Stupnička džamija

Stupnička ili hadži Saliha džamija nalazi se u banjalučkom naselju Stupnica, na desnoj obali Vrbasa, uz Ulicu Miloša Obilića (nekadašnja Ulica Nurije Pozderca). Historija Nakon izgradnje Ferhad-pašine džamije, i ostalih javnih objekata na lijevoj obali Vrbasa, izgradnjom mosta i saobraćajnice koja je išla kroz tvrđavu Kastel, u pravcu jugozapadnih dijelova grada, počinje se razvijati dio Donjeg Šehera, čime se intenvizira proces urbanizacije i proširuje urbano jezgro Banje Luke. Izgrađena je 1595, a u narodna je prozvana Stupničkom džamijom, zbog stupa, koje su na tom dijelu Vrbasa nalazile i služile za obradu kudelje i ruja, pa je čitava mahala po tome dobila svoje ime. Pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine III. kategorije. Nacionalni spomenik čini harem sa nišanima uz Stupničku džamiju. Objekat džamije ne uživa režim zaštite, jer nije izveden u skladu sa stanjem objekta prije njegovog rušenja i nije rehabilitiran u skladu sa Zakonom o sprovođenju odluka Komisije za zaštitu nacionalnih spomenika uspostavljene prema Aneksu 8. Općeg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini. U popisu mahala iz 1580. mahala u kojoj se nalazi džamija, upisana je kao "Sutisnica" - Stupnica, a zatim u popisu mahala iz 1604(8), naziva se "mahala Hadži-Alijinog mesdžida", sa 87 kuća, na osnovu čega se svrstaje u najstarije mahale Banje Luke. U tom dokumentu se vidi da je osnivač (vakif), džamije bio Alija. Hadži Salih po kojem džamija nosi ime, je popravljao džamiju o čemu postoji legenda. Uz samu džamiju se nalazi veliki harem, a sahranjivanje u njemu je počelo još u 16. stoljeću, a vrši se i danas. Na mezarju se nalazi i veći broj nišana koji su doneseni sa drugih lokaliteta, koji su izmješteni sa lokaliteta nekadašnje Seyydija džamije (postoji samo u popisu mahala iz 1604, a nalazila se u blizini današnje tvornice "Kosmos", o kojoj piše Ayverdi, a porušena je prije prvog svjetskog rata). Rušenje i obnova Spaljena je 9. septembra 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovni; izgorio je krov i munara, a zidovi su oštećeni. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Prvi džuma-namaz u obnovljenoj džamiji klanjan je 18. jula 2008. Također pogledajte Spisak džamija u Bosni i Hercegovini Spisak džamija u Banjoj Luci Ferhadija Gazanferija džamija Reference Literatura Husedžinović, Sabira; Arslanagić, Dževahira (2005). Dokumenti opstanka: vrijednosti, značaj, rušenje i obnova kulturnog naslijeđa. Zenica: Muzej grada Zenice. ISBN 9958-9413-2-5.CS1 održavanje: ref=harv (link)