Francijan kel'

Francijan kel' (ičeze nimituz: Français) om üks' gallo-romanižiš, indoevropižiš kelišpäi. Se om Francijan, Kanadan, Monakon, Bel'gijan, Šveicarijan, Lüksemburgan da erasiden-se Afrikan i Valdmerimaiden valdkundoiden oficialižeks keleks. Pagižijoiden lugu om 274 millionad ristituid (2014) kuti mamankel' i toine kel', sidä kesken 76 mln ristituid (2012) kut mamankel'. Francijan kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal diakritižiden znamoiden ližadusenke. Reguliruindorganizacijad oma Francijan akademii (fr.: Académie Française, vspäi 1635, sijadase Parižas) i Francijan kelen Kvebekan ohjastuz (fr.: Office québécois de la langue française, OQLF, vspäi 1961, sijadase Monreališ). Francijan kel' kävutase ÜRO:n i EÜ:n ühteks radkelišpäi. Se om levitadud kaikil kontinentil, toine mugoine kel' om anglijan kel'. Ümbrikirjutand Francijan kirjamišt mülütab 26 latiništ kirjant, niišpäi k- i w-kirjamed kävutasoiš ottud velgha verhiš sanoiš vaiše. Kirjamed diakritižidenke znamoidenke ei mülügoi päkirjamištho, no kirjutamine niita lugese grammatižeks petuseks oficialižikš. Diakritik kävutase vokaliden täht päpaloin (eéèêë — akut, gravis, cirkumfleks, trema) i kuvastab oiktad virkandad, eile painendad; sedil' Çç-konsonantas znamoičeb [s]-kulundad, eile [k], edel vokalid, päiči vokališ i, e. Painend om fiksiruidud jäl'gmäižel tavul. Francijan kel' om flektivine verban aigoiden šingotadud sistemanke. Libui rahvahaližes latinan kelespäi (oli levitadud Rimalaižen imperijan provincijoiš) i läksi sišpäi edahamb mi toižed romanižed keled. Kacmata lugendan ohjandimiden olendha, piidab panda muštho kaikuččen sanan oiktad virkandad. Lugusanad un / une [œ̃] — üks' deux [dø] — kaks' trois [tʁwɑ] — koume quatre [katʁ] — nell' cinq [sɛ̃k] — viž six [sis] — kuz' sept [sɛt] — seičeme huit [ɥit] — kahesa neuf [nœf] — ühesa dix [dis] — kümne vingt [vɛ̃] — kaks'kümne trente [tʁɑ̃t] — koumekümne cent [sɑ̃(t)] — sada mille [mil] — tuha Frazad Bonjour! (oficialižikš) / Salut! (oficialitomikš) — Tervhen! Comment vous appelez-vous? (oficialižikš) / Comment t’appelles-tu? (oficialitomikš) — Kut teid kuctas? / Kut sindai kuctas? D'où venez-vous? — Kugalaine olet? Où vivez-vous? — Kus tö elät? Au revoir! — Nägemižhesai! Merci. — Kitän. Homaičendad Irdkosketused Francijan kelen levigandmižen agentuz verhiš maiš (fle.fr). (fr.) (angl.) (isp.)