కాటలాన్ భాష

కాటలాన్ (కాటలాన్) అనేది ఒక పాశ్చాత్య శృంగార భాష, ఇది తూర్పు స్పెయిన్ మూడు స్వయంప్రతిపత్త సమాజాల స్థానిక, అధికారిక భాష: కాటలోనియా, బాలెరిక్ దీవులు, వాలెన్సియన్ కమ్యూనిటీ, ఇక్కడ దీనిని వాలెన్సియన్ అని పిలుస్తారు. కాటలాన్ కూడా అండోరా ఏకైక అధికారిక భాష, ఇటాలియన్ మునిసిపాలిటీ ఆఫ్ అల్ఘేరోలో పాక్షిక-అధికారిక హోదాను కలిగి ఉంది,, ఫ్రాన్స్ పైరినీస్-ఓరియంటల్స్ విభాగంలో తూర్పు స్పెయిన్‌లోని రెండు ప్రాంతాలలో మాట్లాడతారు: ఆరగాన్ తూర్పు స్ట్రిప్, ముర్సియా ప్రాంతం కార్చే ప్రాంతం. కాటలాన్ మాట్లాడే ప్రాంతాలను తరచుగా కాటలాన్ దేశాలు (పైసోస్ కాటలాన్స్) అని పిలుస్తారు. ఈ భాష మధ్యయుగాలలో తూర్పు పైరినీస్ పర్వతాల ప్రాంతంలో వల్గర్ లాటిన్ నుండి ఉద్భవించింది. ఇది కాటలోనియా సంస్థానం వాలెన్సియా, మల్లోర్కా రాజ్యాల భాషగా మారింది , అలాగే అరగోన్ క్రౌన్ ప్రధాన భాషగా మధ్యధరా ప్రాంతమంతటా వ్యాపించి ఉంది. 1700లలో ప్రభుత్వ సాహిత్య భాషగా దీని స్థానాన్ని స్పానిష్ భర్తీ చేసింది , కానీ 19వ శతాబ్దపు స్పెయిన్‌లో కాటలాన్ సాహిత్య పునరుజ్జీవనం కనిపించింది, ఇది 1900ల ప్రారంభంలో పరాకాష్టకు చేరుకుంది. ఫ్రాంకోయిస్ట్ నియంతృత్వం (1936–1975) సమయంలో, కాటలాన్ వాడకం అణచివేత చర్యలకు గురైంది, ఆ తర్వాత 1980లు, 2000ల మధ్య ఇది ​​సాపేక్షంగా విజయవంతమైన పున:-సాధారణీకరణ ప్రక్రియలోకి ప్రవేశించింది. అయితే, 2010లలో, ఇది సామాజిక వాడకంలో క్షీణత, ద్విభాషావాదం, వివక్ష కేసుల పునరుత్థాన సంకేతాలను చవిచూసింది. వ్యుత్పత్తి & ఉచ్చారణ కాటలాన్ అనే పదం కాటలోనియా అనే ప్రాదేశిక పేరు నుండి ఉద్భవించింది , దీని వ్యుత్పత్తి వివాదాస్పదంగా ఉంది. ప్రధాన సిద్ధాంతం ప్రకారం, కాటలున్యా ( లాటిన్ : గాథియా లానియా ) అనేది గోథియా లేదా గౌథియా (' గోథ్‌ల భూమి ') అనే పేరు నుండి ఉద్భవించిందని సూచిస్తుంది, ఎందుకంటే కాటలాన్ కౌంట్లు, ప్రభువులు, ప్రజల మూలాలు మార్చ్ ఆఫ్ గోథియాలో ఉన్నాయి , అక్కడి నుండి గోథ్‌లాండ్ > గోథ్‌లాండియా > గోథలానియా > కాటలోనియా సిద్ధాంతపరంగా ఉద్భవించాయి. ఆంగ్లంలో, ఒక వ్యక్తిని సూచించే పదం మొదట 14వ శతాబ్దం మధ్యలో Catelaner గా కనిపించింది , ఆ తర్వాత 15వ శతాబ్దంలో Catellain ( మధ్య ఫ్రెంచ్ నుండి ) గా వచ్చింది. ఇది కనీసం 1652 నుండి భాషా నామంగా ధృవీకరించబడింది. Catalan అనే పదాన్ని ఆంగ్లంలో / ˈ k æ t ə l ə n , - æ n / KAT -ə -lən, -⁠lan లేదా / ˌ k æ t ə ˈ l æ n / KAT -ə- LAN గా ఉచ్ఛరించవచ్చు. తూర్పు కాటలాన్ మాండలికాలలో ఈ స్థానిక పదాన్ని [kətəˈla] అని, పశ్చిమ మాండలికాలలో [kataˈla] అని ఉచ్ఛరిస్తారు . వాలెన్సియన్ కమ్యూనిటీ, కార్చేలో , దీనికి బదులుగా తరచుగా valencià [valensiˈa] అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. అందువల్ల, "వాలెన్సియన్" అనే పేరు, వాలెన్సియన్ కమ్యూనిటీ కార్చేకు ప్రత్యేకమైన రకాలను సూచించడానికి తరచుగా ఉపయోగించబడినప్పటికీ, వాలెన్సియన్లు దీనిని మొత్తం భాషకు ఒక పేరుగా కూడా ఉపయోగిస్తారు, ఇది "కాటలాన్"కు పర్యాయపదంగా ఉంటుంది. ఈ పదం రెండు ఉపయోగాలకు అకాడెమియా వాలెన్సియానా డి లా లెంగ్వా (AVL) ఇన్స్టిట్యూట్ డి'ఎస్టూడిస్ కాటలాన్స్ వారి నిఘంటువులలో వాటి సంబంధిత ప్రవేశాలు ఉన్నాయి. మూలాలు