Henano

Henano (ĉine 河南, pinjine: Hénan) estas provinco en orienta, meza Ĉinio kun ĉirkaŭ 97 milionoj da loĝantoj. En Henan troviĝas la urboj Lŭojan (ĉine 洛陽市, pinjine Luòyáng), Ŝjinjango (ĉine 信阳市, pinjine Xìnyáng), Pindinŝan (ĉine 平顶山, pinjine Píngdǐngshān) kaj Kajfen (開封市 / 开封市, pinjine Kāifēng), kiuj estis ĉefurboj de la ĉina imperio. Henan estas la plej dense loĝata provinco de Ĉinio (572/km²) kaj havas centran situon. Laŭ la stato de 2013 en la provinco vivis 94 130 000 loĝantoj sur areo de 167 000 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 564 loĝantoj/km². Historio Oni fondis en tiu ĉi provinco la ĉinan civilizon, ĉe kunfluo de riveroj Wei, Fen kaj la Flava rivero. Tie aperis la dinastioj Shang aŭ Yin (18-a ĝis 12-a jarcento antaŭ nia erao). La urbo Lŭojango estis imperiestra sidejo – kun interrompoj – ekde 771 antaŭ nia erao ĝis 937 de nia erao, ĝis la falo de la dinastio Tang. Ekde tiam Kajfengo iĝis la ĉefa sidejo de la lando ĝis malvenko de la norda dinastio Sung en 1127 fare de la mongoloj. Geografio Henano estas dividebla je orienta ebenaĵa kaj okcidenta montara parto. Ankaŭ la Flava rivero dividas la landon: norde de la rivero situas montara regiono (montaro Xionger Shan kaj Funiu-montaro kun basenoj). Urboj, kuntiritaj areoj Ĝengĝoŭo (ĉefurbo, prefektujnivela) Anjan (prefektujnivela) Cjaoĉo (prefektujnivela) Ĝoukou (prefektujnivela) Ĝumadian (prefektujnivela) Hopi (prefektujnivela) Kajfen (prefektujnivela) Loha (prefektujnivela) Lŭojan (prefektujnivela) Nanjan (prefektujnivela) Pindinŝan (prefektujnivela) Pujang (prefektujnivela) Sanmensja (prefektujnivela) Sinsjan (prefektujnivela) Suĉang (prefektujnivela) Ŝancjo (prefektujnivela) Ŝjinjango (prefektujnivela) Ĉijuan (distriktonivela) Kulturado En Henan oni kultivas tritikon, sojfabon, maizon, dolĉan terpomon, milion, hordeon, lenton. Gravas ankaŭ la industriaj plantoj kiel kotono, tabako kaj oleo-plantoj. La provinco estas ankaŭ centro de la silkraŭpa bredado. Industrio En la industrio gravas minado de terkarboj (Lŭojango, Ĝengĝoŭo, Kaifeng kaj Sinsjan), produkto de traktoroj kaj aliaj industriaj maŝinoj. Vidu ankaŭ Ĝjiahuo