Mayorreko itsasargia

Mayorreko itsasargia (gaztelaniaz: faro de Cabo Mayor) edo Bellavistako itsasargia (gaztelaniaz: faro de Bellavista) Santanderko kostaldean dagoen itsasargia da, izen bereko lurmuturrean hain zuzen ere. Eraikina Santander hiriaren iparraldean kokatua, 1833ko otsailaren 17ko Errege Agindu batek «farol birakari» (gaztelaniaz: fanal giratorio) bat eraikitzea agindu zuen. Leku horretan bertan, lehenago ere bazen talaia bat itsasontziei seinaleak egiteko, bai egunez (banderekin), bai gauez (suarekin). Gaur egungo itsasargia sei urte geroago inauguratu zuten, 1839ko abuztuaren 15ean. Eraikinaren diseinua, hasiera batean, Felipe Bauzá ontzi-kapitainak egin zuen, baina behin betiko bertsioa Domingo Rojík egin zuen. Multzoa, harriz estalitako oinplano zirkularreko dorre batez osatuta dago. Beheko solairuan, oinplano karratuko bigarren gorputz bat dago. Itsas mailatik 91 metrora dago, eta lurretik 30 metrora. Ekipo teknikoak gehitzeak nabarmen murriztu zuen dorrearen oinarrian zegoen espazioa, eta, beraz, 1935ean alboko eraikina eraiki zuten, farozainen etxebizitza gisa. 2001ean utzi zioten bertan bizitzeari, eta Mayorreko Itsasargiko Arte Zentroa kokatzeko egokitu dute. Zentroak hiru erakusketa-areto ditu, Eduardo Sanz eta Isabel Villar kantabriar artistek sortutako artelanen, objektuen eta itsasargiekin lotutako bitxikerien bildumarekin. Besteak beste, Eduardo Arroyo, Joaquín Peinado, Javier Mariscal, José Caballero, Guillermo Pérez Villalta edota Fernando Bellver nazioarteko artisten lanak daude bere bilduman. Nabigaziorako laguntzak Hasieran, itsasargiak bigarren mailako optika bat eta Fresnel leiar bat zuen sistema bat zituen. Argi finko bat ematen zuen, minuturo distira batekin, eta goiko 100 ispilu eta beheko 60 ispilu zeramatzan, 8 lenterekin eta 3 metxa zirkular zentrokideko metxero batekin. Mekanismo hori pisu-sistema batetik mugitzen zen, eta 3 hazbeteko oinarria eta 2 hazbeteko altuera zuen argi-kono bat sortzen zuen. Parisen eraiki zuten, eta 8.000 peso handi balio izan zuen. Gastua litro erdi olio zen pizte-orduko. 1877an olio minerala erabili zuen erregai gisa, hori erabiltzen zuen Espainiako lehen itsasargia izanda. 1954an sirena bat instalatu zen eta 4 urte geroago irrati-faro bat, 50 itsas miliako irismenarekin, 1979an modernizatu zena. Funtzionamendua elektrikoa da, eta hiriko saretik hartzen du korrontea. Sare horrek aparatu bibalbo baten fokuan jarritako lanpara bat elikatzen du. Erreserbako ekipo elektrogenoa du. Erreferentziak Kanpo estekak