Lenn Gwerledan

Lenn Gwerledan a zo ur virlenn, da lavarout eo ul lennad dour krouet da-heul ur stankell. War red ar Blavezh emañ, hag a zo er rann-se un darn eus kanol Naoned-Brest (tremen a reas ar gobar diwezhañ e Gwerledan d'an 8 pe d'an 9 a viz Gwengolo 1928). Emañ ar stankell etre Mur (e departamant Aodoù-an-Arvor, hag e Bro-Gerne) ha Sant-Inan (e departamant ar Mor-Bihan, hag e Bro-Wened). Kaorel ha Sant-Jelven a zo kumunioù hag o deus un digor war al lenn ivez. Evit ober tredan e oa bet savet ar stankell, bet kaset da benn al labourioù anezhi adalek 1923 betek 1930, gant an Union Hydro-électrique Armoricaine (UHEA). Bezañ e voe kentañ stankell bounner biskoazh savet e betoñs e Frañs. Daou zen a voe pouezus-mat o emouestl er raktres : Joseph Ratier, isprefed Pondi d'ar mare-se hag an ijinour Auguste Leson (1889-1953). Ar c'hannad tregeriat Yves Le Trocquer (1877-1938) eo a zeuas da lakaat kentañ maen ar chanter d'ar 17 a viz C'hwevrer 1924, hag eñ Ministr al Labourioù Foran d'an ampoent. O c'hrabanoù a lakaas an Alamaned war ar savadurioù kenkent hag ac'hubet ar c'horn-bro gante evit ma vije asuret pourveziñ tredan arsanailh ha bon splujerezioù Keroman an Oriant. Bombezet e voe ar greizenn dourdredan e 1943 e-doug an Eil Brezel-bed gant daouzek Douglas Boston eus ar Squadron Niv. 342 eus ar Royal Air Force (Nerzhioù Frañs Dieub (FFL) - Free French). Mirlenn vrasañ Breizh eo : war-dro 400 ha ar gorread anezhi ha 12 km a hirder. An donder brasañ a zo 50 m. 55 milion a m³ dour a zo miret en doare-se. Bep an amzer (bep 10 vloaz pe war-dro : e 1951, 1966, 1974, 1985 ha 2015) e vez goullonderet al lenn hag e weler neuze dismantroù ar mengleuzioù sklent, ar c'hêriadennoù hag ar seitek skluz bet beuzet. Ul lec'h touristel-kenañ eo deuet da vezañ, ha kaer eo ar vro gant al lenn stanket etre an torgennoù koadek, gant Koad Kaorel ha Koad Kenekann dreist-holl. Fotoioù El lennegezh vrezhonek Tavarn ar Pont Du, unan eus danevelloù al levr Minna ha danevelloù all... gant Ernest ar Barzhig, Mouladurioù Hor Yezh, 1988, pajennoù 99-108. Liammoù diavaez Filmig saoz diwar-benn bombezadeg treuzfurmerioù labouradeg Gwerledan d'an 3 a viz Here 1943. Notennoù ha daveennoù