Torra di Nonza

Mae Tŵr Nonza (Corseg:Torra di Nonza) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Nonza (Haute-Corse) ar arfordir Corsica. Mae'r tŵr yn eistedd ar uchder o 155 metr (509 troedfedd) ym mhentref Nonza ar arfordir gorllewinol ynys Capicorsu. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari Mae union ddyddiad y gwaith adeiladu yn anhysbys ond mae'r tŵr wedi'i gynnwys mewn rhestr a luniwyd gan awdurdodau Genoa ym 1617 lle cofnodir ei fod ond yn cael ei warchod yn ystod y nos. Hanes Mae Tŵr Nonza yn nodedig am ei gwarchae ym 1768, yn ystod y rhyfel rhwng Corsica annibynnol Pasquale Paoli a Ffrainc. Cafodd y milwyr a oedd yn amddiffyn pentref Nonza eu carcharu gan luoedd Ffrainc i'r gogledd o'r pentref, ond roedd cadlywydd y milwyr wedi aros yn y tŵr. Dywedir ei fod wedi llwyddo i greu ffug argraff a oedd yn gwneud i'r milwyr Ffrengig credu eu bod yn gwrthsefyll llu mawr a ffyrnig yn ystod y gwarchae ar y tŵr. O herwydd y ffug bu'n rhaid i luoedd Ffrainc cytuno i amodau ildio'r Cadlywydd. Roedd yr amodau yn cynnwys caniatáu i'r amddiffynwyr ymuno â gweddill milwyr Paoli, ac i roi iddynt anrhydeddau rhyfel. Pan ddaeth y Cadlywydd allan o'r tŵr, ar ei ben ei hun, gofynnodd y gwarchaewyr Ffrengig, yn syfrdanol, "ble mae gweddill y milwyr". Atebwyd "Gweler y Cadlywydd a'i luoedd". Ym 1926 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc. Oriel Gweler hefyd Rhestr o dyrau Genoa yng Nghorsica Cyfeiriadau Darllen pellach Guerrazzi, Francesco Domenico (1857). La torre di Nonza: racconto storico (yn Eidaleg). Turin: Guigoni.