Park Ravne

Arheološko-turističko-sportski park Ravne 2 (skraćeno Park Ravne 2 ili Park Ravne) jeste javni park i kulturno-rekreativni kompleks smješten u Visokom, Bosna i Hercegovina, u okviru područja Bosanska dolina piramida. Nalazi se u blizini kompleksa podzemnih tunela Ravne. Park je svečano otvoren 21. juna 2016. godine, a glavni događaj bio je muzički koncert Gorana Karana. Parkom upravlja i finansira ga Fondacija „Arheološki park: Bosanska piramida Sunca“. Historija i razvoj Park Ravne 2 razvijen je na prostoru koji je prethodno bio zapušten i djelimično močvaran. Radovi na uređenju započeli su 2016. i uključivali su odvodnju terena, uklanjanje otpada i sadnju vegetacije. Razvoj parka odvijao se postepeno, uz kontinuirano dodavanje novih sadržaja i infrastrukturnih elemenata. Parkom upravlja Fondacija „Arheološki park: Bosanska piramida Sunca“, koja finansira njegov rad i razvoj, uz povremenu podršku lokalne zajednice, Gradske uprave Visokog te Zeničko-dobojskog kantona. Općinsko vijeće Visokog proglasilo je ovaj kompleks parkom od lokalnog značaja. Sadržaji i infrastruktura Park obuhvata uređene zelene površine, botaničke vrtove, umjetničke instalacije, paviljone, koncertnu binu s prirodnim amfiteatrom, instalacije za jogu i meditacije, konferencijsku dvoranu, kino i predavaonicu, dječja igrališta, šetnice te sportske terene. U medijima je park opisan i kao otvorena galerija umjetničkih instalacija. Ulaz u park, parking i većina društvenih događaja besplatni su za posjetioce. Unutar područja parka nalaze se i ulazi u podzemne tunele Ravne (Ravne 2, Ravne 3, Ravne 4 i Ravne 6). Tvrdnje o starosti i porijeklu ovih podzemnih prolaza su predmet različitih interpretacija i naučnih rasprava. Paviljoni i tematske instalacije U parku se nalazi više tematskih paviljona i instalacija posvećenih historijskim ličnostima, kulturama i naučnim dostignućima: Paviljoni i biste historijskih ličnosti: Među najistaknutijim sadržajima je Teslin paviljon („Teslin trg“), posvećen naučniku Nikoli Tesli. Park sadrži i paviljone posvećene srednjovjekovnim bosanskim vladarima: kralju Tvrtku I Kotromaniću i Kulinu banu, te ilirskoj kraljici Teuti, Aleksandru Makedonskom, Husein-kapetanu Gradaščeviću, Batonu Dezidijatskom i karantanijskom vladaru Samu. Aleja pjesnika i naučnika: Ova cjelina obuhvata biste i informativne ploče posvećene poznatim književnicima i naučnicima. Među književnicima su zastupljeni Edgar Allan Poe, Sergej Jesenjin, Dželaludin Rumi, Federico García Lorca, Rabindranath Tagore, Pablo Neruda, Ivo Andrić, Miroslav Krleža, Mak Dizdar, Desanka Maksimović, Aleksa Šantić, France Prešeren, Meša Selimović i Tin Ujević. Među bistama naučnika nalaze se Jožef Štefan, Milutin Milanković, Ruđer Bošković, Muris Osmanagić, Mileva Marić-Eistein, Vladimir Prelog, Mihajlo Pupin i Lavoslav Ružička. Ostale instalacije: Cjeline posvećene Vinčanskoj civilizaciji, Starčevačkoj kulturi, lokalitetu Lepenski Vir te Ilirskom panteonu. U parku se nalaze i instalacije mitoloških motiva poput ilirskih, slavenskih i bosanskih vila, arhitektonska instalacija „Zelena kristalna piramida“, „Vedska kućica“ (zasnovana na vastu principima), te moderni mermerni stećak s kosmičkim i sakralnim simbolima, djelo kipara s Akademije likovnih umjetnosti u Sarajevu. Kulturne, edukativne i sportske aktivnosti U parku se redovno organizuju koncerti, festivali i javna okupljanja, posebno tokom ljetnih mjeseci. Na ljetnoj pozornici „Vremeplov“ nastupali su muzičari: Goran Karan, Seda Bagcan, Bombaj štampa, Goca Tržan, Milica Todorović, Crvena jabuka, Tijana Dapčević, Jelena Tomašević. U julu 2022. u sklopu parka otvoren je teniski kompleks koji je svečano otvorio srbijanski teniser Novak Đoković. Park ugošćuje sportske događaje poput „Olimpijskog dana“ (u saradnji s Olimpijskim komitetom BiH) i „Evropske sedmice sporta“. Dokumentarni filmovi i priznanja Uređenje i razvoj Parka Ravne 2 bili su tema dokumentarnih i promotivnih ostvarenja: Dokumentarni film „Ravne 2 – Most Unique Energy Park in Europe“ (2020) nagrađen je u kategoriji kulture na festivalu „Golden City Gate“ u Berlinu. Dokumentarni film „Čudo u srcu Bosne“ (2024–2026) osvojio je više međunarodnih priznanja, uključujući nagrade na festivalima Hollywood Discovery Awards, Spotlight Documentary Awards i drugim. Park je 2025. ušao u uži izbor nagrade Park World Excellence Awards (PWEA) u kategoriji Best Green Initiative za regiju Evrope, Bliskog Istoka i Afrike (EMEA). Turizam i posjećenost Broj posjetilaca parka bilježi rast od njegovog osnivanja, sa 10.000 posjetilaca u 2016. na procijenjenih 245.000 u 2024. Također pogledajte Tvrdnje o Bosanskoj piramidi Reference Vanjski linkovi Službena stranica parka