Letamo la Lagdo

Letamo la Lagdo ke letamo le le kwa metsanene e kwa Bokone jwa lefatshe la Cameroon, mo Nokeng ya Benue, mo lefelong la Niger. Letsha le akaretsa bogolo jwa makgolo a matlhano le masome a robabobedi le bobedi (586 km2. Ditso Letamo la Lagdo le agilwe magareng ga kgwedi ya Phatwe ka ngwaga wa sekete , makgolo a robabongwe le masome a supa le bosupa (1977) le kgwedi ya Phukwi ngwaga wa sekete , makgolo a robabongwe le masome a robabobedi le bobedi (1982) ke kopano ya baenjenere le badiri ba lefatshe la China, mmogo le badiri ba lefatshe la Cameroon.Kompone e e neng e laola kago e ne e le China Boditšhabatšhaba ya Metsi le Motlakase Corp. Khamphani ya boditšhabatšhaba ya maatla ya AES Corporation e tsamaisa letamo la motlakase wa metsi. Kago ya yona e ne e ikaeletse go tlamela ka motlakase kwa karolong e e kwa bokone jwa naga le go letla go nosetsa diheketara di le dikete tse lesome le botlhano (15,000 tsa dijalo kwa tlase.Letamo le boleele jwa 308 m, bogodimo jwa masome a mane (40 m )le bokima jwa borobabongwe (9 m). Letamo la yone le na le bokgoni jwa dikhubikimitara di le dibilione di le 7,7.Le fa go ntse jalo, ka ntlha ya go tsofala ga yona le go tlhotlhorega ga letamo la yona, bokgoni jwa yona bo senyegile fa nako e ntse e tsamaya go fitlha go 1.6 billion m3 ka ngwaga wa dikete tse pedi le masome a mabedi le bongwe (2021). Lefelo Letamo leno le fitlhelwa dikilometara di le masome a matlhano kwa borwa jwa toropo ya Garoua mo Nokeng ya Benue. Letamo le mo teng ga Kgaolo ya Lagdo mo Lefapheng la Benoué kwa Porofenseng ya Bokone.E beilwe sentle thata mo 8°53′N 13°58′E. Merwalela Matlo a ne a nwela kwa Makurdi, kwa lefatsheng la Nigeria ka ntlha ya morwalela wa letamo la Ladgo (2012). Ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le bobedi (2012), metsi a a tswang mo letamong leno a ne a tlala mafelo a a akaretsang Adamawa State kwa Nigeria, mme seno sa dira gore batho ba feta lesome ba swe le go latlhegelwa ke dithoto tse di jang diketekete tsa didolara. Phelelo e kgolo ya morwalela e ne e le kwa kgaolong e e kwa tlase ya noka ya Benue kwa matlo a a fetang dikete tse lesome a neng a nwela mo metsing dibeke di feta tse pedi. Seno se ne sa tlogela diheketara di feta dikete tse lesome tsa lefatshe la temothuo di tletse ka metsi mme mebila ya Makurdi e tletse ka dikwena le ditshedi tse dingwe tse di kotsi tse di gagabang. Ka kgwedi ya Lwetse ka ngwaga wa dikete tse pele le masome a mabedi le bobedi (2022), tiro ya go golola karolo ya metsi go tswa mo Letamong la Lagdo e ne ya simolola go sireletsa ditlhomo tsa lone.Ka ntlha ya moo, balaodi ba Nigeria ba supile gore go tshololwa ga metsi go tswa kwa Lagdo go dirile gore lefatshe la temothuo le nwelele le morwalela o o bokete mo dinageng di le lesome le boraro , ka jalo ga baka loso lwa batho ba le masome a mabedi le botlhano kwa Adamawa State ka sekai.Le fa go ntse jalo, Tona ya Metswedi ya Metsi ya Nigeria, Suleiman Adamu Kazaure, o boletse gore masome a robabobedi (80%) ya merwalela kwa lefatsheng la Nigeria e bakwa ke pula e seng Letamo la Lagdo, mme a netefatsa gore se se bakileng morwalela e ne e le ka ntlha ya metsi a a elelang go tswa kwa dinokeng tse di elelang tsa Noka ya Katsina Alapovy le tse dingwe go ya kwa tlase kwa Nokeng ya Benue10. Go tlhoka matamo go tshwara metsi a a gololwang go tswa mo Letamong la Lagdo ka nako nngwe le nngwe go supilwe jaaka selo se segolo se se bakang morwalela kwa Nigeria. Metswedi