Kiberen

Kiberen a zo ur gumun e Breizh e departamant ar Mor-Bihan, war gourenez Kiberen. Pennlec'h kanton Kiberen eo. Douaroniezh Anv Marteze da geñveriañ gant an anv "beg riberen" e Porzh-Haligen, e-lec'h m'emañ bremañ ar "Fort-neuf" (kreñvlec'h nevez). Met martezeadennoù all zo. Ardamezioù Brezhoneg Ar Brezoneg er Skol 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol. Ya d'ar brezhoneg D'ar 24 a viz Meurzh 2021 e oa bet sinet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant ar gumun da dizhout al live 1. Istor Dilestradeg Kiberen e 1795. Dispac'h Gall Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e penn kanton Kiberen gant div gumun ennañ: Kiberen ha Plouharnel; e distrig an Alre e oa; miret e voe ar c'hanton dindan anv kanton Kiberen gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Kiberen en arondisamant an Oriant bet krouet e 1800. Dilestradeg c'hwitet ar roueelerien, etre an 23 Mezheven 1795 hag an 21 Gouere 1795. Ur bajenn a vo savet diwar-benn roll ar re bet fuzuilhet gant ar Republikaned. XIXvet kantved Krouet e voe kumun Sant-Pêr-Kiberen d'an 13 a viz Even 1856 diwar ul lodenn eus kumun Kiberen. XXvet kantved Brezel-bed kentañ Mervel a reas 128 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,46 % eus he foblañs e 1911. Eil brezel-bed Implijet e voe an nijva gant al Luftwaffe (aerlu alaman); bombezet e voe gant ar Royal Air Force en noz etre ar 4 hag ar 5 a viz C'hwevrer 1941. D'ar 2 a viz Kerzu 1941 e kouezhas un nijerez (Beaufort I marilhet AW216 ha kodet OA-P) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) er mor nepell eus Kiberen; mervel a reas ar pevar nijour a oa en he bourzh, tri anezhe a voe douaret e bered ar gumun, ne voe ket kavet korf an hini diwezhañ; un nijerez all eus ar Royal Air Force (Wellington, marilhet Z1422 ha kodet UV-W) a gouezhas e Kiberen d'ar 4 a viz Eost 1942, he femp nijour a varvas, ur c'horf a voe kavet hepken, douaret e voe e bered ar gumun; ur c'harr-nij all eus ar Royal Air Force, ur Wellington IV, marilhet Z1476 ha kodet SM-F, a gouezhas e Kiberen d'an 23 a viz Gwengolo 1942, e bemp nijour a varvas, ur c'horf a voe kavet hepken, douaret e voe e bered ar gumun. Mervel a reas 47 den abalamour d'ar brezel, unan anezhe, Antony Simon Fleur, ur c'helenner alamaneg war e leve, a voe drouklazhet e kamp-diouennañ Auschwitz (Polonia). harzhet e oa bet e Kiberen e penn-kentañ miz Genver 1944 gant an Alamaned. E Sankenn an Oriant edo ar gumun. Dieubet e voe ar gumun d'an 10 a viz Mae 1945 goude emzaskoridigezh an Alamaned. Brezelioù didrevadenniñ Tri gwaz a varvas e Brezel Indez-Sina ha tri all e Brezel Aljeria. Monumantoù ha traoù heverk Iliz katolik Intron-Varia. Monumant ar re varv er vourc’h, luc'hskeudenn ha kartenn-bost. Monumant ar re varv e kloz an iliz katolik, luc'hskeudenn. Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun Karrnijourion e oant holl. Ar Vreizhveuriz a voe lazhet pa gouezhas o c'harr-nij Beaufort I er mor, nepell eus Kiberen d'an 2 a viz Kerzu 1941 , unan ag an Aostralianed pa gouezhas e garr-nij Wellington e Kiberen d'ar 4 a viz Eost 1942 (egile, chomet dianav, a oa bet beziet e Houad da gentañ), ar Polonad pa gouezhas e garr-nij Wellington IV e Kiberen d'an 23 a viz Gwengolo 1942 , e-pad an Eil Brezel Bed. Dezougen E penn al linenn hent-houarn Kiberen-An Alre emañ Kiberen. Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 Niver a annezidi Melestradurezh Tud al livour Ernest Guérin (1887-1952) en deus bevet e Kiberen betek e varv, hag ur palier arz en doa eno. ar marc'hhouarner Louison Bobet (1925-1983) en deus krouet ar greizenn vorvezegiezh. Ardamezeg ar familhoù Gevelliñ Josilin ( Breizh) Le Grand-Bornand ( Savoia) Kempten ( Alamagn) Logh ( Kernev-Veur) Levrlennadur Liammoù diavaez (br) Kiberen war lec'hienn Geobreizh Daveoù ha notennoù