Дунгуань мәчете

Дунгуань мәчете (кыт. 东关清真大寺) ― Кытайның Цинхай (Чиңхәй) өлкәсе административ үзәге Синин[d] (Шинин) шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Шәһәрдәге иң зур мәчет һәм Кытайда иң зур мәчетләрнең берсе.. Тарих 1380 елда Мин династиясе чорында төзелгән һәм күптән түгел генә реставрацияләнгән. Яшел гөмбәзле мәчет архитектурасы Кытай һәм Урта Азия архитектурасы катнашмасыннан гыйбарәт булган. Мәчет XIX гасыр ахыры ― XX гасыр башында төзекләндерелгән. Шуннан соң мәчет сәяси бәхәсләр нәтиҗәсендә җитди зыян күрә. Әмма аны XX гасыр ахырына кадәр реставрацияләүне дәвам иткәннәр. Генераллар Ма Ци[d] (1869–1931) һәм аның улы Ма Буфан[d] (1903—1975, мөселман динендәге дунган[d] милләтеннән) Цинхайның хәрби губернаторлары булганда мәчетне контрольдә тотканнар . Мәчет 1986 елдан Цинхай провинциясе һәйкәлләре[d] исемлегенә һәм 2013 елдан Кытай Халык Республикасының Милли һәйкәлләр[d] исемлегенә (7нче исемлеккә) кертелгән. 1989 елда дистәләгән мең мөселман ислам һәм Кытай мөселманнарына карата кимсетүле язылган китапка каршы протест белдереп, мәчет тирәсенә җыелган. 1993 елның октябрендә мәчеттә мөселманнар башка китапка каршы протест белдерә; аннары Кытай армиясе мәчеткә бәреп керә һәм протест белдерүчеләрне куып чыгара. 2000 елда реконструкция барышында мәчетнең яшел гөмбәзе һәм манаралары сүтелгән. Кайбер мәгълүматлар буенча, бу корылмага күбрәк «кытай» кыяфәтен бирү өчен ККП[d] инициативасы буенча эшләнгән (имеш, мәчет үзенең беренчел «кытай» стилендә торгызылган). Мәчет җитәкчелеге сүтелгән өлеш мәдәният һәйкәле буларак беренчел корылманың өлеше булмавы турында белдергән. Абдулла Ма Чанцин[d] (1936―2018) озак вакытлар мәчет имамы булган. Аны җирләү вакытында мәчеткә өч йөз меңнән артык мөселман килгән, һәм ул Сининдагы мөселман зиратына җирләнгән. Архитектура Мәчетнең мәйданы 11 940 квадрат метр тәшкил итә. Мин династиясе идарә иткән чорда мәчет намаз залы һәм күп катлы ике манаралы бер ишегалдыннан торган. Хәзерге заман мәчете Кытай Ислам архитектура стилендә төзелгән һәм анда көнбатыш архитектурасы элементлары бар. Галерея Искәрмәләр Сылтамалар Great Mosque of Xining, Dongguan - China(үле сылтама) Film Imame 2024 елның 3 декабрь көнендә архивланган Моны да карагыз Кытайда ислам