Bassella

Bassella es una comuna de la província catalana de Lhèida, de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha). Lo tèrritòri municipal de Bassella foguèt lo mai afectat per la bastison del barratge de Rialb. Situacion Bassella es lo municipi mai meridional de l'Aut Urgèl. Limita amb las comarcas del Solsonés a l'èst e amb la Noguera a l'oèst. Al nòrd limita amb las municipalitats alturgellencas d'Oliana e Peramola. Toponimia La prononciacion es [bə'seʎə] o [ba'seʎa] o [ba'sɛʎa]. Las fòrmas ancianas son Bassela... villa Bassella en 1084, Bassella en 1585 (puèi Castellnou de Basela en 1359. Bassella sembla pas un derivat de bassa, mès puslèu un nom prelatin. Bassella se compara ambe'l nom ibèr de persona Baesella, que Schuchardt aparenta ambe'l nom de dieu aquitan Baeserta e ambe'ls noms ispanics Baisothar, Baeso, Baesisceris, Baesuri, Baesucci, que dins els i a la rasic basca baso, ibèr baes-, que correspond al latin saltus. Ptolemèu cita una vila aborigèna Βεσἦδα que plaça d'est en oèst darrèr de lòcs que semblan Besalu, Bas e Gósol; aquela vila seriá Bassella; sembla donc que lo δ de Ptolemèu corresponda ambe -ll- de Schuchardt. Lo començament del nom, coma lo de Bas seriá « lòc montanhós », çò que correspond al site . Ogern La prononciacion es [əw'ʒɛrn] o [u'ʒɛrn]. Las fòrmas ancianas son Ugerno, Ugern en 1094, Ugern en 1093, Ogern e Ugern en 1259, Augern en 1359. Un nom femenin derivat es Ujerna en 1071. I a una semblança impressionanta ambe'l nom antic de Bèucaire, Ugernum, encara citat en 1020, Ugerno; un derivat es la ugernica insula, isla de Ròse, en fàcia, presenta encara ambe'l nom francés de Jarnègue o Gernègue, terminason que pròva l'indoeuropeïsme del nom. Ogern deu èsser un dels noms celtics presents dins lo Principat. Se tròba dins lo nom lo frequent final celtic -erno-, aplicat benlèu a la rasic aweg-, « augmentar », o eug-'h (latin voveo, « fau vòt, invoqui ». Seriá un nom celtic o « sorotaptic » (de la cultura dels camps d'urnas) e non germanic . Altés o Altès La prononciacion es [əl'tes] o [[əl'tɛs], ambe sovent la falsa copadura al tès, del tès. Las fòrmas ancianas (en barrejant las que concernisson lo lòc ambe las que designan l'aiga, ara la Ribera Salada) son Auotense en 839, Avotes en 957, Autes en 1025, Avotes en 1033, Aotes en 1035, Auotes en 1057, Autes en 1094, Altes en 1178, Autes en 1262, Altes en 1234, etc. Es en gròs lo meteis nom qu'una aiga de Nauta Cerdanha, Riutès (ambe riu aglutinat). Las fòrmas pus ancianas son en Ao- o Auo-. Joan Coromines compara ambe un nom aquitan de persona Hautensen e autres noms ibèrobasques, puèi (pas tan probable per rasons geograficas) lo nom de la vila gala d'Autessiódurum > Auçuedre > Auçuerre > Aussèrra, sens conclure netament . Aguilar (de Bassella) Probablament derivat d'àguila, « agla ». La Clua d'Aguilar Designa un passatge estret o barrat, del latin vulgar cludere, « barrar ». Aicí ambe s sonòra eliminada. Lo lòc es citat en 856 ipsum alodem qui est inter Aquilare et ipsa Clussa e en 1033 kastrum que dicunt Clusa . Mirambell Mirambell sembla se diferenciar dels Mirabells per l'm mediala. En realitat seriá puslèu una dissimilacion de Miralbell, ambe article, de valor en partida abstraita (la causa, lo terren, etc, bèl) Son de noms catalans, occitans, italians e en partida franceses e pas espanhòls (fòra manlèu), remplaçats per los Miraflores o Mirabuenos. Aqueste fa jòc e contraste ambe Miralpeix a 3,5 km, un gaita los peisses de Segre, l'autra lo polit paisatge al nòrd-èst . Guardiola Diminutiu de guàrdia. Sarinyana Pas citat dins l'ONCAT, mès sense dificultat : la *villa sereniana, donc la villa de Serenius (nom latin d'òme) ambe tractament adjectival. Demografia Nòtas e referéncias Portal de Catalonha