စီချွမ်

စီချွမ် (တရုတ်: 四川၊ ပင်ယင်: Sìchuān) သို့မဟုတ် စစ်ချွမ်း သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ ချန်ဒူးမြို့ ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် လူဦးရေ ၈၃ သန်းကျော်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အချက်အခြာကျသော ဒေသဖြစ်သလို ကမ္ဘာကျော် ပန်ဒါကြီးများ သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ရာ အဓိကဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာ (Sichuan Cuisine) သည် ၎င်း၏ စပ်ရှားရှား အရသာကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ပထဝီဝင်အနေအထား စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် ကန်းစုပြည်နယ်နှင့် ရှန်ရှီးပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ချုံကင်းမြို့၊ တောင်ဘက်တွင် ကွေကျိုးပြည်နယ်နှင့် ယူနန်ပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ချွမ်းမြစ်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်း ရှေးခေတ်က စစ်ချွမ်းဒေသသည် ဗာ (Ba) နှင့် ရှူး (Shu) ဟုခေါ်သော သီးခြားနိုင်ငံများ တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ချင်းမင်းဆက် လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ပိုင်နက်အတွင်းသို့ စတင်သိမ်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (Three Kingdoms) ကာလအတွင်း လျူပေ့ (Liu Bei) တည်ထောင်သော ရှူးဟန့် (Shu Han) နိုင်ငံသည် စစ်ချွမ်းတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ချုံကင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ပြည်နယ်အဆင့်ခွဲ မြို့ကြီး (၁) မြို့၊ ခရိုင်အဆင့်ရှိ မြို့ကြီး (၁၇) မြို့နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စီရင်စု (၃) ခု၊ စုစုပေါင်း အဆင့်မြင့်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ (၂၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံရှိပြီး တရုတ်ရိုးရာဘာသာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် တာအိုဘာသာတို့မှာ အဓိကဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ထိုင်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည့် လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ဤပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘာသာစကား စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် စစ်ချွမ်းစကား (Sichuanese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် မန်ဒရင်တရုတ်စကား (Mandarin) မျိုးကွဲတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အသံထွက်နှင့် ဝေါဟာရပိုင်းတွင် စံတရုတ်စကားနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင် တိဘက်ဘာသာစကားကို အများဆုံး ပြောဆိုကြသည်။ အစားအစာ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာသည် တရုတ်ဟင်းလျာ အစဉ်အလာကြီး ၄ ရပ်တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းငရုတ်ကောင်း (Sichuan Peppercorn) ကို အသုံးပြု၍ စပ်ရှားရှားနှင့် ထုံအီသောအရသာ (**Mala**) ရှိခြင်းကြောင့် လူသိများသည်။ ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao Chicken):ကြက်သား၊ မြေပဲနှင့် ငရုတ်သီးခြောက်တို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသော ကမ္ဘာကျော်ဟင်းလျာဖြစ်သည်။ မာပိုတိုဖူး (Mapo Doufu): ပဲပြားနှင့် အသားစင်းကောကို စစ်ချွမ်းငရုတ်ဆီဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသည်။ ဟော့ပေါ့ (Sichuan Hotpot): စပ်ပြီး ထုံသော ဟင်းရည်အိုးထဲတွင် အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ကိုယ်တိုင်ချက်စားရသော အစားအစာဖြစ်သည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီချွမ်ပြည်နယ်နှင့်ချုံကင်းမြူနီစီပယ်ရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများတွင် - Dazu Rock Carvings နှင့် Wulong Karst ( ချုံကင်း စည်ပင်သာယာ ) Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ Jiuzhaigou ချိုင့်ဝှမ်း နှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ Leshan Giant Buddha ရှုခင်းincludingရိယာအပါအဝင် Emei ရှုခင်းသာMountရိယာ Qincheng တောင်တန်း နှင့် Dujiangyan ဆည်မြောင်းစနစ် စီချွမ်ကုမ္ပဏီကြီး Panda Sanctuaries ကိုးကား