Porzh-Loeiz

Porzh-Loeiz a zo ur gumun e Breizh e departamant ar Mor-Bihan. Pennlec'h kanton Porzh-Loeiz e oa betek 2015. Douaroniezh Anv Erwan Vallerie ː Locpezran, 1423; Loperan, 1466; Loperran, 1636 Ardamezioù "en glazur, e eor en arc'hant, heuliet ouzh kab gant teir flourdilizenn en aour treustellet" Istor Henamzer Un hent roman a gase eus Vorgium (Karaez bremañ) da v-Blabia (Porzh-Loeiz bremañ). Dispac'h Gall Melestradurezh: krouet e voe kumun Porzh-Loeiz e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Porzh-Loeiz da benn ur c'hanton, hini Porzh-Loeiz (peder c'humun a oa ennañ: Groe, Pleheneg, Porzh-Loeiz ha Rianteg); e distrig Henbont e oa. Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton, ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton. Brasaet e voe kanton Porzh-Loeiz e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e oa bet en Arondisamant an Oriant krouet e 1800. Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant an eizh beleg katolik eus Porzh-Loeiz. XXvet kantved Brezel-bed kentañ 133 gwaz a Borzh-Loeiz da nebeutañ a varvas abalamour d'ar brezel, d.l.e. 3,30 % eus he foblañs e 1911; pevar milour a varvas e-pad Emgann Diksmuide e 1914. 43 milour a varvas e 1915. 14 bag-pesketa eus Porzh-Loeiz, dundeeed dreist-holl, a voe kaset d'ar strad gant al listri-spluj alaman. Eil Brezel-bed D'an 30 a viz Kerzu 1942 e kouezhas un nijerez B-17, eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er mor, nepell eus Porzh-Loeiz; lazhet e voe nav nijour eus he laz, an dekvet hini a voe serret gant an Alamaned. E Sankenn an Oriant edo ar gumun; dieubet e voe Porzh-Loeiz d'an 10 a viz Mae 1945 goude emzaskoridigezh an Alamaned. D'an 23 a viz Mae 1945 e voe kavet korfoù marv 69 ezel eus ar Rezistañs bet boureviet ha fuzuilhet gant al lu alaman; c'hwec'h anezhe, gant ur vaouez marteze en o mesk, a chomas dianv; kavet e voe relegoù unan arall, ur vaouez, diwezhatoc'h. Mervel a reas 34 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, unan anezhe, ur vaouez, e kamp-bac'h Auschwitz (Polonia) e 1943 dre m'he doa kemeret perzh er Rezistañs, hag un archer en Hamburg en Alamagn d'an 8 a viz Mae 1945, evit an hevelep abeg. Trevadennoù Ur milour a varvas e Maroko e 1917 hag unan arall e-kerzh Brezel Indez-Sina e 1949. Monumantoù ha traoù heverk Savadurioù relijiel katolik Chapel Sant Pêr, 1859. Iliz Intron-Varia-Gorroidigezh, XVIIvet kantved, adsavet e 1918-1921 goude bout bet distrujet gant an tan d'ar 1añ a viz Mae 1918. Gwikadell Porzh-Loeiz Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 Niver a annezidi Melestradurezh An ti-kêr. Tud Julien-Marie Crozet, ofiser a vor er morlu gall, bet ganet e Porzh-Loeiz e 1728. Pierre-Jean Ronarc'h (1892-1960), amiral er morlu gall, a zo douaret e Porzh-Loeiz. Ardamezeg ar familhoù Gevelliñ Levrlennadur Liammoù diavaez (fr) Lec'hienn ti-kêr Porzh-Loeiz Daveoù ha notennoù