торе-турулсем. Çакăн хыççăн кĕçех Корсикăна нурагсене тăвакансем ярса илеççĕ, каярах утрава çавсемпе тăван этрусксем туртса илеççĕ. Пирĕн эрăччен VI ĕмĕрте Корсика çине грек-фокейсем пырса тухаççĕ, кунта вĕсем Алали хулана никĕс хураççĕ. Вĕсен хулашăн этрус-карфаген флочĕпе хаяррăн тинĕсре çапăçма тивет. Корсикăна пирĕн эрăччен V ĕмĕрте çĕнтерсе илнĕ карфагенсем пирĕн эрăччен 238 çулта утрава римсене хăввармалла пулать. Корсикансем рим пуçлăхĕсене хирĕç чăкăрташнă пулин те, çичĕ çул (236—230) хĕрнĕ кĕрешӳре пăхăнаççĕ. Корсика императорсен влаçĕпе çӳле хăпарса (хулана 33 хӳтлĕхпе хупăрланă пулнă) каять. Вандалсем тапăнса кĕнипе (470 çултанпа) Корсика V ĕмĕрте юхăнса пырать. Велизарий утрава 533 çулта вандалсенчен хăтарать, çакăнтанпа утрав е Висантие, е готсене пăхăнса тăрать. Каярах вĕсене франксем (754) тата сарацинсем (850) çĕнтереççĕ, çакăн пирки тинç хĕрринчи турулсем пĕлтереççĕ. XI ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче Корсика пизансен аллине лекет те ăна темиçе феодал хушшинче ваклаççĕ. 1077 çултанпа корсикансем папăна хăйсен аслă пуçлăхĕ вырăнне хунă; Урбан II Корсикăна тытса тăма пизансене парать, лешсем ăна 1300 çулта Генуй республикин вллине куçараççĕ, генуйсен влаçне корсикансем 1387 çулта тин йышăнаççĕ, унчен темиçе хутчен те пăлханаççĕ (тĕсл. Сампьетро ертсе пынă 1553 — 1570 çç. пăлхав). 1768 ç. Компьен трактачĕпе Генуй утрава Францине парăм вырăнне парать. Паллă çынсем Корсикăра Наполеон Бонапарт, çаплах Аббатуччи çемьин çарпа патшалăх ĕçченĕсем çуралнă. Пĕр версипе Корсикăра Христофор Колумб çуралнă. Утрав çыранĕнчи Аяччо (фр. Ajaccio) хула Alizee(тулли яче Ализе́ Жакоте́) юрăçшăн тăва кĕтес пулса тăрать. Çавăн пекех пăхăр Корсика наци ирĕклĕх фрончĕ Ротондо (кӳлĕ) Каçăсем PhotoGlobe - Corsica A collection of photos of Corsica together with GPS-based positions красивейшее корсиканское малое село Santo Pietro di Tenda 2013 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 6-мӗшӗнче архивланӑ. CNN 2008 ҫулхи Ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ. CNN coverage of rejection of autonomy proposals in 2003 Corsica-Isula very helpful website on Corsica Touristic maps of Corsica 2007 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ. Photos of Corsica 2018 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ. — more than 800 University of Corsica Шаблон:Франци регионĕсен префектурисем