Fransızki

Fransızki (be Fransızki: la langue française), yew zıwanê familyay Hind u Ewropao, ê gruba Romankiyano. Dınya sero 115 ra hetan 200 milyon merdımi Fransızki qısey kenê. Fransızki, dewletanê zey Fransa, Belçıka, Luksemburg u İswiçra de zıwano resmio. Labelê 54 dıwelanê binan (ninan ra zafêr koloniyanê Fransızanê kıhanan) de zey zıwanê ma u pi ya zi ey ra dıme tewr zêde qısey beno. Texmin beno ke dınya sero dı sey milyon merdımi Fransızki zanenê. Se u vist u heşt merdımi zi Fransızki zey zıwanê ma u piyê xo ya zi zıwanê do dıyın qısey kenê. No amar vist u new dewletan de vıla biyo. Ewropa de Fransa, Monako, Belçika, İswiçre u Luksemburg de taê mıntıqan de, yew zi Afrika u Amerika de zi mıntıqanê otonoman de zıwano resmio. Fransızki kamca de qısey beno, kamca de merdımi Fransızki zanenê, ucay rê vanê Frankofon. Fransızki zey zıwananê İspanyolki, Portekizki, İtalyanki, Katalanki u Romenki dewamê zıwanê Latinkiyo, yewê zıwananê İmperatoriya Romao. Tarix Fransızki yew zıwano Romankiyo, no zi mocneno Fransızki ke Latinki ra resao, rıçıkê cı reseno Latinki. Fek u diyalektê Gallo-Romankiyê ke zımey Fransa de qısey biyêne, Fransızki ê fekan ra veciyo miyan. Formê kıhani ê Fransızki Fransızkiyo Kıhan u Fransızkiyo Miyanêno. Hakimiyetê Roma de şarê Galya zıwanê Fransızki musao, kerdo zıwanê xo. Cokao ke zıwanê şari verênde Fransızki nêbi, şarê mıntıqa zıwan gorê xo musao u qısey kerdo wıni zi zıwanê karakterê xoyo xısusi veto, Latinkiyê cayanê binan ra abırriyao. Nê Latinkiyê Galya zi dı letan ra abırriyaê; yewo ke Fransızki biyo, yewo bin zi Arpitki u zıwanê bini biyê. Têversanayış be zıwananê binan Cokao ke Fransızki zıwanê do Romankiyo, nezdiyê zıwananê Romankiyê binano u çekuyê xo be nê zıwanan eyni rıçıki ra yenê.