बर्लिन

बर्लिन जर्मनीया छगू नगर ख। थ्व नगर जर्मनीया राजधानी ख। थ्व नगर ​​क्षेत्रफल व जनसंख्या निगुलिं ल्याखं जर्मनीया दकलय् तःधंगु नगर ख। थन ३८ लखः ५० द्व स्वया अप्व मनू च्वं। थ्व जनसंख्या नापं थ्व नगर युरोपेली संघया नगर सीमा दिने दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु नगर ख। थ्व नगर जर्मनीया राज्यय् छगू राज्य नं ख। थ्व नगर क्षेत्रफलया ल्याखं थ्व देय्‌या स्वंगुगु दकलय् चिधंगु राज्य ख। बर्लिन ब्रान्डेनबर्ग राज्यं घेरे यानातःगु दु, व ब्रान्डेनबर्गया राजधानी पोट्सडम (Potsdam) लिक्क ला। बर्लिनया शहरी क्षेत्रय् ४५ लख स्वया अप्व जनसंख्या दु व अतः थ्व जर्मनीया दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु शहरी क्षेत्र ख। बर्लिन -ब्रान्डेनबर्ग राजधानी क्षेत्रय् करिब ६२ लख मनु च्वनिगु या व थ्व क्षेत्र राइन-रुहर क्षेत्र धुंका जर्मनीया निगुगु दकलय् तःधंगु महानगरीय क्षेत्र ख। नापं, युरोपेली संघया जीडीपीया ल्याखं ६गु दकलय् तःधंगु महानगरीय क्षेत्र ख। बर्लिन स्प्री खुसिया सिथय् ला, गुगु स्प्यान्डाउया पश्चिमी नगरय् च्वंगु हेभेलय् अनं बाहा वनी। थ्व नगरया पश्चिमी व दक्षिणपूर्वी बरोय् पुखुत दु, गुकिलि दकलय् तःधंगु मुगेल्जी (Müggelsee) ख। थ्व नगरया करिब छगू तिहाई क्षेत्रफल जंगल, पार्क व केबः, खुसि, नहर, व पुखुलिं दयेका तःगु दु। थ्व नगरया न्हापांगु दसि १३गु शताब्दीइ खनेदु। अबिले थ्व नगर निगु महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक व्यापारिक मार्ग पार यायेगु थासय् दयाच्वन। बर्लिनयात थीथी ईलय् मार्ग्रेभिएट अफ ब्रान्डेनबर्ग (१४१७–१७०१), प्रशिया साम्राज्य (१७०१–१९१८), जर्मन साम्राज्य, (१८७१–१९१८), वेइमार रिपब्लिक (१९१९–१९३३), व नाजी जर्मनी(१९३३–१९४५)या राजधानी घोषणा याःगु ख। बर्लिनं आत्मज्ञानया युग, नवशास्त्रवाद व १८४८–१८४९या जर्मन क्रान्तिया इलय् वैज्ञानिक, कलात्मक व दार्शनिक केन्द्रया रुपय् ज्या याःगु दु। ग्रुन्डरजेइटया इलय् औद्योगिकीकरणं वःगु आर्थिक उछालं बर्लिनय् जनसंख्या तच्वलं वृद्धि जुल। सन् १९२०या दशकय् बर्लिन जनसंख्याया ल्याखं हलिमय् स्वंगुगु दकलय् तःधंगु नगर ख। निगूगु विश्वयुद्ध धुंका व बर्लिनया कब्जा धुंका थ्व नगर पश्चिम बर्लिन व पूर्वी बर्लिनय् विभाजित जुल, गुकियात बर्लिनया पःखालं विभाजित यात। पूर्वी बर्लिन पूर्वी जर्मनीया राजधानी घोषणा जुल धाःसा बोन पश्चिम जर्मनीया राजधानी जुल। सन् १९९०य् जर्मन पुनर्एकीकरण धुंका बर्लिन हाकनं छक्वः सकल जर्मनीया राजधानी जुल। भौगोलिक स्थिति व इतिहासया कारणं बर्लिनयात "युरोपया नुगः" धाइगु या। बर्लिनया अर्थतन्त्र उच्च प्रविधि व सेवा क्षेत्रय् आधारित दु। थन थीथी रचनात्मक उद्योगया थीथी स्टार्टअप कम्पनीत, अनुसन्धान सुविधा, व संचार निगम आदि अवस्थित दु। बर्लिनं हवाई व रेल यातायातया महाद्वीपीय केन्द्रया रुपय् ज्या याइ व थन जटिल सार्वजनिक यातायात संजाल दु। पर्यटनया दृष्टिं थ्व नगर हलिमय् लोकंह्वाःगु गन्तव्य ख। थनय महत्त्वपूर्ण उद्योगय् सूचना प्रविधि, स्वास्थ्य सेवा उद्योग, बायोमेडिकल इन्जिनियरिङ, जैव प्रविधि, अटोमोटिभ उद्योग, व इलेक्ट्रोनिक्स ला। बर्लिनय् बर्लिन हम्बोल्ट विश्वविद्यालय , टेक्निश युनिभर्सिटी बर्लिन , बर्लिन विश्वविद्यालय व बर्लिन फ्री विश्वविद्यालय थें न्याःगु यक्व विश्वविद्यालयत दु। बर्लिन जूलोजिकल गार्डेन युरोपया दकलय् अप्वः चाःहिलेगु चिडियाखाना खः। बेबेल्सबर्ग स्टुडियो हलिंया न्हापांगु तःधंगु मूभि स्टुडियो कम्प्लेक्स खःसा बर्लिनय् दयेकूगु संकिपाया धलः ताःहाकः। बर्लिनय् स्वंगू विश्व सम्पदा स्थल नं दु। म्युजियम आइल्यान्द , पोट्सडम व बर्लिनया लाय्कू व पार्क , व बर्लिन मोदर्निजम हाउसिङ्ग इस्टेट्स। मेमेगु मू थासय् ब्रान्डेनबर्ग गेट, राइचस्टाग भवन, पोत्स्डमर प्लात्ज, युरोपया हत्या जूपिं यहूदीतय्गु स्मारक, व बर्लिन वाल स्मारक ला । बर्लिनय् यक्व संग्रहालय, ग्यालरी, व सफूकुथि दु। किपा स्वयादिसँ जर्मनी लिधंसा