Բոսնիայի մշակույթի կենտրոն

Բոսնիայի մշակույթի կենտրոն (բոսնիերեն, խորվաթերեն և սերբերեն՝ Bosanski kulturni centar; Босански културни центр) ազգային մշակութային կենտրոն Բոսնիա և Հերցեգովինայի մայրաքաղաք Սարաևոյում: Կենտրոնը հիմնադրվել է 1966 թվականին և տեղակայված է մավրիտանական վերածննդի ճարտարապետական ​​ոճով կառուցված նախկին սինագոգում։ Կենտրոնը կառավարվում է որպես հանրային հաստատություն Սարաևոյի համայնքի կողմից։ Պատմություն 1923 թվականին Սարաևոյի հրեական համայնքը մշակեց քաղաքում հուշարձանային սինագոգ կառուցելու ծրագրեր, քանի որ այն հանդիսանում էր Հարավսլավիայի թագավորության ամենամեծ հրեական օջախը։ Այդ ժամանակ Սարաևո բնակավայրը հանդիսանում էր ինքնուրույն բոսնիական պետության կենտրոն։ Նախնական ծրագրերում ուրվագծվում էր ցանկությունը, որ սինագոգը լինի ամենամեծը Հարավարևելյան Եվրոպայում։ Նախագծի դրդապատճառն այն էր, որ քաղաքի գոյություն ունեցող սինագոգներից ոչ մեկը չէր կարող տեղավորել հրեական ընդհանուր ժողովի մեկ հինգերորդից ավելին։ Համայնքի կողմից ձևավորված և նշանավոր հրեա արդյունաբերող Ավրամ Մայեր Ալտարակի գլխավորած նախագծային խորհուրդը գնեց հողատարածքը 100,000 շվեյցարական ֆրանկով, որի շինարարությունը սկսվեց 1926 թվականին։ Շենքը նախագծելու համար վարձվեց խորվաթ հայտնի մորտ նուվո ոճի ճարտարապետ Ռուդոլֆ Լուբինսկին։ Նրա շքեղ մավրիտանական վերածննդի դիզայնի գաղափարը, որը տարածված էր Սարաևոյի ճարտարապետության մեջ Ավստրո-Հունգարական ժամանակներից, հավանություն ստացավ, և շինարարությունն ավարտվեց 1930 թվականին։ Սինագոգը, որը հայտնի էր որպես Իլ Կալ Գրանդե, պաշտոնապես բացվեց 1931 թվականի մայիսի 14-ին։ 1941 թվականին Հարավսլավիա նացիստական ​​ներխուժումից և Խորվաթիայի խամաճիկական անկախ պետության ստեղծումից հետո օկուպացիոն ուժերի կողմից կիրառվեցին խիստ ռասայական օրենքներ, որոնք հանգեցրին սինագոգի պղծմանը և թալանին օկուպացիայի առաջին ամիսներին։ Պատերազմի ավարտից հետո Հրեական համայնքը, որի համայնքը պղծվել էր Հոլոքոստի ժամանակ, որի ավելի քան 90 տոկոսը սպանվել էր նացիստական ​​համակենտրոնացման ճամբարներում, շենքը նվիրաբերեց Սարաևո քաղաքին։ 1965 թվականին ճարտարապետ Իվան Շտրաուսը ընտրվեց շենքի վերանորոգման աշխատանքները ղեկավարելու համար, որը վերականգնվեց որպես Ջուրո Ջակովիչի կենտրոն, որը կոչվեց հարավսլավացի կոմունիստ հեղափոխական Ջուրո Ջակովիչի անունով։ Կենտրոնում կար ժամանակակից կինոթատրոն, բազմաթիվ արհեստանոցներ, դասարաններ և արվեստի պատկերասրահ։ 1993 թվականին՝ Սարաևոյի պաշարման ժամանակ, կենտրոնը խորհրդանշականորեն վերանվանվեց Բոսնիայի մշակույթի կենտրոն։ Հետագա տարիներին այն դարձել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի առաջատար մշակութային կենտրոնը՝ հյուրընկալելով շաբաթական համերգներ, թատերական ներկայացումներ և կինոդիտումներ։ Այն Սարաևոյի կինոփառատոնի, Սարաևոյի ջազ փառատոնի վայրերից մեկն է և Յուվենտաֆեստի հիմնական վայրը։ Այն ընդլայնվել և վերանորոգվել է 2015 թվականին։ Հետագա վերանորոգումներն ավարտվել են 2019 թվականին։ Ծրագիր Բոսնիական մշակութային կենտրոնը առաջարկում է մշակութային ծրագրերի դինամիկ շարք, որոնք նախատեսված են տեղական և տարածաշրջանային արվեստը, երաժշտությունը, գրականությունը և թատրոնը նշելու համար։ Կենտրոնի բազմազան առաջարկների թվում են արվեստի ցուցահանդեսներ, կենդանի երաժշտության ներկայացումներ և թատերական ներկայացումներ, որոնք ներկայացնում են Բոսնիա և Հերցեգովինայի ինչպես հաստատված, այնպես էլ սկսնակ արվեստագետների: BKC-ն անցկացնում է մի շարք կանոնավոր միջոցառումներ, ինչպիսիք են գրքերի շնորհանդեսները և սեմինարները, ինչպես նաև սերտորեն ներգրավված է նշանակալի մշակութային փառատոներում, այդ թվում՝ Սարաևոյի կինոփառատոնում, որտեղ այն հաճախ հանդես է գալիս որպես միջազգային մասնակիցների հավաքատեղի և հավաքատեղի։ Բացի այդ, Կենտրոնը կազմակերպում է թեմատիկ մշակութային միջոցառումներ, որոնք հաճախ արտացոլում են տարածաշրջանի կարևոր պատմական պահերը և սոցիալական խնդիրները: Հատկանշական է, որ կենտրոնում հաճախ անցկացվում են ցուցահանդեսներ և զրույցներ՝ կապված Սրեբրենիցայի ցեղասպանության հիշատակի հետ: Ծրագիրը ներառում է նաև նորարարական միջոցառումներ, ինչպիսին է «Լուռ դիսկոն», որտեղ մասնակիցները պարում են անլար ականջակալներով՝ միաձուլելով ժամանակակից մշակութային միտումները տեղական ներգրավվածության հետ: Այս միջոցառումների նպատակն է ստեղծել մի տարածք, որը կգրավի լայն լսարանին՝ համատեղելով ժամանակակից գեղարվեստական ​​արտահայտությունները բոսնիական ավանդական մշակութային տարրերի հետ: Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Official website