Παλαιό Εβραϊκό Νεκροταφείο του Σαράγεβο

Το Παλαιό Εβραϊκό Νεκροταφείο του Σαράγεβο βρίσκεται στην περιοχή Κοβάτσιτσι-Ντεμπέλο Μπρντο, στα νοτιοδυτικά του Σαράγεβο, στις πλαγιές του όρους Τρέμπεβιτς. Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα εβραϊκά νεκροταφεία της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Έχει οριστεί ως εθνικό μνημείο της Βοσνίας Ερζεγοβίνης και το 2018 υποβλήθηκε αίτημα για την ένταξή του στον κατάλογο με τα μνημεία παγκόσμια κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Ιδρύθηκε από Σεφαραδίτες Εβραίους το 16ο ή 17ο αιώνα χρησιμοποιούνταν όμως και από Ασκεναζί Εβραίους μετά την εγκατάστασή τους στο Σαράγεβο. Έχει έκταση 31.160 τμ και στο χώρο διασώζονται σήμερα 3850 ταφόπλακες. Εδώ είναι θαμμένος ο Σαμουέλ Μπαρούχ (Samuel Baruh), που διετέλεσε πρώτος ραβίνος του Σαράγεβο από το 1630 μέχρι το 1650, και ο τάφος του πιστεύεται ότι είναι ο παλαιότερος στο νεκροταφείο. Επίσης ο Ιζάκ Παρντό (Isak Pardo), που διετέλεσε ραβίνος από το 1781 μέχρι το 1810 και ο Αμπραχάμ Αμπινούν (Avraham Abinun), που διετέλεσε ραβίνος από το 1856 μέχρι το 1858 καθώς και ο λόγιος Μόσε μπεν Ραφάελ Αττίας (1845 – 1916), η συγγραφέας Λάουρα Λέβι Πάπο ΛαΜποχορέτα κ.α. Το νεκροταφείο ήταν σε χρήση μέχρι το 1966. Στο χώρο του νεκροταφείου υπάρχουν επίσης τέσσερα μνημεία που είναι αφιερωμένα στα θύματα του Φασισμού: ένα είναι για τους Σεφαραδίτες Εβραίους, δυο για τους Ασκεναζί και ένα για τα θύματα της Ουστάσι. Υπάρχει επίσης κενοτάφιο με τα ονόματα Εβραίων που πέθαναν σε άλλα μέρη και δεν είναι γνωστός ο τόπος της ταφής τους. Στο νοτιοανατολικό τμήμα του νεκροταφείου υπάρχει η Γκενιζά, η κρύπτη όπου τοποθετούνται Εβραϊκά βιβλία και έγγραφα με θρησκευτικό περιεχόμενο, που έχουν φθαρεί. Η πρώτη τοποθέτηση βιβλίων στο χώρο έγινε στις 3 Ιουλίου 1916. Υπολογίζεται ότι περίπου 14 κιβώτια με ιερά βιβλία τάφηκαν στη δεύτερη ταφική τελετή και σήμερα γίνονται ανασκαφές για την ανεύρεσή τους. Στη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία το νεκροταφείο έπαθε μεγάλες ζημιές καθώς εκεί είχε τη θέση του το σερβικό πυροβολικό. Επίσης είχαν τοποθετηθεί νάρκες αλλά ο χώρος καθαρίστηκε εντελώς το 1996. Φωτογραφίες Παραπομπές