Kastell Goueled ar Forest

Dismantroù kastell Goueled ar Forest a c'haller gwelet er Forest-Landerne, e-kichen aber an Elorn. Mojennoù Hervez al Lancelot-Prose e voe diac'hubet ar c'hastell-se, a oa dindan gazel-ge, gant Lanselod, ha deuet da vezañ annez ar marc’heg yaouank. E richenn Tristan hag Izold e chom ar c’houblad er c’hastell p’emaint o tec’hout dirak ar Roue Marc’h. Er romant La Morte d’Arthur, mont a ra Lanselod hag ar rouanez Gwenivar d’ar c’hastell, a zo lakaet dindan seziz gant Arzhur ha Gaovan. Kontet eo e oa douaret Lanselod er c’hastell. Hervez memor-barn Kont Yann II a Roc’han (1479) edo lez ar Roue Arzhur er c’hastell hag amañ eo edo tournamantoù marc’heien an Daol Grenn:la forest de Goelforest, près laquelle y a un Chasteau […] auquel le Roy Artus faisoit sa résidance & tenoit les Chevaliers de la Table ronde à faire jouxtes, armes & prouesses koad ar Goelforest, emañ en-e-gichen ur c’hastell […] ma chome ar Roue Arzhur ha ma rae Marc’heien an Daol Grenn tournamantoù, stourmadennoù ha taolioù kaerKavet eo ur vojenn all e Buhez Sant Tenenan. Hervezi e welas gwarded ar c’hastell bag ar sant o tont deus ar mor ha ken laouen e oant ma oa klevet o huchadennoù er c’hoad tro-war-dro. An dud a glevas a lavare: “Meurbet a joa az eus er gward” (stumm orin: “merbed a ioa a eus er goard”) hag anvet e oa ar c’hastell Kastell Joa eus ar Gward (stumm orin: Kastell ioa eus er Gard). Albert Le Grand a skriv :ce chasteau fut nommé Kastell joa eus er Gard, que les François (accoustumez à tordre le nez à nostre Breton pour l’accommoder à leur idiome) appellent Chasteau de joyeuse garde, & le Chasteau de Goy-la-forest au lieu de nostre Breton Kastell Gouelet Forest Anvet e oa Kastell Joa eus ar Gward, hag ar C’hallaoued (a zo kustum dezho gweañ fri hom brezhoneg d’e reizhañ diouzh o yezh-i) a c’halv anezhañ Château de Joyeuse Garde, ha Château de Gai-la-Forêt e-lec’h hom anv brezhonek Kastell Gouled Forest Istor Hervez an istorourien e chom bremañ rivinoù eus ur c'hastell a oa bet savet gant beskonted Leon, en XIIvet ha XIIIvet kantved. Met sur a-walc’h e oa bet ur c'hastell all koshoc’h eno a-raok. Savet e oa bet ur c’hastell el lec’h-se gant beskonted Leon, evit gallout kontrollañ aber an Elorn, kenkoulz hag an hent kozh etre Brest ha Landerne. Ouzhpenn se e c'halle an aotrouien, alese, chaseal en ur goadeg vras miret evito, a gaver roud anezhi en anvioù “Goueled ar Forest” hag “ar Forest-Landerne”. E-pad Brezel hêrezh dugelezh Breizh e tremenas ar c'hastell etre daouarn beskonted Roc’han, e 1363. Gouzañv kalz a reas kastell Goueled ar Forest diwar Brezel an Hêrezh. E dibenn ar XVvet kantved e voe dilezet gant e berc’henned a gavas gwelloc’h tennañ splet eus kastell ar Roc'h-Morvan, a oa d’an tiegezh Roc’han ivez abaoe 1363, ha diazezet en ul lec’h kreiz, etre Brest, Montroulez, Kemper ha Lesneven. Difoeltret e voe kastell Goueled ar Forest gant ar C'hallaoued e 1490, evel hini ar Roc’h Morvan, evit ma ne c’hallfe ket bezañ adkemeret gant ar Vretoned. En XVIIIvet hag en XIXvet kantved, e voe implijet ar mogerioù da vengleuz gant tud an trowardroioù. Hiziv an deiz ne chom nemet aspadennoù eus an tourioù, 7 pe 8 anezho gwechall, hag eus ar mogerioù a stumme ul lieskorneg 90 metr war 60 metr, gant ur porzh bras e-kreiz. Ne oa tour-meur ebet war a seblant. Furchet e oa bet ar rivinoù gant tud a youl vat etre 1967 ha 1977. Perc’hennet eo ar rivinoù hiziv c’hoazh gant diskennad ar Roc’haned, an dug Josselin de Rohan. Notennoù Levrlennadur Jehan Bazin, Le château de Joyeuse Garde, Bulletin de la Société Archéologique du Finistère XCIV, 1968, pp. 43-79 Liammoù diavaez Lec'hienn ar Forest-Landerne