موزه سلطنتی آفریقای مرکزی

موزه سلطنتی آفریقای مرکزی (انگلیسی: Royal Museum for Central Africa؛ ‏هلندی: Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA)؛ ‏ فرانسوی: Musée royal de l'Afrique centrale (MRAC)؛ ‏ آلمانی: Königliches Museum für Zentralafrika (KMZA))، که از سال ۲۰۱۸ با نام تجاری آفریکاموزئوم فعالیت می‌کند، یک موزه قوم‌نگاری و تاریخ طبیعی است که در تروورن در برابانت فلاندر، بلژیک، درست در حومه بروکسل واقع شده است. این بنا در ابتدا برای به نمایش گذاشتن دولت آزاد کنگو متعلق به لئوپولد دوم، پادشاه بلژیک در نمایشگاه بین‌المللی ۱۸۹۷ ساخته شد. تمرکز این موزه برجمهوری دموکراتیک کنگو، مستعمره سابق بلژیک است. با این حال، حوزه فعالیت و علاقه آن، به ویژه در تحقیقات زیست‌شناختی، به کل حوضه کنگو، آفریقای مرکزی، شرق آفریقا و غرب آفریقا گسترش می‌یابد و تلاش می‌کند «آفریقا» را به عنوان یک کل یکپارچه در نظر بگیرد. این مکان که در ابتدا به عنوان یک موزه استعماری در نظر گرفته شده بود، از سال ۱۹۶۰ به بعد بیشتر بر قوم‌نگاری و انسان‌شناسی تمرکز کرده است. این موزه نیز مانند بیشتر موزه‌ها، علاوه بر بخش نمایشگاه عمومی، یک دپارتمان پژوهشی را نیز در خود جای داده است. البته تمام تحقیقات آن مربوط به آفریقا نیست (به عنوان مثال، تحقیق در مورد باستان‌جانورشناسی سگلسس در ترکیه). برخی از پژوهشگران این مرکز، پیوندهای مستحکمی با مؤسسه سلطنتی علوم طبیعی بلژیک دارند. در نوامبر ۲۰۱۳، موزه برای انجام عملیات نوسازی گسترده، از جمله ساخت فضای نمایشگاهی جدید، بسته شد و در دسامبر ۲۰۱۸ بازگشایی گردید. ساختمان‌ها مجموعه فعلی آفریکاموزئوم از شش ساختمان تشکیل شده است. ساختمان اصلی که در مرکز واقع شده، نمایشگاه‌های دائمی را در خود جای داده است. این بنا در دوران پادشاهی لئوپولد دوم توسط معمار فرانسوی، شارل ژیرو ساخته شد. طول این ساختمان ۱۲۵ متر (۴۱۰ فوت) و عرض آن ۷۵ متر (۲۴۶ فوت) است. نمای ساختمان به سبک کاخ‌های بزرگ نئوکلاسیک فرانسوی تزیین شده است. در سمت راست (جنوب غربی) این ساختمان باابهت، پاویون اجرایی و در سمت چپ (شمال شرقی) آن، پاویون استنلی قرار دارد که کل آرشیو استنلی را در خود جای داده است. کاخ سابق مستعمرات (که اکنون کاخ آفریقا نامیده می‌شود) به یک مرکز پذیرش، کتابخانه رسانه‌ای (مدیا تک) و سالن ضیافت تبدیل شده است. ساختمان سانتر داکوی دو پرسنل افریکن (سی‌اِی‌پی‌اِی) که در سال ۱۹۵۷ برای کارکنان آفریقایی ساخته شد، چندین دپارتمان علمی را در خود جای داده است. در پی بازسازی کامل موزه، بخشی از آرشیوها که پیش از این پراکنده بودند، اکنون در فضاهای نمایشگاهی جدید در خود مجموعه ارائه می‌شوند. یک پاویون پذیرش که در سال ۲۰۱۶ بین ساختمان مدیریت و کاخ آفریقا ساخته شد، به عنوان ساختمان ورودی عمل می‌کند. در این ساختمان، باجه‌های بلیط‌فروشی، رختکن‌ها، یک فروشگاه، یک رستوران و همچنین یک محوطه پیک‌نیک برای کودکان قرار دارد. یک گالری زیرزمینی از ساختمان پذیرش به ساختمان موجود موزه منتهی می‌شود. از این فضا برای نمایشگاه‌های موقت نیز استفاده می‌شود. در حیاط محصور موزه، یک باغچه گود رفته (پایین‌تر از سطح زمین) همراه با یک نورگیر اضافه شده است که نور را به این طبقه زیرزمینی هدایت می‌کند. مجموعه‌ها آفریکاموزئوم مجموعه‌هایی را در خود جای داده است که در جهان بی‌نظیر هستند و تنها بخش کوچکی از آن‌ها قابل نمایش است. بر اساس وب‌سایت موزه، اشیاء و حیوانات به نمایش درآمده در ساختمان اصلی، کمتر از ۵٪ از کل مجموعه موزه را تشکیل می‌دهند: دپارتمان جانورشناسی بیش از ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ نمونه دارد که شامل ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ حشره و ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ماهی می‌شود. دپارتمان زمین‌شناسی و کانی‌شناسی بیش از ۵۶٬۰۰۰ نمونه چوب در مجموعه چوب‌شناسی (زیلوتک) خود و همچنین ۲۰۰٬۰۰۰ نمونه سنگ و ۱۷٬۰۰۰ کانی دارد. دپارتمان انسان‌شناسی فرهنگی می‌تواند به ۱۲۰٬۰۰۰ شیء قوم‌نگاری ببالد (که ۱٬۶۰۰ مورد از آن‌ها در اتاق‌های نمایشگاه هستند). مجموعه موسیقی‌شناسی قومی شامل ۸٬۰۰۰ ساز موسیقی و همچنین ۲٬۵۰۰ ساعت ضبط از موسیقی سنتی جنوب صحرای آفریقا، به‌ویژه در آفریقای مرکزی (کنگو، رواندا و بروندی) است که قدیمی‌ترین آن‌ها به سال ۱۹۱۰ برمی‌گردد (استوانه‌های مومی توماس ادیسون). علاوه بر این، بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ فیلم و عکس در بانک‌های فیلم و عکس نگهداری می‌شوند. در نهایت، دپارتمان تاریخ و خدمات علمی عمومی، هزاران شیء تاریخی و ۳۵۰ آرشیو را مدیریت می‌کند که شامل برخی از روزنامه‌های خاطرات هنری مورتون استنلی است. برخی از این مجموعه‌ها به صورت دیجیتالی قابل دسترسی هستند. مجموعه گیاهانی (هرباریوم) که در آن زمان متعلق به موزه کنگو بود، در سال ۱۹۳۴ به باغ گیاه‌شناسی ملی بلژیک منتقل شد. مناقشه‌ها مناقشاتی پیرامون موزه سلطنتی آفریقای مرکزی وجود داشته است. این مکان پیش از این موزه‌ای خوانده شده بود که «در زمان منجمد مانده است.» هیچ اشاره‌ای به غارت منابع و جنایات صورت‌گرفته در حکومت آزاد کنگو و همچنین در دوران استعماری گسترده‌تر بلژیک نشده بود. روزنامه گاردین در ژوئیه ۲۰۰۲ گزارش داد که پس از خشم اولیه تاریخدانان بلژیکی نسبت به کتاب تاریخ عامه‌پسند شبح پادشاه لئوپولد نوشته آدام هوچیلد — که دیدگاه او را درباره حکومت آزاد کنگو در قالب آنچه برخی منتقدان یک «انتقاد تند و سوگیرانه» نامیدند، بیان می‌کرد — این موزه که با بودجه دولتی اداره می‌شود، هزینه تحقیقی درباره ادعاهای هاکشیلد را تأمین خواهد کرد. نمایشگاه مدرن‌ترِ حاصل از این تحقیق با عنوان خاطره کنگو (فوریه–اکتبر ۲۰۰۵) تلاش کرد تا داستان حکومت آزاد کنگو را پیش از تبدیل شدن به مستعمره بلژیک بازگو کند و دیدگاهی کمتر یک‌سویه از دوران استعماری بلژیک ارائه دهد. این نمایشگاه مورد تحسین مطبوعات بین‌المللی قرار گرفت؛ به طوری که روزنامه فرانسوی لو موند نوشت: «موزه فراتر از بازخوانی یک صفحه به‌ویژه طوفانی از تاریخ عمل کرده است... [این موزه] عموم مردم را ترغیب کرده است تا با آن همراه شوند و به واقعیت استعمار بنگرند.» خود هوچیلد نقد و بررسی آمیخته‌ای (ترکیبی از نکات مثبت و منفی) درباره موزه نوسازی‌شده داشت. نگارخانه جستارهای وابسته جنایت‌ها در دولت آزاد کنگو قانون کنفرانس ۱۸۹۰ بروکسل منابع کتاب‌شناسی منتشر شده توسط موزه درباره موزه به زبان انگلیسی به زبان‌های دیگر درباره نمایشگاه ۱۸۹۷ پیوند به بیرون وبگاه رسمی