Arnaudija džamija (Banja Luka)

Arnaudija džamija (Džamija Hasana defterdara ili Defterdarija džamija) jedna je od džamija u Banjoj Luci. Pred početak paljenja i rušenje vjerskih bogomolja u toku rata u Bosni i Hercegovini, bila je to jedna od 15 džamija u Banjoj Luci 1993. Jedan od potpisnika Ferhad-pašine vakufname, ministar finansija Bosanskog pašaluka – defterdar Hasan efendija podigao je 1595. ovu potkupolnu džamiju poznatu pod imenom Arnaudija ili Defterdardija, koja se nalazila u Donjem Šeheru u Banjoj Luci, nedaleko od Ferhadije džamije. Svečano ponovo otvorena 7. maja, 2024. O vremenu njene izgradnje obavještavao je natpis uklesan u kamenoj ploči nad ulazom. Natpis iznad ulaza u unutrašnjost džamije u prevodu glasi: Kad podiže ovu džamiju onaj koji je obuzet dobrim djelima, Za ljubav Boga potrošio je svoje blago. To je krasan dvorac i veličanstveno umjetničko djelo. Neka Bog nagradi! - To postade ugodno stjecište dobrih Ijudi. Neka svojom dobrotom oprosti (dobrotvoru) Onaj čija je milost obilna. On prašta njegove pogreške i grijehe. Kako da izreknem kronostih ovoj divnoj džamiji? Nevidljivi glas reče: O Šebzi, reci: "Džamija defterdara!" Arhitektura džamije i drugih objekata u njenom kompleksu Džamija Arnaudija bila je izgrađena je u klasičnom osmanlijskom stilu kao i Ferhadija džamija u Banjoj Luci. Imale je neke sličnosti sa Ferhadija džamijom u Banjoj Luci. Arnaudija džamija pripadala je svojim stilskim i tipološkim karakteristikama grupi jednoprostornih džamija sa kupolom i tri kupolice. Isticala se svojim skladnim proporcijama i harmonijom oblika, konstruktivnim rješenjem sa trompama, te masivnim osmerostranim kamenim turbetom (u turbe je bio ulaz i iz same džamije, i zbog toga je spadala u grobne džamije) sa kupolom uz korpus džamije, kao i malom munarom u ogradi, akšamluk-munaricom ili ezan-tasom koja je činila ljupki detalj čitavog kompleksa. Stara česma (nasuprot munarici) iz koje već godinama voda ne teče, na ulazu u džamijsko dvorište, nije služila samo vjernicima već i stanovnicima cijele mahale. Za kamenu česmu kod ove džamije, stručnjaci kažu da "oblikom, proporcijama i tehnikom rada, ukazuje na veliki uspon građevne umjetnosti u ovim stranama u minulim vjekovima" i drže da je podignuta u isto vrijeme kad i Arnaudija i da su je gradili isti neimari. Turbe, munaricu i česmu su napravili isti majstori koji su sagradili džamiju. Česma, munarica, dvije kapije i haremski zid su bili napravljeni od pravilnih kamenih klesanaca. Zidovi džamije i munara džamije su bili od pravilnih klesanaca kamena ledena sedra. Kupola džamije i trompe su bili napravljeni od tugle (turska cigla). Mihrab i minber bili su slični mihrabu i minberu Ferhadije džamije u Banjoj Luci. U turbetu su bila dva drvena sarkofaga prekrivena zelenom čohom. Tu su počivali osnivač džamije Hasan-efendija i njegova žena. Rušenje Tokom rata u Bosni i Hercegovini više je puta oštećena. Džamija je s turbetom i vitkom kamenom munarom uz njega porušena miniranjem za vrijeme policijskog sata između 6. i 7. maja 1993. u 3 sata ujutro, iste noći kada je porušena i najpoznatija banjalučka džamija Ferhadija, a potom su joj ostaci razvezeni na razna mjesta izvan grada. Stara akšamluk-munarica preživjela je rušenje Arnaudije, i u prethodnim danima nakon miniranja džamije je razorena. Rušenje Arnaudije još uvijek nije zvanično istraženo. Godine 1998. porušena je i stara džamijska česma i jedna kapija, te jedan zid džamijskog kompleksa. Rekonstrukcija U junu 2003. godine počela je i odrađena je obnova kompleksa Arnaudija džamije što je podrazumijevalo čišćenje terena, radove na obezbjeđenju gradilišta, infrastrukture, te početak zidanja kamenog zida i saniranje postojećeg. Također je obnovljena stara džamijska česma i kapija. Džamija je ponovo otvorena 7. maja 2024. Također pogledajte Spisak džamija u Bosni i Hercegovini Spisak džamija u Banjoj Luci Arnaudija džamija (Rogatica) Literatura Husedžinović, Sabira; Arslanagić, Dževahira (2005). Dokumenti opstanka: vrijednosti, značaj, rušenje i obnova kulturnog naslijeđa. Zenica: Muzej grada Zenice. ISBN 9958-9413-2-5.CS1 održavanje: ref=harv (link) Mehmed Mujezinović, Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine, knjiga II, II izdanje, Sarajevo, 1998. Reference Vanjski linkovi Zvanična stranica muftijstva Banja Luka Arhivirano 16. 5. 2017. na Wayback Machine Zvanična stranica medžlisa IZ Banja Luka Zvanična stranica komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine