Τηλεσκόπιο Νέας Τεχνολογίας

Το Τηλεσκόπιο Νέας Τεχνολογίας (αγγλ. New Technology Telescope, αρχικά NTT) είναι οπτικό τηλεσκόπιο τύπου Ritchey–Chrétien (δηλαδή με ευρύ οπτικό πεδίο) και διάμετρο 3,58 μέτρα. Βρίσκεται στο Αστεροσκοπείο Λα Σίγια, στις Άνδεις της Χιλής, σε υψόμετρο 2.375 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, και ανήκει στον οργανισμό Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο (ESO). Το NTT έχει αλταζιμουθιακή στήριξη και καινοτόμησε παγκοσμίως με τη χρήση ενεργών οπτικών μερών. Τόσο το όργανο όσο και ο θόλος του έχουν έναν επίσης καινοτόμο σχεδιασμό, με σκοπό τη βέλτιστη ποιότητα εικόνων. Η πρώτη χρήση του NTT έγινε τον Μάρτιο του 1989. Ο θάλαμος του τηλεσκοπίου εξαερίζεται από ένα σύστημα θυρίδων που βελτιστοποιεί τη ροή του αέρα από το όργανο, με συνακόλουθη ελαχιστοποίηση της τύρβης στον θόλο και στο κύριο κάτοπτρο. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί και η τύρβη εξαιτίας πηγών θερμότητας μέσα στο κτίσμα, όλοι οι κινητήρες στο τηλεσκόπιο ψύχονται με νερό και όλα τα κουτιά ηλεκτρονικών είναι θερμικώς μονωμένα και ψυχόμενα. Το κύριο κάτοπτρο του NTT είναι εύκαμπτο και το ακριβές σχήμα του ελέγχεται ενεργώς από πολλά μικρά έμβολα (actuators) που βρίσκονται στην πίσω επιφάνειά του, έτσι ώστε να διατηρείται η πλήρης εστίασή του σε όλες τις γωνίες κλίσεως του τηλεσκοπίου. Η θέση του δευτερεύοντος κατόπτρου, το οποίο έχει διάμετρο 87,5 cm, ελέγχεται επίσης ενεργώς σε τρεις διευθύνσεις. Τα τρία αυτά στοιχεία (βέλτιστη ροή αέρα, θερμικοί έλεγχοι και τα ενεργά οπτικά μέρη) προσφέρουν την υπερέχουσα ποιότητα εικόνας του NTT. Το NTT έχει πάντως ενεργά και όχι προσαρμοστικά οπτικά μέρη: διορθώνει την παραμόρφωση του τηλεσκοπίου και του κατόπτρου από το βάρος του και τις θερμοκρασιακές διαφορές, αλλά δεν διορθώνει την ατμοσφαιρική τύρβη. Μαζί με την ελαχιστοποίηση των θερμικών ρευμάτων αέρα, επιτρέπει στο NTT να φθάνει στο όριο της τύρβης, αλλά δεν βελτιώνει περισσότερο την εικόνα αναιρώντας την υπάρχουσα τύρβη. Όργανα Σήμερα το NTT είναι εξοπλισμένο με τα εξής δύο όργανα: Την κάμερα SofI, βελτιστοποιημένη για το εγγύς υπέρυθρο, που περιλαμβάνει και έναν χαμηλής αναλύσεως φασματογράφο με πολωσιμετρική και υψηλής χρονικής αναλύσεως επιλογές λειτουργίας. Το EFOSC2 (= ESO Faint Object Spectrograph and Camera, v.2, «Φασματογράφος και Κάμερα Αμυδρών Αντικειμένων του ESO»). Η κάμερα είναι βελτιστοποιημένη για το ορατό φως, ενώ ο φασματογράφος είναι ικανός για φασματοσκοπία πολλαπλών αντικειμένων, πολωσιμετρία και στεμματογραφία, ανάλογα με το mode λειτουργίας που θα επιλεγεί. Επιστημονικά αποτελέσματα Το NTT και τα όργανά του έχουν συνεισφέρει σε σημαντικές αστρονομικές ανακαλύψεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η απεικόνιση του μυστηριώδους κέντρου του Γαλαξία μας, οι πρώτες παρατηρήσεις ταλαντώσεων παρόμοιων με των ηλιακών σε έναν άλλο αστέρα εκτός του Ηλίου (βλ. αστεροσεισμολογία) και η κατάρριψη πολλών «ρεκόρ» αποστάσεως με την ανίχνευση νέων γαλαξιών σε μακρινά μέρη του Σύμπαντος. Πιο πρόσφατα, το NTT βοήθησε στην ανίχνευση ενός περιαστρικού δίσκου γύρω από έναν νεαρό αστέρας μεγάλης μάζας. Επίσης οι παρατηρήσεις με αυτό ήταν κρίσιμες για τον προσδιορισμό της επιδράσεως του ηλιακού ανέμου επί των αστεροειδών. Οι παρατηρήσεις αστέρων που περιφέρονται με υψηλές ταχύτητες κοντά στο κέντρο του Γαλαξία με το NTT βοήθησαν στον προσδιορισμό της μάζας και της ακτίνας της μεγάλης μαύρης τρύπας που βρίσκεται εκεί, πέρα από την επιβεβαίωση της υπάρξεώς της. Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Τηλεσκόπιο Νέας Τεχνολογίας στο Wikimedia Commons