Bergama Müzesi (Berlin)

Bergama Müzesi, (Almanca: Pergamonmuseum), Berlin'de Müzeler Adası'nda, Am Kupfergraben caddesinin karşısında yer alan beş müzeden biridir. Müze binası, mimar Alfred Messel tarafından tasarlandı. Ludwig Hoffmann yönetimindeki inşaat 1910'da başladı ve 1930'da tamamlandı. Bergama Zeus Sunağı, Milet Pazar Yeri Kapısı, İştar Kapısı ve Mşatta Sarayı gibi yapıların günümüze ulaşmış parçaları, bugün sergilendikleri Bergama Müzesi'nin adını dünya genelinde meşhur etmiştir. Müzede sergilenen başlıca eserler "Bergama Athena Tapınağı'nın girişi", "Athena" heykeli ve "Halep odası"dır. Müzenin "İslâm Sanatı" başlıklı koleksiyonu, İslâm coğrafyasından toplanmış değerli çini ve halı örneklerini bir araya getirmektedir. Özellikle Bergama ve Milet'ten alınan eserlerle oluşturulan koleksiyonun Almanya'ya yasal olarak getirilip getirilmediği konusunda tartışmalar vardır. Türkiye, bu eserlerin çoğunun gün ışığına çıktığı yer Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında bulunduğu gerekçesi ile eserlerin Türkiye'ye iade edilmesi talebiyle Almanya'ya başvurmuştur ve çalışmalar 1991'den beri devam etmektedir. Müze, yılda ortalama 850.000 kişi tarafından ziyaret edilmektedir. 2007 yılında 1.135.000 ziyaretçi ile Almanya'da "en çok ziyaret edilen sanat müzesi" oldu. Bergama Müzesi'nin Bergama Sunağı'nın bulunduğu büyük salonu, tadilat faaliyeti sebebiyle 2026 yılına kadar ziyarete kapatıldı. Müzenin bölümleri Bergama Müzesi üç ayrı bölümden oluşur: Antikensammlung (Klasik Antik Çağ Koleksiyonu) Vorderasiatisches Museum (Antik Yakın Doğu Müzesi) Museum für Islamische Kunst (İslam Sanatı Müzesi) "Klasik Antik Çağı Koleksiyonu" içerisinde Yunanistan'ın Olympos Dağı ve Sisam adası ile Bergama, Milet, Didim, Priene ve Kıbrıs'ta gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarılmış tarihî eserlerden oluşmaktadır. Tarihi Müzeler Adası'ndaki Kaiser-Friedrich-Museum (bugünkü adıyla Bode Müzesi) açıldığı zaman, müzenin Alman denetiminde yapılmış kazılarda çıkan tüm sanatsal ve arkeolojik eserlerin tamamını alabilecek kadar büyük olmadığı belliydi. Babil, Uruk, Asur, Milet, Priene ve Mısır'daki devam eden kazılardan çıkan eserler var olan Alman müze sisteminde tamamıyla sergilenemiyordu. 1907'lerin başında Kaiser-Friedrich-Museum müdürü Wilhelm von Bode'nin, mevcut müzenin yanına antik mimariyi, ilkçağ sonrası Alman sanatını, Orta Doğu ve İslam sanatını kapsayacak yeni bir müze inşa etme planı vardı. Bu büyük üç kanatlı müze 1907'den beri planlanmaktaydı. Alfred Messel 1909'da öldüğünde, onun yakın arkadaşı Ludwig Hoffmann 1910'da başlayan inşaatın başına getirildi. Müzenin inşaatı I. Dünya Savaşı döneminde de devam etti ve 1930'da müze açıldı. Bergama Müzesi, II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru gerçekleşen Berlin bombardımanında ağır hasar aldı. Bu nedenle birçok sanat eseri korunaklı yerlerde saklandı, bazı büyük parçalar ise korunmak için duvarla çevrildi. 1945'te Kızıl Ordu, bir nevi savaş ganimeti olarak veya Berlin'deki yağmadan ve yangınlardan sözde kurtarmak için Bergama Zeus Sunağı da dahil bütün müze mallarını toplayarak dönemin Sovyetler Birliği'ne Leningrad'a (şimdiki Sankt-Peterburg) götürdü. 1958'e kadar birçok eser Doğu Almanya'ya geri dönmüştür. Yalnız koleksiyonun bazı önemli parçaları hala Rusya'dadır. Bu önemli parçalardan bazıları Moskova'daki Puşkin Müzesi'nde ve Sankt-Peterburg'daki Ermitaj Müzesi'nde bulunmaktadır. Buradaki eserlerin iadesi hakkında Almanya ve Rusya bir anlaşma hazırladılar; ama 2003'ün haziranında Rus iade kanunu nedeniyle bu anlaşma engellenmiştir. Ayrıca bakınız Esarhaddon'un zafer steli Kaynakça