Igi

Igi nínú ìmọ̀ ewéko jẹ́ irúgbìn (èyí tí a gbìn ni tàbí èyí tí ó lalẹ̀ hù fúnra rẹ̀) tí ó ní ẹ̀ka oríṣiríṣi tí ó ní ewé púpọ̀ lórí. Igi lè jẹ́ tínrín tàbí fífẹ̀, àmọ́ ó gbọ́dò ní ewé ati àwọn ẹ̀ka tí yóò fi ṣe agbèjì ara. Oríṣirí igi ni ó wà bí igi ẹ̀gẹ́, igi ọ̀gẹ̀dẹ̀ igi àgbálùmọ́ igi ìrókò àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Onírúurú nkan ni wọ́n ma ń fi igi ṣe bíi: pákó, àga ilẹ̀kùn òrùlé àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Igi kìí ṣe ohun tí ó ma ń takùn, bí kò ṣe kí ó nàró ṣanṣan kí ó sì ta ẹ̀ka borí àwọn irúfẹ́ igi mìíràn tí ó wà ní agbègbè rẹ̀ láti rí ìtànná Oòrùn gbà kí ó lè dàgbà sókè dáa dáa. Ọ̀nà méjì ni igi pín sí, àkókọ́ a má a jẹ́ igi líle tàbí (akọ igi) (angiosperm) nígbà tí ìkejì jẹ́ igi rírọ̀ tàbí (abo iji) (gymnosperm).Gẹ́gẹ́ ìwádí, igi sábà ma ń lo ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ̀ ọdún láyé, àti wípé igi tí ó ti pẹ́ láyé jùlọ ti lo ọgbàọ́rin mílíọ́nù láyé tí wọ́n sì tún sọ wípé iye igi tí ó wà láyé lóde òní yóò tó ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ̀ tírílíọ́nù jákè-jádò agbáyé. Onírúurú gbòngbò ni igi ma ń ní tí ó sì ma ń tàn káàkiri inú ilé. Gbòngbò yìí ni ó ma ń fún igi ní okun atu agbára láti dúró ṣinṣin, ó sì ma ń gba ọ̀rá àti àlùmọ́nì inú ilẹ̀ láti dàgbà sókè dáada. Àwọn ẹ̀ka àti ewé rẹ̀ ni ó fi ma ń gba agbára Oòrùn láti sánmọ̀. Èso igi ni ó ma ń sábà hù tí ó sì ma ń di igi tuntun. Lára àwọn ànfaní igi tó pọ̀ rẹpẹt ni fún ọmọnìyàn àti àwùjọ ni: Pípagi dínà ọ̀gbàrá láti wọ́ iyanrìn kúrò níbi tí ó yà kí ó wà. Títún afẹ́fẹ́ ṣe fún ohun abẹ̀mí, Ibùgbé fún ènìyàn àti ẹranko. Fún ìkọ́lé àti bbl. Àwọn ìtọ́kasí