Bwès (d' åbes)

On bwès u on bos, c' est ene sitindêye avou toplin des åbes. Ene foirt lådje sitindêye avou des åbes si lome on «grand bwès» u on grand bos. Li mot "bwès" (u "bos") a dnè bråmint des nos d' plaeces el Walonreye. Istwere E 13inme sieke, e l' Urope coûtchantrece, on-z a distrîxhné timpesse les bwès d' adon, po fé des sårts. Biyonaxhes des bwès Les bwès d' åbes ås toumantès foyes leyèt sovint des plantes et des bouxhons crexhe dizo les grands åbes. Les sapinires u les bwès d' ucaliptusse, nén. Les bwès leyèt crexhe totes sôres di tchampions. Sôres di bwès hé (bwès d' bouxhons dins on tiene) pitit bwès u boschet: retouré d' tchamp. Bwès d' åbes ås toumantès foyes des payis timperés Bwès ås åbes sapinreces (Sapinires, pinetes…) Grand bwès bijhrece Grand bwès tropicå Uzaedje des bwès boskiyonaedje, po des côpes a vinde, u po des taeye (virêyes) a dner ås åyant-droet paxhaedje des biesses dins les cmognes: hiede cominåle, sonre (pourceas) produjhaedje di fruts: fayenes (po fé d' l' ôle), cascagnes, glands d' tchinne-lidje, noejhes. produjhaedje di plantes; fleurs d' avri, passe-rôze, rinne des bwès (po fé do maitrank), magnåves boloes. tchesse å gros djibî tourisse: porminådes dins les bwès Rascråwes des bwès målfeu d' bwès dibwejhlaedje timpesse råyant les åbes Maladeye des åbes Surès plouves scolites des hesse et des sapéns maladeye di l' intche (cascagnî) pourixheure rodje do cede Assonraedje des bwès nåyes pazeas d' porminåde clôzeure ås djibîs avou baye a drovi et rclôre pa les uzeus. Sourdants