Francès (lingaedje)

Li francès (e francès: français), c' est on lingaedje d' oyi (famile des lingaedjes romans), foirt sipårdou totavå l' Daegne. C' est onk des lingaedjes les pus eployîs dins les relåcions eternåcionåles, estant lingaedje oficir di l' ONU, di l' OTAN eyet di l' Union Uropeyinne. D' acostumwance, on l' cåze el France, el Walonreye (Beldjike), el Swisse Romande, å Kebek (Canada), el Louwiziane, å Coûtchant d' l' Afrike et co dins bråmint des ôtès coines del Daegne. Les cis ki djåzèt francès sont lomés francès-cåzant(e)s u francofones. Istwere Li francès a rexhou foû d' on vî lingaedje d' oyi, k' esteut ddja bén rashiou diviè l' an 1000. C' est dins ç' lingaedje la kel Tchanson Roland est scrîte. Å cminçmint, c' esteut l' pårler di l' Iye-di-France (Paris), mins il a stî spårdou pa les Rwès di France. E 1539, l' Ordonance di Villers-Cotterêts a decidé ki l' francès sereut l' seu lingaedje po les papîs d' djustice, replaeçant li latén. Parintêye et rishonnance Li francès fwait pårteye del famile des lingaedjes romans, djustumint del binde d' oyi (come li picård ou l' normand). I s' rishonne bråmint avou ls ôtes lingaedjes del Romaneye occidentåle come li walon (ki c' est s' pus près parint e Beldjike), li catalan, l' itålyin ou co li liyonès. Li francès a rexhou foû d' on vî lingaedje d' oyi, k' esteut ddja bén rashiou diviè l' an 1000. C' est dins ç' lingaedje la kel Tchanson Roland est scrîte. Croejhete do francès Loukîz a : «Croejhete do francès». Sacwants francès coinreces Francès do Kebek et do Canada Francès d' Beldjike Francès del Walonreye Francès d' Brussele Francès del Suisse Francès d' Afrike bijhrece Aransiya Sacwants varyistés istorikes do francès Portofrancès Ancyin francès Mîtrin francès Francès preclassike Francès classike Francès modiene Francès (d' asteure) Tabele contrastive des lingaedjes romans Cisse tabele mostere des mots di baze ki mostrint l'origene latine et les évolutions dins les diferin lingaedjes romans. Rilomés scrijheus et linwincieus do francès Rilomés scrijheus e francès Rilomés Walons k' ont scrît e francès Rilomés linwincieus walons k' ont studyî l' francès Hårdêyes divintrinnes Calcaedjes do francès Croejhete do francès Flaminaedje do francès Hårdêyes difoûtrinnes Li francès å 18inme sieke (e walon) Tuzaedjes di des sicrijheus e francès nén Francès (e walon) Dicsionaîre Francès-Walon Rimetante croejhete francès-walon (Roger & Johan Viroux)