Vila Stefanija

Vila Stefanija predstavlja jednu od najočuvanijih i najkarakterističnijih vila iz austrougarskog perioda na području Starog Grada u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Posebnu vrijednost objektu daje činjenica da je građen tokom 1911. i 1912. godine u istoricističkom duhu, kada većina stvaralaca postaju sljedbenici bosanskog sloga. Izrađena je od visoko kvalitetnog materijala, a očuvani zanatski detalji su izrađeni sa velikom preciznošću. Istorijska građevina ima i veliku ambijentalnu vrijednost, jer se nalazi u ambijentalnoj cjelini naselja Mjedenica gdje se skladno prožimaju arhitekture iz osmanskog, austrougarskog i perioda moderne. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 8. do 11. septembra 2009. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Historija Naselje Mjedenica je osnovana u prvoj polovini XVI stoljeća. Ime „Mjedenica“ je slavenskog porijekla, i označava bronzu ali ima i druga značenja. Na jednom malom urbanističkom potezu, nalaze se historijske građevine iz svih perioda gradnje u Sarajevu. Vila je projektovana i izgrađena 1911/12. godine, u skladu sa propisima Građevinskog reda iz 1893. godine, koji su postavili visoke standarde u pogledu primjene građevinskog materijala. Bila je individualni stambeni objekat porodice Jegger. Projektat vile izradio je arhitekta Eduard Madurowicz, porijeklom iz Poljske. U tom periodu preovladavali su secesija i bosanski stil,, a gradnja u istoricističkom duhu se nastavlja sve do tridesetih godina XX vijeka.. Vila je kao stambeni objekat služila velikoj porodici sa više domaćinstava, od kojih je svako bilo smješteno na jednoj etaži. Nakon završetka II svjetskog rata, izvršena je djelimična nacionalizacija objekta, i vila mijenja namjenu iz individualne stambene vile u objekat kolektivnog stanovanja. U svaku sobu vile useljena je po jedna porodica. Kasnije je vila preuređivana i prilagođena za dvije porodice. Tokom zadnjeg rata u BiH, vila je oštećena i kasnije sanirana i rekonstruisana. Opis Tlocrtna osnova vile ima pravougaoni oblik dimenzija 18,68 m x 16,40 m. Spratnost objekta iznosi Podrum + Suteren + Prizemlje + Sprat + Potkrovlje + Tavan. Visina objekta na južnoj strani, iznosi 15,10 m, a na sjevernoj strani 21,60 m. Krov objekta predstavlja složenu kompoziciju sastavljenu od dvovodnog, trovodnog i četvorovodnog krova koji su ukomponovani u jedinstven sistem. U pogledu oblikovanja fasada, objekat je rađen u historicističkom duhu u stilu neoromantizma. Fasade su završene bojenim malterom, s izuzetkom sjevernih vanjskih zidova podruma koji su obloženi grubim kamenim pločama. Literatura Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo. B. Zlatar, M. Ganibegović, Š. Gavraović, V. Žujo. Sarajevo, ulice, trgovi, mostovi, parkovi i spomenici – općina Centar. Sarajevo: “Mediapress”, 2007. Reference