Bijela džamija (Sarajevo)

Bijela džamija, poznata i kao Džamija Divan katiba Hajdara, nalazi se na Vratniku u općini Stari Grad u Sarajevu. Džamija je locirana na uglu ulica Bijela česma i Džanina ulica (Kršilovac) i u neposrednoj je blizini kasarne Jajce. To je jedna od najstarijih džamija u Sarajevu. Sagradio ju je hadži-Hajdar efendija, sekretar Gazi Husrev-bega, poslije 1536, a prije 1545, po uzoru na Begovu džamiju. Prema konceptu prostorne organizacije, pripada jednoprostornim džamijama sa dimenzijama oko 10,90 x 11,65 metara, spoljnim drvenim sofama, četvorovodnim krovom i kamenom munarom visine 22,50 metara. U Bosni i Hercegovini ovaj tip džamija gradi se neprekidno od sredine XV vijeka. Uz džamiju su sagrađeni mekteb i sahat-kula, koja je srušena u vrijeme austrougarske vlasti. Opjevana je u pjesmi Safeta Isovića "Šehidski rastanak". Graditeljska cjelina Graditeljska cjelina – Bijela džamija (džamija Divan katiba Hajdara) u Sarajevu proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.Odluku donijela je Komisija na sjednici održanoj od 7. do 10. novembra 2006. u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović), Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik. Nacionalni spomenik čine: džamija, zgrada mekteba, česma i harem sa turbetom. Galerija Literatura Mustafa Traljić, Sarajevski grad Vratnik, Sarajevo, 1937. Hamdija Kreševljaković, Stari bosanski gradovi, Naše starine I, Sarajevo, 1953. Hazim Šabanović, Postanak i razvoj Sarajeva, Sarajevo, 1960. Hamdija Kreševljaković, Sarajevo za vrijeme austrougarske uprave (1878-1918), Sarajevo, 1969. Mehmed Mujezinović, Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine, knjiga I – Sarajevo, Sarajevo, 1988. Behija Zlatar, Zlatni period Sarajeva: Prilozi historiji Sarajeva, Institut za istoriju, 1997 Alija Bejtić, Ulice i trgovi starog Sarajeva, Sarajevo 1973. Andrej Andrejević, Islamska monumentalna umetnost XVI veka u Jugoslaviji – kupolne džamije, Filozofski fakultet u Beogradu, Institut za istoriju umetnosti, Beograd, 1984 Reference Vanjski linkovi Bijela džamija na KONS.gov.ba