ٿري گارجز ڊيم

ٿري گارجز ڊيم (Three Gorges Dam) چين جي هوبئي صوبي ۾ يانگزي نديءَ تي تيار ڪيل هڪ هائيڊرو اليڪٽرڪ گريوٽي ڊيم آهي. هي نصب ڪيل گنجائش (22,500 ميگاواٽ) جي لحاظ کان دنيا جو سڀ کان وڏو پاور اسٽيشن آهي. هي ڊيم سراسري طور تي ساليانو 95±20 ٽيرا واٽ ڪلاڪ (TWh) بجلي پيدا ڪري ٿو. تعمير ۽ آپريشن ڊيم جي تعمير جو ڪم 2006ع ۾ مڪمل ٿيو، جڏهن ته پاور پلانٽ 2012ع ۾ مڪمل طور تي ڪارآمد بڻيو. اوچائي ۽ ويڪر: ڊيم جي اوچائي 185 ميٽر ۽ ويڪر 2,309 ميٽر آهي. ٽربائنون: هن ۾ ڪل 32 مکيه ٽربائنون لڳل آهن، جن مان هر هڪ 700 ميگاواٽ بجلي پيدا ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿي. جهازن جو لفٽ: هن پروجيڪٽ جو آخري اهم حصو، جهازن کي مٿي کڻندڙ لفٽ (Ship lift) هو، جيڪو 2015ع ۾ مڪمل ٿيو. فائدا ۽ اهميت چيني حڪومت هن منصوبي کي قومي فخر ۽ سماجي توڻي معاشي ڪاميابيءَ جو مظهر سمجهي ٿي. ان جا مکيه فائدا هي آهن: ٻوڏ تي ضابطو: يانگزي ميداني علائقي ۾ لکين ماڻهن کي تباهه ڪندڙ ٻوڏن کان بچائي ٿو. بجلي جي پيداوار: چين جي معاشي ترقيءَ لاءِ سستي ۽ وڏي پيماني تي بجلي فراهم ڪري ٿو. شپنگ جي گنجائش: نديءَ ۾ جهازن جي اچ وڃ ۽ سامان جي نقل و حمل کي وڌيڪ آسان بڻائي ٿو. تڪرار ۽ ماحولياتي اثرات پنهنجي فائدن جي باوجود، هي ڊيم ملڪي توڻي بين الاقوامي سطح تي تڪراري پڻ رهيو آهي: بي گهر ماڻهو: هن جي تعمير جي ڪري لڳ ڀڳ 1.13 ملين کان 1.4 ملين ماڻهن کي پنهنجا گهر ڇڏڻا پيا. ثقافتي نقصان: ڪيترائي قديم ۽ ثقافتي طور اهم ماڳ پاڻيءَ هيٺ اچي ويا. ماحولياتي اثر: ڊيم جي ڪري زمين جي سِرڪڻ (Landslides) جو خطرو وڌي ويو آهي ۽ مقامي ماحولياتي نظام ۾ تبديليون آيون آهن. وڌيڪ ڏسو يانگزي ندي پن بجلي چين جي معيشت حوالا