Rio de Janeiro

Rio de Janeiro (oetsprekn as ‘’RIE-jo de zja-NEA-ro’’, Portugese oetsproake ˈʁi.u dʒi ʒɐˈnejɾu) of mangs ook kortweg Rio, is de tweede grötste stad van Brazilië. Et is de heuwdstad van de lieknamigen deelstoat. Delen van de stad stoat op de wearldoarfgoodlieste van UNESCO. De stad wör in 1556 egroondt duur et Portugese Riek. Et was doaroonder anvaankelik de heuwdstad van et Kapteinskop Rio de Janeiro. In 1763 wör et de heuwdstad van de Stoat Brazilië, nen stoat oonder et Portugese Riek. Toen as in 1808 et Portugese Hof noar Brazilië oetweek, wör Rio de wonstad van Keunigin Maria I van Portugal öar hof. Doar maakten zee met öar zönne, den preensregeant en anstoanden keunink Johan VI van Portugal van Brazilië een keuninkriek binnen et Verenigd Keuninkriek van Portugal, Brazilië en de Algarven. Rio bleef de heuwdstad van et Lusitaanse keuninkskop töt 1822, toen as den Onofhaankelikheaidskrieg anvung. Dit is ene van de weanig bekeande moalen at ne heuwdstad van een kolonistenlaand noar de kolonie verskeuf. Rio de Janeiro was töt 1889 de heuwdstad van et Keaizerriek Brazilië en doarnoa töt 1960 van de Republiek Brazilië. Doarnoa wör Brasília de heuwdstad. Rio de Janeiro hef et een noa heugste bruto inkommen van Brazilië, en de 30ste van de wearld in 2008. Et wörd eskatt op R$ 343 miljard (zowat 84 miljard). In de stad zitt völle heuwdkantoren van de Braziliaanse öllie-, mienbouw- en telekommunikasie-industrie. Doaroonder zeent twee van de grötste bedriewen van et laand (Petrobras en Vale) en et grötste telemedia-samenwoarkingsverbaand van Latiens-Amerika: Grupo Globo. Der zitt ook nen hoop universiteaten en oonderwiesinstellingen en et is et een noa grötste middelpeunt vuur oonderzeuk en oontwikkeling van Brazilië: 17% van al et nasjonale oonderzeuk köm in 2005 oet Rio. Rio de Janeiro is ene van de drokst bezöchte steaden van et Zudelik Halfroond. Et steet bekeand um de natuurlike umgewing, et Braziljaanse Karnaval, samba, bossa nova en de straanden van balneario, zo as de Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema en Leblon. Nöast de straanden zeent belangrieke herkenningspeunten oonder mear et onmeundige staandbeeld van Kristus den Verlösser boawenop den boarg Corcovado, wat ook wal ene van de Zeuwen nieje woonderen van de wearld eneumd wörd; den Sukerbroodboarg met de kabelbane; de Sambódromo (Sambadrome), een groot paradestadion vuur samba-optochten tiedens Karnaval, met onmeudige tribunes an weerskaanten; en Maracanã-stadion, ene van de grötste vootbal-stadions van de wearld. In Rio de Janeiro wordt de Olympiese en Paralympiese Zomerspöllen van 2016 eheuldn. Det is et eerste moal at dee spöllen op et Zudelik Halfroond en in een Portugees-talig laand eheulden wordt. In et Maracanã-stadion wörden de finales van de FIFA Wearldcup eheulden in 1950 en 2014, de Confederations Cup van 2013 en de Pan-Amerikaanse Spöllen van 2007.