Douarnenez

Douarnenez zo ur gêr hag ur porzh e Kerne-Izel, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Douaroniezh Lec'hiet eo e foñs ur bae traezhek, war aod biz ar C'hab, a-dal da C'hourenez Kraozon, er gwalarn da Gemper. Porzhioù-mor Porzh ar Rozveur Ar Porzh-Ru. Tri forzh-mor zo e Douarnenez : porzh ar Rozveur, ar porzh-pesketa a-vremañ ; ar Porzh-Ru m'emañ mirdi ar bigi ; porzh Treboull. Ardamezioù Ger-ardamez : Dalc'h mat ; treser : J.E. Benoiston ; diviz-kêr : 21 a viz Kerzu 1997. Istor XVIIvet kantved Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Douarnenez, Yves Perfezou, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz. Dispac'h Gall Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant daou veleg, Herpen ha Larufie, beleien; graet e voe al le gant ur beleg all, Auffret e anv. XXvet kantved Brezel-bed kentañ Mervel a reas 390 gwaz eus ar gumun, eleze 2,84% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel. Korventenn 19-20 a viz Gwenholon 1930: div vag-pesketa a yeas d'ar strad ha meur a besketour eus Douarnenez a varvas abalamour d'ar gorventenn. Eil brezel-bed Merval a reas 258 den eus kumunioù Douarnenez, Ploare, Pouldahu ha Treboull abalamour d'ar brezel. D'ar 21 a viz Here 1942 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-10-BO (anvet "Francis X" ha marilhet 41-24441) eus aerlu ar Stadoù-Unanet e pleg-mor Douarnenez gant c'hwec'h den en e vourzh; ne voe adkavet korf ebet. Kumunioù staget E 1946 e oa bet kresket ar gumun dre ma oa bet staget outi ar c'humunioù stok Ploare, Pouldahu ha Treboull. Brezelioù didrevadennañ Brezel Indez-Sina Mervel a reas pevarzek milour eus ar gumun. Brezel Aljeria Mervel a reas eizh milour eus ar gumun. TBD Mervel a reas tri milour eus ar gumun. Tchad Lazhet e voe un ofisour bet ganet er gumun en Am Dagachi d’an 18 a viz C'hwevrer 1972; komandant e oa er 6vet RIAOM (Régiment InterArmes d'Outre-Mer). Monumantoù ha traoù heverk Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun Karrnijourion e oa an holl. Mervel a rejont d'ar 5 a viz Eost 1944 e-pad an Eil Brezel Bed. Emdroadur ar boblañsabaoe 1793 Mammenn INSEE. Tud Mikael an Noblez, misioner. Per Denez (1921-2011) emsaver, yezhour ha skrivagner, bet studiet brezhoneg Douarnenez gantañ. Daniel Le Flanchec, maer PCF troet a-du gant Jacques Doriot e-pad an Eil Brezel-bed, marvet er c'hampoù-bac'h en Alamagn, marteze lazhet gant komunourien. Michel Mazéas, maer PCF. Sébastien Velly, unan eus maered komunour kentañ bro Frañs, dilennet e 1921. Tud bet ganet eno 1901 : Joseph Savina, ebenour eus ar Seizh Breur. 1902 : Marc'harid Gourlaouen, sekretourez Skol Ober e-pad 40 vloaz. 1944 : Xavier Leclercq, den a aferioù. 1948 : Mich Beyer, skrivagnerez vrezhonek. 1950 : Yann-Bêr Kemener, skrivagner. 1952 : Pêr-Vari Kerloc'h, kaner, skrivagner, ha douiz-meur Goursez Vreizh. 1958 : Ronan Larvor, kazetenner. 1963 : Ronan Pensec, marc'hhouarnour. 1963 : Benead Vialaneix, emsaver kristen ha breton. 1964 : Serj an Dized, melldroadour. 1968 : Nolwenn Korbell, kanourez. 1986 : Romain Danzé, melldroadour. Tud marvet eno 1826 : Laenneg, medisin, e Ploare. 1872 : Yann-Vari ar Brizh, nijour. 1949 : Louis-Marie Désiré-Lucas, livour. 1967 : Jef ar Penven, sonaozour. 1973 : Noël Roquevert, aktour. 1987 : Marc'harid Gourlaouen, sekretourez Skol Ober e-pad 40 vloaz. 1992 : Yves Floc'h, livour. 1997: Anita Conti, moroniourez la luc'hskeudennerez. 2001 : Frañseza Kervendal, skrivagnerez. 2006 : Youenn Gwernig, kaner ha barzh brezhonek. Tud bet awenet gant Douarnenez Livourien : Amélie Helga Lundahl. Tudouriezh Kreizenn ar c'hiz "Penn Sardin" eo Douarnenez, ha graet e vez Pennoù Sardin eus hec'h annezidi dre c'hoap. Brudet eo gouel an Ened e Douarnenez. Brezhoneg Ar Brezoneg er Skol 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol. Ya d'ar brezhoneg D'an 22 a viz Kerzu 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun. D'an 8 a viz C'hwevrer 2008 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2. Deskadurezh Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1989. E distro-skol 2025 e oa enskrivet 87 skoliad er c'hlasoù divyezhek (9,9% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) Ar Redadeg E 2012 ec'h echuas an trede Redadeg e Douarnenez. Gevelliñ Aberfal, Kernev-Veur (1979) Rashidiye, Kamp Palestinat e Liban (2005) Pennadoù kar Kumunioù kozh staget ouzh Douarnenez : Ploare ; Pouldahu ; Treboull. Liammoù diavaez Ti-kêr Mirdi ar bigi Gouel ar bigi kozh Gouel ar Sinema Gouel an Ened Douarnenez, kanaouenn gant Meic Stevens Dave ha notennoù