Aitona

Aitona ye un conceyu de Cataluña. Perteneciente a la provincia de Lleida, na comarca del Segriá. Historia L'orixe del pueblu asitiar nun antiguu castiellu sarracenu, citáu en documentos de 1120. Foi reconquistáu por Ermengol VI de Urgel en 1145. Mientres un tiempu, la mayoría de los sos habitantes fueron musulmanes a los que se-yos concedió un réxime xurídicu especial que prevaleció hasta'l sieglu XVII. Foi posesión de la corona hasta 1212, añu en que se formó la baronía de Aitona. En 1233 quedó en manes de la familia Montcada. Símbolos L'escudu de Aitona definir pol siguiente blasón: «Escudu en forma de losange con ángulos rectos, cortáu y semipartido: 1º de sinople, un gallu cantando d'oru; 2º de gules, 8 besantes d'oru puestos en 2 palos.; 3º d'oru, 4 palos de gules. Por timbre una corona de marqués.» Foi aprobáu'l 30 de mayu de 1996. El gallu, una señal tradicional del escudu de la villa, fai alusión a una lleenda según la cual la xente de Aitona foi sollertada pol cantar conxuntu de tolos gallos de la población d'un ataque inminente de los árabes, cola cual cosa la villa, n'alerta, salvóse. La corona fai referencia al marquesáu concedíu en 1581 a Francesc de Montcada, conde de Aitona; los bezantes d'oru sobre campu de gules son precisamente les armes de los Montcada. Los cuatro palos de la Señal Real d'Aragón recuerden que la villa foi conquistada a los árabes por Ramón Berenguer III. Cultura Dientro del términu municipal atopáronse numberosos restos arqueolóxicos. Na zona de Genó afayáronse restos d'un pobláu de la Edá del Bronce nel que son visibles diverses viviendes entamaes alredor d'una cai central. En Carretelá atopáronse restos d'otru pobláu del mesmu periodu. Entá pueden trate dellos restos del castiellu asitiaos sobre una llomba qu'apodera la ciudá. La ilesia parroquial ta dedicada a Sant Antolí. Foi construyida nel sieglu XVIII y la so fachada ye d'estilu barrocu. Consta de tres naves. Cerca del centru del pueblu atopa'l santuariu de San Juan de Carratalán. Créese que la so construcción ye obra de los caballeros hospitalarios y que s'edificó nel llugar nel que s'atopaba una antigua mezquita. El santuariu, d'estilu románicu, apaez citáu en documentos de 1168. Aitona celebra la so fiesta mayor nel mes de setiembre. La fiesta mayor pequeña tien llugar nel mes de mayu. Economía La principal actividá económica ye l'agricultura, destacando'l cultivu d'árboles frutales. Dende 1989 cuenta con una cooperativa agrícola. Tresportes Fai parada la llinia nocherniega d'autobús Interurbanos Lleida Lleida - La Granja d'Escarp Referencies Bibliografía Tomàs Bonell, Jordi; Descobrir Catalunya, poble a poble, Prensa Catalana, Barcelona, 1994 Artículu na Enciclopedia Catalana (enllaz rotu disponible n'Internet Archive; ver l'historial y la última versión). Enllaces esternos Páxina oficial del Conceyu Información de la Xeneralidá de Cataluña Datos estadísticos Información sobre la llocalidá Datos xenerales Archiváu 2008-05-13 en Wayback Machine