Хулж хот

Хулж (Кульжа, Инин) — Хятад улсын Шинжааны Или тойргийн харьяа хошууны түвшний хот. Газар зүй Хошууны түвшний Хулж хот одоо 629 км2 газар нутагтай. Далайн түвшнээс дээш 640 м өндөрт оршдог. Зүүнгарын хотгорт Илийн голын умард талд, Казахстан улсын хилээс 70 км, Өрөмч хотоос 710 км зайтай оршдог. 2004 онд зэргэлдээх Хулж шяний нутгаас 100 км2 хоёр суурин нэмж хамааруулжээ. Цаг уур Хүн ам зүй 520,000 хүнтэй. Уйгур, хятад, казах, хотон, монгол, шивэ ястан үндэстэн амьдардаг. Түүх Монгол Хулж хот эртнээс хөгжсөн. 13-р зуунд Цагаадайн улсын харьяанд орж, дараа нь Моголистан, Зүүнгар улсынх болж байв. Илийн голын эргийн гол хот бөгөөд Зүүнгар улсын нийслэл, худалдааны гол төв байв. Чин улс Хулжид 1851 онд манж-Оросын худалдааны гэрээ хийгдсэн. 1864-1866 онд Дунганы бослогын Якуб бегийн мэдэлд байсан бол 1871 онд оросын харьяанд орсон. 1881 оны Санкт-Петербургийн гэрээгээр эргээд Чингийнх болсон. 1884 онд «Хулж» шянь (хошуу нутаг) хавийг хятад хэлээр «Нинъюань» хэмээсэн. 1913 онд «Инин» гэдэг болсон. 1944-1949 онд Зөвлөлтийн дэмжлэгтэй мусульман, ДИУ-ын цэргийн хооронд тулаан болж байсан. БНХАУ Хулж 1954 онд автономит тойргийн төв болсон. 1962 онд Зөвлөлт-Хятадын хилийн мөргөлдөөн болж байв. 1997 онд уйгурын 30 салан тусгаарлагчийг засгийн газрын цэрэг зэвсгийн хүчээр тараажээ. Лав 9 хүн алуулсан. Нутгийн хуваарь Хулж хот одоогийн байдлаар 8 хороо (гудамж), 1 балгас (жэнь), 1 шян (сум)-гийн нутагт хуваагдана. Тэмдэглэл Эх сурвалж