Բրազիլական տիեզերական գործակալություն

Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը (ԲրՏԳ) (պորտ.՝ Agência Espacial Brasileira; AEB) Բրազիլիայի քաղաքացիական մարմինն է, որը պատասխանատու է երկրի տիեզերական ծրագրի համար։ Այն շահագործում է տիեզերակայան Ալկանտարայում և հրթիռների արձակման հարթակ Բարեյրա դու Ինֆեռնուում։ Այն Լատինական Ամերիկայի ամենամեծ և առավել հայտնի տիեզերական գործակալությունն է։ Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը Բրազիլիայի տիեզերական ծրագրի ինստիտուցիոնալ իրավահաջորդն է, որը կառավարվել էր Բրազիլիայի զինված ուժերի կողմից մինչև 1994 թվականի փետրվարի 10-ին քաղաքացիական վերահսկողության փոխանցվելը։ Գործակալությունը լուրջ հետընթաց ունեցավ 2003 թվականին, երբ հրթիռի պայթյունը խլեց 21 տեխնիկի կյանք։ Բրազիլիան հաջողությամբ արձակեց իր առաջին հրթիռը տիեզերք՝ VSB-30-ը, 2004 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Ալկանտարայի արձակման կենտրոնից, որից հետո տեղի են ունեցել մի քանի այլ հաջող արձակումներ։ Բրազիլիան կարճ ժամանակով եղել է Միջազգային տիեզերակայանի գործընկեր, իսկ 2006 թվականին ԲրՏԳ-ի տիեզերագնաց Մարկոս Պոնտեսը դարձավ առաջին բրազիլացին և պորտուգալերենը մայրենի լեզու ունեցող առաջին անձը, որը մեկնել է տիեզերք, երբ նա մեկ շաբաթով ժամանեց ՄՏԿ։ Իր ուղևորության ընթացքում Պոնտեսը իրականացրեց Բրազիլիայի տիեզերական գործակալության կողմից ընտրված ութ փորձ, այդ թվում՝ զրոյական գրավիտացիայի պայմաններում սղոցի շեղբերի թռիչքային դինամիկայի փորձարկում։ 2021 թվականի հունիսին ԲրՏԳ-ը ստորագրեց Արտեմիսի համաձայնագրերը՝ Արտեմիս ծրագրի շրջանակում 2024 թվականից Լուսնի և Մարսի համատեղ հետազոտության համար։ Պատմություն Այն ժամանակվա նախագահ Ժանիու Կուադրուսը 1960 թվականին ստեղծեց հանձնաժողով, որը մշակեց տիեզերական հետազոտությունների ազգային ծրագիր։ Այդ աշխատանքի արդյունքում 1961 թվականի օգոստոսին ձևավորվեց Տիեզերական գործունեության ազգային հանձնաժողովի կազմակերպչական խումբը (պորտուգալերեն՝ Grupo de Organização da Comissão Nacional de Atividades Espaciais, GOCNAE), որը գործում էր Սան Ժոզե դուս Կամպուսում՝ Սան Պաուլու նահանգում։ Դրա հետազոտողները մասնակցում էին միջազգային նախագծերի աստղագիտության, գեոդեզիայի, գեոմագնիսականության և օդերևութաբանության ոլորտներում։ 1971 թվականի ապրիլին GOCNAE-ին փոխարինեց Տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտը, որը ներկայումս կոչվում է Տիեզերական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ (ՏՀԱԻ)։ 1946 թվականին այն ժամանակվա Ավիացիայի տեխնիկական կենտրոնի, ներկայիս Բրազիլիայի ռազմաօդային ուժերի Ավիատիեզերական գիտության և տեխնոլոգիաների բաժնի, ստեղծումից ի վեր երկիրը հետևել է օդատիեզերական ոլորտի միջազգային առաջընթացին։ Ավիոնավտիկայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ստեղծմամբ ձևավորվեց լիարժեք որակավորված հաստատություն՝ բարձր որակավորում ունեցող մարդկային ռեսուրսներ պատրաստելու առաջատար տեխնոլոգիաների ոլորտներում։ ԱԳՏԲ-ն, ԱՏԻ-ի և Ավիացիայի և տիեզերքի ինստիտուտի միջոցով, առանցքային դեր ունի Բրազիլիայի տիեզերական ծրագրի ամրապնդման գործում։ 1970-ականների սկզբին ստեղծվեց Բրազիլիայի տիեզերական գործունեության հանձնաժողովը, որը կցված էր այն ժամանակվա Զինված ուժերի գլխավոր շտաբին և նախատեսված էր տիեզերական ծրագրի իրականացումը համակարգելու և վերահսկելու համար։ Այս համակարգող դերը 1994 թվականի փետրվարին փոխանցվեց Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությանը։ ԲրՏԳ-ի ստեղծումը նշանակում էր կառավարության ուղղության փոփոխություն՝ ստեղծելով տիեզերական ծրագրի կենտրոնական համակարգող մարմին, որը անմիջապես հաշվետու էր Հանրապետության նախագահությանը։ 2011 թվականին Արգենտինայի պաշտպանության նախարար Արտուրո Պուրիչելին Բրազիլիայի նախարար Սելսո Ամորիմին առաջարկեց մինչև 2025 թվականը ստեղծել միասնական հարավամերիկյան տիեզերական գործակալություն՝ Եվրոպական տիեզերական գործակալության օրինակով։ Սակայն 2015 թվականին Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը և Պաշտպանության նախարարությունը մերժեցին Արգենտինայի առաջարկը, քանի որ «հասկանում էին, որ դա կլինի մարմին, որը շատ բյուրոկրատիա և քիչ արդյունք կտա, ինչպես Միացյալ Նահանգների առաջարկած «համադաշնությունը», որը երբեք ոչ մի բանի չհանգեցրեց», ինչպես նաև, ըստ գործակալության խորհրդականի՝ Արձակման վայրեր Ալկանտարայի տիեզերական կենտրոն 2°20′S 44°24′W Ալկանտարայի արձակման կենտրոնը (պորտ.՝ Centro de Lançamento de Alcântara; CLA) Բրազիլիայի տիեզերական գործակալության հիմնական արձակման վայրն ու գործառնական կենտրոնն է, որը գտնվում է Ալկանտարայի թերակղզում՝ Մարանյան նահանգում։ Տարածաշրջանը համապատասխանում է ցածր բնակչության խտության, անվտանգության գերազանց պայմանների և օդային ու ծովային հեշտ հասանելիության չափանիշներին։ Սակայն ամենակարևոր գործոնը հասարակածին մոտ լինելն է, ինչը Ալկանտարային բնական առավելություն է տալիս գեոսինքրոն արբանյակների արձակման գործում։ Բարեյրա դու Ինֆեռնուի արձակման կենտրոն 5°55′30″S 35°9′47″W Բարեյրա դու Ինֆեռնուի արձակման կենտրոնը (պորտ.՝ Centro de Lançamento da Barreira do Inferno; CLBI) Բրազիլիայի տիեզերական գործակալության հրթիռների արձակման բազա է։ Այն գտնվում է Պառնամիրիմ քաղաքում՝ Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Այն հիմնականում օգտագործվում է զոնդավորող հրթիռներ արձակելու և Ալկանտարայի արձակման կենտրոնին աջակցելու համար։ Կրող հրթիռներ Զոնդավորող հրթիռներ Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը շահագործել է մի շարք զոնդավորող հրթիռներ։ Sonda I Sonda II Sonda III Sonda IV VSB-30 VS-30 VS-40 VS-50՝ նախագծված, օգտագործելու է նոր S-50 հրթիռային շարժիչը VLM Բրազիլիան համագործակցային պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Գերմանիայի հետ՝ միկրոարբանյակների հատուկ կրող հրթիռ մշակելու համար։ Արդյունքում ուսումնասիրվում է S50 հրթիռային շարժիչի վրա հիմնված VLM (Veículo Lançador de Microsatelites) միկրոարբանյակների կրող հրթիռը, որի նպատակն է մինչև 150 կգ զանգվածով արբանյակներ տեղադրել 250-ից 700 կմ բարձրության շրջանաձև ուղեծրերում։ Առաջին որակավորման և փորձնական թռիչքը նախատեսվում էր իրականացնել 2022 թվականին Ալկանտարայի տիեզերական կենտրոնից։ Երկրորդ թռիչքը նախատեսված է հաջորդ տարիներին՝ SHEFEX առաքելության շրջանակում, որը նույնպես իրականացվելու է Ալկանտարայից՝ Գերմանական օդատիեզերական կենտրոնի հետ համագործակցությամբ։ VLS VLS-ը՝ Արբանյակների կրող հրթիռը (պորտ.՝ Veículo Lançador de Satélites), Բրազիլիայի տիեզերական գործակալության հիմնական արբանյակային կրող հրթիռն էր։ Այն չորսաստիճան հրթիռ էր, կազմված կենտրոնական բլոկից և չորս կողային շարժիչներից։ Հրթիռի առաջին աստիճանը ուներ չորս պինդ վառելիքով շարժիչ, որոնք մշակվել էին Sonda զոնդավորող հրթիռների հիման վրա։ Այն նախատեսված էր 100-ից 380 կգ զանգվածով արբանյակներ 200-ից 1200 կմ ուղեծիր դուրս բերելու կամ 75-ից 275 կգ բեռներ 200-ից 1000 կմ բևեռային ուղեծիր տեղադրելու համար։ Հրթիռի առաջին երեք նախատիպերը չկարողացան արձակվել, իսկ երրորդը 2003 թվականին պայթեց արձակման հարթակում՝ հանգեցնելով ԲրՏԳ-ի 21 աշխատակիցների մահվան։ VLS-1 V4 նախատիպի արձակումը սպասվում էր 2013 թվականին։ Հետագա ուշացումներից հետո նախագիծը չեղարկվեց 2016 թվականին։ Հարավային Խաչ ծրագիր Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը Ռուսաստանի դաշնային տիեզերական գործակալության հետ համագործակցությամբ մշակում էր կրող հրթիռների նոր ընտանիք։ Հարավային Խաչ ընտանիքի հինգ հրթիռները պետք է հիմնված լինեին Ռուսաստանի Անգարա կրող հրթիռի և հեղուկ վառելիքով շարժիչների վրա։ VLS Գամա, Դելտա և Էպսիլոն հրթիռների առաջին աստիճանը պետք է աշխատեր RD-191 շարժիչի վրա հիմնված միավորով։ Երկրորդ աստիճանը, որը պետք է նույնը լիներ Հարավային Խաչի բոլոր հրթիռների համար, պետք է աշխատեր Մոլնիա հրթիռի վրա հիմնված շարժիչով։ Երրորդ աստիճանը պետք է լիներ պինդ վառելիքով արագացուցիչ՝ հիմնված VLS-1-ի արդիականացված տարբերակի վրա։ Ծրագիրը կոչվել էր «Հարավային Խաչ»՝ ի հղում Հարավային Խաչ համաստեղությանը, որը պատկերված է բրազիլիայի դրոշի վրա և կազմված է հինգ աստղից։ Այդ պատճառով ապագա կրող հրթիռների անվանումներն էին՝ VLS Ալֆա՝ թեթև հրթիռ Առաջինը մշակվելիք հրթիռը։ Այն սկզբնական նախագծի VLS-1-ի ուղղակի փոփոխությունն էր, որտեղ չորրորդ և հինգերորդ աստիճանները փոխարինվում էին մեկ հեղուկ վառելիքով շարժիչով։ Այն կարող էր մինչև 750 կմ ուղեծիր տեղադրել 200–400 կգ բեռներ։ VLS Բետա՝ թեթև դասի հրթիռ Բաղկացած է երեք աստիճանից՝ առանց օժանդակ արագացուցիչների։ Առաջին աստիճանը 40 տոննա պինդ վառելիքային շարժիչ է, երկրորդը պետք է ունենար 30 տոննա քարշուժով շարժիչ, իսկ վերջինը՝ 7.5 տոննա քարշուժով շարժիչ՝ նույն «Kerolox» խառնուրդով։ Այն կարող է մինչև 800 կգ օգտակար բեռներ տեղադրել մինչև 800 կմ բարձրության ուղեծրերում։ VLS Գամա՝ թեթև դասի հրթիռ VLS Գամա կրող հրթիռը թեթև դասի է, սակայն օգտագործելով Ալկանտարայի արձակման կենտրոնի մերձհասարակածային դիրքը՝ կարող է ուղեծիր հասցնել գրեթե 1 տոննա օգտակար բեռ՝ մինչև 800 կմ բարձրության վրա։ VLS Դելտա՝ միջին դասի հրթիռ VLS Դելտա կրող հրթիռը միջին դասի հրթիռ է և Գամաից տարբերվում է նրանով, որ առաջին աստիճանին ամրացված են չորս պինդ վառելիքային արագացուցիչներ։ Դեպի գեոհաստատուն ուղեծիր հասցվող դրա օգտակար բեռը կազմում է 2 տոննա։ VLS Էպսիլոն՝ ծանր դասի հրթիռ VLS Էպսիլոն կրող հրթիռը ծանր դասի հրթիռ է՝ առաջին աստիճանին ամրացված երեք նույնական բլոկներով։ Այն կարող է 4 տոննա զանգվածով տիեզերանավ տեղադրել գեոհաստատուն ուղեծրում, եթե արձակվի Ալկանտարայից։ Բրազիլիայի կառավարությունը նախատեսում էր վեց տարվա ընթացքում ծրագրին հատկացնել 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Այն արդեն առանձնացրել էր 650 միլիոն ԱՄՆ դոլար՝ տարեկան մինչև 12 արձակում սպասարկելու ունակությամբ հինգ արձակման հարթակների կառուցման համար։ Ծրագիրը նախատեսվում էր ավարտել մինչև 2022 թվականը։ Սակայն այն չեղարկվեց Բրազիլիայի նախագահ Դիլմա Ռուսեֆի կողմից։ Դրա փոխարեն Բրազիլիան կենտրոնանալու է ավելի փոքր կրող հրթիռների շարքի վրա, որոնք, ըստ երևույթին, ավելի շատ հիմնվում են տեղական տեխնոլոգիաների վրա։ 14-X Բրազիլիան ներդրումներ է կատարում նաև հիպերձայնային տեխնոլոգիաների ոլորտում։ 14-X-ը՝ Բրազիլիայի ռազմաօդային ուժերի հետ մշակվող հիպերձայնային պլանավորող սարքը, մտահղացվել է 2007 թվականին և արձակվել 2022 թվականի փետրվարի 14-ին՝ VSB-30 հրթիռով՝ հասնելով 100,000 ֆուտ բարձրության և Մախ 10 առավելագույն արագության։ Շարժիչներ Տարբեր կրող հրթիռների համար մշակվել են մի շարք տարբեր շարժիչներ։ S-10-1 պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է Sonda 1-ի վրա։ Քարշուժ՝ 27 kN։ S-10-2 պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է Sonda 1-ի վրա։ Քարշուժ՝ 4.20 kN, այրման ժամանակ՝ 32 վայրկյան։ S-20 Avibras պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է Sonda 2 և Sonda 3 հրթիռների վրա։ Քարշուժ՝ 36 kN։ S-23 Avibras պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է Sonda 3M1-ի վրա։ Քարշուժ՝ 18 kN։ S-30 IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է Sonda 3, Sonda 3M1, Sonda 4, VS-30, VS-30/Orion և VSB-30 հրթիռների վրա։ Քարշուժ՝ 20.490 kN։ S-31 IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է VSB-30-ի վրա։ Քարշուժ՝ 240 kN։ S-40TM IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է VLS-R1, VS-40, VLS-1 և VLM-1 հրթիռների վրա։ Քարշուժ՝ 208.4 kN, isp=272s։ S-43 IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է Sonda 4, VLS-R1 և VLS-1 հրթիռների վրա։ Քարշուժ՝ 303 kN, isp=265s։ S-43TM IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է VLS-R1, VLS-1 և VLM հրթիռների վրա։ Քարշուժ՝ 321.7 kN, isp=276s։ S-44 IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է VLS-R1, VS-40, VLS-1 և VLM-1 հրթիռների վրա։ Քարշուժ՝ 33.24 kN, isp=282s։ L5՝ հեղուկ վառելիքային հրթիռային շարժիչ (Estágio Líquido Propulsivo, EPL)։ Փորձարկվել է VS-30-ի վրա և նախատեսվել է օգտագործել VLS-Ալֆա-ում։ L15 հեղուկ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Նախատեսվել է օգտագործել VS-15-ում։ Քարշուժ՝ 15 kN։ L75 հեղուկ վառելիքային հրթիռային շարժիչ՝ նման ռուսական RD-0109 շարժիչին։ Նախատեսվել է օգտագործել VLS-Alfa, VLS-Beta, VLS-Omega, VLS-Gama և VLS-Epsilon հրթիռներում։ Քարշուժ՝ 75 kN։ S-50 IAE պինդ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Նախատեսվել է օգտագործել VLM-1 և VS-50 հրթիռներում։ L1500 հեղուկ վառելիքային հրթիռային շարժիչ։ Օգտագործվել է VLS-Բետա, VLS-Օմեգա, VLS-Գամա և VLS-Էպսիլոն հրթիռներում։ Քարշուժ՝ 1500 kN։ Արբանյակներ Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունն ուղեծրում ունի մի քանի գործող արբանյակներ, այդ թվում՝ պատկերային հետախուզության, ռազմական կապի, հետախուզական և Երկրի դիտարկման արբանյակներ։ Մի քանի այլ արբանյակներ ներկայումս մշակման փուլում են։ Մարդու տիեզերական թռիչք Մարկոս Պոնտեսը, Բրազիլիայի ռազմաօդային ուժերի փոխգնդապետ, Բրազիլիայի տիեզերական գործակալության տիեզերագնաց է։ Պոնտեսը առաջին բրազիլացի տիեզերագնացն էր, որը 2006 թվականի մարտի 29-ին Ղազախստանի Բայկոնուր տիեզերակայանից Expedition 13 անձնակազմի հետ արձակվեց Սոյուզ-ՏՄԱ տիեզերանավով։ Պոնտեսը 2006 թվականի մարտի 31-ին կցվեց Միջազգային տիեզերակայանին, որտեղ ապրեց և աշխատեց 9 օր։ Պոնտեսը Երկիր վերադարձավ Expedition 12 անձնակազմի հետ՝ վայրէջք կատարելով Ղազախստանում 2006 թվականի ապրիլի 8-ին։ 2019 թվականի հունվարին Պոնտեսը Բրազիլիայի նախագահ Ժաիր Բոլսոնարոյի կողմից առաջադրվեց գիտության, տեխնոլոգիայի, նորարարության և հաղորդակցության նախարարի պաշտոնում, որը զբաղեցրեց մինչև 2022 թվականը։ Բրազիլիայի օդատիեզերական հրամանատարություն Օդատիեզերական գործողությունների հրամանատարությունը (պորտ.՝ Comando de Operações Aeroespaciais - COMAE) բրազիլական օդային և տիեզերական հրամանատարություն է, որը ստեղծվել է 2017 թվականին և մտնում է Բրազիլիայի ռազմաօդային ուժերի կազմի մեջ։ Հրամանատարությունը պատասխանատու է երկրի օդային և տիեզերական գործողությունների պլանավորման, համակարգման, իրականացման և վերահսկման համար։ Բրազիլիայի ռազմածովային ուժերը և Բրազիլիայի բանակը նույնպես կազմակերպության մաս են։ Տիեզերական գործողությունների կենտրոն Տիեզերական գործողությունների կենտրոնը (պորտ.՝ Centro de Operações Espaciais, հապավում՝ COPE) 2020 թվականին ստեղծված ենթակառուցվածք է, որը ենթակա է Օդատիեզերական գործողությունների հրամանատարությանը և նպատակ ունի շահագործել ու վերահսկել բրազիլական արբանյակները։ Bingo ռադիոաստղադիտակ Bingo ռադիոաստղադիտակը, որի հապավումը բացվում է որպես Baryon Acoustic Oscillations from Integrated Neutral Gas Observations, նախագիծ է, որը համակարգվում է Գիտության, տեխնոլոգիայի և նորարարությունների նախարարության, Բրազիլիայի տիեզերական գործակալության, Տիեզերական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտի (INPE) և Եվրոպայից ու Չինաստանից միջազգային գործընկերների կողմից։ Աստղադիտակը բաղկացած կլինի երկու հսկայական ալեհավաքից՝ յուրաքանչյուրը 40 մետր տրամագծով, որոնք կընդունեն տիեզերքից եկող ճառագայթումը և դրա սպեկտրը կարտածեն մետաղական դետեկտորների շարքի վրա։ Bingo-ն իր դիտարկումները կիրականացնի ռադիոտիրույթում՝ 960-ից 1260 ՄՀց միջակայքում։ Bingo-ի մասերի 80%-ը ստացվել է Բրազիլիայի արդյունաբերությունից։ Միջազգային համագործակցություն Չինաստան/CBERS Չինաստանն ու Բրազիլիան հաջողությամբ համագործակցել են տիեզերական ոլորտումէջ }։ Տիեզերական համագործակցության առավել հաջող նախագծերից էին Երկրի մոնիթորինգի արբանյակների մշակումն ու արձակումըէջ }։ Չինաստան-Բրազիլիա Երկրի ռեսուրսների արբանյակային ծրագիրը (CBERS) Բրազիլիայի և Չինաստանի միջև տեխնոլոգիական համագործակցության ծրագիր է, որը մշակում և շահագործում է Երկրի դիտարկման արբանյակներ։ Բրազիլիան և Չինաստանը CBERS նախագիծը բանակցել են երկու տարվա ընթացքում՝ 1986–1988 թվականներին, այնուհետև այն վերականգնվել է 1994 թվականին և կրկին՝ 2004 թվականին։ 2023 թվականի դրությամբ երկու երկրները համատեղ մշակել են Չինաստան-Բրազիլիա Երկրի ռեսուրսների վեց արբանյակէջ }։ Այս նախագծերը ինչպես Բրազիլիային, այնպես էլ Չինաստանին օգնել են զարգացնել իրենց հասանելիությունը արբանյակային պատկերներին և խթանել հեռազննման հետազոտություններըէջ }։ Բրազիլիայի և Չինաստանի համագործակցությունը տիեզերական ոլորտում երկու զարգացող երկրների միջև Հարավ-Հարավ համագործակցության եզակի օրինակ էէջ }։ Միջազգային տիեզերակայան Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը ՆԱՍԱ-ի երկկողմ գործընկերն է Միջազգային տիեզերակայանի նախագծում։ Տիեզերակայանի համար Բրազիլիայում մշակված թռիչքային սարքավորումների և օգտակար բեռների նախագծման, մշակման, շահագործման և օգտագործման մասին համաձայնագիրը ստորագրվել է 1997 թվականին։ Այն ներառում էր վեց բաղադրիչների մշակում։ Փոխարենը ՆԱՍԱ-ն Բրազիլիային պետք է տրամադրեր ՄՏԿ-ի ուղեծրային ենթակառուցվածքներից օգտվելու հնարավորություն, ինչպես նաև ՄՏԿ ծրագրի ընթացքում մեկ բրազիլացի տիեզերագնացի թռիչքի հնարավորություն։ Այնուամենայնիվ, ծախսերի հետ կապված խնդիրների պատճառով ենթակապալառու Embraer-ը չկարողացավ տրամադրել խոստացված ExPrESS պալետը, և Բրազիլիան 2007 թվականին դուրս եկավ ծրագրից։ Սակայն որպես փոխզիջում ՆԱՍԱ-ն ֆինանսավորեց ՄՏԿ-ի Express Logistics Carrier-2-ի համար բրազիլական արտադրության փոքր բաղադրիչներ, որոնք տեղադրվեցին 2009 թվականին։ Ուկրաինա/Ցիկլոն 4 2003 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Բրազիլիայի տիեզերական գործակալությունը և Ուկրաինայի պետական տիեզերական գործակալությունը համագործակցության համաձայնագիր ստորագրեցին՝ ստեղծելով համատեղ ձեռնարկություն՝ Alcântara Cyclone Space անվամբ։ Նոր ընկերությունը պետք է կենտրոնանար Ալկանտարայի արձակման կենտրոնից արբանյակների արձակման վրա՝ օգտագործելով Ցիկլոն-4 հրթիռը։ Ընկերությունը պետք է 160 միլիոն ԱՄՆ դոլար ներդներ Ալկանտարայի արձակման կենտրոնում կառուցվելիք նոր արձակման հարթակի ենթակառուցվածքներում։ 2009 թվականի մարտին Բրազիլիայի կառավարությունը իր ֆինանսական կապիտալը ավելացրեց 50 միլիոն ԱՄՆ դոլարով։ Առաջին արձակումը նախատեսված էր 2014 թվականին Ալկանտարայի արձակման կենտրոնից։ Բրազիլիան ծրագրից դուրս եկավ 2015 թվականին։ Ճապոնիա 2010 թվականի նոյեմբերի 8-ին Տիեզերական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտը և Ճապոնական օդատիեզերական հետազոտությունների գործակալությունը (ՃՕՀԳ) ստորագրեցին մտադրությունների նամակ Զարգացող երկրներում անտառահատումից և անտառների դեգրադացիայից արտանետումների նվազեցման՝ REDD+ ծրագրի վերաբերյալ։ Համագործակցության օրինակներից է Ամազոնի անձրևային անտառում ապօրինի ծառահատումների մոնիթորինգը՝ ՃՕՀԳ-ի ALOS արբանյակի տվյալների օգտագործմամբ։ Բրազիլիան և Ճապոնիան երկուսն էլ Գլոբալ տեղումների չափում նախագծի անդամներ են։ Արտեմիս ծրագիր 2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Միացյալ Նահանգները Բրազիլիային հրավիրեց միանալ ՆԱՍԱ-ի Արտեմիս տիեզերական ծրագրին։ 2021 թվականի հունիսի 15-ին երկիրը պաշտոնապես միացավ ծրագրին՝ ստորագրելով Արտեմիսի համաձայնագրերը ԱՄՆ-ի և միջազգային գործընկերների հետ՝ 2024 թվականից Լուսնի, իսկ 2030-ականներին Մարսի և ավելի հեռավոր ուղղությունների համատեղ հետազոտության համար։ Բրազիլիայի դերերից է ապագա առաքելություններում օգտագործվելու ազգային լուսնային ռոբոտի մշակումը։ ԲՐԻԿՍ արբանյակային համաստեղություն 2021 թվականի օգոստոսի 18-ին ԲրՏԳ-ն համագործակցության համաձայնագրեր ստորագրեց ԲՐԻԿՍ-ի՝ Բրազիլիա, Ռուսաստան, Հնդկաստան, Չինաստան և Հարավային Աֆրիկա, տիեզերական գործակալությունների հետ՝ հեռազննման արբանյակային համաստեղության համատեղ մշակման նպատակով։ Ծրագրի նպատակն է աջակցել մարդկության ընդհանուր մարտահրավերների լուծմանը, ինչպիսիք են կլիմայի փոփոխությունը, խոշոր աղետները և շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը։ Բրազիլիայի Կույաբա, Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի, Հնդկաստանի Շադնագար–Հայդարաբադ, Չինաստանի Սանյա և Հարավային Աֆրիկայի Հարթեբեեստհուկ ցամաքային կայանները տվյալներ կստանան արբանյակային համաստեղությունից։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական կայք AEB on Twitter An article on the agency