ท่าอากาศยานนานาชาติเตโช

ท่าอากาศยานนานาชาติเตโช (เขมร: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ, อังกฤษ: Techo International Airport) (IATA: KTI, ICAO: VDTI) เป็นสนามบินนานาชาติในอำเภอกันดาลสตึง จังหวัดกันดาล ประเทศกัมพูชา ตั้งอยู่ห่างจากกรุงพนมเปญไปทางทิศใต้ประมาณ 30 กิโลเมตร (19 ไมล์) เปิดดำเนินการระยะที่ 1 เมื่อวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 2025 โดยแทนที่ท่าอากาศยานนานาชาติพนมเปญซึ่งเป็นสนามบินหลักของประเทศ สนามบินครอบคลุมพื้นที่กว่า 26 ตารางกิโลเมตร จึงถือเป็นสนามบินที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกัมพูชา และถูกกำหนดให้เป็นสนามบินระดับ 4F ตามมาตรฐานการรับรองท่าอากาศยานสากล พิธีเปิดอย่างเป็นทางการมีขึ้นเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2025 โดยมี ฮุน มาแณต นายกรัฐมนตรีกัมพูชาเป็นประธาน ท่าอากาศยานแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นฐานการบินหลักของแอร์แคมโบเดีย, แคมโบเดียแอร์เวย์ และ สกายอังกอร์แอร์ไลน์ ที่มาของชื่อ เตโช (เขมร: តេជោ) เป็นตำแหน่งขุนทหารเขมรโบราณซึ่งเคยปกครองแถบจังหวัดกันดาล และปัจจุบันยังเป็นราชทินนามของฮุน เซนที่สนามบินตั้งอยู่ และชื่อนี้ยังแสดงถึงความยิ่งใหญ่ของสถาบันพระมหากษัตริย์ของประเทศ ที่ตั้งและจุดเชื่อมต่อ ท่าอากาศยานนานาชาติเตโชตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดกันดาล ห่างจากกรุงพนมเปญไปทางใต้มากกว่า 30 กิโลเมตรใกล้แนวชายแดนจังหวัดตาแก้ว โดยตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าทะเลสาบบึงเชิงหลวง และรายล้อมไปด้วยพื้นที่นาข้าวอันกว้างใหญ่ สะท้อนภาพภูมิทัศน์ชนบทของกัมพูชาได้อย่างชัดเจน เพื่อรองรับการเดินทางสู่สนามบิน ได้มีการก่อสร้างทางหลวงสายใหม่เชื่อมต่อเข้าสู่ช่วงตอนใต้ของถนนฮุน เซน บูเลอวาร์ด ก่อนจะบรรจบเข้ากับทางหลวงหมายเลข 2 ซึ่งเป็นเส้นทางหลักที่มุ่งสู่พื้นที่ตอนใต้ของประเทศ ในด้านระบบขนส่งสาธารณะ ท่าอากาศยานมีบริการรถโดยสารด่วนพิเศษ (Airport Express Bus) ภายใต้การดูแลขององค์การขนส่งมวลชนกรุงพนมเปญ ให้บริการทุกวันตั้งแต่เวลา 05:30 น. ถึง 23:30 น. เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารในการเดินทางระหว่างสนามบินและตัวเมือง นอกจากนี้ ในเดือนกรกฎาคม 2023 นาย ซุน จันทอล แห่งกระทรวงสาธารณะการและคมนาคม ได้ประกาศเจตนารมณ์ของรัฐบาลในการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนเชื่อมต่อสนามบินกับกรุงพนมเปญ โดยมีแนวคิดในการก่อสร้างระบบรถไฟฟ้ารางเบาซึ่งอาจเชื่อมต่อมายังพื้นที่ใกล้ศูนย์การค้า AEON Mall เขตมีนเจย และมีความเป็นไปได้ที่จะพัฒนาเป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายรถไฟฟ้าใต้ดินในอนาคต ประวัติ แนวคิดในการก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่ในกรุงพนมเปญเกิดขึ้นครั้งแรกใน ค.ศ. 2016 ภายหลังจากแผนในการขยายสนามบินแห่งเดิมยุติลง โครงการนี้ได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการในเดือนมกราคม 2018 และเริ่มก่อสร้างในปีต่อมา โครงการนี้ได้รับการลงทุนโดยบริษัท Cambodia Airport Investment Co., Ltd. (CAIC) ซึ่งเป็นการร่วมทุนระหว่าง Overseas Cambodian Investment Corporation (OCIC) ซึ่งถือหุ้น 90% และสำนักงานเลขาธิการบินพลเรือนแห่งรัฐ (SSCA) ครองส่วนแบ่งอีก 10% งบประมาณ แต่เดิมโครงการนี้คาดว่าจะใช้งบประมาณกว่า 1.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยคาดว่าส่วนหนึ่งของเงินทุน (1.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เป็นการกู้ยืมจากธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งประเทศจีน ก่อนที่ธนาคารดังกล่าวได้ถอนตัวออกจากข้อตกลงในปี 2021 ส่งผลให้บริษัทผู้พัฒนา Cambodia Airport Investment Co., Ltd (CAIC) ต้องออกพันธบัตรรายได้สนามบินในเดือนพฤศจิกายน 2021 เพื่อระดมทุนในการก่อสร้าง พันธบัตรดังกล่าวส่วนใหญ่ได้รับการสนับสนุนโดยบริษัทท้องถิ่นและสถาบันการเงิน โดยระดมทุนได้ 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งต่อมาได้รับการลงทุนโดย Overseas Cambodian Investment Corporation (OCIC) ซึ่งมีการเปิดเผยว่างบประมาณทั้งหมด 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐมาจากประเทศกัมพูชาทั้งหมด ต่อมาในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2023 บริษัทญี่ปุ่นจำนวน 22 แห่งได้พิจารณาการลงทุนในโครงการนี้ โดยมีผู้แทนจากบริษัทเข้าเยี่ยมชมสนามบินเมื่อวันที่ 20 ธันวาคมซึ่งเป็นผลมาจากการเยือนประเทศญี่ปุ่นโดย ฮุน มาแณต เมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งตามรายงานของ เดอะพนมเปญโพสต์ ระบุว่าเป็นการดึงดูดความสนในในการลงทุนในกัมพูชา การก่อสร้าง โครงการก่อสร้างสนามบินแห่งนี้ดำเนินการโดยความร่วมมือจากบริษัททั้งในกัมพูชาและนานาชาติ รวมถึงยุโรป อเมริกาเหนือ จีน และเกาหลีใต้ โดยมี Mega Cambo Construction Company (MCCC) ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ OCIC รับหน้าที่ก่อสร้างหอควบคุมการจราจรทางอากาศและอาคารประกอบต่าง ๆ ขณะที่อารัปรับผิดชอบงานปรับพื้นที่และระบบคันกั้นน้ำ ส่วนอาคารผู้โดยสารสร้างโดย China Construction Third Engineering Bureau Group Co., Ltd ในส่วนของด้านงานฝ้าเพดานและงานหุ้มอาคารดำเนินการโดย LBL International Construction และงานรันเวย์ ทางขับ ลานจอดเครื่องบิน รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง ดำเนินการโดย Shanghai Baoye Group ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ Metallurgical Corporation of China เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2023 สำนักงานเลขาธิการการบินพลเรือนแห่งรัฐ (SSCA) ได้ประกาศว่า ความคืบหน้าของโครงการระยะที่ 1 ได้ดำเนินไปแล้วมากกว่าครึ่งหนึ่ง ต่อมาในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน มีการรายงานว่าการก่อสร้างระยะที่ 1 ดำเนินการแล้วเสร็จอยู่ที่ประมาณ 55% และภายในเดือนมกราคม 2024 ความคืบหน้าในแต่ละส่วนประกอบสำคัญปรากฏดังนี้: อาคารผู้โดยสารอยู่ที่ 47.4% ศูนย์จ่ายพลังงาน 73.7% ลานจอดรถ 52.2% และหอควบคุมการจราจรทางอากาศก่อสร้างแล้วเสร็จถึง 90.8% เดิมทีโครงการระยะที่ 1 มีกำหนดแล้วเสร็จในช่วงกลางปี 2024 โดยสนามบินถูกวางแผนให้พัฒนาเป็น 3 ระยะ อย่างไรก็ตาม กำหนดการเปิดให้บริการได้ถูกเลื่อนออกไปเป็นปี 2025 จากเดิมที่ตั้งเป้าไว้ในวันที่ 10 กรกฎาคม ก่อนจะมีการปรับอีกครั้งเป็นวันที่ 9 กันยายน ซึ่งเที่ยวบินแรกที่ลงจอดคือเที่ยวบินของแอร์แคมโบเดียซึ่งเดินทางมาจากประเทศจีน และในที่สุด สนามบินแห่งนี้ได้เปิดใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ภายใต้พิธีเปิดที่มีนายกรัฐมนตรี ฮุน มาแณต เป็นประธาน การออกแบบ การออกแบบสนามบินแห่งนี้ดำเนินการโดยบริษัทสถาปนิกชั้นนำจากสหราชอาณาจักรอย่างฟอสเตอร์แอนด์พาร์ตเนอส์ โดยตัวอาคารผู้โดยสารถูกออกแบบให้เปิดรับแสงธรรมชาติอย่างเต็มที่ ควบคู่กับการผสานพื้นที่สีเขียวอย่างกลมกลืน อีกทั้งพลังงานที่ใช้ภายในอาคารส่วนใหญ่จะมาจากฟาร์มพลังงานแสงอาทิตย์ภายในพื้นที่สนามบินเอง เมื่อโครงการแล้วเสร็จสมบูรณ์ อาคารผู้โดยสารจะประกอบด้วยอาคารหลักส่วนกลาง (Central head house) เชื่อมต่อกับปีกอาคารสองฝั่งที่ออกแบบในลักษณะคล้ายปีกอากาศยาน (Aerofoil) เพื่อช่วยลดระยะทางในการเดินของผู้โดยสารและเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งานพื้นที่ สำหรับรัฐบาลกัมพูชา การนำพื้นที่สีเขียวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของสนามบินถือเป็นหัวใจสำคัญของโครงการ GreenSky ซึ่งมีเป้าหมายในการพัฒนา “สนามบินเตโช” ให้เป็นสนามบินที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โครงการนี้มุ่งเน้นการเพิ่มคุณภาพอากาศและสร้างสมดุลทางธรรมชาติผ่านการใช้สวนแนวตั้ง พื้นที่สีเขียวบนหลังคา รวมถึงการปลูกพืชพรรณท้องถิ่นของกัมพูชา นอกจากนี้ ยังมีแผนจัดตั้งสวนพฤกษศาสตร์ภายในพื้นที่สนามบิน เพื่อเสริมสร้างทั้งความงดงามและคุณค่าทางสิ่งแวดล้อม ควบคู่ไปกับการนำแนวทางที่เป็นมิตรต่อโลกมาใช้ในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ ระบบกักเก็บน้ำฝน หรือมาตรการลดปริมาณของเสีย เพื่อยกระดับสนามบินแห่งนี้ให้เป็นต้นแบบของโครงสร้างพื้นฐานสีเขียวในภูมิภาค การดำเนินงาน ท่าอากาศยานนานาชาติเตโช ได้เข้ามาแทนที่การให้บริการเที่ยวบินเชิงพาณิชย์และเที่ยวบินระหว่างประเทศทั้งหมดของท่าอากาศยายนานาชาติพนมเปญ โดยสนามบินแห่งเดิมจะถูกปรับบทบาทให้เป็นฐานทัพอากาศ รวมถึงรองรับเที่ยวบินภายในประเทศและเครื่องบินส่วนบุคคล ในระยะแรก สนามบินสามารถรองรับผู้โดยสารได้ถึง 13 ล้านคนต่อปี และจะเพิ่มขีดความสามารถเป็น 30 ล้านคนต่อปีในระยะที่สอง เมื่อโครงการทั้งสามระยะแล้วเสร็จสมบูรณ์ สนามบินแห่งนี้จะสามารถรองรับผู้โดยสารได้สูงสุดถึง 50 ล้านคนต่อปี อีกทั้งยังถูกออกแบบให้รองรับอากาศยานขนาดใหญ่ เช่น แอร์บัส เอ380 และ โบอิง 747-8 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้านการบริหารจัดการ สนามบินได้รับการพัฒนาโดยบริษัท CAIC ซึ่งได้แต่งตั้งพันธมิตรระดับโลกเข้ามาร่วมดำเนินงาน อาทิ Vinci Airports ในด้านการบริหารสนามบิน Lagardère Travel Retail ดูแลธุรกิจค้าปลีก และ Newrest Group รับผิดชอบงานด้านอาหารและการบริการ นอกจากนี้ ศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยาน (MRO: Maintenance, Repair and Overhaul) ของสนามบินดำเนินงานโดยบริษัท TIA Engineering Services Company Limited ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง SIA Engineering Company และ Cambodia Airport Investment Co., Ltd. ในวันที่ 15 สิงหาคม 2025 เครื่องบินแอร์บัส เอ320 ของสายการบิน แอร์แคมโบเดีย ได้กลายเป็นเครื่องบินพาณิชย์ลำแรกที่ทำการทดสอบ “touch-and-go” ที่สนามบินแห่งนี้ได้สำเร็จ ต่อมาในวันที่ 4 กันยายน 2025 เครื่องบินแอร์บัส เอ320 อีกลำ (ทะเบียน XU-356) ของสายการบินเดียวกัน ได้ทำการทดสอบลงจอดพร้อมผู้โดยสารเป็นครั้งแรก โดยเที่ยวบินดังกล่าวออกเดินทางจากนครโฮจิมินห์ และลงจอด ณ เวลา 10:30 น. ตามเวลาท้องถิ่น ท่าอากาศยานนานาชาติเตโช ได้เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์อย่างเป็นทางการในวันที่ 9 กันยายน 2025 โดยในวันเดียวกัน เที่ยวบินแอร์แคมโบเดีย (K6611) ได้กลายเป็นเที่ยวบินแรกที่ลงจอด ณ สนามบินแห่งนี้ หลังใช้เวลาเดินทาง 2 ชั่วโมง 30 นาทีจากท่าอากาศยานนานาชาติกว่างโจวไป๋-ยฺหวิน เครื่องบินได้รับการต้อนรับด้วยพิธีฉีดน้ำพร้อมการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกัมพูชา รวมถึงรัฐมนตรีผู้กำกับดูแลสำนักงานเลขาธิการการบินพลเรือน ผู้ว่าราชการกรุงพนมเปญ กำปงสปือ และจังหวัดตาแก้ว ตลอดจนประธานบริษัท OCIC และ CAIC หลังจากนั้นเพียงสามชั่วโมง สนามบินแห่งนี้ยังได้ต้อนรับบุคคลสำคัญจากต่างประเทศเป็นครั้งแรก ได้แก่ ประธานาธิบดี บองบอง มาร์กอส แห่งฟิลิปปินส์ ซึ่งเดินทางออกจากพนมเปญด้วยเที่ยวบินเช่าเหมาลำของสายการบินฟิลิปปินส์แอร์ไลน์ ภายหลังการเยือนอย่างเป็นทางการเป็นเวลา 3 วัน โดยเดิมมีกำหนดออกเดินทางจากสนามบินเดิม แต่ได้มีการเปลี่ยนแผนมาใช้สนามบินแห่งใหม่ภายหลังการหารือกับประธานวุฒิสภา ฮุน เซน ในช่วงเช้าของวันเดียวกัน สายการบินและจุดหมายปลายทาง ณ วันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 2025 ท่าอากาศยานนานาชาติเตโชตาเขมามีสายการบินที่ให้บริการเส้นทางดังนี้: ข้อถกเถียง ความตึงเครียดกับชุมชนท้องถิ่นระหว่างการก่อสร้าง เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 2023 ชาวบ้านจากสี่ตำบลในจังหวัดกันดาล ซึ่งอาศัยอยู่บริเวณโดยรอบพื้นที่ก่อสร้างสนามบิน ได้รวมตัวประท้วงการถมดินใกล้ที่อยู่อาศัยของตนและบริเวณคลองหมายเลข 94 โดย ชิว กก ไซ ผู้รับผิดชอบด้านการจัดหาที่ดินชี้แจงว่า บ้านเรือนที่ถูกถมดินนั้นเป็นบ้านร้าง เนื่องจากเจ้าของได้รับค่าชดเชยจำนวน 2,000 ดอลลาร์สหรัฐแล้ว และการพัฒนาพื้นที่ดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันปัญหาน้ำท่วมสนามบินในอนาคต อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันไม่ให้ชาวบ้านเข้าขัดขวางการดำเนินงาน บริษัทได้จัดกำลังเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยพร้อมทั้งนำรถดับเพลิงเข้ามาในพื้นที่ และมีการใช้น้ำฉีดใส่กลุ่มผู้ประท้วง ซึ่งบางส่วนถือไม้และก้อนหิน เหตุการณ์ลักษณะคล้ายกันนี้เคยเกิดขึ้นมาก่อนในเดือนสิงหาคม 2021 เมื่อเกิดความตึงเครียดระหว่างบริษัท OCIC กับเกษตรกรในอำเภอบาตีจากกรณีการขุดคลอง โดยการประท้วงในครั้งนั้นถูกสกัดกั้นโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจระดับอำเภอและจังหวัด นับตั้งแต่เริ่มโครงการก่อสร้าง บริษัท OCIC ได้ดำเนินการเข้าซื้อที่ดินจากเกษตรกรในพื้นที่ อย่างไรก็ตาม ราคาที่เสนอซื้ออยู่ที่ประมาณ 1 ดอลลาร์สหรัฐต่อตารางเมตรซึ่งต่ำกว่าราคาที่ชาวบ้านบางส่วนเสนอไว้ที่ 5 ดอลลาร์ และต่อมาปรับลงมาเป็น 3 ดอลลาร์ โดยชาวบ้านจำนวนไม่น้อยเห็นว่าอัตราดังกล่าวไม่เพียงพอสำหรับการย้ายถิ่นฐานหรือจัดหาพื้นที่ทำกินใหม่ ผู้นำชุมชนและครอบครัวกว่า 100 ครัวเรือนในตำบลชำเปย์และดวง (อำเภอบาตี) ซึ่งทำเกษตรกรรมในพื้นที่มาตั้งแต่ปี 1979 จึงได้ยื่นคำร้องขอให้นายกรัฐมนตรี ฮุน มาแณต เข้ามาเป็นคนกลางในการเจรจา เพื่อปรับราคาชดเชยเป็น 3 ดอลลาร์ต่อตารางเมตร อย่างไรก็ตาม ชิว กก ไซ ชี้แจงว่า ข้อเรียกร้องดังกล่าวไม่สามารถดำเนินการได้เนื่องจากที่ดินส่วนใหญ่ “ไม่มีเอกสารสิทธิ์” จากการพัฒนาโครงการสนามบินแห่งนี้ ส่งผลให้มีครอบครัวมากกว่า 400 ครัวเรือนในอำเภอกันดาลสตึงและบาตีต้องย้ายออกจากพื้นที่ และตามรายงานขององค์กรพัฒนาเอกชน Sahmakum Teang Tnaut ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 2006 เพื่อสนับสนุนชุมชนเมืองผู้มีรายได้น้อย ระบุว่า มีครัวเรือนมากถึงประมาณ 2,000 ครัวเรือนที่เผชิญกับการถูกเวนคืนอันเป็นผลจากการก่อสร้างสนามบินแห่งนี้ ดูเพิ่ม ท่าอากาศยานนานาชาติพนมเปญ อ้างอิง