سان‌شینگ‌دویی

سانشینگ‌دویی (چینی: 三星堆; پین‌یین: Sānxīngduī; ت.ت. 'تپه سه‌ستاره') یک محوطه باستان‌شناسی و یکی از فرهنگ‌های مهم عصر برنز در گوانگ‌هان، سی‌چوان، چین امروزی است. بیشتر این مکان در سال ۱۹۸۶ کشف شد، پس از کشف اولیه در سال ۱۹۲۷. باستان‌شناسان در این محل دست‌ساخته‌هایی را کشف کردند که با تاریخ‌گذاری پرتوکربنی به سده‌های ۱۲ تا ۱۱ پیش از میلاد نسبت داده شدند. این محوطه شاخص فرهنگ سانشینگ‌دویی است که این آثار را تولید کرده است. باستان‌شناسان این منطقه را با ایالت شو شناسایی کرده‌اند که نشانگر وجود تمدنی منحصربه‌فرد در این ناحیه پیش از فتح آن توسط ایالت چین (دودمان ژو) در سال ۳۱۶ پیش از میلاد است. آثار مکشوفه در موزه سانشینگ‌دویی در نزدیکی شهر گوانگ‌هان به نمایش گذاشته شده‌اند. سانشینگ‌دویی، به همراه محوطه جینشا و گورهای تابوت قایقی‌شکل در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار دارد. پیش‌زمینه بسیاری از باستان‌شناسان چینی، فرهنگ سانشینگ‌دویی را بخشی از ایالت شو می‌دانند و آثار کشف‌شده در این محل را با پادشاهان افسانه‌ای آغازین آن مرتبط می‌سازند. در متون شیجی و شوچینگ از پادشاهی شو به عنوان متحد دودمان ژو یاد شده است که شانگ را شکست داد. همچنین شرح پادشاهان افسانه‌ای شو در سالنامه‌های محلی نیز آمده است. بر اساس تواریخ هوایانگ که در دوره دودمان جین (۴۲۰–۲۶۵) گردآوری شده، پادشاهی شو توسط کان‌تسونگ (蠶叢) بنیان‌گذاری شده بود. گفته می‌شود کان‌تسونگ چشمانی برجسته داشت، ویژگی‌ای که در بسیاری از نقاب‌ها و تندیس‌های سانشینگ‌دویی دیده می‌شود. از این رو پیشنهاد شده است که نقاب‌های بزرگ با چشمان برجسته، بازنمایی کان‌تسونگ باشند، اگرچه تفسیرهای دیگری نیز وجود دارد. دیگر اشیای چشم‌مانند نیز کشف شده‌اند که ممکن است نشانه‌ای از پرستش چشم‌ها باشند. پادشاهان دیگر یادشده در تواریخ هوایانگ شامل بوگوان (柏灌)، یوفو (魚鳧) و دویو (杜宇) هستند. بسیاری از اشیا به شکل ماهی و پرنده ساخته شده‌اند و این امر به‌عنوان نمادهای قبیله‌ای بوگوان و یوفو (که نام او به معنی باکلان ماهی‌خوار است) تعبیر می‌شود، و احتمال داده می‌شود قبیله یوفو همان قبیله مرتبط با سانشینگ‌دویی باشد. در ادامه، کشفیات مشابهی در جینشا نیز انجام شد که در فاصله ۴۰ کیلومتری قرار دارد و با فرهنگ سانشینگ‌دویی ارتباط نزدیکی دارد. گمان می‌رود که جینشا پایتخت جدید پادشاهی شو بوده باشد. همچنین پیشنهاد شده که محوطه جینشا ممکن است مرکز و پایتخت قبیله دویو بوده باشد. جستارهای وابسته تاریخ چین فهرست فرهنگ‌های نوسنگی در چین منابع پیوند به بیرون