Kisha e Kuqe (Bullgari)

Kisha e Kuqe (Bullgari), nën mbrojtje të pjesshme, është një bazilikë e madhe e krishterë romake (e stilit bizantin të hershëm) në Bullgarinë jugore qendrore. Ajo daton qysh prej fundit të shekullit të 5-të - fillimi i shekullit të 6-të dhe kisha ndodhet pranë qytetit Perushticës në provincën perëndimore të Plovdivit, rreth 15 kilometres (9.3 mi) në jugperëndim të qytetit të Plovdivit. Kisha e Kuqe është një shembull i rrallë i ndërtimit me tulla të forta në një kishë të antikitetit të vonë në Bullgari nga e cila mori dhe emrin. Historia dhe arkitektura E ndërtuar nën perandorinë e Anastasiusit I (491–518), Kisha e Kuqe kishte përmasa 32.70 by 25.90 metres (107.3 by 85.0 ft). Pjesa e murit nga ana veriore është pothuajse 14 metres (46 ft). Kisha ka katër gjysmëkupola, një narteks dhe një narteks të jashtëm (ekzonarteks). Simetria e ndërtesës prishet nga një pagëzimor me një lavaman liturigjik të ngjitur në murin verior të narteksit dhe një kishëz që ndodhet nën gjysmëkupolën e anës jugore të kishës. Lavamani në pagëzimore përbëhej nga mermer rozë. Kisha fillimisht ishte me kube, por asnjë pjesë e saj nga kupola nuk është ruajtur. Dyshemeja e kishës ishte e mbuluar me mozaikë dhe pjesa e brendshme ishte zbukuruar me afreske. Muralet e Kishës së Kuqe ilustrojnë kalimin gradual nga mozaikët kompleksë në afreske në dekorimin e brendshëm të kishave të krishtera që po ndodhte në atë kohë. Disa dekorime ruhen në Muzeun Historik Kombëtar në Sofje. Ndonëse tani të humbura, pjesë e atyre afreskeve të hershme ishin skenat apokrife të ikjes së Elizabetës dhe vrasjes së Zakarisë, prindërve të Gjon Pagëzorit. Kisha mendohet të ketë qenë një mauzoleum martiri dhe në të gjendeshin eshtrat e një shenjtori. Kisha iu nënshtrua rindërtimit në mesjetën e hershme. Nekropoli rreth kishës është datuar edhe në mesjetë dhe pikërisht në atë periudhë u shtua shtresa e dytë e afreskeve. Gërmimet e para filluar në vitin 1915 nga arkeologët bullgarë, të cilat u pezulluan me fillimin e Luftës së Parë Botërore deri në vitin 1921. Më pas ato vazhduan nga Instituti Arkeologjik Bullgar me mbështetjen financiare të bizantinistit amerikan Thomas Whittemore. Për shkak të dëmtimeve në strukturë, kisha u stabilizua me skela druri në vitin 1985. Në vitin 2013, ajo u rihap pas një projekti rinovimi të mundësuar nga nga Këshilli Evropian. Skelat prej druri u zëvendësuan me trarë metalikë, u bënë përmirësime strukturore dhe u ndërtua një qendër për vizitorët. Galeria Referime