Pradairo

Os pradairos son árbores e arbustos pertencentes ao xénero Acer, da familia das sapindáceas. Moitas especies son ornamentais e salientan pola beleza da súa follaxe outoniza. En Galicia dáse principalmente o pradairo común (Acer pseudoplatanus), chamado moitas veces simplemente pradairo. Nas provincias interiores tamén aparece o pradairo campestre (Acer campestre). Descrición Os pradairos distínguense doadamente polas súas follas opostas, normalmente palmato lobuladas, aínda que tamén se dan as palmato compostas, pinnadas compostas, pinnadas avetadas e sen lóbulos. As flores son regulares, pentámeras, e xorden en acios, corimbos ou umbelas. Os seus distintivos froitos nacen en parellas unidas, chamados sámaras, que, ao se desprender, van virando movidos polo vento espallando as sementes a considerábel distancia, polo que acostuman coñecerse coma «árbores de helicópteros». As follas da meirande parte das especies son palmadas, veadas e lobuladas, con 3 a 9 veas cada unha orientada cara a un lóbulo, un dos cales é o central. Varias especies son trifoliadas: Acer griseum, Acer mandshuricum, Acer maximowiczianum e Acer triflorum. Acer negundo ten follas pinnadas compostas, que poden ser simplemente trifoliadas ou con 5 a 7 (raramente 9) folliñs. Acer carpinifolium ten follas simples pinnadas e venosas que lembran aos dos carpes. Os pradairos florecen a finais do inverno ou principios da primavera, na maioría das especies ao mesmo tempo de apareceren as follas ou xusto despois, nalgunhas incluso antes destas. As flores son pequenas e inconspícuas, posúen cinco sépalos, cinco pétalos de entre 1 a 6 mm de largo, doce estames de entre 6 a 10 mm dispostos en dous aneis de seis cada un e dous pistilos ou un pistilo e dous estilos. O ovario é súpero e con dous carpelos, cuxas asas prolongan as flores, facilitando o recoñecemento das femininas. Logo de entre unhas semanas a seis meses de floración, as árbores producen un gran número de sementes. Os espécimes deste xénero son unha importante fonte de pole e néctar a principios de primavera para as abellas, en particular as abellas melíferas e un recurso alimentario para as larvas de varias especies de lepidópteros. Etimoloxía A procedencia do nome do xénero Acer é incerta. Unha das teorías é que procede do latín acer, -is (afiado), referido ás puntas características das follas ou á dureza da madeira que, supostamente, se utilizaría para fabricar lanzas. O primeiro en aplicalo ao xénero foi o botánico francés Joseph Pitton de Tournefort en 1700. O nome galego pradairo (bordo en portugués) vén quizais polo seu parecido co plátano (xénero Platanus), por iso tamén recibe o nome de plátano bastardo ou falso plátano. Tamén é designado ás veces co galicismo sicómoro, mais este nome pode levar á confusión coa especie homónima (Ficus sycomorus), unha árbore común no leste da rexión mediterránea e citada na Biblia, coa cal non ten moito parentesco mais apenas unha vaga semellanza na forma das follas. Usos e simbolismo Os pradairos son moi cultivados coma ornamentais, para elaborar xaropes e como madeira de construción. Algunhas especies presentan unha fermosa cor outoniza, especialmente as especies xaponesas e norteamericanas. O pradairo azucreiro (Acer saccharum) é utilizado para a extracción da saiba, que logo de ser fervida produce o (xarope de pradairo), co que se fan doces. Quebec é o maior produtor de produtos obtidos do zume ou saiba dos pradairos. A madeira emprégase na fabricación dos bates de béisbol aprobados pola MLB e diversas ligas de béisbol arredor do mundo. Tamén se emprega para a fabricación de instrumentos musicais como a gaita; a súa alta densidade e propiedades sonoras fana favorita para dito uso. A folla do pradairo é un destacado símbolo nacional no Canadá e está representada na súa bandeira. En Galicia a madeira do pradairo bravo empregábase para fabricar zocas e gaitas. Especies representativas Acer barbatum Michx. – Pradairo de Florida ou pradairo do sur azucrado Acer buergerianum Miq. – Pradairo tridente Acer cappadocicum Gled. - Pradairo da Capadocia Acer campestre L. - Pradairo campestre Acer circinatum Pursh Acer ginnala Maxim. - Pradairo de Manchuria Acer griseum Franch. Pax- Pradairo de papel Acer heldreichii Orph. ex Boiss. – Pradairo de Heldreich Acer japonicum Thunb.- Pradairo "lúa chea" Acer japonicum aureum - Pradairo dourado do Xapón. Acer macrophyllum Pursh- Pradairo de folla grande. Acer micranthum Siebold & Zucc. Acer monspessulanum L. - Pradairo de Montpellier Acer negundo L.- Pradairo negundo, Negundo Acer opalus Miller Acer palmatum Raf.- Pradairo xaponés, pradairo palmado xaponés var. atropurpureum - follaxe púrpura/escarlata no verán. var. dissectum - arbustivo, aspecto de fento. var. dissectum atropurpureum - follaxe púrpura (semellante ao anterior) var. heptalobum - crecemento horizontal var. senkaki - follaxe de cor coral Acer platanoides L. - Pradairo real, Pradairo noruegués. Acer pseudoplatanus L. - Pradairo común, pradairo bravo. Acer rubrum L. - Pradairo vermello. var. variegatum - follas con manchas brancas. var. auratum - tons dourados. var. violaceum - casca verde azulada. var. crispum - follas ensortilladas. Acer saccharinum L. - Pradairo prateado. Acer saccharum Marshall - Pradairo azucreiro, Pradairo do azucre. Acer tataricum L. Notas Véxase tamén http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/ http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/ Site oficial Botánica sistemática http://www.ipni.org/index.html