सिनागः

सिनागः बाय् गुँ धयागु सिमायागु घना रुपं दयाच्वंगु छगू विशेष कथंया वातावरण प्रणाली खः। हलिमय् गुँया सलंसः परिभाषा छ्येलिगु या, गुकिलि सिमा घनत्व, सिमा जाः, बँया छ्येला, वैधानिक स्थिति, व पारिस्थितिक ज्या थें न्याःगु कारकत दुथ्याकातःगु दु। संयुक्त राष्ट्रया नसा व बुँज्या संगठन (एफएओ) नं गुँयात थुकथं परिभाषित याःगु दु, "५ मिटर स्वया अप्व सिमा दूगु ०.५ हेक्टर स्वया अप्व थासय् लाःगु व १० प्रतिशत स्वया अप्व क्यानपी दूगु बँ, वा सिमातेसं थ्व लाकांसि (threshold) थमंतुं थ्यंकेत सक्षम जुइ। थुकी मुख्यतः बुँज्या वा शहरी छ्यलाबुलाय् दुगु जग्गा दुमथ्याकू।" थ्व परिभाषा छ्येला विश्वव्यापी गुँ स्रोत मूल्यांकन २०२०(Global Forest Resources Assessment 2020)या शोध कथं हलिमय् गुँ ४.०६ अर्ब हेक्टर (१०.० अरब एकड; ४०.६ मिलियन वर्ग किलोमिटर; १५.७ मिलियन वर्ग माइल) वा हलिंया भूभागया करिब ३१ प्रतिशत दु। क्षेत्रफलया ल्याखं कथं गुँ पृथ्वीया दकलय् तःधंगु तेरेस्तियल इकोसिस्तम ख। नापं, थ्व इकोसिस्तम हलिंन्यंकं खने दु। ४५ प्रतिशत गुँ भूमि उष्णकटिबंधीय अक्षांशय् ला। गुँया मेगु दकलय् तःधंगु हिस्सा सबआर्कटिक जलवायुइ खनेदु, वयां लिपा समशीतोष्ण, व उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्रय् खनेदु। पृथ्वीया बायोस्फीयरया सकल प्राथमिक उत्पादनया ७५% गुँइ दु, व पृथ्वीया वनस्पति बायोमासया ८०% दु। उष्णकटिबंधीय गुँतेसं दँय्-दछि २१.९ गिगाटन बायोमास, समशीतोष्ण गुँतेसं ८.१ व बोरियल गुँतेसं २.६ गिगातन बायोमास पिकाइगु अनुमान दु। स्वयादिसँ भूगोल अमेजन वा-गुँ लिधंसा