ტყა

ტყა — გეოგრაფიული ლანდშაფტიშ ნორთი, თი ჯალეფიშ, ბართვეფიშ დო ოდიარეეფიშ, თაშნეშე - ჩხოლარეფიშ დო მიკროორგანიზმეფიშ ართოიანობა, ნამუეფით მუნეფიშ გოვითარაფაშ პროცესის ართიანშა რენა მერსხილი ბიოლოგიურო დო ოხვამილუანა ჟიგოლინას მუჭოთ ართიანშა, თეშ ელჷ-მოლუ აკანშათ. ტყა დიხაუჩაშ ეკოლოგიურ სისტემეფიშ ედომუშამი კომპლექსშო გლობალური დო ოთელარე ფაქტორი რე. თინა დიხაუჩას შურდგჷმილ სქჷლედეფიშ ართ-ართი აკუმულატორიე, ნამუთ აკმოჭოფუნს ბიოსფეროს ედომუშამი რანწკი ქიმიურ ელემენტეფს დო წყარს, აქტიურას ურთიართქიმინჯალენს ტროპოსფეროწკჷმა დო გჷთმოხურგუნს ჟანგბადიშ დო ნოშქერორჟანგიშ ბალანსიშ დონეს. ბიოსფეროს ჟანგბადიშ 60%-შე უმოსის გჷმორთჷნც სქირონაშ ჩანარობა დო თიში თარი კომპონენტი - ტყა. 1 ჰექტარი აკოწყორილი ტყა წარმოწანას 13-17 ტ. ნახშირორჟანგის ნქოლუნს დო 10-15 ტ. ჟანგბადის გჷმორთჷნს. თინა მიარერიცხუამი რესურსიშ (მარქვაშ, ტყებიშ, ჸალეფიშ, ფურცელიშ, გუმნაღელიშ, თასიშ, სოკოშ...) უდინდარაშ წყუ რე. არძოშე დიდი მუდანობათ ჟანგბადის გჷმორთჷნც ჩენჯა, ჟანგბადიშ დიდი მუდანობაშ გჷმორთუალათ თაშნეშე გჷშმეგორუნა ჭყონი დო ცაცხუთ. უმოსი ნორკებუ ჟანგბადის გჷმორთჷნა ლირსამი ჩანარეფი, ფიჭვი, ნოჯი დო ა.უ. თვითანაშო რე უდინდარაში ბიოლოგიური რესურსი, ნამუსჷთ ეკონწყუალაშ ჭყანა ახასიათენს დო უღუ დიდი წყარმაჩუალე, დიხამათხილუ, კლიმატმარეგულირაფალი, სანიტარულ-ჰიგიენური შანულობა. ათეშენ ტყაშ თხილუას დო თიშ რაციონალურ გჷმორინაფას უდიდაში სახენწჷფობური, ომეურნული დო ოთელარე შანულობა უღუ. რესურსეფი ინტერნეტის ტყა საფრთხეს Archived 2009-03-04 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. მოსოფელიშ ეკონია ხეუმუთხჷმჷ ტყაშ ჩანა ტყაშ მოსოფელიშ რესურსეფიშ ფასება 2005 - FAO CoolForests.org - კონსერვაცია ორგილუანს პლანეტას Archived 2008-01-24 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. გუგლი - მუნაჩემეფი "ტყაშ მასეფი კვადრატულ კილომეტრეფს"