Bretainia (eskualdea)

Bretainia (frantsesez: Bretagne, bretainieraz: Breizh, galoz: Bertaèyn) Frantziako ipar-mendebalean dagoen eskualdea da eta lau departamendu barne hartzen ditu: Côtes-d'Armor (22.), Finistère (29.), Ille eta Vilaine (35.) eta Morbihan (56.). 27.208 km² ditu, eta 2.906.197 biztanle (107 biz/km², 1999). Eskualdeko hiriburu Rennes da hiri nagusia, 206.229 biztanle baititu. Geografia Bretainia historikoa Bretainiako abertzaleek aldarrikatzen duten lurraldea (Bretainia historikoa bezala ezagutua) egun Bretainia izena duen eskualde edo erregioaz landa, Loira Atlantiarreko departamendua ere barne biltzen du. Horrela, Bretainia historikoa 9 herrialdetan banatzen da: Bro Leon Bro Dreger (Treguier) Bro Kernev Bro Gwened (Vanetès) Bro Sant Brieg edo Penteur (Penthièvre) Bro Zol Bro Sant Malou Bro Roazhon Bro Naoned Gaur egun Ozeano Atlantikoak inguratzen du mendebalde, iparralde eta hegoaldean, ekialdean Loirerria eta ipar-ekialdean Normandia Beherea mugakide dituela. Hiri nagusiak Nantes (544.932 biztanle 1999an) hiriburu historikoa da eta Rennesen dago prefektura (521.188). Hauetaz gain, beste hiri nagusiak hauexek dira: Brest: 149.634. Quimper: 64.900. Lorient: 59.189. Vannes: 51.759. Saint-Malo: 50.675. Saint-Brieuc: 46.087. Fougères: 21.779. Lannion: 18.368. Morlaix: 15.990. Pontivy: 13.508. Dinan: 10.907. Hamar mila biztanletik behera dituzte beste herri hauek: Redon: 9.499. Guingamp: 8.008. Châteaulin: 5.157. Kultura Hizkuntzak Frantsesa da gaur egungo hizkuntza nagusia, baina beste bi hizkuntza komunitate ere badaude: Bretainiera edo brezhoneg, lurraldeko mendebaldean (Bretainia Beherean) mintzatutako zelta hizkuntza. Galoa, ekialdean edo Bretainia Garaian hitz egindako erromantze hizkuntza. Literatura Frantsesezko idazleak: Jules Verne (1828-1905). Bretainierazko idazleak: François-Marie Luzel (1826-1895). Per-Jakez Helias (1914-1995). Yann Brekilien (1920-). Musika Gwendal taldea. Alan Stivell (1944-), musikaria. Margolaritza Paul Gauguin (1848-1903). Kirolak Futbola FC Nantes eta Stade Rennais FC (Rennes) ditugu talderik hoberenak. Txirrindularitza Herrialdeak emandako txirrindularien artean, Bernard Hinault (1954-) dugu aipagarriena, Frantziako Tourraren garailea bost aldiz izandakoa. Ikus, gainera Bretainia (lurralde historikoa) Zelta nazioak Erreferentziak Kanpo estekak Bretainiako geografia (elebidunez) Erregioaren webgunea (fr) An tour tan: Diaspora bretoiaren webgunea Brittany (ing)