Mor-Bihan

Ar Mor-Bihan (distaget: [morˈbiˑãn]), Morbihan e galleg hag ent-ofisiel (distaget: [mɔʀbiˈɑ̃]), a zo unan eus ar pemp departamant a oa bet savet e Breizh da heul ar Reveulzi c'hall. E su-kreiz ar vro emañ, a-hed ar Meurvor Atlantel, Gwened eo ar pennlec'h anezhañ, hag ar 56 an niverenn roet dezhañ. An anv Pa oa bet krouet departamant ar Mor-Bihan e 1790 e voe darbet dezhañ bezañ anvet Côtes-du-Sud (Aodoù-ar-C'hreisteiz), peogwir e oa dres a-dal d'an departamant all Côtes du Nord (Aodoù-an-Hanternoz). A-benn ar fin e voe anvet Morbihan diwar anv ar Mor Bihan, anv brezhonek ar pleg-mor a gaver er c'hreisteiz da gêr Gwened. Ar Mor Bras a vez graet eno eus ar Meurvor Atlantel hag ar Mor Bihan eo al lenn-vor, morlenn pe pleg-mor. Douaroniezh Bevennet eo gant departamantoù Penn-ar-Bed er c'hornôg, Aodoù-an-Arvor er norzh, an Il-ha-Gwilen er reter, al Liger-Atlantel er gevred, hag ar Meurvor Atlantel er su. Meur a aber a gaver war aodoù ar Mor-Bihan, hag anvet e vezont stêr e Bro-Gwened. E-leizh a inizi a zo er pleg-mor en deus roet e anv d’an departamant: Enizenac'h hag an Arzh eo ar re vrasañ anezho. Er-maez d’an aodoù ez eus pemp enez bras a-walc’h, peder anezho a zo annezet: Dirak ar pleg-mor emañ Meabann e-lec’h m’eo difennet mont en abeg d’ar mirva evned a zo eno. E mervent bae Kiberen: Enez Houad Enez Edig ar Gerveur Enez Groe (er-maez d'an Oriant) Hañv-c'hoañv e vez klouar-tre an hin. Lec’hioù 'zo e-giz Ledenez Kiberen pe ar Gerveur a zo brav-eston o hin (mikro-hin). Arondisamantoù ar Mor-Bihan Arondisamant Gwened Arondisamant an Oriant Arondisamant Pondi Istor Dispac'h gall E 1790 eo bet savet an departamant gant an darn vrasañ eus Bro-Wened, lodenn gevred Bro-Sant-Maloù, ul lodenn eus Kernev (er gwalarn, gant Gourin hag ar Faoued), ha darnoù eus Bro-Sant-Brieg ha Bro-Naoned (lez kleiz ar Gwilen). XXvet kantved Roll ar brefeded 1936-1946 Brezhoneg Evel Aodoù-an-Arvor eo divyezhek departamant ar Mor-Bihan. Komzet vez brezhoneg er c'hornôg ha gallaoueg er reter. Ar Brezoneg er Skol 1934-1936: ar c'huzul-departamant a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol. Niver a vrezhonegerion ouzhpenn 48 000 brezhoneger en tu-hont da 18 vloaz en departamant-mañ (diwar an enklask Étude de l'histoire familiale savet gant EBSSA e 1999) 3183 skoliad a oa er skolioù Diwan hag er skolioù divyezhek brezhoneg-galleg en distro-skol 2005 : 451 skoliad er skolioù Diwan e-barzh 6 skol hag ur skolaj ; 1803 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh kristen ; 929 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh Stad; 36 kumun a zo ur skol Diwan pe ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo skoliataet en div yezh er c'hentañ derez. Gwelet ivez Ar Mor Bihan. Bannoù ar Mor-Bihan Arondisamantoù ar Mor-Bihan Kantonioù ar Mor-Bihan Kumunioù ar Mor-Bihan Kuzulierion jeneral ar Mor-Bihan Liammoù diavaez Lec'hienn ofisiel ar c'huzul-departamant Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti) Touristañ er Mor-Bihan (fr) (en) Notennoù ha daveoù