Provincia de Palencia

A provincia de Palencia é unha das que conforman a Comunidade Autónoma de Castela e León, e está situada ao norte da submeseta setentrional, entre Cantabria ao norte, a provincia de Burgos ao leste, a de Valladolid ao sur e León ao oeste. Ten unha extensión territorial de 8.029 Km2. A súa poboación é de 173.409 habitantes segundo o censo de 2005, en enorme regresión, se temos en conta que en 1960 contaba con 237.426. Contexto A Provincia de Palencia ten unha extensión de 8.029 quilómetros cadrados. O súa capital é a cidade de Palencia, e dispón de 191 municipios; as localidades máis importantes desta provincia son: Guardo, vila industrial-mineira, a máis poboada tras a capital. Aguilar de Campoo, vila galleteira e turística do norte palentino e Venta de Baños, importante nó ferroviario e industrial ao sur da provincia. Limita ao norte con Cantabria, ao oeste coa provincia de León, ao leste coa provincia de Burgos e ao sur coa provincia de Valladolid. Historia Hai vestixios desde a época prehistórica pasando por unha época romana de grande esplendor reflectida nas vilas romanas de La Olmeda ou La Tejera. Na baixa idade media os visigodos, a tribo máis culta das xermánicas, sumiu a Palencia noutra época de benestar (quedan vestixios na Cripta de San Antolín e na Ermida de San Juan de Baños). Durante a alta idade media desenvolveuse nas provincias de Burgos e parte de Palencia o idioma castelán que logrou ser a segunda lingua máis falada do mundo. Tamén na idade media fundouse a primeira universidade de España e unha das primeiras do mundo. A partir da Idade Moderna, a puxanza doutros centros como Valladolid, desprazou a Palencia ao papel de centro secundario. Con todo, a finais do século XX e principios do XXI a provincia rexurdiu como un importante nó de comunicacións entre a meseta e a costa cantábrica Xeografía A provincia de Palencia caracterízase por ter dispares paisaxes ao longo do seu territorio. Como ben se canta no seu himno, hay vega y valle, llanura y montaña. Demografía Hai que enmarcar a situación demográfica palentina no contexto do grave problema de despoboamento que sofre a Comunidade Autónoma de Castela e León. Distribución da poboación Segundo datos do padrón de 2008, na provincia existen: 57 municipios cunha poboación menor de 100 habitantes 98 municipios cunha poboación entre 101 e 500 habitantes 14 municipios cunha poboación entre 501 e 1.000 habitantes 11 municipios cunha poboación entre 1000 e 2.000 habitantes 11 municipios cunha poboación de máis de 2.000 habitantes A poboación de toda a provincia superaba as 173.000 persoas en 2008, destacando que na provincia existen 469 núcleos de poboación, dos cales 190 son municipios (con concello) e 279 son pedanías (entidades locais menores). Ao relacionar a poboación provincial (excluída Palencia capital) co número de localidades, resulta un tamaño medio de 193 habitantes por núcleo, herdanza do sistema territorial da Reconquista da meseta (séculos XIII-XIV). Recursos Hidrográficos A auga constitúe un elemento importante nesta provincia, atravesada por dous importantes ríos: Pisuerga e Carrión, que forma parte da historia co Canle de Castela. Ademais o nacemento do Ebro atópase practicamente na fronteira con Cantabria e este río adentrase lixeiramente augas abaixo en Báscones de Ebro. Espazos naturais En Palencia sitúanse grandes espazos protexidos, como o Parque Natural das Fontes Carrionas e Fonte Cobre-Montaña Palentina e o sitio RAMSAR da Lagoa da Nava de Fontes. Comarcas A Provincia de Palencia non ten unha división oficial de comarcas, polo que, seguindo criterios distintos, atopamos diferentes comarcalizacions. Así as comarcas nesta provincia están clasificadas en diferentes categorías, segundo uso ou orixe polo que aparecerán comarcas naturais, históricas, agrícolas ou administrativas: Comarcas naturais: Ministerio de Medio Ambiente de España Comarcas históricas: Comarcas existentes e con historia propia. Comarcas agrícolas: Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación de España Comarcas (non catalogadas): aquelas popularmente denominadas comarcas, que son unha zona con intereses ou paisaxes semellantes. Comarcas naturais A división en comarcas naturais é, de norte a sur, a seguinte: A Montaña A Valdivia Boedo-Ojeda Veiga-Valdavia Terra de Campos O Cerrato Comarcas históricas O termo de comarca histórica en Palencia, refírese a aquelas rexións creadas no século XIV, baixo o nome de meiriñados, nome non vixente na actualidade. Ditos meiriñados quedaron reflectidas e delimitadas no libro Becerro das Behetrías de Castela. Comarcas Agrícolas Os municipios palentinos están agrupados en sete comarcas agrarias definidas polo M.A.P.A. (Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación): O Cerrato Terra de Campos Veiga-Valdavia Boedo-Ojeda Comarca de Gardo Comarca de Cervera de Pisuerga Comarca de Aguilar de Campoo Comarcas usadas pola Deputación A provincia de Palencia pode dividirse en catro comarcas. É a división subprovincial utilizada pola Deputación de Palencia nas súas publicacións. As 4 comarcas son as seguintes: Montaña Palentina Páramos Valles Terra de Campos Cerrato Palentino Mancomunidades As mancomunidades son agrupacións voluntarias de municipios para a xestión en común de determinados servizos de competencia municipal. Atópanse lexisladas baixo o control do Ministerio de Administracións Públicas de España. Folclore Tradicionalmente, os dulzaineros e as xotas, son os amenizadores das festas nesta provincia. Festas de Interese Turístico Nacional Semana Santa en Palencia, na cidade de Palencia Festas de San Juan Bautista, na localidade de Baños de Cerrato Descenso Internacional do Pisuerga, na localidade de Alar del Rey Regata Internacional do Carrión, na localidade de Velilla del Río Carrión Festival Nacional de exaltación do cangrexo de río, na localidade de Herrera de Pisuerga Festas de Interese Turístico Rexional Descenso Internacional do Pisuerga e Festa Palentina das Piraguas Lugar: Alar del Rey Data: Segundo domingo de agosto, pero pode variar en función do calendario que aprobe a Federación Española de Piragüismo. Festas de San Juan Bautista Lugar: Baños de Cerrato Data: Domingo seguinte ao 24 de xuño, festividade de San Juan Bautista. Exaltación do Cangrexo de Río Lugar: Herrera de Pisuerga Data: Primeiro domingo do mes de agosto. Gran Paellada Ollerense Lugar: Oleiros de Pisuerga Data: Primeira fin de semana do mes de agosto O Bautizo do Neno Lugar: Palencia Data: 1 de xaneiro. Romaría de Santo Toribio Lugar: Palencia Data: Semana Santa. Festas Patronais da Virxe do Vale Lugar: Saldaña Data: Do 5 ao 10 de setembro. Día de Fontes Carrionas e a Montaña Palentina Lugar: Velilla del Río Carrión Data: Terceiro domingo de xullo. Peche de San Bartolomeu Lugar: Villarramiel Data: Do 24 ao 26 de agosto. Xentilicios Algúns xentilicios populares da provincia son: Aguilar de Campoo (campurrianos), Arbejal (bébedos), Cillamayor (jamarucos), Cisneros (chivorras), Donas (botijeros), Frómista (xudeus), Herreruela de lam Castillería (cachizo), Hornillos de Cerrato (chivadores), Marcilla de Campos (bubuses), Poboación de Campos (cigüeños), Poboación do Arroio (bronquineros), San Quirce (bragados), San Salvador de Cantamuda (corvatos), Santillana de Campos (canastos), Santoyo (cabezorras), Támara (caga-fiambreras), Venta de Baños (ferroviarios), Ventosa de Pisuerga (gansos), Villaeles de Valdavia (churrutaos), Villanueva (cucos), Villarrobejo (voitres), Villarrodrigo (codines). Heráldica O escudo da Provincia de Palencia reúne os brasóns de poboacións que foron cabeza dos antigos partidos xudiciais. No seu parte central figuran as armas da cidade de Palencia que consisten nun cuarteado que reúne a cruz outorgada á cidade polo rei Afonso VIII polo comportamento dos palentinos que participaron na Batalla das Navas de Tolosa co brasón do antigo Reino de Castela. Provincias irmáns Aurora, Filipinas Notas Véxase tamén Outros artigos Lista de concellos de Palencia. Ligazóns externas Deputación Provincial Arquivado 20 de maio de 2007 en Wayback Machine. Concello da capital palentina Palencia Rural Polígonos Industriais e Viveiros da Empresa da provincia. Web Palencia Industrial