Belgän

Belgän ü calöfiko: Regän Belgäna (Nedänapüko: Koninkrijk België, Fransänapüko: Royaume de Belgique) binon län in Vesüda⸗Yurop, kel topon len Nolüdamel ä miedon Nedäni, Deutäni, Luxämburgäni e Fransäni. Sürfat Belgäna mö kvadamilmets 30 528, läni belödons mens plu 11,5-balion ün yel: 2022. Lödanef binädon bevü votikans me Flanänans (55,09 %), Valonänans (31,50 %), Litaliyänans (1,95 %), Larabänans (1,85 %), Fransänans (1,10 %), Nedänans (0,97%), Deutänans (0,92 %) e Portugalänans (0,60 %). Lödanadensit binon mö mens 379,6 a kvadamilmet. Belgän labon pükis calöfik kil: Nedänapüki (za 60 % lödanefa), Fransänapüki (za 40 %) e Deutänapüki (za 0,7 %, in dil lofüdik läna). Belgän binon tat fedik labü sit ze komplitik. Reigasit pestabon su „fedim telpovöf” sonemik. Balflano dabinon tat balatik, de kel jüds donikum semo sekidöns in portät tripas, pänsionas, malädisuras, gitäda, dinas foginik e r., votaflano Belgän binädon fagotaleikiko me fedaläns („ziläks”) kil: Ziläk Flanänik, Ziläk Valonänik e ziläk Cifazifa: ,Brussel’, e me komotanefs kil: komotanef Nedänapükik, komotanef Fransänapükik e komotanef Deutänapükik. Fedaläns bejäfons me dins stüki lönik teföls, a.s. komots, topädiguver, fotiguver, züamöp, feil, veig, nämet, lödam, vob e büsid. Komotanefs bejäfons me dins kulivik e pösodik, spot, dugäl, nolav, sanakäl e pük. Fedaläns e komotanefs alik labons daili lönik e reiganefi lönik. Ziläk e komotanef Flanänik labons daili kobädik, ab pöpadepütabs se ,Brussel’ no gitätons ad vögodön dö dins ziläki teföls. Dubo, Belgän labon dailis mäl (jenüfo: vel) e reiganefis mäl. Diläds guverik Belgäna Reigasit pestabon su „fedim telpovöf” sonemik. Balflano dabinon tat balatik, de kel jüds donikum semo sekidöns in portät tripas, pänsionas, malädisuras, gitäda, dinas foginik e r., votaflano Belgän binädon fagotaleikiko me fedaläns („ziläks”) kil: Ziläk Flanänik, Ziläk Valonänik e ziläk Cifazifa: ,Brussel’, e me komotanefs kil: komotanef Nedänapükik, komotanef Fransänapükik e komotanef Deutänapükik. Cifazif fedik Belgäna ä cifazif Flanäna e komotanefa Fransänapükik binon ,Brussel’, cifazif Valonäna binon ,Namur’, cifazif komotanefa Deutänapükik binon ,Eupen’ Provins Belgäna binons nivod guverik vü komots e fedaläns. Belgän binädon me provins deg e provin alik labon guveranefi e kobükami provinadepütabas oka. Ziläks Flanänik e Valonänik labons provinis a lul. Fedalän kilik, sevabo Ziläk Cifazifa: ,Brussel’, ni duton lü provin, ni binälon in provins. Reig e bolit Belgän binon pöpamonäk sonemik. At sinifon, das reg pla län reigön pöpi, klu titul oma no binon „reg Belgäna”, ab „reg Belgänanas”. Reto, reg Belgäna pledom rouli bis fomedik e no nämädom. Sis yel: 2013 Belgän pareigon fa reg: ,Filip’. Belgän labon dailis mäl, valodo labü limans 537: Dail fedik Belgäna (cäms tel: donadail labü depütabs 150 e senät labü depütabs 60) Dail Flanänik (depütabs 124, pro Ziläk Flanänik e komotanef Flanänik) Dail Valonänik (depütabs 75) Dail cifazifa: ,Brussel’ (depütabs 89: Fransänapükans 72 e Nedänapükans 17) Dail komotanefa Fransänapükik (depütabs 94: limans 75 daila Valonänik e 19 se limans Fransänapükik 72 Daila Ziläka Cifazifa: ,Brussel’) Dail komotanefa Deutänapükik (depütabs 25) Fovo, Belgän labon reiganefis mäl: Reiganef fedik (ministerans 15 e tatasekretans 5) Reiganef Flanänik (ministerans 9) Reiganef Valonänik (ministerans 8) Reiganef cifazifa: ,Brussel’ (ministerans 5 e tatasekretans 3) Reiganef komotanefa Fransänapükik (ministerans 7) Reiganef komotanefa Deutänapükik (ministerans 4) Belgän binin davälareigän dailik. Dabinon möd paletas, dadilöl bai pük: dabinons palets pro Nedänapükans, Fransänapükans e Deutänapükans. Palets veütikün pepladulöls in dails fedik binons sököls: Noets