Preĝejo Sankta Kruco (Frankfurto ĉe Odro)

La preĝejo Sankta Kruco (germane: Heilig-Kreuz-Kirche) estas romkatolika kirko en Frankfurto ĉe Odro, Germanujo, en la urboparto Halbe Stadt, okcidente de la Lenné-parko. Post la Reformacio, fine de la 18a jarcento denove ekestis katolika komunumo en Frankfurto. En 1776 la komunumo ricevis permeson aĉeti la eksan balejon en la strato Grapengießergasse, por aranĝi ĝin por diservoj kaj lernejo. La inaŭguro okazis la 17-an de julio 1786. Pro la kresko de la komunumo – de 800 membroj en 1776 al pli ol 6.000 en 1905 – la malnova preĝejo fariĝis tro malvasta. Preposto Theodor Warnatsch aĉetis en 1863 terpecon por nova preĝejo. Post kontraŭstaro de la evangelia eklezio kaj de urbaj administrantoj, kaj post la transpreno de la paroĥo fare de pastro Julius Winkler, kiu kolektis monon, lia posteulo Linus Schramm fariĝis la konstrua respondeculo. La konstrupermeso estis donita la 21-an de septembro 1896. La konstruado laŭ planoj de la arkitekto Engelbert Seibertz komenciĝis en marto/aprilo 1897. La konsekro sub patroneco de la Sankta Kruco kaj de la Reĝino de la Rozario okazis la 3-an de majo 1899. Cetere estis la preĝejo la unua publika frankfurta konstruaĵo kun plena elektra lumigado. Ĝi origine enhavis kvin altarojn kaj 27 krucojn. La ĉefaltaro kaj du flankaltaroj devenis de Carl Buhl el Vroclavo, dum la Maria kaj Jozefa altaroj havis reliefojn de Hermann Hidding. En 1937 la preĝejo estis amplekse renovigita; la turo ricevis novan tegmenton kaj ekstere lumigadon, la orgeno estis purigita kaj la interno repentrita. Varmaera hejtado kaj nova lumiga sistemo estis instalitaj. En 1967 okazis pluaj rekonstruoj sub arkitekto Artur Becker konsideranta la novajn liturgi-principojn de la Dua Vatikana koncilio. La ĉefaltaro estis anstataŭigita per nova altartablo en la kruco, super kiu pendis kruco el karbiĝintaj traboj, rememorigante pri la urbaj brulegoj de 1945. La nova ambono estas movebla, kaj sep novaj bronzaj kandelabroj estis instalitaj. La duonreliefo de la Jozefo-altaro rompiĝis dum la malkonstruo, la de la Maria-altaro estis enigita en la flankan muron. Malnovaj ornamaj eroj estis forigitaj por plilumigi la internon. La nova via crucis estis dizajnita de Katharina Volbers. La 22-an de decembro 1975 la paroĥĝardeno kaj la malnova komunuma domo estis venditaj kaj la konstruado de nova paroĥa domo (Kolbehaus) komenciĝis. Ĝi estis inaŭgurita la 17-an de septembro 1972. La preĝejo estas trinave hala preĝejo el briko en gotika stilo kun transepto kaj plurlatera ĥorejo. La turo altas 78,3 metrojn ĝis la pinto. La sonorilaro konsistas el kvar gisŝtalaj sonoriloj, produktitaj en 1898. La kirko posedas du orgenojn. La ĉefa orgeno konstruiĝis de Wilhelm Sauer kaj estis unuafoje ludata en decembro 1901. Ĝi havas 46 registrojn. Ĝis 1977 kantoris tie ĉi Peter E. Rompf. Literaturo Hundertjahrfeier der kathol. Pfarrgemeinde zu Frankfurt a. O., (=Die Welt. Beilage zum Bistumsblatt der Erzdiözese Breslau, 16), p. 315 ss. 100 Jahre Kirche zum Heiligen Kreuz Frankfurt (Oder). Festschrift 1999 (festolibro) Eksteraj ligiloj hejmpaĝo