بەنزینخانە

بەنزینخانە، پۆمپی بەنزین یان وێستگەی سووتەمەنی شوێنێکە کە سووتەمەنی و ڕوونکەرە بزوێنەرەکان بۆ ئۆتۆمۆبیلە مۆتۆرییەکان دەفرۆشێت. باوترین سووتەمەنییە فرۆشراوەکان لە دەیەی ٢٠١٠دا، بەنزین و گازۆل بوون. مێژوو یەکەمین بەنزینخانەی ناسراوی جیھان، بەنزینخانەی دەرمانسازیی شار لە ویزلۆخ، ئەڵمانیایە، شوێنێک کە بێرتا بێنز لە یەکەمین گەشتی خۆیدا لە مانھایمەوە بەرەو فۆرتسھایم لە ساڵی ١٨٨٨، بەنزینی ئۆتۆمۆبیلەکەی پڕ کردەوە. نەخشەسازی و کارکردن زۆربەی وێستگەکانی سووتەمەنی بە شێوازێکی ھاوشێوە دروست دەکرێن، کە زۆربەی دامەزراوەکانی سووتەمەنی لەژێر زەویدان، ئامێرەکانی «پەمپ» لە گۆڕەپانەکەدان و «شوێنی خزمەتگوزاری» لە ناوەوەی باڵەخانەیەکەدایە. تانکییەکی تاک یان چەندین «تانکی سووتەمەنی» بەزۆری لەژێر زەویدا جێگیر دەکرێن. ڕێساکانی ناوخۆ و نیگەرانییە ژینگەیییەکان لەوانەیە پێویستیان بە شێوازێکی جیاواز ھەبێت، بەجۆرێک ھەندێک لە وێستگەکان سووتەمەنییەکەیان لە ناو تانکیی کۆنتەینەری، تانکییە ڕووکەشییە جێگیرەکان یان تانکییە بێ پارێزگارییەکان کە لەسەر ڕووی زەوی دانراون، کۆگا دەکەن. سووتەمەنی بەزۆری لە «بارھەڵگری تانکەر»ەوە بۆ ھەر تانکییەک لە ڕێگەی ھێزی کێشکردنەوە بە ناو دەرچەیەکی تایبەتی داپۆشراو کە لە دەوروبەری وێستگەکەدایە، دادەگیرێت. سووتەمەنی لە تانکییەکانەوە بۆ پەمپەکان لە ڕێگەی بۆریی ژێر زەوییەوە دەچێت. بۆ ھەر تانکییەکی سووتەمەنی، دەبێت لە ھەموو کاتێکدا دەستڕەسیی ڕاستەوخۆ ھەبێت. زۆربەی تانکییەکان دەتوانرێت لە ڕێگەی کەناڵێکی خزمەتگوزارییەوە ڕاستەوخۆ لە گۆڕەپانەکەوە دەستیان پێ بگات. وێستگە کۆنەکان مەیلیان ھەیە بۆ ھەر جۆرە سووتەمەنییەک و بۆ ھەر دابەشکەرێک بۆرییەکی جیاواز بەکاربھێنن. وێستگە نوێیەکان لەوانەیە یەک بۆڕی بۆ ھەر دابەشکەرێک بەکاربھێنن. ئەم بۆرییە چەندین بۆری بچووکتر بۆ جۆرە جیاوازەکانی سووتەمەنی لەخۆدەگرێت. تانکییەکانی سووتەمەنی، دابەشکەر و ئەو دەمانچانەی بۆ پڕکردنی تانکی ئۆتۆمبێلەکان بەکاردێن، «سیستمەکانی گەڕانەوەی ھەڵم» بەکار دەھێنن، کە لە ڕێگەی سیستمێکی بۆرییەوە ڕێگری لە دەرچوونی ھەڵم بۆ ناو بەرگەھەوا دەکات. دەرچەکانی ھەوا تا دەکرێت لە بەرزایی دادەنرێن. سیستمێکی گەڕانەوەی ھەڵم لەوانەیە لە بۆریی دەرچەی ھەوادا بەکاربھێنرێت. ئەم سیستمە ھەڵمەکان کۆدەکاتەوە، دەیانکاتە شل و دەیانگەڕێنێتەوە بۆ ناو نزمترین پلەی تانکی سووتەمەنی کە بەردەست بێت. گۆڕەپان ئەو بەشەی وێستگەی سووتەمەنییە کە ئۆتۆمبێلەکان سووتەمەنییان تێدا پڕ دەکرێتەوە. پەمپەکانی بەنزین وەک ڕێکارێکی خۆپارێزی دژی پێکدادانی ئۆتۆمبێلەکان لەسەر سەکۆی کۆنکرێتی دادەنرێن. لەوانەیە «تووخمەکانی» تریش بەکاربھێنرێن، لەوانە بەربەستە کانزایییەکان. ناوچەی دەوروبەری پەمپەکانی بەنزین دەبێت «سیستمێکی ئاوەڕۆ»ی ھەبێت. بەو پێیەی ھەندێکجار سووتەمەنی دەڕژێتە سەر زەوییەکە، دەبێت کەمترین بڕی لێ بمێنێتەوە. ھەر شلەیەک لەسەر گۆڕەپانەکە ھەبێت دەڕژێتە ناو «کەناڵی ئاوەڕۆ» پێش ئەوەی بچێتە ناو «پەتڕۆڵ ئینتەرسێپتەر» کە بۆ گرتنی ھەر «پیسکەرێکی ھیدرۆکاربۆنی» و پاڵاوتنیان لە ئاوی باران دروست کراوە، کە دواتر دەچێتە ناو «ئاوەڕۆی تەندروستی»، «ئاوەڕۆی باراناو»، یان بۆ ناو زەوی. ئەگەر وێستگەیەکی سووتەمەنی ڕێگە بە کڕیاران بدات لە لای پەمپەکە پارە بدەن، زانیارییەکانی ناو پەمپەکە لە ڕێگەی «ئار ئێس-٢٣٢»، «ئار ئێس-٤٨٥» یان «ئیسەرنێت»ەوە بۆ شوێنی فرۆشتن دەگوازرێتەوە، کە بەزۆری لە ناو باڵەخانەی وێستگەکەدایە، و دەخرێتە ناو سیستمی کارپێکردنی ئامێری پارەوەرگرتنی وێستگەکە. سیستمی ئامێری پارەوەرگرتن کۆنتڕۆڵێکی سنووردار بەسەر پەمپی بەنزینەکەدا دەدات، و بەزۆری تەنھا ڕێگە بە کارمەندەکان دەدات پەمپەکان داگیرسێنن و بکوژێننەوە. سیستمێکی جیاواز بۆ چاودێریکردنی دۆخی تانکی سووتەمەنی و بڕی سووتەمەنییەکە بەکاردێت. بە ھەستەوەرەکان کە ڕاستەوخۆ لە ناو تانکی سووتەمەنییەکەدان، زانیارییەکان بۆ تێرمیناڵێک لە ژووری پشتەوە دەنێردرێن، کە لەوێدا دەتوانرێت دابگیرێت یان چاپ بکرێت. ھەندێکجار ئەم شێوازە تێدەپەڕێنرێت، بەجۆرێک زانیارییەکانی تانکی سووتەمەنی ڕاستەوخۆ بۆ بنکەیەکی زانیاری دەرەکی دەگوازرێتەوە. وێستگەکانی سووتەمەنی لەژێر زەوی وێستگەی سووتەمەنی مۆدۆلاری ژێر زەوی مۆدێلێکی بیناسازییە بۆ وێستگەکانی سووتەمەنی کە لەلایەن یوو-کۆنت ئۆی ئێڵ تی دی لە فینلاند لە ساڵی ١٩٩٣ پەرەی پێدراوە و پاتێنتی بۆ کراوە. دواتر ھەمان سیستم لە فلۆریدا، ویلایەتە یەکگرتووەکان بەکارھێنرا. وێستگە مۆدۆلارەکانی سەر زەوی لە ساڵانی ١٩٨٠–١٩٩٠ لە ئەورووپای ڕۆژھەڵات و بەتایبەتی لە یەکێتیی سۆڤیەت دروست کران، بەڵام لە بەشەکانی تری ئەورووپا بەھۆی نەبوونی سەلامەتیی وێستگەکان لە کاتی ئاگرکەوتنەوەدا دروست نەکران. مۆدێلی بیناسازیی وێستگەی سووتەمەنی لەژێر زەوی کاتی دامەزراندن کەمدەکاتەوە، نەخشەسازی سادە دەکات و تێچووەکانی دروستکردن کەمدەکاتەوە. وەک بەڵگەیەک بۆ خێرایی دامەزراندنی مۆدێلەکە، یوو-کۆنت ئۆی ئێڵ تی دی ژمارەیەکی پێوانەیی جیھانیی ناڕەسمی بۆ دامەزراندنی وێستگەی سووتەمەنی تۆمارکرد کاتێک وێستگەیەکی سووتەمەنی مۆدۆلار لە ھێلسینکی، فینلاند، لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا دروست کرا، لەوانەش کارە زەمینییەکان. سەلامەتیی وێستگە مۆدۆلارەکانی سووتەمەنی لە ئامێری ھاوشێوەکەری وێستگەی سووتەمەنیدا لە کووپیۆ، فینلاند تاقی کراوەتەوە. ئەم تاقیکردنەوانە بۆ نموونە سووتانی ئۆتۆمبێل و تەقینەوەیان لە ھاوشێوەکەری وێستگەکەدا لەخۆگرتبوو. ئەمانەش ببینە سووتەمەنیی زیندەیی ئێتانۆل بەنزین نەوت سەرچاوەکان بەستەرە دەرەکییەکان دەروازەی ئۆتۆمۆبیل دەروازەی وزە