Mirwarteko gaztelua

Mirwart-eko gaztelua (Frantsesa: Château de Mirwart) Luxenburgoko probintziako Mirwart hiribilduan dago, Valoniako eskualdean, Belgikan. Gaztelua harkaitz baten gainean eraiki zen, Lomme (edo L'Homme) ibaiaren haranaren ondoan. Gazteluaren zatirik zaharrenak XI. mendekoak dira. Lorrenako dukerriko bastioi bat zen. Mirwarteko jaunek liskar odoltsuak izan zituzten eskualdeko beste jaun feudalekin, Bouillon eta Orchimonteko jaunekin, esaterako. Saint-Hubert abadia boteretsuko monjeekin ere liskarrak izan zituzten, Liejako printze-apezpikuaren laguntzarekin, honek bere boterea handitu nahi izan baitzuen eskualde honetan Lorrenako dukeen lepotik. 1083an, Saint-Hubert abadeak Mirwarten gotorlekuak suntsitzeko agindua eman zuen. Ekitaldi hura, ordea, ez zen apezpikuaren gustukoa izan. Feudoaren gaineko kontrola berreskuratu ondoren, Otbert gotzainak 1099an Bavon Wahakoari ("Bovo de Duras" bezala ere ezaguna) eman zion gaztelua berreraikitzea agindu zuen. 1293an, apezpikuaren nahiaren kontra, gaztelua eta bere jabetzak Jean d'Avesnes-ek eskuratu zituen (1218-1257). Horrek gatazka bat sortu zuen Liejako printze-gotzainaren eta basailu berriaren artean, zeinak Hainaut, Luxenburgo, Namur eta Loongo kondeen, eta baita Brabanteko dukeen ere, laguntza eskatu baitzuen.. Gazteluaren jabetza zenbait aldiz aldatu zen, azkenean Adolfo de La Marck (1288-1344) printze-apezpikuak hartu zuen arte. XVII. eta XVIII. mendeetan Espainia, Austria eta Frantziaren arteko hainbat gatazketan gazteluak kalteak jasan zituen. XVIII. mendearen hasieran bakarrik hasi zen barealdi luze bat, berritzeko eta edertzeko aprobetxatu zena. Garai haietan gazteluak gotorleku izaera galdu zuen pixkanaka, jauregi izateko. XIX. mendearen hasieran, Aimé-Gabriel d'Artigues-ek (1773-1848) erosi zuen, eskualdean ezaguna zen "Cristallerie de Vonêche" delakoaren sortzaileak. Ondoz ondoko jabeek -Van der Linden d'Hoogvorst, d'Arrigade eta von der Becke sendiak- are gehiago edertzen dute gaztelua, eta landa-egoitza eder bihurtzen. XIX. mendearen erdialdean Alphonse Balatek (1818-1895), Leopoldo II.a Belgikakoaren arkitektoak, zaharberritu zuen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, gaztelua Luxenburgoko probintziako gobernuak erosi zuen. Eraikina berriztatu egin zen, baina ez zitzaion inolako erabilerarik eman. Horren ondorioz, mantentze-lanak alde batera utzi eta lapurrek arpilatu zuten, eta altzari baliotsuak eta dekorazio-osagarriak eraman zituzten barrutik. Erreferentziak Kanpo estekak