Uxama Argaela

Uxama Argaela zeltiberiar-erromatar hiria izan zen, egungo El Burgo de Osmari begira dagoen Castro muinoan zegoena. Historia Arebakoen hiria izanda, Zeltiberiar Gerretan (K.a. 153-133) aktiboki parte hartu zuen, Erromak K.a. 99an konkistatu zuen arte. Beranduago, Kinto Sertorio erromatar errebeldearen kausa babestu zuen bere metropoli propioaren aurka, eta, beraz, K.a. 72. urtean Ponpeio Handiak suntsitu zuen, handik gutxira berreraiki zuten arren. Plinio Zaharrak eta Ptolomeok aipatua, Uxama Argaela, gertuko Tiermes bezala, komentu juridiko kluniarrari (Hispania Tarraconensis probintziakoa) atxikia izan zen, eta, une horretatik aurrera, I. eta II. mendeen artean hiri hispanoerromatarra eratu zuten. Hispania Citerior Tarraconensis probintziako conventus iuridicus Cluniensisko komunitateetako bat zenez, Tiberioren agintaldian municipium bihurtu zen. Garai hartan, monumentalizazio-prozesu garrantzitsu bat hasi zen: foro txiki bat eraiki zuten, hiri-etxe handi batzuk, harresiak eta fabrika-auzo bat Ucero ibaiaren ertzean, eta 28 hektarea inguruko hiri-espazioa eta errebalak estali zituen. Geroago, III. mendean, Caesaraugusta (Zaragoza) eta Asturica Augusta (Astorga) lotzen zituen erromatar galtzada garrantzitsuaren mansio (etxe) gisa agertzen da, Dueroko haranean zehar. Bisigodoen garaian, VI. mendean, apezpikuak Toledoko kontzilioetara joaten ziren. VIII. mendeko musulmanen konkistan, Tiermes eta Uxama lotzen zituen bide erromatarra aprobetxatuz, bertan behera utzi zuten 912an birpopulatu zuten arte. Aurkikuntzak Aurkikuntza arkeologikoak ugariak eta garrantzitsuak izan dira, besteak beste, inskripzioak, txanpon errepublikarrak eta inperialak, zeramikak, beirak eta metalezko objektuak eta brontzezko zaldi-tiroa. "Uxamako Museoa" nahiko apala da. Udako hilabeteetan bakarrik irekia, antzinako kastrotik 2 kilometro ingurura dago, N-122 errepidearen 212 kilometroaren ondoan. Aipatutako aztarnategia Gaztela eta Leongo Juntako Kultura Kontseilaritzak kudeatzen du, eta urtero udako indusketa-aldi bat antolatzen du Tiermes - (Montejo de Tiermes) aztarnategiarekin batera. Erreferentziak Kanpo estekak