ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែន

ឧទ្យានជាតិភ្នំគូលែន (អង់គ្លេស : The Phnom Kulen National Park or Jayavarman-Norodom Phnom Kulen National Park) គឺជាឧទ្យានជាតិមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅជួរភ្នំគូលែនទឹកដីខេត្តសៀមរាប។ឧទ្យានជាតិភ្នំគូលែនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣៧៣.៧៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េហើយមានឈ្មោះជាផ្លូវការរថាឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែន។ នៅក្នុងសម័យមហានគរតំបន់នេះគឺជាទីតាំងនៃរាជធានីមហេន្ទ្របវ៌តឬមហិន្រ្ទបព៌តដែលជាទីកន្លែងដែលព្រះបាទជ័យវម៌្មទី ២ ទ្រង់បានប្រកាសខ្លួនជាចក្រវ៌ាតីន(ស្តេចចក្រវាឡ)។ លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែនត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះនៅថ្ងៃទី ០១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៩៣ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីទំហំ ៣៧.៥០០ ហិកតានិងគ្រប់ដណ្តប់លើភ្នំចំនួន ០៣ គឺភ្នំហប់ ភ្នំគូលែន និង ភ្នំក្បាលស្ពានស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តឃុំចំនួន ០២ គឺឃុំខ្នងភ្នំស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយលើនិងឃុំឃុនរាមស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។ភ្នំគូលែនទទួលបានងារជាឧទ្យានជាតិតាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យកាលពីឆ្នាំ ១៩៦៩ ដែលជាឧទ្យានជាតិទី ០២ បន្ទាប់ពីតំបន់អង្គរដែលជាឧទ្យានជាតិទី ០១ កំណត់ដោយព្រះរាជក្រឹត្យនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៥។នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង សំណង់ និង រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព្រំប្រទល់ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែនឡើងវិញធ្វើឲ្យផ្ទៃដីនៅសល់ទំហំ ៣៧.៣៧៣ ហិកតា។នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ តាមរយៈអនុក្រឹត្យលេខ ១៨៨ អនក្រ.បក ចុះនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៣ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្មន័-នរោត្តម ភ្នំគូលែនមានផ្ទៃដីទំហំ ៦២៨៨៣ ហិកតាស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តខេត្តសៀមរាបដែលគ្របដណ្តប់លើស្រុកចំនួន ០៥ ឃុំចំនួន ១៤ និង ភូមិចំនួន ៤៥ រួមមានស្រុកស្វាយលើ(ឃុំចំនួន ០៤ និងភូមិចំនួន ២០)ស្រុកបន្ទាយស្រី(ឃុំចំនួន ០៣ និងភូមិចំនួន ១៤)ស្រុកវ៉ារិន(ឃុំចំនួន ០៣ និងភូមិចំនួន ០៧ )ស្រុកសូទ្រនិគម(ឃុំចំនួន ០៣ និងភូមិចំនួន ០៣) និង ស្រុកអង្គរជុំ (ឃុំចំនួន ០១ និងភូមិចំនួន ០១)។ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែនពុះចែកជា ០២ ផ្នែកដោយផ្លូវជាតិលេខ ៦៧ ផ្នែកខាងលិចហៅថាភ្នំក្បាលស្ពាននិងផ្នែកខាងកើតហៅថាជួរភ្នំគូលែន។ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែនមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់នឹងស្រុកបន្ទាយស្រី ស្រុកវ៉ារិន និង ស្រុកអង្គរជុំខាងកើតជាប់នឹងស្រុកស្វាយលើខាងជើងជាប់នឹងស្រុកស្វាយលើ ស្រុកបន្ទាយស្រី និង ស្រុកវ៉ារិននិងខាងត្បូងជាប់នឹងស្រុកបន្ទាយស្រី ស្រុកស្វាយលើ និង ស្រុកសូទ្រនិគម។ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែនមានរយៈកម្ពស់អតិបរមា ៤៩៨ ម៉ែត្រស្ថិតនៅប៉ែកពាយ័ព្យនិងមានចម្ងាយ ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាបនិងប្រហែល ២៥ គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទបន្ទាយស្រីដែលសម្បូរទៅដោយសម្បត្តិបេតិកភ័ណ្ឌវប្បធម៌ ធនធានធម្មជាតិនិងជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រទីក្រុងបុរាណដើមសម័យអង្គរ(មហេន្ទ្របវ៌តឬមហិន្រ្ទបព៌ត)។ ទឹកជ្រោះ មានទឹកជ្រោះធំៗចំនួន ០២ នៅលើភ្នំគូលែន ៖ ទឹកជ្រោះទី ០១ មានកម្ពស់ ០៤-០៥ ម៉ែត្រនិងទទឹងប្រហែល ២៥ ម៉ែត្រនៅក្នុងរដូវវស្សា ទឹកជ្រោះទី ០២ មានកម្ពស់ ១៥-២០ ម៉ែត្រនិងទទឹងប្រហែល ១៥ ម៉ែត្រនៅក្នុងរដូវវស្សា។ ទំហំរបស់ទឹកជ្រោះប្រែប្រួលទៅតាមរដូវនិងបរិមាណទឹកភ្លៀង។ភ្ញៀវទេសចរដែលធ្វើដំណើរទៅកម្សាន្តទឹកជ្រោះនៅលើភ្នំគូលែនគឺមានការពេញនិយមជាខ្លាំងដែលមិនអាចរំលងបាន។ ឯកសារយោង