Winendaeleko gaztelua

Wynendaeleko gaztelua (château de Wynendaele edo Kasteel van Wijnendale) Belgikako Mendebaldeko Flandria probintziako gaztelua da. Flandria eta Namurko kondeak, XI. mendetik XIV.era Lehenengo gaztelua Roberto I.ak (1029-1093), Flandriako kondeak, eraiki zuen XI. mendearen amaieran, eta bere kanpaina militarren oinarri bezala erabili zuen. XII. eta XIII. mendeetan, Wijnendale Flandriako kondeen ohiko bizilekua da, besteak beste, Filipe I.a (1143-1191). 1297an, Guido Dampierrekoa (1226-1305) Eduardo I.a Ingalaterrakoarekin tratatu bat sinatu zuen hemen (1239-1307). 1298an gaztelua Namurko kondeek oinordetzan hartu zuten. Setioa eta kalteak jasan zituen 1302 eta 1325ean. Zuria Namurrrekoek (1316-1363) gazteluan igaro zuen haurtzaroa. Bertan, bere senarra izan zen Magnus IV.a Suediakoa (1316-1377) ezagutu zuen. Borgoinako dukeak, Kleveris eta Ravenstein, XV. eta XVI. mendeak Abandonu aldi baten ondoren, Joan III.a Namurkoak feudoa eta gaztelua saldu zizkion 1407an Joan I.a Borgoinakoari (1371-1419), Borgoinako dukeari. Horrek 3 urte beranduago bere suhi Adolfo Clevesko dukeari eman zion, Joanen alabarekin, Maria Borgoinarekin (1393-1466), ezkontzeko dotearen parte gisa . 1463an gaztelua Ravensteingo jaunen eskuetara pasatu zen, Cleves etxearen adar txiki bat. Adolfo de Cléveris, Ravensteingo jauna (1425-1492), eta bere seme Felipe de Cleve-Ravensteinek gaztelua jauregi eder bihurtu zuten. Adolfo bigarren aldiz ezkondu zen Anarekin, Maria Borgoinako dukesaren (1457-1482) izeba ez-legitimo eta institutrizarekin. Maria Wijnendalen bizi zen noizean behin, bere seme Filipe Ederra bezala (1478-1506). 1482an Maria hemen hil zen, bere zaldia erorita, Herbehereen historia aldatu zuen istripua: bere senar autoritariopean, Erromatar Inperio Santuko Maximiliano I enperadorearekin, Habsburgokoen 300 urte baino gehiagoko agintaldia hasi zen. 1528an, Filipe Cleveskoa hil zenean (1459-1528), Ravensteingo jauna, Wijnendale Clevesko dukeen adar nagusira itzuli zen. Bere ahaide Karlos V.a (1500-1558) eta Maria Habsburgokoa (1505-1558) noizbehinka gazteluan bizi izan ziren. XVI. mendearen bigarren erdian, dukeek interesa galdu zuten beren flandriako jabetzetan, eta 1578an gazteluaren zati bat erre egin zuten protestanteek. Frantziar eta holandar garaiak 1792an Frantziako armada iraultzaileek Austriako Herbehereak inbaditu zituzten eta sistema feudala amaitu zuten. Charles Theodorek gazteluko ondasunak Düsseldorf, Mannheim eta Municheko bere egoitzetara eraman zituen. Gaztelua frantziar estatuaren jabetza bihurtu zen. 1811n tropa frantsesek hainbeste kaltetu zuten, ezen hondakinak baino ez baitziren geratu. 1825ean, Holandako garaian, finka Valonoako industria-talde bati saldu zioten. Talde horrek zuhaitz guztiak moztuta zeuzkan, porrot egin aurretik. Matthieu familia (Wynendaelekoa), XIX-XXI. mendeak 1833an jabaria Bruselako bankari batek erosi zuen, Josse-Pierre Matthieuk (1784-1863), gaztelua berreraiki zuena 1837 eta 1852 artean. Bere seme Joseph Louis Matthieuk (1822-1894) 1877an eraldatu zuen eta Erdi Aroko itxura historizista eman zion. Gaztelu honetan, 1940ko maiatzaren 25ean, Leopoldo III.a Belgikakoaren eta Pierlot eta Spaak ministroen arteko elkarrizketen haustura gertatu zen. Alemaniarren kontrako erasoaldi militar aliatuak porrot egin ondoren, Belgikako armadaren porrota ekarri zuena, ministroak alferrik saiatu ziren erregea konbentzitzen Frantzian babesa bila zezan, eta handik jarraitu zuten borrokan Belgikako indarren gerakinek. Leopoldo III.a bertan geratu zen, bere ospeagatik etsaiarengan eragina izango zuelakoan, Belgika naziek orkestratutako edozein zatiketa saiakeratik defendatzeko asmoz, Lehen Mundu Gerran (1914-1918) prusiarrak egiten saiatu ziren bezala. 1982ko irailaren 22az geroztik, gunea monumentu nazional gisa babestuta dago. Erreferentziak Kanpo estekak