Tregastell

Tregastell zo ur gumun e norzh Breizh e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor. Douaroniezh War aod Mor Breizh, etre Pleuveur-Bodoù ha Perroz-Gireg emañ Tregastell, war vord Aod ar Vein Ruz emañ ivez. Kumunioù amezek Anv B. Tanguy : Tregastel, 1225 ; eccl. de Trecastell, dibenn an XIVvet kantved ; Tregastell, 1426 ; Tregastel, 1461. Ar c'hastell (eus al latin castellum) a vefe ken kozh hag ar mare galian-ha-roman, pe savet er Grennamzer. Ardamezioù En glazur e deir zreustell gommek en aour ; e grennbalefarzh en gul karget gant un tour en argant mogeriet en sabel. Ger-ardamez : Krog e-barzh. Bet degemeret gant Kuzul ar Gumun : 6 C'hwevrer 1987. Istor Lodenn disrannet diouzh Pleuveur-Bodoù, kent 1225. Kumun adalek ar 24 a viz C'hwevrer 1790. XXvet kantved Brezel-bed kentañ Mervel a reas 45 gwaz a gollas d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,50 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a yeas diwar wel e Bozinge e Flandrez Belgia d'an 22 a viz Ebrel 1915, soudard e oa er 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel. Eil Brezel-bed Mervel a reas 31 den abalamour d'ar brezel, unan anezhe e miz Here 1945 p'edo al lu gall o terc'hel Alamagn. Brezelioù didrevadennañ Brezel Indez-Sina Mervel a reas daou vilour er Viêtnam. Maroko Mervel a reas ur milour d'an 12 a viz Here 1953. Brezel Aljeria Mervel a reas daou vilour. Monumantoù ha traoù heverk Mein veur alez-toet Kerguntuilh. alez-toet Enez-Rennod ("Ti al Lia"). Taol-vaen Kerguntuilh. Peulvan Tremarc'h. Peulvan Keredol. Peulvan Krec'h Ijen. Maen-sav eus Oadvezh an houarn (bremañ e Ti an Douristed). Karreg dre natur Ar Roue Grallon. Savadurioù relijiel Iliz katolik Santez Anna, gant e garnel. Chapel Santez Anna ar Roc'hoù. Chapel Sant Golgon, Savadurioù all Ar C'hastell (galian ha roman) Kastell Kostaerez. Maner Kerlavoz ar vilin-vor. Ti-feurm Krec'h-Leo (XVII-XVIIIvet) Ti-feurm Ker-Feunteun, gwechall Koumanant Ti-Meur (XVvet) Monumant ar re varv dirak ar vered, bet savet e 1947, luc’hskeudennoù. Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn. Brezhoneg Ar Brezoneg er Skol 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol. Ya d'ar brezhoneg D'an 31 a viz Meurzh 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun. D'an 19 a viz Mae 2006 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2. Deskadurezh Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1989. E distro-skol 2025 e oa 37 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (30,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). Poblañs Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 Gevelliñ Galiza : Foz (2003) Keveleriñ Mali : Koussané (2003) Levrlennadur (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992 (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995 (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008 Liammoù diavaez (fr)Lec’hienn kumun Tregastell ha Ti an Douristed Dave ha notennoù Pennadoù kar Enez Rennod