Zentralfriedhof Friedrichsfelde

Zentralfriedhof Friedrichsfelde (alamaneg a dalvez Bered kreiz Friedrichsfelde), pe Eñvoradur d'ar sokialourien (Gedenkstätte der Sozialisten) a zo ur vered e Lichtenberg e Berlin. Pa voe krouet e 1881 e voe anvet Bered kêr Friedrichsfelde Berlin (Berliner Gemeindefriedhof Friedrichsfelde). E 1900 da-heul douariñ Wilhelm Liebknecht (krouer SPD) e teuas da vezañ ur vered ma voe douaret enepfaskourien, sokial-demokrated, sokialourien ha komunourien alaman. E 1919 e voe douaret Karl Liebknecht ha Rosa Luxemburg enni. Da vare rann Berlin goude an Eil Brezel-bed en em gavas ar vered war harzoù Berlin ar Reter hag enni e voe douaret pennoù-bras DDR evel Walter Ulbricht ha Wilhelm Pieck. E 1926 e vo savet ur Monumant d'an dispac'h (12 metrad ledander ha 6 metrad uhelder) e brik ruz gant Ludwig Mies van der Rohe hag e 1935 e voe distrujet gant an Nazied. E 1951 e voe savet ar Monumant d'ar sokialourien a zo c'hoazh anezhañ hiziv an deiz. En e greiz ez eus ur maen-sonn ma lenner "Die toten mahnen uns" ha tro-dro ez eus ur voger stumm un hanter-gelc'h dezhi ma kaver bezioù ha jarloù. Tro-dro d'ar maen kreiz ez eus 10 bez m'eo douaret tud a-bouez ar sokialouriezh : Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg, Ernst Thälmann, Wilhelm Pieck, Walter Ulbricht, Franz Mehring, John Schehr, Rudolf Breitscheid, Franz Künstler, Otto Grotewohl. Ouzh ar voger a zo tro-dro e c'haller lenn anvioù 327 enepfaskour a varvas etre 1933 ha 1945. En o zouez emañ Hans Coppi, Hilde Coppi, Heinrich Koenen, Arvid Harnack, Harro Schulze-Boysen, Kurt Schumacher, John Sieg hag Ilse Stöbe Tud douaret e Bered kreiz Friedrichsfelde Willi Bredel (1901-1964) Rudolf Breitscheid (1874-1944) Theodor Leipart (1867-1947) Hugo Haase (1863-1919) Käthe Kollwitz (1867-1945) Franz Künstler (1888-1942) Franz Mehring (1846-1919) Paul Meyerheim (1842-1915) Otto Nagel (1894-1967) John Schehr (1896-1934) Paul Singer (1844-1911) Ernst Thälmann (1886-1944) Erich Weinert (1890-1953) F.C. Weiskopf (1900-1955) Friedrich Wolf (1888-1953) Konrad Wolf (1925-1982) Markus Wolf (1923-2006) Heinrich Rau (1899-1961) Otto Grotewohl (1894-1964) Ernst Wollweber (1898-1967) Liamm diavaez (de) Pajenn diwar-benn ar vered e lec'hienn Berlin.de