Mynwent Artillery Wood

Saif Mynwent Artillery Wood, ger pentref bychan Boezinge, Ieper, Gwlad Belg, ac yno y claddwyd 1,307 o filwyr y Rhyfel Byd Cyntaf, ac yn eu plith y bardd Hedd Wyn. Y Commonwealth War Graves Commission sy'n gofalu am y fynwent. Ger y fynwent ceir dwy gofeb cenedlaethol - y naill i filwyr Llydaw a'r llall i filwyr Iwerddon; mae'r gofeb i'r milwyr Cymreig oddeutu milltir i ffwrdd, ger y fan lle lladdwyd Hedd Wyn. Tua milltir a hanner o'r fynwent, yn y fan lle lladdwyd Hedd Wyn saif Cofeb y Cymry yn Fflandrys. Trosglwyddwyd perchnogaeth y fynwent i'r Deyrnas Gyfunol gan Albert I, brenin Gwlad Belg oherwydd "aberth milwyr yr Ymerodraeth Brydeinig" yn y Rhyfel wrth amddiffyn a rhyddhau Gwlad Belg o afael yr Almaen. Cychwynwyd ar y gwaith o gladdu cyrff y dynion yn 1917 wedi iddynt gael eu lladd ym Mrwydr Pilckem Ridge, a pharhawyd gyda'r gwaith hyd at Mawrth 1918. Yn dilyn Cadoediad 11 Tachwedd 1918 roedd 141 o feddau yno. Symudwyd cyrff o dair mynwent (Gerddi Boesinghe Chateau, Plasty Brissein a Fferm y Capten) a maes y gad, gan godi'r nifer i 1,307. Enwogion Yn y fynwent hon y claddwyd dau fardd cenedlaethol: Hedd Wyn (1887–1917) o Drawsfynydd a enillodd y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Penbedw 1917. Dywedodd Dyfed, Archdderwydd yr Eisteddfod honno ar y dydd: Y delyn a ddrylliwyd ar ganol y wledd; Mae'r ŵyl yn ei dagrau a'r bardd yn ei fedd. Yma hefyd y claddwyd y bardd Gwyddelig Francis Ledwidge (1887–1917). Bu farw y ddwy feirdd ar yr un diwrnod, 31 Gorffennaf. Cyfeiriadau