Sant-Yagu-an-Enez

Sant-Yagu-an-Enez a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Plouvalae e departamant Aodoù-an-Arvor. Douaroniezh War aod Mor Breizh emañ Sant-Yagu. Istor Dont a ra anv ar barrez eus hini ar sant brezhon Yagu. Sant-Yagu-an-Enez a vez graet eus ar gumun e brezhoneg, ha neket Sant-Yagu-ar-Mor e-giz ar galleg, rak e-pad pell e oa un enezenn anezhi. Staget e voe-hi tamm-ha-tamm ouzh an douar-bras, gant an traezh berniet a bep tu d'ar roudour, e bae an Argenon ha hini Beaussais. E-pad pell e reas Santyaguiz l'Isle (an Enez) eus o c'humun, hag el lec'hanvadurezh e chom roudoù eus ar mare-se, da skouer le Chef de l'Isle, ar gêriadenn e penn pellañ ar gourenez. Eviti da vezañ enkelc'hiet gant eskopti Sant-Maloù e oa stag ouzh eskopti Dol Landoag, pe Landouar (?) e oa anv ar barrez a-raok donedigezh an daou vreur Yagu ha Gwezhenneg, menec'h a Vro-Gembre, a ziazezas ur manati eno er Vvet kantved. 878 : devet ar manati gant an Normaned 1008 : adsavet an abati 1790 : savet ur gumun anvet Isle-Jacut ha goude Port-Jacut. 1873 : anvet Saint-Jacut-de-la-Mer. XXvet kantved E penn kentañ an XXvet kantved e oa Sant-Yagu ur porzh pesketaerezh a-bouez, evit ar brizhilli dreist-holl. E 1930 e oa an eil porzh brasañ e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Diwar ar mor e veve tud ar gumun, ha daoust dezho bezañ o chom en ur c'hourenez e oa dishañval-mat o zemz-spered diouzh hini tud an trowardroioù. Lod kontadennoù dastumet er c'horn-bro gant Paul Sébillot zo enno fentigelloù diwar-goust Santyaguiz. En deiz a hiziv ez eo Sant-Yagu ul lec'h touristel, perc'hennet muioc'h-mui gant tud eus an diavaez, e-kreiz Aod an Emrodez. Beg ar Cheved, traezhenn ar Rougerais hag an Enez Vihan eo al lec'hioù muiañ-gweladennet. Brezel-bed kentañ Mervel a reas 41 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,66 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. Eil Brezel-bed Mervel a reas 20 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel. Brezelioù didrevadennañ Brezel Indez-Sina Lazhet e voe ul letanant eus ar gumun d’an 18 a viz Even 1949 e Boun Xa Cay er Viêtnam. Brezhoneg 15,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek. Monumantoù ha traoù heverk An iliz katolik kozh. Iliz katolik Sant Yagu. An abati. Monumant ar re varv dirak ar vered, luc’hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’an 8 a viz Du 1925. Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn. Emdroadur ar boblañs 1962-2006 Niver a annezidi Melestradurezh Tud Kêrioù gevellet Cydweli (Kembre) Liammoù diavaez Notennoù ha daveoù