Hidroelektrana Grabovica

Hidroelektrana Grabovica nalazi se na rijeci Neretvi, 13 km. nizvodno od Jablanice, Bosna i Hercegovina. Puštena je u rad 1982. godine. Bosna i Hercegovina je zemlja koja ima potencijale za razvoj obnovljive i neobnovljive energije. Trenutno je takvo stanje da je korištenje neobnovljivih izvora u punoj snazi dok je otpočelo korištenje obnovljivih izvora kao što su: sunce, vjetar i mini hidroelektrane. Brana i akumulacija Područje sliva rijeke Neretve s energetskog gledišta je jedno od najznačajnijih u Bosni i Hercegovini. Morfologija terena u području sliva i neravnomjerne padavine prouzrokuju u zimskom i proljetnom periodu nagle pojave velikih voda sa znatnim proticajima. Srednji prirodni godišnji proticaj u Mostaru je 197,4 m ³/ sec. Akumulacija HE Grabovica nastala je izgradnjom betonske brane visoke 60 m i prostire se dužinom od oko 11 km od brane u naselju Grabovica do odvodnih kanala HE Jablanica u naselju Jablanica. Akumulacija je izduženog oblika sa izrazito malom širinom, tako da se uglavnom nalazi u kanjonu srednje Neretve. Brana HE Grabovica je betonska gravitaciona brana. U tijelu brane nalaze se 2 prelivna polja sa evakuacionim tunelima, temeljni ispust, dvije ulazne građevine, kontrolna galerija, te potrebni uređaji i instrumenti za tehničko osmatranje. Svi evakuacioni organi imaju zajedničku bučnicu za rasipanje energije. Temeljni ispust služi za evakuaciju velikih voda i totalno pražnjenje akumulacije. Temeljni ispust je izveden u obliku tunela promjera 4,4 m i dužine 122 m koji je lociran ispod montažnog platoa na lijevom boku brane sa ispuštanjem vode u zajedničku bučnicu. Radi obezbjeđivanja sigurnosti brane, održavanja objekata i preljevnih organa u funkcionalnom stanju, vrši se uklanjanje i zbrinjavanje plutajućeg čvrstog otpada koji se nakupi na profilu brane (aktivnosti se provode po potrebi i u normalnom režimu rada elektrane). Plutajući čvrsti otpad akumulira se u akumulaciji kao rezultat djelovanja lokalnih zajednica, privrednih subjekata u okruženju i stanovnika, te njihovog odnosa prema okolini i vodi, kao i bujičarskih efekata vodotoka koji gravitiraju prema akumulaciji. Ovaj otpad nije rezultat proizvodnog procesa niti drugih aktivnosti u hidroelektranama, a hidroelektrane ne mogu uticati na njegovo nastajanje u bilo kojoj formi. Karakteristike Tip objekta - pribranska sa gravitacionom betonskom branom visokom 60 m. Elektrana je preko 220 kV razvodnog postrojenja priključena na elektroenergetski sistem Bosne i Hercegovine. broj agregata: 2 instalirana snaga: 117 MW tip turbine: Kaplan/Litostroj generator: Končar srednja godišnja proizvodnja: 334 GWh Izvori