ဆီလီခမ်းထီ

ဆီလီခမ်းထီ (အိန်းကလေတ်: Chile) (listen) ယို တရာꩻဝင်ႏအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါꩻ ဆီလီ ခမ်းသားခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ တဲင် အဝ်ႏဒျာႏ အမေႏရိကတွိုက်နဝ် အခဝ်တွို့ꩻသွတ်ꩻ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာႏ တောမ်ႏ အဲဉ်းဒီးကောင်ရွေꩻအခါႏ ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏ အဝ်ႏယွေးဆွာꩻနဝ်ထင်ꩻဒါႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏတဲင် အဝ်ႏဗော့ꩻပါတောမ်ႏ အန်တာတိကတွိုက်ပေႏနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏနဝ်ႏ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၂၉၂,၂၆၀ မဲင်ႏ (၇၅၆,၉၄၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ) တဲင် ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ပီရူးခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဗိုလီးဗီးယားခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ en:Drake Passageပင်ႏလယ်ႏထီနယ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဆီလီခမ်းထီနဝ်ꩻ အဝ်ႏထိန်ꩻချုတ်လွေꩻပါ ပသိဖိတ်ကြွန်ဖုံႏ၊ ပါတောမ်ႏ Juan Fernández၊ Isla Salas y Gómez၊ Desventuradas၊ Easter Island ကြွန်ဒေႏသအာဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း ထိန်ꩻချုတ်နွောင်ꩻတဝ်းဒွိုန်း အန်တာတိတွိုက်ပေႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏ ၄၈၀,၀၀၀ စတုရန်းမဲင်ႏ (၁,၂၅၀,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) နဝ်ꩻလဲ့ ဖေႏကအွဉ်ႏထွာသော့ꩻပါ ဆီလီခမ်းပဲင်ႏ (en:Chilean Antarctic Territory) ဆီလီအန်တာတိကဟံႏနယ်ႏအနေႏ အဝ်ႏကွီကော့ꩻ ကေႏညာႏခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီဝေင်ꩻတန်တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻသန်တီယာဂို သွူ။ ၂၀၂၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအရမ်ꩻအလꩻ ခမ်းကိုလိုꩻဖြာꩻခြွောန်းအဝ်ႏ (၁၈.၅ သန်း)လွိုတဲင် ခမ်းထီဘာႏသာႏငဝ်းငွါနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ သပေင်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ နဝ်ꩻသွူ။ သမဲင်ꩻ အစိုႏရ တောမ်ႏ ခမ်းထီရေꩻ ဟံႏပထဝီႏ စီꩻပွာꩻရေꩻ၊ လွိုင်ႏကွုန်ꩻရေꩻ ပညာႏရေꩻ ယေန်ႏငဲးရေꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻရေꩻ အာႏကွိုꩻ