Gjoa Haven

Gjoa Haven (inuktitut ᐅᖅᓱᖅᑑᖅ, Uqsuqtuuq) er ein busetnad på øya Qikiqtaq i Nunavut, nord i Canada. Gjoa Haven er den einaste busetnaden på øya. Ved folketeljinga i 2021 hadde Gjoa Haven 1 349 innbyggjarar. Namn Inuktitutnamnet «Uqsuqtuuq» tyder 'mykje feitt', og viser til dei mange havpattedyra ein kan finna i nærleiken. Namnet «Gjoa Haven» kjem frå norsk «Gjøahavn». Staden er kalla opp etter «Gjøa», skuta til Roald Amundsen. Amundsen og mannskapet hans overvintra på staden då dei prøvde å finne Nordvestpassasjen. Geografi Gjoa Haven ligg søraust på øya Qikiqtaq (engelsk King William Island) i Kitikmeot-regionen i det kanadiske territoriet Nunavut. Staden har eit areal på 28,47 km², og er den einaste busetnaden på øya. Historie Området rundt Gjoa Haven har vore folkesett av netsilikinuittar i over tusen år. Dei hadde leirar i området då dei drog på jakt og fiske. Deira fyrste kontakt med europearar skjedde mellom 1829 og 1934 då den skotske utforskaren John Ross og mannskapet hans vart sitjande fast i isen ved Boothiahalvøya. Dei overlevde takka vere netsilikinuittane. I 1903 kom den norske polfararen Roald Amundsen dit. Han kalla staden Gjøahavn, etter skuta si «Gjøa», fordi staden beskytta skuta i løpet av to vintrar. Amundsen og mannskapet på «Gjøa» budde der saman med inuittane, før dei segla vidare og oppdaga Nordvestpassasjen. Permanent busetnad vart etablert i 1927, då Hudson's Bay Company flytta ein handelspost frå Douglas Bay til den noverande Gjoa Haven. Sjølv etter dette fortsette inuittane den tradisjonelle nomadiske livsstilen sin i lang tid utover 1900-talet. I 1961 budde det berre 110 personar i området. Folketalet har i ettertid vakse, blant anna grunna fleire arbeidsmoglegheitar, helsefasilitetar og utdanning. Kjelder