Åbe

Èn åbe aschoûtez lu, c' est ene hôte plante k' a on seu bodje, foirt deur, paski toplin d' lignene. C' est sovint po ça k' on lome li djeneyalodjeye « l' åbe di famile ». On bouxhon est pus ptit et a sacwants beurs ki rexhèt d' tere eshonne, a stoclêye. Discrijhaedje d' èn åbe Po les botanisses L' åbe est fwait: di raecinêyes (raecenes, rayires), avou del lignene eto d' on seu stok (årvier des bouxhons, k' end ont mwints) d' on bodje (beur, buk): ådfoû, c' est li schoice, pu gn a ene tinre coûtche lomêye åbî u blanc bwès, pu c' est l' bwès d' on coxhlaedje: do pus gros boket å pus ptit: ene coxhe, on coxhea, des coxhetes ou rameyes di foyes, di totes sôres di cognes di fleurs, sovint waire veyåves di fruts ki bråmint ont-st on lomaedje a pårt (come les fayenes, les glands, les copteres des ayåbes). Po les boskiyons Po les boskiyons, l' åbe est fwait d' ene tronce, k' est vindowe tote seule et d' on houpî (tiesteure, sovint po do bwès d' tchåfaedje. Les åbes råyîs på vint (chablis) n' ont nén tant d' valixhance. Rashonnaedje d' åbes La k' gn a bråmint des åbes eshonne, c' est on bwès. On pout rashonner des åbes diferins dins on grand corti, po s' plaijhi u po lzès mostrer ås scolîs u ås tourisses. On lome çoula èn åboretom u åboe. Pî-note