Салар-де-Уюни

Салар-де-Уюни (ис. Salar de Uyuni) — Боливияның оңтүстік-батысында, Анд тауының етегінде орналасқан әлемдегі ең ірі тұзды шөлейт және тұзды жазық. Оның ауданы шамамен 10 582 км², бұл оны Жер бетіндегі ең үлкен тұз қабатының бірі етеді. Салар-де-Уюни Потоси және Оруро департаменттерінің аумағында орналасқан. География Салар-де-Уюни шамамен 3 656 метр биіктікте орналасқан. Бұл аймақ теңіз деңгейінен жоғары кең, әрі тегіс тұзды жазықтарымен ерекшеленеді. Жазықтың беті қалың тұз қабаттарынан, тұздықтардан (рассол) және минералға бай тұнба жыныстардан тұрады. Климаттық жағдайлар құрғақ, тәуліктік температура айырмашылығы өте жоғары. Қалыптасуы Салар-де-Уюни плейстоцен дәуіріндегі алып Пальео-Титикака және Миничин көлдерінің біртіндеп тартылуы нәтижесінде пайда болған. Көлдердің булануы тұзға, сульфаттарға және басқа минералдарға бай жазық қалдырды. Геологиялық зерттеулер аймақтың шамамен 30 000–40 000 жыл бұрын қалыптасқанын көрсетеді. Экономикалық маңызы Салар-де-Уюни әлемдегі ең ірі литий қорының бірі болып саналады. Әлемдік литий ресурсының шамамен 50–70 пайызы осы өңірде жатыр деп есептеледі. Литий — батарея өндірісінде, электроника мен электромобильдерде кең қолданылатын стратегиялық металл. Сонымен қатар, тұз өндіру және туризм аймақ экономикасының маңызды бөлігін құрайды. Туризм Салар-де-Уюни Боливиядағы ең танымал туристік бағыттардың бірі. Ең әйгілі кезең — жаңбырлы маусым (қаңтар–наурыз), бұл кезде жазықтың бетінде жұқа су қабаты пайда болып, «алып айна эффектісін» тудырады. Ол аспанды керемет түрде шағылыстырып, әлемдегі ең ерекше табиғи құбылыстардың бірі ретінде танымал. Аймақтағы басты нысандар: Инкауаси аралы — кактус ормандары бар вулкандық арал. Поюе аралы Тұз қонақүйлері (толығымен тұз блоктарынан салынған) Ежелгі пойыз зираты (Uyuni Train Cemetery) Климат Аймақтың климаты өте құрғақ. Жазда күндіз температура +20–25°C шамасында, ал түнде нөлден төмен түсуі мүмкін. Қыста қатты суық болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері өте аз — шамамен 150–200 мм. Флора және фауна Салар-де-Уюнидің флорасы сирек, шөлейт өсімдіктерге тән. Фауна ішінде Анд фламинголары, лама, викунья және кейбір бауырымен жорғалаушылар кездеседі. Гидрология Салардың астында литийге, магнийге, натрийге және борға бай тұздық (рассол) қабаттары жатыр. Бұл қабаттар бірнеше метр қалыңдықтағы тұз плиталарымен жабылған. Қызықты деректер Салар-де-Уюни НАСА спутниктерін калибрлеу үшін пайдаланылады, себебі оның беті Жердегі ең тегіс аймақтардың бірі. Жаңбырлы маусымда жазықтағы айна эффектісі фотография саласында жаһандық танымалдыққа ие. Қараңыз Анд тауы Боливия Тұзды шөлейт Сыртқы сілтемелер UNESCO ресми сайты Боливия туризм порталы(қолжетпейтін сілтеме)