Berlin

Vos an lenga piemontèisa Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. Berlin Stat: Almagna Coordinà: Latitùdin: 52° 31′ 0′′ N Longitùdin: 13° 24′ 0′′ E Mostra an sla carta Autëssa: 34–122 m s.l.m. Surfassa: 891,68 km² Abitant: 3.769.495 (2020) Comun dj'anviron: Brandeborgh CAP: 10115–14199 Prefiss tel.: 030 Sit istitussional Figura:Berlin Montage 2.jpgMontage ëd Berlin La pòrta ëd Brandeborgh Ël Reichstag La statua d'Alexander Humboldt fòra dla Humboldt-Universität Berlin a l'é la capital dla Gërmania e, con 3.769.495 abitant (31/12/2020), a l'é la sità pì popolà dël pais e la seconda pì granda dl'Union Europenga apress Paris. Geografìa Berlin as treuva ant la part oriental dla Gërmania, a l'é travërsà dal fium Sprea e a l'ha 'd grand parch, com ël Tiergarten. La sità a l'é conossùa për soa granda quantità d'eva (pì che 180 km ëd vie d'eva) e për soe foreste. Stòria La sità a l'é nassùa dël sécol XIII. A l'é stàita la capital dël Regn ëd Prussia, peui dl'Imperi Alman (1871), dla Repùblica ëd Weimar e dël Ters Reich. Dòp la Sconda guèra mondial, a l'é stàita dividùa an doi part: Berlin Est (capital dla Repùblica Democràtica Alman-a) e Berlin Ovest (enclave dla Repùblica Federal Alman-a). Ël Mur ëd Berlin, costruì dël 1961, a l'é stàit abatù ai 9 ëd novèmber dël 1989, e dël 1990 la sità a l'é torna dventà la capital dla Gërmania unificà. Monument pi important Pòrta ëd Brandeborgh: ël sìmbol ëd la sità. Reichstag: la sede dël parlament alman. Alexanderplatz: piassa con la famosa Tor ëd la Television (Fernsehturm), àuta 368 m. Ìsola dij Musé: patrimòni UNESCO, con sinch musé (Pergamon, Altes, Neues, Bode, Alte Nationalgalerie). Mur ëd Berlin: a resto 'd tòch, com l'East Side Gallery. Cesa dël Avniment (Gedächtniskirche): ruin-e dla guèra. Palass ëd Charlottenburg: la pì granda residensa real ëd Berlin. Educassion Berlin a l'ha 17 università e scòle superior con pi che 150.000 student: Freie Universität Berlin (Università Lìbera) Humboldt-Universität zu Berlin Charité Berlin (la pì granda facoltà ëd medzin-a d'Euròpa) Technische Universität Berlin Universität der Künste Berlin Hochschule für Musik "Hanns Eisler" Hochschule für Schauspielkunst "Ernst Busch" E peui d'àutre Fachhochschule (scòle superior professionaj). Aministrassion Ël sìndich (Regierender Bürgermeister) a l'é Kai Wegner (CDU), an càrica dal 2023. Prima 'd chiel a l'é stàita Franziska Giffey (SPD). Sità gemelà Berlin a l’é gemelà con vàire sità dël mond. Le pì veje a son Los Angeles (1967), Paris (1987) e Madrid (1988). Dal 1990, d'apress a l'unificassion, a l'ha anandiasse na neuva fòrsa 'd gemelagi con le capital d'Euròpa ossidental e oriental. La lista completa a comprend na vinten-a 'd sità, an tra le quaj: Los Angeles, Stat Unì d'América Paris, Fransa Madrid, Spagna Istanbul, Turchìa Mosca, Russia Varsavia, Polònia Bùdapest, Ungherìa Brussel, Belgi Giacarta, Indonesia Pechin, Cin-a Tokyo, Giapon Buenos Aires, Argentin-a Praga, Repùblica Ceca Windhoek, Namibia Vardé ëdcò Gërmania Mur ëd Berlin Reichstag Pòrta ëd Brandeborgh Anliure esterne Altri progetti Wikimedia Commons Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su Berlin Sit istitussional Aiuto per la lettura Ayuda para la lectura Help for Reading Rintré ant la Piòla Contaté j'Aministrator Lìber për Amprende Coression ortogràfica Tastadura piemontèisa Portaj e Proget Agiut pr'ij Contributor Travajòt sempi