کلان‌شهر پورتو آلگری

کلان‌شهر پورتو آلگری (به پرتغالی: Região Metropolitana de Porto Alegre؛ به اختصار RMPA) که با نام پورتو آلگری بزرگ (به پرتغالی: Grande Porto Alegre) نیز شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین منطقهٔ کلان‌شهری در ناحیهٔ جنوبی برزیل و پنجمین منطقهٔ کلان‌شهری پرجمعیت این کشور است. این منطقه ۳۴ شهرداری (مونیسیپیو) از ایالت ریو گرانده جنوبی را دربرمی‌گیرد و مرکز آن شهر پورتو آلگری، پایتخت ایالت، است. کلان‌شهر پورتو آلگری با مساحتی در حدود ۱۰٬۳۴۳ کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۴ میلیون نفر بر پایهٔ سرشماری ۲۰۲۲ مؤسسهٔ جغرافیا و آمار برزیل (IBGE)، تنها پس از کلان‌شهرهای سائوپائولو، ریو دو ژانیرو، بلو اوریزونته و برازیلیا قرار دارد. این منطقه چهارمین تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص می‌دهد و از مهم‌ترین قطب‌های صنعتی و اقتصادی جنوب برزیل به‌شمار می‌رود. این منطقه در فرایند گسترده‌شدن شهری پیشرفته‌ای قرار دارد و افزون بر حومه‌های بلافصل پورتو آلگری، دره‌های سینوس و پارانانا را نیز دربرمی‌گیرد. کلان‌شهر پورتو آلگری از نظر موقعیت راهبردی در ارتباط با مرکوسور و کشورهای مخروط جنوبی آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد. پیشینه و تأسیس کلان‌شهر پورتو آلگری بر پایهٔ قانون مکمل فدرال شمارهٔ ۱۴ در ۸ ژوئن ۱۹۷۳ تأسیس شد. مرزبندی آن پس از تأسیس بارها از سوی دولت ایالتی ریو گرانده جنوبی با ابزارهای قانونی گوناگون دگرگون شد و دقیقاً با معیارهای میان‌ناحیه و خردناحیهٔ مؤسسهٔ جغرافیا و آمار برزیل (IBGE) همخوانی ندارد. در آغاز تأسیس، تعداد کمتری از شهرداری‌ها عضو این منطقه بودند و به‌تدریج با تصویب قوانین مکمل ایالتی و همچنین قانون اساسی ایالت ۱۹۸۹ شمار اعضا به ۳۴ شهرداری افزایش یافت. جغرافیا و جمعیت مساحت کلان‌شهر پورتو آلگری ۱۰٬۳۴۲٫۹ کیلومتر مربع است. بر پایهٔ سرشماری ۲۰۲۲ مؤسسهٔ IBGE جمعیت آن ۴٬۰۱۸٬۰۱۳ نفر برآورد شده‌است. تراکم جمعیت آن نزدیک به ۳۸۸٫۵ نفر در کیلومتر مربع است. در مقایسه با سرشماری پیشین (۲۰۱۰) که جمعیت منطقه ۳٬۹۵۸٬۹۸۵ نفر بود، افزایش اندکی رخ داده اما برخی شهرداری‌ها مانند خود پورتو آلگری کاهش جمعیت داشته‌اند. پورتو آلگری با جمعیت ۱٬۳۳۲٬۸۴۵ نفر پرجمعیت‌ترین شهر منطقه و کانواس با ۳۴۷٬۶۵۷ نفر دومین شهر پرجمعیت آن است. این منطقه در میان ۱۴۴ بزرگ‌ترین تجمع شهری جهان جای دارد. اقتصاد کلان‌شهر پورتو آلگری منطقه‌ای راهبردی برای توسعهٔ ایالت ریو گرانده جنوبی به‌شمار می‌رود. تولید ناخالص داخلی آن در سال ۲۰۲۱ بالغ بر ۲۴۵ میلیارد رئال برزیل بود و سرانهٔ آن نزدیک به ۶۱٬۱۸۶ رئال برآورد شده‌است. این منطقه چهارمین تولید ناخالص داخلی برزیل را دارد. در این منطقه برخی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شرکت‌های برزیل و نیز شرکت‌های چندملیتی فعالیت دارند. صنایع اصلی دربرگیرندهٔ خودروسازی، پتروشیمی، قطعات خودرو، پلاستیک، فرآورده‌های غذایی، فولاد، نیمه‌رسانا و خدمات است. شاخص توسعهٔ انسانی (HDI) این منطقه در سال ۲۰۲۱ برابر با ۰٫۷۸۸ بوده‌است. آموزش و فناوری این منطقه میزبان چندین مؤسسهٔ پژوهشی و دانشگاه بزرگ است؛ از جمله دانشگاه فدرال ریو گرانده دو سول (UFRGS) که از سوی وزارت آموزش برزیل سه سال پیاپی بهترین دانشگاه کشور شناخته شده، دانشگاه فدرال علوم پزشکی پورتو آلگری (UFCSPA)، دانشگاه پاپی کاتولیک ریو گرانده دو سول (PUCRS) و دانشگاه سینوس (Unisinos). هر سه دانشگاه بزرگ دارای پارک فناوری هستند که شرکت‌های چندملیتی مانند SAP، اچ‌پی و اوراکل و نیز شمار فراوانی شرکت نوپا را در خود جای داده‌اند. همچنین دبیرستان‌های فنی در منطقه وجود دارند که آموزش فنی زودهنگام و نیروی کار را برای شرکت‌های محلی فراهم می‌کنند. حمل‌ونقل فرودگاه فرودگاه اصلی منطقه فرودگاه بین‌المللی سالگادو فیلیو است که دروازهٔ اصلی ورود مسافران از کشورهای مخروط جنوبی آمریکا به‌شمار می‌رود. این فرودگاه در سال‌های اخیر گسترش چشمگیری یافته و پایانه‌های مسافری و پارکینگ‌های آن توسعه پیدا کرده‌است. باند اصلی آن نیز در حال تعریض است تا امکان پروازهای طولانی‌تر فراهم شود. فرودگاه توسط شرکت آلمانی فراپورت اداره می‌شود و از طریق سامانهٔ آئرومُوِل (قطار سبک هوای فشرده) به شبکهٔ ریلی ترن‌سورب متصل است. به دلیل محدودیت گسترش فرودگاه سالگادو فیلیو، فرودگاه جدیدی به نام «فرودگاه ۲۰ سپتامبر» (به پرتغالی: Aeroporto 20 de Setembro) در شهرهای پورتائو و نوا سانتا ریتا پیشنهاد شده که تا چهار باند پرواز خواهد داشت. ریلی شبکهٔ ریلی سنگین ترن‌سورب (Trensurb) مرکز شهر پورتو آلگری را به مرکز شهر هامبورگ نو متصل می‌کند و از شهرهای کانواس، استیو، ساپوکایا دو سول و سائو لئوپولدو می‌گذرد. این خط ترکیبی از مسیرهای مرتفع و سطح زمین است. طرح‌هایی برای گسترش این خط به سوی شهر پورتائو و محله‌های جنوبی پورتو آلگری وجود دارد. خط دوم ریلی سنگین نیز از کاشوئیرینها به مرکز پورتو آلگری و سپس به ویامائو برنامه‌ریزی شده اما رکود اقتصادی اخیر این پروژه را متوقف کرده‌است. بزرگراه‌ها بزرگراه‌های اصلی منطقه عبارت‌اند از: BR-290 (آزادراه)، BR-116، BR-386، BR-448، RS-040 و RS-118. بندرها بندر اصلی منطقه در پورتو آلگری قرار دارد و شرکت‌های متعددی پایانه‌های خصوصی در کنار رودخانه‌های منطقه دارند. همچنین خطوط کشتیرانی پورتو آلگری را به گویبا و محله‌های مختلف پایتخت ایالت متصل می‌کنند. فرهنگ و ورزش رویدادها مهم‌ترین رویداد منطقه نمایشگاه ایالتی اکسپوینتر (Expointer) است. فوتبال فوتبال محبوب‌ترین ورزش منطقه است و دو باشگاه بزرگ آن گرمیو فوت‌بال پورتو آلگرنزه و اسپورت کلوب اینترناسیونال هستند. هر دو تیم موفق به کسب عناوین بزرگ داخلی و بین‌المللی از جمله جام باشگاه‌های جهان، کوپا لیبرتادورس، برازیلیرائو و جام برزیل شده‌اند. شهرداری‌ها کلان‌شهر پورتو آلگری ۳۴ شهرداری (مونیسیپیو) را دربرمی‌گیرد. جدول زیر فهرست این شهرداری‌ها به همراه تاریخ پیوستن، مساحت، جمعیت و تولید ناخالص داخلی آن‌ها را نشان می‌دهد: جستارهای وابسته پورتو آلگری ریو گرانده جنوبی منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Região Metropolitana de Porto Alegre». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Greater Porto Alegre». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Région métropolitaine de Porto Alegre». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Metropolregion Porto Alegre». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶. پیوند به بیرون متروپلان – بنیاد برنامه‌ریزی کلان‌شهری و ناحیه‌ای ایالتی