McDonnell Douglas DC-10

McDonnell Douglas DC-10 Üç motorlu, orta ve uzun mesafeler için tasarlanmış, geniş gövdeli uçak. İki motor kanatlarda yer alırken üçüncü motor kuyrukta, dikey stabilizatörün altına yerleştirilmiştir. Piyasa şartlarında Airbus A300, Boeing 747 ve Lockheed L-1011 Tristar ile yarışmıştır. Üretimin bittiği 1988 yılına dek 446 adet üretilmiştir. Ayrıca Amerikan Hava Kuvvetleri için de KC-10 Extender markası ile havadan havaya yakıt ikmali amaçlı 30 adet üretilmiştir. Yerini daha sonra 1990 yılında servise giren MD-11'e bırakmıştır. DC-10 planlaması 1967 yılında başladı. McDonnell Douglas'ın McDonnell Aircraft Corporation ve Douglas Aircraft Company şirketlerinin 1967 yılındaki birleşimi sonrası ilk taşımacılık amaçlı uçakları olacaktı. Özellikle American Airlines için 747'ye rakip olabilecek bir uçak olması amacı ile tasarlanıyordu. İlk uçuş 29 Ağustos 1970 tarihinde gerçekleşti. 5 Ağustos 1971'de de American Airlines tarafından ticari uçuşlar için teslim alındı. 3 Mart 1974 tarihinde Türk Hava Yolları'na ait DC-10-10 tipi uçak, kargo kilidi hatası yüzünden, Paris yakınlarındaki Ermononville Ormanı'na çakılmıştır. 333 yolcu ve 13 mürettebattan hepsi hayatını kaybetmiştir. İlk sürüm DC-10'lar seri 10 olarak biliniyordu ve menzilleri 6,112 km. idi. Seri 20 de bu mesafe 9,265 km. ye, seri 30 da 10,010 km. ye kadar çıktı. Son DC-10'un üretimi 1988 yılında bitirilerek Nigeria Airways'e teslim edildi. Günümüzde yüksek taşıma kapasitesi nedeniyle pek çoğu kargo uçağına çevrildi. 2008 yılında ise Biman Bangladeş Airlines'a ait DC-10-30 uçağı yolcu taşımaya devam eden tek DC-10 oldu. 7 Aralık 2013 itibarı ile DC-10 ile yolcu taşımaya devam eden Biman Bangladeş Airlines'ta son yolculu DC-10 uçuşunu yapacağını bildirmiştir. DC-10 meraklıları için Şubat 2014'te Dakka'dan İngiltere'ye bir uçuş düzenlendi. Çeşitleri DC-10-10 (122 adet): Asıl sürümü. Kullanıcıları; American Airlines(35), Continental Airlines(8), Laker Airways(6), National Airlines(11), Türk Hava Yolları(3), United Airlines(46) ve Western Airlines(13). DC-10-10CF (9 adet): Yolcu/Kargo olarak kullanılabilen model. Üretim;Continental Airlines(8) ve United Airlines(1). DC-10-15 (7 adet): "DC-10 Sport" olarak da bilinirAeroméxico ve Mexicana için üretildi. 7 adet. DC-10-20 DC-10-30 (164 adet): En yaygın modeldir. 1972 ve 1988 arası üretilmiştir. Kullanıcılar; Lufthansa (11), Swissair (11), VARIG (11), KLM (10) ve Iberia (9) en bilinenlerdir. DC-10-30CF (26 adet): Yolcu/Kargo olarak kullanılabilen model. Kullanıcılar;Martinair Holland(4), Overseas National Airways(5), Sabena(5), Trans International Airlines(3) ve World Airways(9). Sabena hem kargo hem yolcuları DC-10-30CF modelinde bir arada taşıyan tek şirkettir. DC-10-30ER (6 adet) DC-10-30F (10 adet): FedEx tüm kargo modellerinin müşterisidir. DC-10-40 (42 adet) KC-10A Extender (60 adet): Askerî sürümüdür. Havadan yakıt ikmali için kullanılan en uzun menzilli uçaktır. KDC-10 (3 adet): Hollanda Hava Kuvvetleri için askerî havadan yakıt nakliye uçağı. (DC-10-30CF)'un KC-10'a en basit dönüşümüdür. MD-10 10 Tanker: Bir DC-10-10 yine havadan yakıt ikmal uçağına dönüştürülmüştür. Özellikler Dış bağlantılar McDonnell Douglas DC-10 üretim ve ilk uçuş videosu DC-10 Boeing.com sayfalarında13 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. DC-10 tarihi Boeing.com'da12 Mart 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. DC-10 Aircraft-Info.net sayfalarında DC-10 & MD-10 Airliners.net sayfalarında16 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. McDonnell Douglas Trijet Network23 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Flight 191 detayları Erken dönem DC-10 konsepti İlşikili içerik İlişkili KC-10 Extender McDonnell Douglas MD-11 Benzer uçaklar Lockheed L-1011 Tristar Airbus A330-200 Boeing 767-400ER Boeing 787-9 Kaynakça