L-29 დელფინი

L-29 დელფინი (Aero L-29 Delfín) — რეაქტიული სასწავლო თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა ჩეხოსლოვაკიური კომპანიის Aero Vodochody-ის მიერ 1950-იანი წლების ბოლოს და 1960-იანი წლების დასაწყისში. იგი რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში გახდა ვარშავის პაქტის ქვეყნების მთავარი სასწავლო თვითმფრინავი. განვითარებისა და ექსპლუატაციის ისტორია პროექტირება და პირველი ფრენა განვითარების დასაწყისი: L-29-ის პროექტირება დაიწყო 1955 წელს ჩეხოსლოვაკიაში Aero Vodochody-ში. პირველი ფრენა: პირველმა პროტოტიპმა ფრენა შეასრულა 1959 წლის 5 აპრილს. გამოშვება: თვითმფრინავი ექსპლუატაციაში შევიდა 1961 წელს წარმატებული ტესტირების შემდეგ. კონსტრუქცია ფიუზელაჟი მასალები: ფიუზელაჟი დამზადებულია ალუმინის შენადნობებისგან კომპოზიტური მასალების ნაწილობრივი გამოყენებით. კაბინა: ორმაგი კაბინეტი პილოტის ტანდემური პოზიციით. განდევნილი სავარძლები უზრუნველყოფს უსაფრთხოებას საგანგებო სიტუაციებში. აღჭურვილობა: კაბინა აღჭურვილია პილოტების მომზადებისთვის საჭირო სანავიგაციო და საფრენი აღჭურვილობით. ფრთა კონფიგურაცია: შუა ფრთა, რაც ხელს უწყობს კარგ აეროდინამიკას და ფრენის სტაბილურობას. კონსტრუქცია: ფრთის კონსტრუქცია შედგება ორი შპრიცისა და ნეკნისაგან, დაფარული ალუმინის ფურცლებით. კუდი ტიპი: T-კუდი. ჰორიზონტალური სტაბილიზატორი მდებარეობს კილის ზედა ნაწილში. ძრავის სისტემა ძრავი: ერთი M-701 ტურბორეაქტიული ძრავა, დამზადებულია ჩეხოსლოვაკიაში. გაწევა: ძრავის მაქსიმალური გაწევა არის დაახლოებით 8.7 kN (890 kgf). განთავსება: ძრავა დამონტაჟებულია უკანა ფიუზელაჟში. ფრენის მახასიათებლები მაქსიმალური სიჩქარე: დაახლოებით 820 კმ/სთ. მაქსიმალური ფრენის სიმაღლე: 11000 მეტრამდე. ფრენის დიაპაზონი: დაახლოებით 900 კმ მაქსიმალური დატვირთვით. აფრენის სიჩქარე: დაახლოებით 14 მ/წმ. იარაღი და აღჭურვილობა შეიარაღება: საბრძოლო ვერსიაში თვითმფრინავი შეიძლება აღიჭურვოს ორი 7,62 მმ ტყვიამფრქვევით და უმართავი რაკეტებისა და ბომბების საკიდებით. აღჭურვილობა: მოიცავს სასწავლო სისტემებს თვითმფრინავის მართვისა და სანავიგაციო აღჭურვილობის მომზადებისთვის. ექსპლუატაცია მომხმარებლები: L-29-ის ძირითადი მომხმარებლები იყვნენ ვარშავის პაქტის ქვეყნები, მათ შორის საბჭოთა კავშირი, ჩეხოსლოვაკია, პოლონეთი, გერმანია (გდრ) და სხვა. თვითმფრინავი ასევე მოქმედებდა აფრიკისა და აზიის სხვადასხვა ქვეყანაში. წარმოება: სულ წარმოებული იქნა დაახლოებით 3500 L-29 თვითმფრინავი. Დადებითი და უარყოფითი მხარეები უპირატესობები საიმედოობა: L-29 განთქმული იყო საიმედოობითა და მოვლის სიმარტივით. ტრენინგი: კარგად შეეფერება პილოტების მომზადებას მისი სტაბილური ფრენის მახასიათებლების გამო. ეკონომიკური: ეკონომიური მუშაობისთვის იმ დროის სხვა რეაქტიულ ტრენაჟორებთან შედარებით. ხარვეზები შეზღუდული საბრძოლო ეფექტურობა: მიუხედავად მისი შეიარაღების შესაძლებლობებისა, L-29 არ იყო განკუთვნილი სრული საბრძოლო გამოყენებისთვის. მოძველება: დროთა განმავლობაში მოძველდა უფრო თანამედროვე სასწავლო თვითმფრინავებთან შედარებით. L-29 „დელფინმა“ მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა ავიაციის ისტორიაში, გახდა მნიშვნელოვანი ეტაპი მფრინავების მომზადებისას მრავალი ქვეყნისთვის.