Arheološko nalazište Koh Ker

Arheološko nalazište Koh Ker udaljeno je oko 120 kilometra od Siem Reapa i drevnog Angkora u sjevernoj Kambodži. Koh Ker je savremeni naziv za stari grad Lingapura (grad pogleda) ili Chok Gargyar (šuma željeznog drveća) koji je bio glavni grad Kmerskog Carstva između 921.-944. god. Nalazište je površine od 81 km2, skriveno u gustoj šumi širokog lišća, između planinskih lanaca Dangrek i Kulen na blagom brežuljku osamdesetak kilometara sjeveroistočno od Angkora. Na njemu se nalazi glavni hramski kompleks Prasat Thom, sa dvadesetak hramova i svetilišta s pripadajućim skulpturama, natpisima i zidnim slikama i sitnijim arheološkim ostacima. U kompleksu se izdvaja 36. m. visoka ikonična piramida Prasat Prang, koja je najvjerojatnije služila kao glavni hram u vrijeme kralja Jayavarmana IV. Na zapadnoj strani se nalazi velika humka, poznata kao "Grobnica bijelog slona", ​​dok su nešto dalje na istočnoj strane ostaci dva objekta povezana nasipom koji se danas zove Prasat Srot. Prasat Thom je poravnat sa osom istok-zapad. Na zapadnoj strani je velika kapija koja je poprečno okružena s dvije dugačke dvorane, praćene s dvije monumentalne lateritne kule i hramskim tornjem od cigle, poznat i kao Prasat Kraham, Crveni hram ili Gopura III East. Sadrži statuu Šive koja pleše, 5 m visoku i 7 tona sa pet glava. Koh Ker stil Pod Jayavarmanom IV. razvijen je stil Koh Kera, a umjetnost skulpture dosegla je vrhunac. Klesan je veliki broj kipova koji se danas nalaze u različitim muzejima, ali i u privatnim zbirkama. Prije hiljadu godina, Kmersko carstvo je vladalo većim današnje jugoistočne Azije iz svog glavnog grada Angkora. Tokom svog vrhunca, arhitektonski i umjetnički sofisticirani Kmeri stvorili su neke od najneobičnijih kamenih hramova i statua čovječanstva. Osim nekoliko kamenih natpisa, nisu sačuvani pisani zapisi o civilizaciji. Sve što se zna o civilizaciji Kmera rezultat je analize arheološki nalaza. Unutar Prasat Thoma nalazile su se neke od najveličanstvenijih statua koje se mogu naći u antičkom svijetu. Veći dio toga su Francuzi uklonili 1900-ih radi očuvanja, drugi dio je opljačkan i prodan. Napornim radom vlasti, mnogo toga je vraćeno u Kambodžu, a nekoliko komada se sada čuva u Nacionalnom muzeju Pnom Pen. Muzej umjetnosti Metropoliten u Njujorku pristao je 2013. god. da vrati u Kambodžu dvije statue iz desetog vijeka u prirodnoj veličini, poznate kao "Klečeći pomoćnici", na osnovu dokaza da su statue opljačkane iz kompleksa hrama Koh Ker tokom građanskog rata u Kambodži. Muzej je kipove dobio kao poklone između 1987. i 1992. godine. Svjetska baština Arheološko nalazište Koh Ker proglašen je Svjetskom baštinom na zasjedanju komiteta UNESCO-a 2023. god. Izvori