Брайбун

Брайбун хиид — Гэлүгбын хамагай шухала гурбан хиидүүдэй нэгэ. Лоселинг ба Гоман дасангтай. 1416 ондо Богдо Зонхобын шаби Жамьян Шойжиһоо байгуулагдаһан, Ботала ордоной нээгдэһэнэй үмэнэ эндэ Далай Ламанарай оршон һууха газар байгаа. Соёлой хубисхалай хүрээндэ 1959 ондо хитад коммунистуудһаа хаагдаһанай үмэнэ энэ ехэ дасангда 15 мянган ламанар һуужа байгаа. 250 ламанар зугадаһан ашаар Брайбун хиид Жавахарлал Неруһаа үгэһэн газарта дахин Энэдхэгэй Карнатака можодо байгуулһан байна. Мүнөөдэр Энэдхэгэй Брайбунда 3000 тухай ламанар ажа һуудаг. Урда Энэдхэгтэ Брайбун Буддын гүн ухаанай һургаал номлолоо мүнөөнэй бидэндэ үлдээн ерэһэн Монголой үе үеын эрдэмтэн мэргэд һуралсан түгэсэжэ, шажан номой эрдэмдэ һуралсажа байһан Брайбун хиидэй Гоман дасанда мүнөөнэй байдалаар 130 тухай лама хубарагууд һуралсажа байна. Гоман дасанда һуража байгаа лама хубарагууд дээрэ Мүн Урда Энэдхэгэй Сэра хиидтэ һуужа байгаа монгол лама хубарагууд нэмэгдэн ерэһэн байгаа. Ниитэдээ 200 оршом Монгол лама хубарагууд ниилэн Монголһоо ошоһон сүсэгтэнүүд, тэдэнээр дамжуулан ниитэ Монголшууудайхаа түлөө ном хураһан юм. Брайбун хиидэй Гоман дасанда Түбэд, Энэдхэг, Халха, Буряад, Хальмаг, Тува, Ород, Хитад, Солонгос, Индонези зэрэг оронһоо ерэһэн 1800 үлүү хубарагууд 16 аймаг, 22 мицанд хамаардаг болоод манай ламанар нэрэ алдарынь эртэһээ алдаршаһан Монгол мицандаа нэгдэн байна.