ትየንጂን

ትየንጂን (ቻይንኛ፦ 天津)፣ ቲያንጂን በመባልም ይታወቃል፣ የቻይና ከተማ ነው። በቅርብ ጊዜ በቻይና የሕዝብ ቆጠራ ወቅት በአጠቃላይ 13,866,009 ነዋሪዎች ያሏት ከዘጠኙ ብሔራዊ ማዕከላዊ ከተሞች አንዷ ነች። ከአስራ አንድ ዓመታት በፊት 12 ማዕከላዊ አውራጃዎችን (ከባኦዲ፣ ጂዙ፣ ጂንጋይ እና ኒንጌ በስተቀር) ያቀፈው የከተማው ሜትሮፖሊታን አካባቢ 11,165,706 ነዋሪዎችን ያቀፈ ሲሆን በዓለም ላይ 29ኛው ትልቁ የመንጋጋ መጋዘን (በቼንግዱ እና ሪዮ ዴ ጄኔሮ መካከል) እና በሕዝብ ብዛት 11ኛው ከተማ ነው። ትየንጂን በቻይና የክልል ምክር ቤት ቀጥተኛ አስተዳደር ስር ከሚገኙት አራት ማዘጋጃ ቤቶች (ከቤጂንግ፣ ከሻንጋይ እና ከቾንግኪንግ ጎን ለጎን) አንዷ ሆና ትተዳደራለች። ሆኖም ግን፣ ከ20 ሚሊዮን በታች ህዝብ ያላት ብቸኛ ማዘጋጃ ቤት ናት። ከተማዋ ከሄቤይ ግዛት እና ከቤጂንግ ማዘጋጃ ቤት ጋር ትዋሰናለች፣ በምስራቅ በኩል በቢጫ ባህር የቦሃይ ባሕረ ሰላጤ ክፍል ትዋሰናለች። የቦሃይ ኢኮኖሚ ሪም አካል የሆነችው በሰሜናዊ ቻይና ውስጥ ትልቁ የባህር ዳርቻ ከተማ እና የጂንግ-ጂን-ጂ ሜጋፖሊስ አካል ናት። በከተማ ህዝብ ብዛት ረገድ ቲያንጂን በቻይና ሰባተኛዋ ትልቅ ከተማ ናት። በአስተዳደር አካባቢ የህዝብ ብዛት ረገድ ቲያንጂን በቻይና ዋና መሬት አምስተኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች። ቲያንጂን ወደ ቤጂንግ የባህር ወደብ እና ወደ ቤጂንግ መግቢያ በር ሆና ቆይታለች። በቦክሰር ዓመፅ ወቅት ከተማዋ የቲያንጂን ጊዜያዊ መንግሥት መቀመጫ ነበረች። በኪንግ ሥርወ መንግሥት እና በቻይና ሪፐብሊክ ዘመን ቲያንጂን በክልሉ ውስጥ ካሉት ትላልቅ ከተሞች አንዷ ሆናለች። በዚያን ጊዜ የአውሮፓ ስታይል ያላቸው ሕንፃዎችና መኖሪያ ቤቶች በቅናሽ ዋጋ የተገነቡ ሲሆን አንዳንዶቹ ዛሬም ድረስ ተጠብቀው ይገኛሉ። የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ከተመሠረተ በኋላ፣ ቲያንጂን በማዕከላዊው መንግሥት ፖሊሲ ምክንያት የኢኮኖሚ ውድቀት አጋጥሞታል። ቲያንጂን በከተሞች ብዛት እና በወደብ ትራፊክ ብዛት ምክንያት ትልቁ የወደብ ከተማ ማለትም ትልቅ የወደብ ሜጋ ሲቲ ተብሎ ይመደባል። ጂኦግራፊ ቲያንጂን በቦሃይ ባሕረ ሰላጤ ምዕራባዊ ዳርቻ ላይ ትገኛለች፤ የሻንዶንግ እና ሊያኦኒንግ ግዛቶች በእነዚህ ውሃዎች ማዶ ይገኛሉ። ከተማዋ ከቤጂንግ ጋር ትዋሰናለች፤ ይህም ከሰሜናዊ ምዕራብ 120 ኪሎ ሜትር (75 ማይል) ርቀት ላይ ይገኛል። ቲያንጂን በሁሉም ጎኖች በሄቤይ የተከበበች ሲሆን የምስራቅ ድንበሯን ማለትም የቦሃይ ባህርን ሳይጨምር። ከ38° 34' እስከ 40° 15' ሰሜን ኬክሮስ እና ከ116° 43' እስከ 118° 04' ምስራቅ ኬንትሮስ ያለው ሲሆን የከተማዋ አጠቃላይ ስፋት 11,860.63 ካሬ ኪ.ሜ (4,579.41 ካሬ ማይል) ነው። ከተማዋ 153 ኪ.ሜ (95 ማይል) የባህር ዳርቻ እና 1,137.48 ኪ.ሜ (706.80 ማይል) የመሬት ድንበር አላት። ይህ ቦታ የሚገኘው ከቢጫ እና ከያንግዝ ወንዞች ጋር በሚገናኘው የቻይና ግራንድ ቦይ ሰሜናዊ ጫፍ ላይ ነው። ማዘጋጃ ቤቱ በአጠቃላይ ጠፍጣፋ ሲሆን በባህር ዳርቻው አቅራቢያ ረግረጋማ ነው፤ ሆኖም ግን፣ በሰሜናዊው ክፍል የያን ተራሮች ወደ ቲያንጂን የሚገቡባቸው ኮረብቶች አሉት። ማዕበል የሚፈጥሩ ጠፍጣፋ ቦታዎች ከከተማው አጠገብ ባለው የባህር ዳርቻ ሜዳ ላይ ይገኛሉ። በማዘጋጃ ቤቱ ውስጥ ከፍተኛው ቦታ በጂ ካውንቲ የሚገኘው ጂዩዲንግ ፒክ (九顶山) ሲሆን ከሄቤይ ጋር በሰሜናዊ ድንበር ላይ ነው፤ ተራራው 1,078.5 ሜትር (3,538 ጫማ) ከፍታ አለው። በቲያንጂን ማዘጋጃ ቤት ውስጥ፣ የሃይ ወንዝ የሚፈጠረው በዚያ ወንዝ (子牙河)፣ በዳኪንግ ወንዝ (大清河)፣ በዮንግዲንግ ወንዝ፣ በሰሜን ግራንድ ቦይ እና በደቡብ ግራንድ ቦይ መገናኛ ላይ ነው፤ በማዘጋጃ ቤቱ ውስጥ እንዲሁም በታንግጉ አውራጃ ውስጥ ወደ ፓስፊክ ውቅያኖስ ይገባል። የውሃ ማጠራቀሚያዎቹ በደቡብ (በዳጋንግ አውራጃ) የሚገኘውን የቤይዳጋንግ የውሃ ማጠራቀሚያ እና በሰሜን ጂ ካውንቲ የሚገኘውን የዩኪያኦ የውሃ ማጠራቀሚያ ያካትታሉ። የአየር ንብረት ቲያንጂን ከፊል ደረቅ የአየር ንብረት አላት። ልክ እንደሌሎች የምስራቅ እስያ አካባቢዎች፣ ከተማዋ አራት ወቅቶች ያሉት፣ በዝናብ ተጽዕኖ የሚያሳድር የአየር ንብረት አላት፤ በሳይቤሪያ ፀረ-አውሎ ነፋስ እና በዝናብ ወቅት ምክንያት ሞቃታማ እና እርጥበት አዘል የበጋ ወራት ምክንያት ቀዝቃዛ፣ ነፋሻማ እና ደረቅ ክረምትም አላት። በከተማው ውስጥ ያለው ጸደይ ደረቅ እና ነፋሻማ ነው፤ ወቅቱ አንዳንድ ጊዜ ከጎቢ በረሃ የሚነፍሱ የአሸዋ አውሎ ነፋሶችን ያካትታል፣ እነዚህም ለብዙ ቀናት ሊቆዩ ይችላሉ። ወርሃዊው የ24 ሰዓት አማካይ የሙቀት መጠን በጥር ወር ከ−2.8 °ሴ (27.0 °ፋ) እስከ ሐምሌ ወር 27.2 °ሴ (81.0 °ፋ) ይደርሳል፣ ዓመታዊ አማካይ 13.3 °ሴ (55.9 °ፋ) ይደርሳል። በዢኪንግ አውራጃ ዋና የአየር ሁኔታ ጣቢያ በከተማው ውስጥ ከፍተኛ የሙቀት መጠን ከ−22.9 °ሴ (−9 °ፋ) እስከ 41.1 °ሴ (106 °ፋ) ይደርሳል። ከተማዋ በሐምሌ ወር ከ45% እስከ መጋቢት እና ሚያዝያ ወር ከ61% የሚደርስ ወርሃዊ የፀሐይ ብርሃን መጠን ያላት በመሆኑ፣ በየዓመቱ 2,460 ሰዓታት የፀሐይ ብርሃን ታገኛለች። 521 ሚሊሜትር (20.5 ኢንች) ዓመታዊ አጠቃላይ የዝናብ መጠን ያላት ሲሆን፣ ከጠቅላላው ውስጥ ሦስት አምስተኛ የሚሆነው በሐምሌ እና ነሐሴ ወር ብቻ የሚከሰት ሲሆን፣ ከተማዋ በከፊል ደረቅ የአየር ንብረት ቀጠና ውስጥ ትገኛለች፣ ምንም እንኳን የማዘጋጃ ቤቱ ክፍሎች እርጥበት አዘል አህጉራዊ ቢሆኑም። የአየር ጥራትን ለማሻሻል የሚወሰዱ እርምጃዎች በግንቦት 2006 የከተማዋ አስተዳደር የከተማዋን የብክለት መጠን ለመቀነስ አዳዲስ ህጎችን አውጥቷል። እነዚህ እርምጃዎች ከባድ በሆኑ ቀናት ብክለትን ለመገደብ የሚያስችሉ በርካታ ዘዴዎችን ያካትታሉ፤ ለምሳሌ በመንገድ ላይ የሚፈቀዱትን ተሽከርካሪዎች ቁጥር በግማሽ መቀነስ፣ የግንባታ እና የማኑፋክቸሪንግ እንቅስቃሴዎችን ማቆም፣ ትምህርት ቤቶችን መዝጋት እና ሰፊ የውጪ እንቅስቃሴዎችን ማስቆም። ቀደም ሲል በረራዎችም እንዲሁ ተቋርጠዋል፣ አውራ ጎዳናዎችም ተዘግተዋል። የውጭ አገር ተወላጆች የሆኑ ፕሮፌሽናል ስፖርተኞች የቲያንጂንን የአየር ጥራት በተመለከተ መግለጫ ሰጥተዋል፣ ይህም ለአትሌቲክስ እንቅስቃሴ እንቅፋት እንደሆነ እና "ለመቅመስ" በቂ ውፍረት እንዳለው በመጥቀስ። የስነሕዝብ መረጃ በ2009 መጀመሪያ ላይ የቲያንጂን ማዘጋጃ ቤት ህዝብ ብዛት 12.28 ሚሊዮን ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ 9.8 ሚሊዮን የሚሆኑት በቲያንጂን ሁኩ (ቋሚ መኖሪያ ቤቶች) ባለቤትነት እና መኖሪያነት ነበራቸው። ከቲያንጂን ቋሚ ነዋሪዎች መካከል 5.99 ሚሊዮን የሚሆኑት በከተማ አካባቢዎች የሚኖሩ ሲሆን 3.81 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ በገጠር አካባቢዎች የሚኖሩ ነበሩ። አብዛኛዎቹ የቲያንጂን ነዋሪዎች የሃን ቻይናውያን ናቸው። ከ55ቱ አናሳ የቻይና ጎሳዎች ውስጥ ከ51ቱ ውስጥ የሚኖሩት በቲያንጂን ነው። በከተማው ውስጥ ከፍተኛ የሕዝብ ቁጥር ያላቸው አናሳ ሕዝቦች ሁይ፣ ኮሪያዊ፣ ማንቹ እና ሞንጎሊያውያን ይገኙበታል። ቱሪዝም ከተማዋ የአስራ ዘጠነኛው እና የሃያኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የነበረውን የአውሮፓ አርክቴክቸር ከዘመናዊ የቻይና ኮንክሪት እና መስታወት አወቃቀሮች ጋር አዋህዳለች። የመልሶ ማልማት ስራው ቢቀጥልም፣ ብዙ የቅኝ ግዛት አርክቴክቸር ጥበቃ ይደረግለታል። በአስራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን የምዕራባውያን ኃያላን በእንግሊዝ መርከብ ላይ በተነሳ አለመግባባት ምክንያት የወደብ ከተማዋን ተቆጣጠሩ። የታጠቁ የጦር ጀልባዎች የቻይናን ኃይሎች አሸንፈዋል፣ የቲያንጂን ስምምነት ለአውሮፓውያን ኦፒየም ለመገበያየትና ለመሸጥ በሃይ ወንዝ ዳርቻ ዘጠኝ ቅናሾችን ሰጥቷቸዋል። እነዚህ አካባቢዎች ራሳቸውን የቻሉ ነበሩ፡ ፈረንሳዮች ቻቴዎስና ማማዎችን ገነቡ፣ ጀርመኖች ደግሞ በቀይ ንጣፍ የተሠሩ የባቫሪያን ቪላዎች። በፈረንሳይ ማሳደጊያ ቤት ውስጥ በቲያንጂን ክስተት እና በቦክሰር ዓመፅ ወቅት፣ የውጭ ዜጎች ነዋሪዎችን ለመከታተል የድሮውን የከተማ ግድግዳ ባፈረሱበት ወቅት ውጥረቱ ተፈጠረ። ዛሬ፣ ከማዕከላዊው ጣቢያ በስተደቡብ እና በስተምዕራብ የነበሩት የቀድሞ የቅናሽ መንገዶች እና ከሃይ ወንዝ በስተደቡብ ጎብኚዎችን ይስባሉ። የፈረንሳይ ቻቴዎስ ከወንዙ በስተደቡብ መሃል ከተማ ይመሰረታሉ፣ የብሪታንያ መኖሪያ ቤቶች በስተምስራቅ ይገኛሉ፣ እና በስተምስራቅ እና ደቡብ ደግሞ የጀርመን አይነት ሕንፃዎች ይቀራሉ። ውብ አካባቢዎች ቲያንጂን ሦስት ብሔራዊ የተፈጥሮ ክምችቶችን ይዟል። ከእነዚህም መካከል ባክሲያንሻን ለረጅም ጊዜ በሰው ልጅ ጣልቃ ገብነት ምክንያት የመጀመሪያውን የደን ሥነ-ምህዳር በአብዛኛው ጠብቆ ቆይቷል። በጂዙ ዲስትሪክት የሚገኘው የመካከለኛው-ላይኛው የዩዋን ጂኦሎጂካል ብሔራዊ የተፈጥሮ ክምችት በዓለም አቀፍ የጂኦሎጂካል ሳይንስ ህብረት እንደ መደበኛ ዓለም አቀፍ የስትራቲግራፊክ ክፍል እውቅና አግኝቷል። የቲያንጂን ጥንታዊ የባህር ዳርቻ እና እርጥብ ቦታዎች ብሔራዊ የተፈጥሮ ክምችት ሶስት የተለመዱ የሼል ሸንተረሮችን ያቀፈ ሲሆን ይህም ከባህር ማፈግፈግ እስከ ቲያንጂን ሜዳ ላይ የመሬት ምስረታ ያለውን የጂኦሎጂ ዝግመተ ለውጥ በግልጽ ያሳያል። በባህላዊ መልክዓ ምድሮች ረገድ፣ ቲያንጂን ሁለት የዓለም የባህል ቅርስ ቦታዎችን ያስተናግዳል፤ እነሱም በጂዙ ዲስትሪክት ሰሜናዊ ክፍል የሚገኘው የሁዋንጊያጓን ታላቁ ግንብ እና የቤጂንግ-ሃንግዙ ግራንድ ቦይ የቲያንጂን ክፍል ናቸው። ጥንታዊ የባህል ጎዳና ብሔራዊ 5A የቱሪስት መስህብ ሲሆን የቲያንሁ ቤተመቅደስ እንደ ዋና መዋቅሩ ነው። በቲያንጂን ውስጥ እጅግ ጥንታዊው ነባር ታሪካዊ የግንባታ ውስብስብ እና የማዙ ባህልን የሚወክል ጉልህ የሰሜን ቻይና ቦታ ነው። በተጨማሪም፣ ያንግሊዩኪንግ ከተማ በያንግሊዩኪንግ የአዲስ ዓመት ሥዕሎች ታዋቂ ስትሆን "የቻይና ታሪካዊ እና ባህላዊ ከተማ" ተብሎ ተሰይሟል። በከተማ አካባቢ፣ የሃይሄ ወንዝ ሁለቱም ዳርቻዎች ባህላዊ የቻይና፣ የአውሮፓ እና የዘመናዊ አርክቴክቸር ድብልቅ አላቸው፣ ቀስ በቀስም ልዩ የሆነ የከተማ ገጽታ ይፈጥራሉ። በሃይሄ ዳርቻ ላይ ያለው "አንድ ድልድይ፣ አንድ ትዕይንት" የሚያበራው የሌሊት ገጽታ ወንዙን እንደ የዓለም ኢኮኖሚ ፎረም ባሉ ዋና ዋና ዝግጅቶች ወቅት ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ታዋቂ የጉብኝት መዳረሻ አድርጎታል። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 2018፣ ታይም በቢንሃይ ኒው ኤሪያ የሚገኘውን የቲያንጂን ቢንሃይ ቤተ መጻሕፍት በ"2018 በዓለም ላይ ካሉት 100 ታላላቅ ቦታዎች" ዝርዝር ውስጥ የመጀመሪያውን ደረጃ ሰጥቶታል። ሙዚየሞች እና የኤግዚቢሽን አዳራሾች የቲያንጂን ሙዚየም ባህል የተጀመረው በቺንግ ማሻሻያ ዘመን መጨረሻ ላይ ነው። በ1914 የፈረንሳዩ የጀስዊት ቄስ እና የተፈጥሮ ተመራማሪ ኤሚል ሊሰንት በቻይና ጥንታዊ ሙዚየሞች ውስጥ አንዱ የሆነውን ሆአንግሆ ፓይሆ ሙዚየም አቋቁመዋል፤ ይህም በፔሊዮንቶሎጂ፣ በጂኦሎጂ፣ በአርኪኦሎጂ እና በሙዚየሞች ውስጥ ቁልፍ ሚና ተጫውቷል። በአሁኑ ጊዜ ቲያንጂን ሶስት ብሔራዊ የመጀመሪያ ደረጃ ሙዚየሞች አሉት፤ እነሱም የቲያንጂን ሙዚየም፣ የቲያንጂን የተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም እና የዣው ኤንላይ እና የዴንግ ይንግቻኦ የመታሰቢያ አዳራሽ ናቸው። የቲያንጂን ሙዚየም አጠቃላይ የታሪክ እና የስነጥበብ ሙዚየም ሲሆን መነሻው በ1918 የተመሰረተውን የቲያንጂን ሙዚየም ነው። የቲያንጂን የተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም ከሙዚየም ሆአንግሆ ፓይሆ የመጣ መካነ አራዊት፣ የእፅዋት፣ የፓሊዮንቶሎጂ እና የጂኦሎጂ ጥናትን የሚሸፍን ትልቅ፣ ባለብዙ ዘርፍ የተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም ነው። በውሃ ፓርክ የሚገኘው የዣው ኤንላይ እና የዴንግ ይንግቻኦ የመታሰቢያ አዳራሽ፣ በወጣትነታቸው በቲያንጂን የተማሩትን የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ የመጀመሪያውን ፕሪሚየር ዙ ኤንላይ እና ባለቤታቸውን ዴንግ ይንግቻኦን ያስታውሳሉ። በግንቦት 2019፣ በሲኖ-ሲንጋፖር የሚገኘው የቻይና ብሔራዊ የባህር ሙዚየም ቲያንጂን ኢኮ-ሲቲ የመጀመሪያው ብሔራዊ፣ ሁሉን አቀፍ እና ለሕዝብ ትኩረት የሚሰጥ የባህር ሙዚየም ሆኖ ተከፈተ። ቲያንጂን እንደ ቲያንጂን የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ሙዚየም፣ የቲያንጂን የከተማ ፕላን ኤግዚቢሽን አዳራሽ እና የፒንግጂን የዘመቻ መታሰቢያ አዳራሽ ያሉ ልዩ እና ጭብጥ ያላቸው የኤግዚቢሽን አዳራሾችን ያስተናግዳል፣ ይህም ለነዋሪዎች እና ለጎብኚዎች ባህላዊ እና ሳይንሳዊ ልምዶችን ይሰጣል። የከተማ እና የከተማ ዳርቻ ፓርኮች ከ2008 ጀምሮ ቲያንጂን የከተማ ፓርኮችንና አደባባዮችን ቀስ በቀስ አሻሽሎ የመግቢያ ክፍያዎችን አስወግዶ ለሕዝብ በነፃ ተደራሽ እንዲሆኑ አድርጓል። ዋና ዋና የከተማ ፓርኮች የውሃ ፓርክ፣ የቲያንጂን መካነ አራዊት፣ የናንኩዊፒንግ ፓርክ፣ የሹሺ ፓርክ፣ የቤይንግ ፓርክ፣ ሜጂያንግ ፓርክ፣ ኤርጎንግ ፓርክ፣ ዞንግሻን ፓርክ፣ የሃይ ሙዚቃ ፓርክ፣ ሴንትራል ፓርክ፣ የሰዎች ፓርክ፣ የሄዶንግ ፓርክ፣ የአምስት ግሬት አቨኑስ ፓርክ እና የሺጉ ፓርክ ይገኙበታል። ቤይንግ ፓርክ መጀመሪያ ላይ በ1906 በኢንዱስትሪው ባለሙያው ዙ ሹኤክሲ የተገነባ እርሻ የነበረ ሲሆን በኋላም “ያለመረጋጋት አንድ ሰው ሩቅ መድረስ አይችልም” በሚል መፈክሩ “ኒንግዩዋን” ተብሎ ተሰይሟል። በቢንሃይ ኒው አካባቢ የሚገኙ ዋና ዋና ፓርኮች ሃይሄ ቡንድ ፓርክ፣ ታይፌንግ ፓርክ፣ ዚዩን ፓርክ፣ የደቡብ ኢምባንክመንት የባህር ዳርቻ መንገድ ፓርክ፣ የምስራቅ ኢምባንክመንት ፓርክ፣ የሼል ሪጅ ዌትላንድ ፓርክ፣ የአውሮፕላን ተሸካሚ ፓርክ እና የሃይጋንግ ፓርክ ይገኙበታል። ሹሺ ፓርክ በይፋ በጥቅምት 2018 ተከፈተ። ከ2011 ጀምሮ ቲያንጂን በከተማዋ እና በቢንሃይ ኒው አካባቢ 16 የከተማ ዳርቻ ፓርኮችን አቅዶ ገንብቷል። ከከተማ ፓርኮች ጋር ሲነጻጸር የከተማ ዳርቻ ፓርኮች የበለጠ ተፈጥሯዊ መልክዓ ምድሮችን እና የገጠር ባህሪያትን ያሳያሉ። በሰሜናዊ ቲያንጂን የሚገኘው የቤዩንሄ ከተማ ዳርቻ ፓርክ እና በደቡብ ምዕራብ የሚገኘው የዚኪንግ ከተማ ዳርቻ ፓርክ ግንባታ የተጀመረው በ2012 ነው። እ.ኤ.አ. በ2014፣ 16ቱ የከተማ ዳርቻ ፓርኮች በአጠቃላይ 66,855 ሄክታር ስፋት ባለው ሥነ-ምህዳራዊ ቀይ መስመር ውስጥ ተካትተዋል። የሌሊት ገጽታ ቲያንጂን ለመጀመሪያ ጊዜ የመንገድ መብራት የጫነችው በ1902 ነው። በ1930ዎቹ የከተማዋ ብርሃን የፈነጠቀባቸው ጎዳናዎች "በፍፁም የማትተኛ የሰሜን ከተማ" የሚል ቅጽል ስም አትርፈውላታል። በአሁኑ ጊዜ የከተማዋ የሌሊት ገጽታ በልዩ የከተማ ፕላን ውስጥ ተካትቷል። በማዕከላዊ አውራጃዎች ውስጥ መብራት በሃሄ ወንዝ እና በተራዘሙት ክፍሎች (ሰሜን ቦይ እና ደቡብ ቦይ) ላይ "የዓሣ አጥንት" ንድፍ ይፈጥራል፣ በሃይሄ ላይ ያለው ዋና ዘንግ እና ሁለተኛ መንገዶች ከእሱ ይወጣሉ። የሃሄ የሌሊት ገጽታ ዋና የቱሪስት መንገድ ሆኗል እና እንደ የበጋ ዳቮስ መድረክ፣ 13ኛው ብሔራዊ ጨዋታዎች እና የSCO ቲያንጂን ሰሚት ባሉ ዝግጅቶች ላይ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። ትራንስፖርት በቲያንጂን የሚገኘው የትራንስፖርት ስርዓት በአንጻራዊነት ውጤታማ፣ ሁሉን አቀፍ እና ዘላቂ እንደሆነ ይታሰባል። ከተማዋ ለ2024 የዘላቂ ትራንስፖርት ሽልማትን ያገኘችው ሞተር ያልሆኑ እና የህዝብ ትራንስፖርትን ለማሻሻል እና ለማስፋፋት እንዲሁም ተደራሽ ለማድረግ ባደረገችው ጥረት ነው። የከተማዋ ፖሊሲ በክልል እና በሀገር ደረጃ በፖሊሲዎች ላይ ተጽእኖ ያሳደረ ሲሆን ከዓለም ባንክ ድጋፍ አግኝቷል (በቲያንጂን ትራንስፖርት በዚህ ዘርፍ ትልቁ ኢንቨስትመንት ነው)። የትራንስፖርት እና ልማት ተቋም ሽልማቱን ያስገኘውን ፖሊሲ በተመለከተ ባወጣው መግለጫ መሠረት፣ "ስለዚህ፣ ከተማዋ በዘላቂነት የመንቀሳቀስ ፖሊሲ እና መሠረተ ልማት ላይ ያላት የቅርብ ጊዜ ኢንቨስትመንት ለቀሪው ቻይና ሞዴል ሆኖ የማገልገል አቅም አላት፣ አገሪቱ ከ2060 በፊት የካርቦን ገለልተኛነትን ለማሳካት ትሰራለች።" አየር ማረፊያ የቲያንጂን ቢንሃይ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ በዶንግሊ አውራጃ የሚገኝ ሲሆን ከከተማዋ መሃል ከተማ በግምት 13 ኪ.ሜ (8 ማይል) ርቀት ላይ ይገኛል። ቲያንጂን በቤጂንግ በሚገኘው አዲሱ የቤጂንግ ዳክሲንግ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያም አገልግሎት ይሰጣል። የቲያንጂን ወደብ የቲያንጂን ወደብ የቻይና ትልቁ አርቲፊሻል ጥልቅ የውሃ ወደብ ነው፤ የመተላለፊያ አቅሙ በዓለም ላይ አምስተኛው ትልቁ ነው። በቢንሃይ ኢኮኖሚ ዞን፣ የቻይና ብሔራዊ አዲስ የኢኮኖሚ ዞን ውስጥ የሚገኘው የቲያንጂን ወደብ ቤጂንግን ጨምሮ ሰፊውን አካባቢ ለመጎብኘት ዓለም አቀፍ የመርከብ ጉዞዎች ወደብ ነው። ትራሞች የቲያንጂን የቢንሃይ/ቴዳ ወደብ አካባቢ ዘመናዊ፣ ከፍተኛ ፍጥነት ያለው የጎማ ድካም ያለው ትራም ሲስተም አለው፤ በቻይና እና በእስያ የመጀመሪያው ነው። በ2006 የተገነባው ይህ ስርዓት ትራም ወደ ቲያንጂን መመለሱን የሚያሳይ ሲሆን በአንድ ወቅት መደበኛ የብረት ጎማ ያለው ትራም ኔትወርክ ነበረው። የመጀመሪያው የቲያንጂን ትራም ኔትወርክ የተገነባው በ1904 በአንድ የቤልጂየም ኩባንያ ሲሆን በ1906 ተከፈተ። በቻይና የመጀመሪያው የከተማ አቀፍ ትራም ሲስተም ነበር። በ1972 ተዘግቷል። ሜትሮ የቲያንጂን ሜትሮ ቀደም ሲል በሁለት ኩባንያዎች ማለትም በቲያንጂን ሜትሮ ጄኔራል ኮርፖሬሽን እና በቲያንጂን ቢንሃይ ማስ ትራንዚት ዴቨሎፕመንት ኩባንያ ይተዳደር ነበር። ሆኖም ግን፣ በ2017 ሁለቱ ኩባንያዎች ተዋህደው የቲያንጂን የባቡር ትራንዚት ግሩፕ ኮርፖሬሽንን መሠረቱ። በአሁኑ ጊዜ ከአምስት እስከ ዘጠኝ መስመሮችን ለመፍጠር በማስፋፋት ላይ ነው። በአሁኑ ጊዜ በከተማው እና በቢንሃይ አካባቢ በአጠቃላይ ስድስት መስመሮች እየሰሩ ነው። እስከ ኤፕሪል 2019 ድረስ የቲያንጂን ሜትሮ አጠቃላይ አውታረ መረብ 155 ጣቢያዎች እና 6 መስመሮች አሉት። በቲያንጂን ሜትሮ ላይ የግንባታ ሥራ የተጀመረው ሐምሌ 4፣ 1970 ነው። በቻይና የተገነባው ሁለተኛው ሜትሮ ሲሆን በ1984 አገልግሎት መስጠት ጀምሯል። የትራኩ አጠቃላይ ርዝመት 7.4 ኪሎ ሜትር (5 ማይል) ነበር። የሜትሮ አገልግሎቱ ጥቅምት 9፣ 2001 እንደገና ለመገንባት ታግዷል። የመጀመሪያው መስመር አሁን የአዲሱ የሜትሮ ስርዓት መስመር 1 አካል ነው። በሰኔ 2006 ለሕዝብ እንደገና ተከፍቷል። ትራኩ ወደ 26.2 ኪ.ሜ (16.280 ማይል) ተዘርግቷል፤ አሁን በአጠቃላይ 22 ጣቢያዎች አሉ። በመስመር 2 እና መስመር 3 ላይ የግንባታ ሥራ በ2012 ተጠናቋል፤ ሁለቱ መስመሮች አሁን በሥራ ላይ ናቸው። በርካታ አዳዲስ የሜትሮ መስመሮች ታቅደዋል። የባቡር ሐዲድ በከተማው ውስጥ በርካታ የባቡር ጣቢያዎች አሉ፤ ከእነዚህም ውስጥ አንዱ የቲያንጂን የባቡር ጣቢያ ነው። የተገነባው በ1888 ነው። ጣቢያው መጀመሪያ ላይ በዋንግዳኦዝሁዋንግ (ቀለል ያለ ቻይንኛ፡ 旺道庄፤ ባህላዊ ቻይንኛ፡ 旺道莊፤ ፒንዪን፡ ዋንግዳኦዝሁአንግ) ይገኝ ነበር። በኋላ ላይ ጣቢያው በ1892 በሃይ ሄ ወንዝ ዳርቻ ላይ ወደ ላኦሎንግቱ (ቀለል ያለ ቻይንኛ፡ 老龙头፤ ባህላዊ ቻይንኛ፡ 老龍頭፤ ፒንዪን፡ Lǎolóngtóu) ተዛወረ፤ በዚህም ምክንያት ጣቢያው የላኦሎንግቱ የባቡር ጣቢያ ተብሎ ተሰየመ። ጣቢያው በ1988 ሙሉ በሙሉ እንደገና ተገንብቷል። የመልሶ ግንባታው ሥራ የተጀመረው ሚያዝያ 15፣ 1987 ሲሆን በጥቅምት 1፣ 1988 ተጠናቀቀ። የቲያንጂን የባቡር ጣቢያ በአካባቢው 'ምስራቅ ጣቢያ' በመባልም ይታወቃል፣ ምክንያቱም በጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ ምክንያት። በጥር 2007፣ ጣቢያው ተቋሙን ዘመናዊ ለማድረግ ሌላ የረጅም ጊዜ የመልሶ ማቋቋሚያ ፕሮጀክት ጀምሯል፣ ይህም የቲያንጂን ሜትሮ መስመሮችን 2፣ 3 እና 9 እንዲሁም የቲያንጂን-ቤጂንግ ከፍተኛ ፍጥነት ያለው ባቡርን ያካትታል። የቲያንጂን ዌስት የባቡር ጣቢያ እና የቲያንጂን ሰሜን የባቡር ጣቢያ በቲያንጂን የባቡር ጣቢያዎችም ናቸው። የታንግጉ የባቡር ጣቢያ በታንግጉ አውራጃ የወደብ አካባቢ ይገኛል፤ የቢንሃይ የባቡር ጣቢያ እና የቢንሃይ ሰሜን የባቡር ጣቢያ በTEDA በታንግጉ በስተሰሜን ይገኛሉ። በከተማው ውስጥ የተሳፋሪዎችን ትራፊክ የማያስተናግዱ ሌሎች በርካታ የባቡር ጣቢያዎች አሉ። የቤጂንግ-ቲያንጂን ከፍተኛ ፍጥነት ያለው የባቡር ሐዲድ ግንባታ የተጀመረው ሐምሌ 4፣ 2005 ሲሆን በነሐሴ 2008 ተጠናቀቀ። በቤጂንግ እና ቲያንጂን መካከል ያሉ የከተማ መካከል ባቡሮች አዲስ የቁጥር ስርዓትን ይጠቀማሉ፤ ፊደል ሐ (C ማለት ኢንተርሲቲ ማለት ነው) እና አራት ቁጥሮችን ይከተላሉ። የባቡር ቁጥሮች በC2001 እና C2298 መካከል ይደርሳሉ። የቁጥር ክልሎቹ በሦስት የተለያዩ ቡድኖች የተከፈለ ሲሆን ይህም ባቡር የት እንደሚሄድ መረጃ ይሰጣል፡ አዲሶቹ የሲ ባቡሮች በቤጂንግ እና ቲያንጂን መካከል ለመጓዝ 30 ደቂቃ ይፈጃሉ፤ ባቡሮቹ ጉዞውን የሚያደርጉት ቀደም ሲል የነበሩት የዲ ባቡሮች የሚጠቀሙበትን ግማሽ ጊዜ በመጠቀም ነው። የቲኬቱ ዋጋ፣ እ.ኤ.አ. ኦገስት 15፣ 2008 ዓ.ም. ጀምሮ፣ ለአንደኛ ደረጃ መቀመጫዎች 69 RMB እና ለሁለተኛ ደረጃ መቀመጫዎች 58 RMB ነው። አውቶቡስ እ.ኤ.አ. በ2005 በከተማው ውስጥ ከ900 በላይ የአውቶቡስ መስመሮች ነበሩ። መንገዶች እና ፈጣን መንገዶች እንደ ሚንኳን ጌት እና ቤያንግ ሮድ ያሉ አንዳንድ መንገዶችና ድልድዮች የቻይና ሪፐብሊክ (1912–1949) ሥልጣን ላይ በነበረችበት ጊዜ የተሰጣቸውን ስሞች ይዘው ቆይተዋል። ልክ እንደሌሎች የቻይና ከተሞች ሁሉ፣ በቲያንጂን ውስጥ ያሉ አንዳንድ መንገዶች በቻይና ግዛቶችና ከተሞች የተሰየሙ ናቸው። ከቤጂንግ በተለየ፣ ቲያንጂን ከአራቱ ዋና ዋና አቅጣጫዎች ጋር ትይዩ የሆኑ ጥቂት መንገዶች አሏት። ሃይማኖት አንዳንድ የቲያንጂን ነዋሪዎች እንደ ማዙ የባህር አምላክ አምልኮ ባሉ የአገር በቀል ሃይማኖታዊ ልማዶች ይሳተፋሉ። ቲያንጂን በተጨማሪም የታላቅ ርኅራኄ ቤተመቅደስ (የቡድሂስት ቤተመቅደስ)፣ የቅዱስ ዮሴፍ ካቴድራል (የካቶሊክ ካቴድራል እንዲሁም የላኦክሲካይ ቤተክርስቲያን በመባልም የሚታወቀው) እና የኛ እመቤት ኦፍ ቪክቶሪ ቤተክርስቲያን (የካቶሊክ ቤተክርስቲያን በመባልም የምትታወቀው የዋንጋይሉ ቤተክርስቲያን) ይዟል። የቲያንጂን የሮማ ካቶሊክ ሀገረ ስብከት አለ። በ2009 የቻይና አጠቃላይ ማህበራዊ ጥናት መሠረት ክርስቲያኖች የከተማዋን ህዝብ 1.51% ይይዛሉ። ቲያንጂን በቻይና ውስጥ በታሪክ "ጠንካራ የእስልምና ማዕከል" እንደሆነ ተገልጿል። ሰሜን ምዕራብ ቲያንጂን በተለምዶ የከተማው የሙስሊም ሰፈር መገኛ ሲሆን ሙስሊሞች ለዘመናት የኖሩበት ነው፤ አካባቢው በ1703 የተመሰረተው የከተማው ታላቁ መስጊድ ኪንግዠን ሲ አቅራቢያ ነው። ከተማዋ የዳሁኦክሲያንግ መስጊድንም ያካትታል። ማጣቀሻዎች