Plougerne

Plougerne (distaget [pluˈɡɛr.ne]) zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lesneven, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh. Douaroniezh War lez dehoù an Aber-Ac'h emañ Plougerne. Porzh Perroz Menez Perroz Lilia Anv Stummoù skrivet Erwan Vallerie ː Ploe Kerneu, c 1330; Ploueguerneau, 1388; Guikerne, 1498; Ploekerneau, 1516; Plou-Kerneaw, 1636; Guiquerno, 1715 Gerdarzh Dont a ra an anv Plougerne eus an henvrezhoneg ploe (parrez) ha kernev (Kerne-Veur). Plouiz-Kerne a reer eus tud Plougerne, pe Plougerneviz pe Plougerneiz. Ardamezioù En aour e dreustell en gul, e sourin geotet karget gant teir bezantenn en argant balirant, e gab en erminoù Istor Dispac'h Gall Tud eus ar gumun a gemeras perzh en Emgann Kergidu d'ar 24 a viz Meurzh 1793 e-kichen Plougouloum; un dell-gastiz a 11 000 lur a voe paeet gant ar gumun edan 24 euriad. XXvet kantved Brezel-bed kentañ Mervel a reas 212 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,64% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. Eil brezel-bed Mervel a reas 55 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. D'an 18 a viz Even 1940 e rankas un nijerez Ju 88 A-1 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) gant pevar milour en he bourzh douarañ buan ha rekis e "Leur Lann ar Floc'h" er gumun goude bout bet bombezet bigi e Brest ha bout bet tizhet gant tennoù gall; tapet e voe an nijourion da brizonidi gant ar C'hallaoued ha dieubet gant o c'henvroidi un nebeud deizioù war-lerc'h; daou waz eus ar gumun a voe tamallet dezhe bout gwallgaset he faread; d'ar 27 a viz Even e voe barnet ha kondaonet Jean-Marie Keranvel d'ar marv gant lez-varn al lu alaman e Brest, ha fuzuilhet e voe d'an 28; egile, Jean Balson, a voe kondaonet da eizh vloaz labour-ret, ha kaset e voe d'ur c'hamp-bac'h en Alamagn, distreiñ a reas d'ar 15 a viz Mae 1945. Nijerezioù eus ar ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) aet d'ar strad: d'ar 27 a viz Meurzh 1941 e kouezhas un nijerez Blenheim IV marilhet V5865 ha kodet PZ-P eus 53th Squadron en donvor da Enez-Werc'h e Plougerne; lazhet e voe he zri nijour, ne voe ket kavet o c'horfoù; d'an 18 a viz Kerzu 1941 e kouezhas div nijerez Stirling I, unan, marilhet N3665 ha kodet LS-S eus ar 15th Squadron, er mor nepell eus Plougerne, lazhet e voe he eizh nijour, ne voe kavet korf ebet, hag an eil hini, marilhet W7436 ha kodet MG-D eus ar 7th Squadron e Plougerne; daou nijour a voe lazhet, douaret int e bered ar gumun, ar pemp nijour all a voe tapet gant an Alamaned; d'an 2 a viz C'hwevrer 1942 e kouezhas un nijerez Beaufort marilhet AW253 ha kodet AW-A eus ar 86th Squadron eus ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) nepell eus Plougerne; mervel a reas he fevar nijour, tri anezhe a zo douaret int e Bered Kerfaotraz e Brest, an hini all e Sibirill. Brezel Korea Lazhet e voe ur penngorporal eus ar gumun e Chorwon d’an 18 a viz Gouhere 1952. Brezelioù didrevadennañ Brezel Indez-Sina Mervel a reas nav milour eus ar gumun. Brezel Aljeria Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun d’an 3 a viz Here 1956 en El Raicha . Brezhoneg Ar Brezoneg er Skol 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol. Ya d'ar brezhoneg D'ar 17 a viz Kerzu 2010 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun. D'ar 5 a viz Mae 2015 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2. Deskadurezh Klasoù divyezhek zo eno abaoe 1996. Ur skol Diwan zo, abaoe Gwengolo 2018. E distro-skol 2025 e oa 137 skoliad enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek publik (25,7 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). Ar vagouri-kêr he deus sinet Live 2 karta Divskouarn. Lec'hanvadurezh Aodoù: An Aod Wenn, ar Vougo, ar C'horejou Sant-Kava, e kornad Lilia. Kervenni Monumantoù ha traoù heverk Tour-tan Enez-Werc'h Iliz kozh Tremenac'h Pont Krac'h Peulvan Lilia Maner Koad Kenan Maner Enez Kadeg, pe Kozh Maner Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn. Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun Re an Tirlu, troadeion o-daou, a varvas e miz Here 1918, e-pad ar Brezel-bed Kentañ. Re an Aerlu a varvas e-pad an Eil Brezel Bed: daou anezhe d'an 18 a viz Kerzu 1941 pa gouezhas o c'harr-nij (Stirling I marilhet W7436 ha kodet MG-D) e Plougerne; unan anezhe d'ar 7 a viz Ebrel 1943 pa gouezhas e garr-nij (Catalina Ib marilhet FP 138) er mor, nepell diouzh an aod e Normandi; unan anezhe d'an 16 a viz Ebrel 1943 pa gouezhas e garr-nij (Spitfire VI marilhet BS245 ha kodet YQ-C) e bourc'h Plougerne; pemp anezhe d'ar 5 a viz Gouere 1943 pa gouezhas o c'harr-nij (Whitley marilhet BD 359 ha kodet JL-X) er mor e Plougerne. Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 Niver a annezidi Melestradurezh Roll ar vaered Tud Tud ganet eno 1577 : Mikael an Noblez. 1848 : Alan an Habask, beleg ha skrivagner brezhonek. 1849 : Yann-Vari Nikolaz, beleg ha skrivagner brezhonek. 1906 : Yves Floc'h, livour. 1937 : René Abjean, sonaozour ha rener lazoù-kanañ. 1951 : Goulc'han Kervella, komedian, saver pezhioù ha levrioù. 1956 : Jean-Luc Roudaut, kaner. Ardamezeg ar familhoù Kêrioù gevellet Mojenn Tolente Kontañ a reer e oa ur gêr anvet Tolente gwechall hag a vije bet beuzet gant ar mor. Gant meur a istorour eo bet lec'hiet ar gêr-se dirak aod Plougerne. N'eo, evit poent, nemet martezeadennoù chomet difrouezh Met hervez ur vartezeadenn all e vije bet ar gêr-se e-kichen Pont de la Talence, e Abbeville, tost da c'henoù ar stêr Somme. Liammoù diavaez (br) Plougerne war lec'hienn Geobreizh P.N.E (Plouguerneau Nature Environnement) (Ekologiezh e Plougerne) Strollad ar Vro Bagan (C'hoariva e brezhoneg) Ti an Douristed Plouguerneau d'hier et d'aujourd'hui Levrlennadur Daveoù ha notennoù