Cesária Évora

Cesária Évora (fødd 27. august 1941 i Mindelo, daud 17. desember 2011) var ein songar frå Kapp Verde. Ho er kjend for å ha framført musikk i sjangeren morna. Ho framførte også songar i dei muntrare stilane coladeira og funaná frå Kapp Verde, og seinare i karrieren utvida ho også repertoaret med innslag av arabisk, kubansk og brasiliansk musikk. Évora blei kjend som «barfotdivaen», ettersom ho pleide å opptre barføtt i solidaritet med fattige kvinner. Liv og virke Évora voks opp i ein fattig familie, og mista faren, Justino da Cruz Évora, som sjuåring. Då ho var 10 år gammal såg mora Dona Joana seg nøydd til å senda henne til ein barneheim, ettersom ho ikkje kunne forsørga alle seks barna sine. Då ho var seksten byrja ho å opptre på hamnekneiper i heimbyen som tenåring. På 1960-talet byrja ho synga på portugisiske cruiseskip som vitja Mindelo, og på lokal radio. I Europa blei det gjeve ut konsertopptak av Évora på plate på 1960-talet. På 1970-talet gav ho opp songkarrieren fordi han ikkje var mogleg å leva av. På 1980-talet dukka ho opp igjen. I 1985 blei ho invitert av den kappverdiske songaren Bana til Portugal. I Lisboa blei ho oppdaga av produsenten José da Silva og gjeven mogleiken til å spela inn musikk i Paris. Ho spelte inn sitt første album, Cesaria, i 1987. Internasjonal suksess kom med det første kommersielle albumet, La Diva Aux Pieds Nus frå 1988, og nådde eit breiare publikum med Mar Azúl (1991). Miss Perfumado frå 1992 seld i over 300 000 eksemplar over heile verda. Albumet inneheldt ein av hennar best kjende songar, «Sodade». Évora hadde utselde opptredenar på store scenar i Paris og Lisboa. I 2004 vann Évora ein grammypris for albumet Voz D'Amor. I 2009 blei ho utnemnd til riddar av den franske Æreslegionen. Under ein turné i Australia i 2008 fekk Évora slag. I 2009 gav ho ut sitt siste album, Nha Sentimento, som blei spelt inn i Mindelo og Paris med José da Silva. I 2010 hadde Évora ei rekkje konsertar, den siste i Lisboa den 8. mai. To dagar seinare gjekk ho gjennom ein operasjon grunna eit hjarteåtak. I september 2011 kunngjorde agenten til Évora at ho kom til å trekkja seg tilbake grunna dårleg helse. 17. desember 2011, 70 år gammal, døydde Évora i São Vicente på Kapp Verde. Regjeringa på Kapp Verde erklærte landesorg i to dagar då ho døydde. Évora påverka yngre songarar som Mayra Andrade og Sara Tavares. Diskografi 1987 – Cesária 1988 – Cesária Évora, La Diva aux pieds nus 1990 – Distino di Belita 1991 – Mar Azul 1992 – Miss Perfumado 1994 – Sodade – Les plus belles mornas de Cesaria (Best of) 1995 – Cesária 1995 – Cesária Évora à L'Olympia 1997 – Cabo Verde 1998 – Best of Cesária Évora 1998 – Nova Sintra 1999 – Le monde de Cesária Évora 1999 – Café Atlantico 2001 – Cesária Évora: L'essentiel 2001 – São Vicente di Longe 2002 – Anthology 2002 – Anthologie: Mornas & Coladeras 2002 – The Very Best of Cesária Évora 2003 – Voz d'Amor 2004 – Les essentiels 2006 – Rogamar 2008 – Rádio Mindelo 2009 – Nha sentimento Kjelder Bakgrunnsstoff Offisiell nettstad