رومن ڪيٿولڪ چرچ

ڪيٿولڪ چرچ (لاطيني: Ecclesia Catholica)، جن کي رومن ڪيٿولڪ چرچ پڻ چيو ويندو آهي، سال 2025ع تائين دنيا ۾ 1.27 کان 1.41 ارب بپتسما ٿيل ميمبرن سان سڀ کان وڏو عيسائي چرچ آهي. اهو دنيا جي قديم ترين ۽ وڏي بين الاقوامي ادارن مان هڪ آهي ۽ مغربي تهذيب جي تاريخ ۽ ترقي ۾ هڪ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. چرچ ۾ 24 خودمختار چرچ (لاطيني چرچ ۽ 23 مشرقي ڪيٿولڪ چرچ) شامل آهن، جنهن ۾ دنيا جي چوڌاري لڳ ڀڳ 3,500 ڊائوسس (Dioceses) ۽ اپارچي، هڪ يا وڌيڪ بشپ جي نگراني ۾ شامل آهن. پوپ جيڪو روم جو بشپ آهي، ڪيٿولڪ چرچ جو سڀ کان وڏو بشپ آهي. ڪيٿولڪزم جا بنيادي عقيدا نيڪين عقيدي (Nicene Creed) ۾ ملن ٿا. ڪيٿولڪ چرچ سيکاري ٿو ته اهو هڪ، پاڪ، ڪيٿولڪ ۽ رسولي چرچ آهي، جيڪو عيسيٰ مسيح پاران، پنهنجي عظيم مشن ۾ قائم ڪيو ويو، ان جا بشپ مسيح جي رسولن جا جانشين آهن ۽ پوپ سينٽ پيٽر جو جانشين آهي، جن کي عيسيٰ مسيح پاران اوليت عطا ڪئي وئي هئي. اهو برقرار رکي ٿو ته، اهو رسولن پاران سيکاريل اصل عيسائي ايمان تي، صحيفن ۽ مقدس روايت ذريعي، جيئن مستند طور تي مجسٽريٽيم ذريعي يا چرچ جي تدريسي آفيس ذريعي تشريح ڪئي وئي آهي، ايمان کي غير يقيني کان محفوظ ڪندي، عمل ڪري ٿو. رومن ۽ لاطيني چرچ جا ٻيا رسم مشرقي ڪيٿولڪ عبادتون ۽ برادريون ۽ سماج جهڙوڪ مينڊيڪنٽ آرڊر، خانقاه جا آرڊر، ٽيون آرڊر ۽ رضاکارانه خيراتي تنظيمون چرچ ۾ مختلف قسم جي مذهبي ۽ روحاني زور کي ظاهر ڪن ٿا. ان جي ستن رسمن مان، يوڪرسٽ مکيه آهي، جيڪو ماس ۾ عبادت جي طور تي ملهايو ويندو آهي. چرچ سيکاري ٿو ته هڪ پادري جي تقديس ذريعي، مقدس ماني ۽ شراب مسيح جو جسم ۽ رت بڻجي ويندا آهن. ڪنواري مريم کي خدا جي ماءُ ۽ جنت جي راڻي جي حيثيت سان پوڄيو ويندو آهي؛ هن کي عقيدي ۾ عزت، جهڙوڪ سندس بي عيب تصور، دائمي ڪنوارگي ۽ جنت ۾ گمان ۽ عقيدت ڏني ويندي آهي. ڪيٿولڪ سماجي تعليم، جسماني ۽ روحاني ڪمن ذريعي بيمار، غريب ۽ مصيبت ۾ مبتلا ماڻهن جي رضاڪارانه مدد تي زور ڏئي ٿي. ڪيٿولڪ چرچ دنيا جي چوڌاري ڏهه هزار ڪيٿولڪ اسڪول, يونيورسٽيون ۽ ڪاليج، اسپتالون ۽ يتيم خانا هلائي ٿو ۽ دنيا ۾ تعليم ۽ صحت جي سار سنڀال جو سڀ کان وڏو غير سرڪاري خدمت فراهم ڪندڙ آهي. ان جي ٻين سماجي خدمتن ۾ ڪيتريون ئي خيراتي ۽ انساني تنظيمون آهن. ڪيٿولڪ چرچ فلسفو، ثقافت، فن، ادب، موسيقي، قانون ۽ سائنس تي تمام گهڻو اثر وڌو آهي. ڪيٿولڪ سڄي دنيا ۾ مشن، لڏپلاڻ، ڊائسپورا ۽ يا مذهبي تبديل رهن ٿا. 20 صدي کان وٺي اڪثريت جزوي طور تي يورپ ۽ اتر آمريڪا ۾ سيڪيولرائزيشن جي ڪري گلوبل سائوٿ ۾ رهي آهي. ڪيٿولڪ چرچ 1054ع ۾ اوڀر-اولهه شزم (Schism) خاص طور تي پوپ جي اختيار تي تڪرار تائين مشرقي آرٿوڊوڪس چرچ سان گڏ ڪميونيڪيشن شيئر ڪيو. 431ع ۾ ايفسس جي ڪائونسل کان اڳ اوڀر جا چرچ جيڪا 450ع ۾ چالسڊون جي ڪائونسل کان اڳ مشرقي آرٿوڊوڪس چرچ هئا پڻ ڪميونيڪيشن ۾ حصو ورتو. سڀ بنيادي طور تي ڪرسٽولوجي ۾ اختلافن جي ڪري الڳ ٿي ويا. مشرقي ڪيٿولڪ چرچ جن جي گڏيل ميمبرشپ تقريبن 18 ملين آهي مشرقي عيسائين جي هڪ جماعت جي نمائندگي ڪن ٿا جيڪي واپس آيا يا پوپ سان گڏ رهيا. انهن فرقن دوران يا انهن جي پٺيان مختلف تاريخي حالتن جي ڪري 16 صدي ۾ الڳ الڳ ۽ پروٽيسٽنٽ گروهن ۽ انسداد اصلاح گروهن جي قيام اصلاح ڏانهن وٺي وئي. 20 صدي جي آخر کان ڪيٿولڪ چرچ تي جنسيت تي ان جي تعليمات عورتن کي پادري مقرر ڪرڻ جي خلاف ان جي نظريي ۽ پادري پاران ڪيل جنسي زيادتي کي سنڀالڻ ۽ ڪيترن ئي سببن جي ڪري تنقيد ڪئي وئي آهي. روم جو ڊائوسس پوپ جي اڳواڻي ۾ ان جي بشپ جي حيثيت سان سندس مقامي اختيار رڪي ٿو. جڏهن ته روم جو سي, عام طور تي هولي سي جي نالي سان حوالو ڏنو ويندو آهي, ڪيٿولڪ چرچ جي مرڪزي گورننگ اٿارٽي طور ڪم ڪري ٿو. رومن ڪيوريا ( هولي سي جو انتظامي ادارو) جا مکيه آفيس ويٽيڪن سٽي جيڪو هڪ ننڍڙو، آزاد شهري رياست ۽ روم شهر جي اندر انڪليو آهي ۾ آهن. جن مان پوپ رياست جو سربراهه ۽ چونڊيل ۽ مطلق بادشاهه آهي. نالو تاريخ تنظيم نظريو فلسفو مقدس عبادتون عبادت: سماجي، اخلاقي ۽ ثقافتي مسئلا پڻ ڏسو حوالا ٻاهريان ڳنڍڻا Official website of the Holy See